Archives

Pse kantoni malor i Graubündenit e refuzon tarifën e emergjencës

Posted on by erezzaademi

Repartet e urgjencës së spitaleve janë të mbingarkuara në shumë vende. Fenomeni nuk është i ri. Organizatat e pacientëve dhe shoqatat tregtare kanë tërhequr vazhdimisht vëmendjen për këtë në të kaluarën.

Fokusi i diskutimit: raste të vogla. Këto janë sëmundje dhe lëndime që nuk do të duhej të trajtoheshin si urgjencë. Tani një shumë e plotë prej 50 frangash është për ta ndrequr këtë. Të paktën kjo është ajo që dëshiron Këshilli Kombëtar. Synon të jetë një nxitje për të menduar dy herë nëse duhet të vizitohet realisht dhoma e urgjencës.

Në Graubünden njerëzit janë skeptikë. Duhet pranuar se numri i pacientëve me trajtim urgjence po rritet edhe këtu. Kjo konfirmohet nga mjeku kryesor Thomas Müller. Ai drejton departamentin e urgjencës së spitalit kantonal, raporton SRF. Megjithatë, një shumë e plotë e urgjencës është mënyra e gabuar për mjekun. Sidomos për spitalet në zonat malore dhe turistike si Graubünden, transmeton albinfo.ch.

Përjashtimet shpesh vlejnë për Graubünden.

Ndër të tjera, turistët duhet të përjashtohen nga paketa. Gjithmonë ka shumë prej tyre në Graubünden. Disa përfundojnë në dhomën e urgjencës me një aksident. Në të dyja rastet, tarifa do të ishte e pavlefshme. Projektligji parashikon përjashtime.

Nëse turmat në stacionet e urgjencës në Bündn do të zvogëlohen me këtë është pra e diskutueshme për Thomas Müller. Ai është gjithashtu në bordin e Shoqatës Zvicerane të Mjekësisë së Urgjencës. Kjo e refuzon tarifën në formën e saj aktuale. Gjithashtu për shkak të përpjekjeve të larta administrative. Nëse një tarifë emergjence duhet apo jo, është në gjendje të vendosin vetë kantonet.

Faktori vendimtar nëse do të vendoset një taksë emergjence do të ishte pra kantoni i banimit dhe rregullorja atje. Stafi së pari do të duhej të sqaronte se nga vjen dikush dhe të ngarkonte ndryshe në varësi të situatës. Për mjekun e urgjencës Müller në një kanton turistik si Graubünden, një përpjekje shtesë e paarsyeshme. “Ne do të përballeshim me këtë punë shtesë administrative çdo ditë dhe nuk do të kompensohej financiarisht askund.”

Një pikë tjetër polemike është referimi nga mjeku i familjes. Edhe këtu, tarifa fikse prej 50 frangash do të hiqej. Shefi i urgjencës Thomas Müller dhe qeveria e Grisons e konsiderojnë problematike. Në varësi të rajonit, nuk është e mundur të vizitosh më parë një mjek familjar, veçanërisht jo natën.

Müller shton: “Kohët kur mjekët familjarë ishin në detyrë 24/7 kanë mbaruar. Spitali Kantonal Graubünden mbulon funksionin e mjekut familjar për një rajon të madh natën dhe në fundjavë.

Qeveria e Grisons ka frikë nga trajtimi i pabarabartë i banorëve. Qëndrimi i qeverisë për këtë çështje është i rëndësishëm për spitalin. Sepse nëse ligji hyn në fuqi, kantonet vendosin për futjen e tij. Pas Këshillit Kombëtar, Këshilli i Shteteve do të vendosë më pas nëse duhet të zbatohet apo jo taksa e emergjencës prej 50 frangash.

Ticino në gatishmëri të lartë për shkak të rrezikut të zjarreve në pyje

Posted on by erezzaademi

Si çdo vit, shumë zviceranë udhëtojnë drejt Ticino për festat e Pashkëve, ndërsa autoritetet kanë shpallur rrezik zjarri të nivelit 4. Zjarrfikësit janë aktualisht në gatishmëri të lartë dhe çdo zjarr në natyrë është rreptësisht i ndaluar në jug të kantonit.

Që nga e premtja, rreziku nga zjarri është regjistruar në nivelin 4 në jug të Ticino-s. Kërkohet vigjilencë: midis erërave të forta, diellit intensiv dhe bimësisë së tharë, rreziku është jashtëzakonisht i lartë.

Në pyllin Cugnasco, rojet e pyllit janë në gatishmëri të lartë. “Pas shtatë ditësh foehn, gjithçka është shumë e thatë. Një shkëndijë e vetme do të ishte e mjaftueshme për të shkaktuar një zjarr pyjor”, ka deklaruar për RTS, Aron Ghiringhelli, kreu i Zyrës së Zjarrfikësve Pyjorë të Ticino-s, transmeton albinfo.ch.

Sipas saj, me diellin që pritet në ditët e ardhshme, degët e vogla do të thahen edhe më shumë. Dhe meqenëse bimët ende nuk kanë gjethe për të mbajtur lagështinë, bimësia mbetet plotësisht e ekspozuar: “situata do të përkeqësohet”, paralajmëron ajo.

Shtatë zjarre në një javë

Për një javë, Ticino ka ndaluar të gjitha zjarret në natyrë. Pavarësisht këtyre masave, kantoni ka regjistruar tashmë shtatë zjarre. Tre prej tyre kërkuan burime të konsiderueshme: helikopterët u mobilizuan për të parandaluar përhapjen e flakëve.

Një situatë shqetësuese, konfirmon Samuele Bonacina, toger në departamentin e zjarrfikësve të Mendrisiottos. Sipas saj, fluksi i turistëve për festat e Pashkëve rrit mekanikisht rrezikun e largimeve të zjarrfikësve.

Donald Trump kërcënon me “ferr” nëse Irani nuk arrin një marrëveshje brenda 48 orësh

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump i dha “48 orë” Iranit për të “lidhur një marrëveshje ose për të rihapur Ngushticën e Hormuzit”.

Trump kërcënoi se në të kundërt, SHBA do të lëshonte “ferrin mbi ta”.

“A ju kujtohet kur i dhashë Iranit 10 ditë për të PËRFUNDUAR NJË MARRËVESHJE ose për të RIHAPUR NGUSHTICËN E HORMUZIT? Koha po mbaron – 48 orë para se të lëshoj ferrin mbi ta. Lavdi Zotit!”, shkroi ai në Truth Social, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, më 26 mars, ai pati lëshuar ​​një ultimatum 10-ditor në Teheran për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, një rrugë detare kritike për ekonominë globale dhe të bllokuar nga Irani që nga fillimi i luftës. Ultimatumi u caktua më pas për “të hënën, 6 prill në orën 8:00 të mbrëmjes, sipas kohës së Uashingtonit”.

Ushtria zvicerane pritet të fillojë prodhimin e dronëve ushtarakë deri në vitin 2027

Posted on by erezzaademi

Shefi i ushtrisë zvicerane, Benedikt Roos, ka deklaruar se lufta po stimulon inovacionin dhe se dronët ushtarakë të prodhuar në Zvicër janë në proces.

Kur bëhet fjalë për sfidat me të cilat përballet politika e sigurisë, Roos theksoi rëndësinë në rritje të teknologjive të reja. Dronët, në veçanti, po evoluojnë me shpejtësi. “Lufta është një stimul masiv për inovacionin”, tha ai në një intervistë me gazetën Schweiz am Wochenende, transmeton albinfo.ch.

Prandaj, Zvicra duhet të pajiset me sisteme që mund të testohen dhe përsosen. Teknologjitë e reja po integrohen gjatë gjithë kohës. Ushtria dhe Armasuisse po punojnë me institutet federale të teknologjisë ETH Zurich dhe EPFL në Lozanë, si dhe me startup-et për të zhvilluar zgjidhjet e tyre për dronët sulmues dhe mbrojtës.

Sipas kreut të forcave të armatosura, prototipet e para duhet të shohin dritën e ditës në të ardhmen e afërt, përpara se të testohen. “Qëllimi ynë është të nisim prodhimin industrial në vitin 2027”, tha ai.

Duke fituar mbështetjen e popullsisë
Roos gjithashtu bëri thirrje për një debat më të gjerë shoqëror mbi sigurinë.

“Nuk do të arrijmë të nxisim një debat të tillë me broshura”, tha ai.

Ai dëshiron të ndërtojë mbështetje për ushtrinë zvicerane duke përsëritur suksesin e marshimeve të paqes.

“Ndoshta një marshim për siguri”, tha Roos. Si punonjës federal, Roos nuk mund të organizojë vetë demonstrata. Megjithatë, iniciativa të tilla mund të vijnë nga shoqata në fusha të ndryshme, sugjeroi ai.

Kevin Grosskreutz sugjeron Fisnik Asllanin për Borussia Dortmundin

Posted on by Drin Reçica

Borussia Dortmund pritet të bëjë ndryshime të mëdha në fazën e sulmit këtë verë, pasi Julian Brandtdhe Serhou Guirassy mund të largohen nga klubi. Për këto lëvizje ka folur legjenda e “verdhezinjve”, Kevin Grosskreutz, i cili ka sugjeruar si zëvendësues Fisnik Asllanin, sulmuesi 23-vjeçar i Kosovës që aktualisht luan për Hoffenheimin, përcjell albinfo.ch.

Grosskreutz, i cili ka luajtur mbi 230 ndeshje për Dortmundin dhe ka fituar Botërorin me Gjermaninë, dy herë titullin në Bundesliga dhe dy herë Superkupën me Dortmundin, ka thënë se dëshiron ta shohë Asllanin te klubi gjerman:

“Ka pasur një lajm që Asllani mund të transferohet te Dortmundi… Eja, do të shohësh se nuk ka më mirë se kjo!”

Asllani ka pasur një sezon të shkëlqyer me Hoffenheimin, duke shënuar 9 gola dhe 8 asistime në 28 ndeshje, ndërsa menaxheri i tij, Ayman Dahmani, ka konfirmuar se ekziston interesim edhe nga Barcelona, me klauzolën e lirimit të sulmuesit që varion nga 25 deri në 29 milionë euro. Bayern Munich nuk konsiderohet si konkurrent në këtë garë, sipas raporteve.

23-vjeçari ka spikatur edhe me Kombëtaren e Kosovës, duke shënuar gol të bukur me kokë në fitoren 4:3 ndaj Sllovakisë në gjysmëfinale të play-offit për Botërorin 2026 dhe duke luajtur gjithë ndeshjen ndaj Turqisë në finale.

Bundesliga e ka përshkruar Asllanin si një futbollist të qetë para portës, i zgjuar në goditjet me kokë dhe me aftësi për gjuajtje nga distanca, duke publikuar disa nga momentet më të mira të tij në sezonin 2025/26, duke përfshirë golin e tij në fitoren 3:1 ndaj Heidenheimit.

Ky kombinim i performancës solide në klub dhe përfaqësim me Kosovën e bën Asllanin një emër shumë të diskutuar për transferime në Bundesliga dhe më gjerë./Albinfo.ch

Kosova arrin nivel historik në renditjen botërore të FIFA-s, renditet e 78-të

Posted on by Drin Reçica

Shtëpia botërore e futbollit, FIFA, ka vlerësuar ngritjen e Kombëtares së Kosovës, duke e renditur vendin në pozitën e 78-të në ranglistën botërore, niveli më i lartë historik për Kosovën, përcjell albinfo.ch.

“Kosova vazhdon të rritet. Ata morën ngritjen më të madhe në histori në renditjen e FIFA-s”, shkruan FIFA në një postim në Instagram.

Edhe pse Kosova humbi ndaj Turqisë në finale, FIFA rikujton se brenda vetëm 10 viteve, Kombëtarja ka kaluar nga vendi i 190-të në 78-tën. Kosova u përfshi për herë të parë në renditjen botërore në korrik 2016, dhe që atëherë ka pasur një trajektore pozitive.

Sipas FIFA-s, ngritja e fundit e Kosovës është rezultat i kampanjës kualifikuese, ku “Dardanët” përfunduan të dytët në grup dhe fituan ndaj Sllovakisë në gjysmëfinale, përpara se të humbnin nga Turqia në finale.

“Pavarësisht humbjes për një vend në Kupën e Botës, Kosova arrin pozitën e 78-të, niveli më i lartë historik”, përfundon njoftimi i FIFA-s./Albinfo.ch

Ambasadori britanik takon studentët kosovarë pas studimeve në Mbretërinë e Bashkuar

Posted on by Drin Reçica

Ambasadori i Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves, ka pritur së fundmi një grup të rinjsh nga Kosova, të cilët janë kthyer pas përfundimit të studimeve në Britani të Madhe, përcjell albinfo.ch.

Përmes një postimi në Facebook, Hargreaves u shpreh i emocionuar për kontributin e studentëve në shoqëri:

“Studiuesit tanë më të fundit të bursës Chevening erdhën për një çaj pasditeje në Rezidencën time. Studimet në Britani i kanë kthyer ata në Kosovë me aftësi dhe njohuri unike në fusha të ndryshme si inteligjenca artificiale, industria e filmit, terapia e të folurit dhe ekonomia e mirëqenies. Jam i emocionuar të ndjek kontributin e tyre në shoqëri, ndërsa i bashkohen komunitetit tonë të mrekullueshëm të alumnëve Chevening.”

Takimi nënvizon rëndësinë e bursave dhe shkëmbimeve akademike për zhvillimin profesional të të rinjve dhe për avancimin e shoqërisë kosovare./Albinfo.ch 

Presidentja Osmani: Pesë vitet e fundit, një rrugëtim i përbashkët me qytetarët

Posted on by Drin Reçica

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, sot ka ndarë një mesazh falënderimi me qytetarët përmes një videoje të publikuar në rrjetet sociale, duke theksuar se pesë vitet e saj në krye të shtetit nuk kanë qenë historia e një individi, por një rrugëtim i përbashkët me qytetarët dhe kontribues nga fusha të ndryshme të shoqërisë, përcjell albinfo.ch.

“Këto pesë vite nuk kanë qenë historia e një njeriu të vetëm. Kanë qenë rrugëtimi ynë i përbashkët. Me njerëz nga çdo fushë, që besuan në Kosovën. Që punuan, kontribuuan dhe shtynë përpara ide e mundësi për qytetarët tanë. Faleminderit që qëndruat me ne e për Kosovën tonë të përjetshme,” tha Osmani, duke përfunduar mesazhin me flamurin e Kosovës.

Ky postim shënon përmbylljen e mandatit të saj, ndërsa në orën 16:00, detyrën e presidentit e merr kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, përmes një dorëzimi ceremonial të detyrës./Albinfo.ch

Tragjedi në Bolonjë: Vdes 12-vjeçari shqiptar pas rënies nga një dritare

Posted on by Drin Reçica

Incidenti ndodhi rreth orës 19:00 në Via Piave, kur sipas raportimeve paraprake, xhami mbi të cilin po ecte i mituri nuk mbajti peshën e tij dhe u thye, duke shkaktuar rënien fatale në shkallë, transmeton albinfo.ch.

Përpjekjet e shokëve që ndodheshin me të për ta ndihmuar rezultuan të pasuksesshme, pasi djali humbi jetën menjëherë në vendngjarje.

Ekipet e urgjencës mjekësore dhe forcat e policisë mbërritën menjëherë dhe nisën hetimet për të zbardhur rrethanat e ngjarjes. Hetimet mjeko-ligjore po fokusohen në oborrin e ndërtesës, ku përfshihen disa shkallë, si dhe në zonën ku ndodhi rënia tragjike./Albinfo.ch

Qeveria e Kosovës miraton marrëveshjen për bashkëpunim ushtarak dhe financiar me Turqinë

Posted on by Drin Reçica

Qeveria e Kosovës ka miratuar në mbledhjen e saj të radhës nismën për lidhjen e Marrëveshjes së Bashkëpunimit Financiar dhe Ushtarak ndërmjet Kosovës dhe Turqisë, përcjell albinfo.ch.

Kjo nismë do të realizohet në bashkëpunim ndërmjet Ministrisë së Mbrojtjes së Kosovës dhe Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Turqisë, me synim thellimin e marrëdhënieve dhe koordinimit në sektorin e sigurisë.

Në mbledhjen e mbajtur në Kosovë, ministri i Mbrojtjes së Kosovës, Ejup Maqedonci, theksoi rëndësinë e kësaj marrëveshjeje për zhvillimin e mëtejshëm të bashkëpunimit ndërqeveritar dhe avancimin e kapaciteteve në fushën e mbrojtjes.

“Duke pasur parasysh se aprovimi i kësaj nisme është shumë i rëndësishëm për zhvillimin e mëtejshëm të bashkëpunimit mes Qeverisë së Kosovës, përkatësisht Ministrisë së Mbrojtjes dhe asaj të Republikës së Turqisë, kërkojmë të miratohet”, deklaroi Maqedonci.

Marrëveshja pritet të krijojë bazë të re për projekte dhe mbështetje konkrete në aspektin financiar dhe ushtarak ndërmjet dy vendeve./Albinfo.ch

77 vjet nga themelimi i NATO-s

Posted on by Drin Reçica

NATO është themeluar 77 vite më parë, më 4 prill 1949 në Uashington, me qëllim krijimin e një aleance të përbashkët mbrojtëse përballë kërcënimit sovjetik. Organizata u ngrit mbi parimin e solidaritetit, ku një sulm ndaj një shteti anëtar konsiderohet sulm ndaj të gjithëve, duke garantuar përgjigje të përbashkët ushtarake dhe politike, përcjell albinfo.ch.

Gjatë dekadave, NATO është zgjeruar me shumë shtete të reja, duke përfshirë Greqinë dhe Turqinë në vitin 1952, Gjermaninë në 1955 dhe Spanjën në 1982. Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, aleanca u zgjerua drejt Evropës Lindore, duke pranuar ish-vendet komuniste dhe duke rritur rolin e saj në stabilitetin e kontinentit.

NATO ka marrë pjesë në disa operacione të rëndësishme ushtarake, përfshirë ndërhyrjen në Bosnje në vitin 1995 dhe në Kosovë në vitin 1999, duke luajtur rol kyç në ruajtjen e paqes dhe sigurisë.

Pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, aleanca u angazhua në luftën kundër terrorizmit, duke udhëhequr misionin ISAF në Afganistan deri në vitin 2014. Ndërkohë, pas aneksimit të Krimesë nga Rusia në vitin 2014, NATO forcoi praninë e saj në lindje të Evropës me trupa shumëkombëshe në vende si Polonia, Estonia, Letonia dhe Lituania.

Zgjerimi i aleancës vazhdoi edhe më tej, ndërsa Maqedonia e Veriut u bë anëtari i 30-të i NATO-s në vitin 2020, duke dëshmuar rëndësinë e kësaj organizate në një botë që përballet me sfida të vazhdueshme të sigurisë globale./Albinfo.ch

Petrit Halilaj prezanton ekspozitën “Një Operë Jashtë Kohës” në Gjermani

Posted on by Drin Reçica

Artisti i njohur kosovar, Petrit Halilaj, po vazhdon të përfaqësojë Kosovën në nivelin më të lartë të artit bashkëkohor ndërkombëtar, me ekspozitën e tij të re “Një Operë Jashtë Kohës”, e cila është hapur në Berlin të Gjermanisë, në muzeun prestigjioz Hamburger Bahnhof, transmeton albinfo.ch.

Ekspozita është vizituar edhe nga përfaqësues të institucioneve kulturore të Kosovës, përfshirë zëvendësministren e Kulturës Nora Arapi Krasniqi, shefen e kabinetit Shkurte Aliu, drejtorin e Filharmonisë së Kosovës Dardan Selimaj, si dhe kuratoren Catherine Nichols.

Ky projekt artistik i Halilajt vlerësohet si një arritje e rëndësishme për artin bashkëkohor nga Kosova, pasi përmes tij ai sjell një rrëfim të fuqishëm mbi temat e kujtesës, dashurisë dhe identitetit, duke e lidhur ekspozitën edhe me operën “Syrigana”, të realizuar në bashkëpunim me Filharmoninë e Kosovës.

Prezantimi i kësaj ekspozite në një nga institucionet më të rëndësishme të artit në Evropë konsiderohet dëshmi e qartë e prezencës së fuqishme të artistëve kosovarë në arenën ndërkombëtare dhe e rolit të artit si urë komunikimi përtej kufijve.

Petrit Halilaj, i cili prej vitesh ka qenë një nga emrat më të suksesshëm të Kosovës në skenën botërore të artit, po e konfirmon edhe një herë se krijimtaria kosovare ka zë dhe ndikim në qendrat më të mëdha kulturore të Evropës./Albinfo.ch

 

Petrit Halilaj - Facebook
Petrit Halilaj – Facebook

Ana ‘negative’ e Inteligjencës Artificiale

Posted on by BR

Shumica e mësuesve të shkollave të mesme në Britani thonë se aftësitë e të menduarit kritik të nxënësve po bien për shkak të përdorimit në rritje të inteligjencës artificiale, sipas një ankete të publikuar sot nga Unioni Kombëtar i Arsimit.

Anketa, bazuar në përgjigjet e më shumë se 9.000 mësuesve në shkollat ​​shtetërore britanike zbuloi se 66 për qind e mësuesve të shkollave të mesme besojnë se të menduarit kritik të nxënësve është përkeqësuar me përdorimin e IA-së, krahasuar me 28 për qind në shkollat ​​fillore.

Në të njëjtën kohë, përvetësimi i IA-së midis mësuesve po rritet me shpejtësi, me 76 për qind që thonë se tani përdorin mjete të tilla në punën e tyre të përditshme, nga 53 për qind një vit më parë, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Mësuesit më së shpeshti përdorin IA-në për krijimin e burimeve, planifikimin e mësimeve dhe detyrat administrative ndërsa vetëm një pakicë e vogël mbështetet në të për vlerësim.

Pavarësisht rritjes së përdorimit, shumë shkolla nuk kanë udhëzime formale. Pothuajse gjysma e të anketuarve thanë se shkollat ​​e tyre nuk kanë politikë për përdorimin e IA-së për stafin ose nxënësit ndërsa dy të tretat raportuan se nuk kanë rregulla specifike që rregullojnë përdorimin nga nxënësit.

Sondazhi gjeti mbështetje të kufizuar për planet qeveritare për të futur mësues të inteligjencës artificiale për studentët në disavantazh me vetëm 14 për qind të mësuesve që mbështesin propozimin dhe pothuajse gjysma e tyre e kundërshtojnë atë.

Mësuesit ngritën shqetësime në lidhje me keqpërdorimin e teknologjisë, duke përfshirë mashtrimin dhe mbështetjen e tepërt nga studentët. “Nxënësit po humbasin aftësitë thelbësore, të menduarit, kreativitetin, shkrimin, madje edhe mënyrën e të zhvilluarit të një bisede”, tha një i anketuar.

Sekretari i përgjithshëm i Unionit Kombëtar të Arsimit, Daniel Kebede tha se gjetjet nxjerrin në pah rreziqet nëse inteligjenca artificiale nuk menaxhohet siç duhet në arsim. “Nxënësit duhet të jenë në gjendje të mendojnë vetë. Kjo është në zemër të të mësuarit, por sondazhi ynë tregon se mbështetja në inteligjencën artificiale po ka një efekt në aftësinë e studentëve për të menduar në mënyrë kritike”, tha ai.

Sondazhi u zhvillua në shkurt dhe pasqyron atë që sindikata e përshkroi si zgjerimin e shpejtë të inteligjencës artificiale në shkolla, së bashku me boshllëqet në politika dhe trajnime.

Shqipëria ndër vendet e fundit në Evropë për rezervat e arit

Posted on by BR

Të dhënat zyrtare nga Banka e Shqipërisë, të përfshira në raportin vjetor për vitin 2025 tregojnë se totali i rezervës valutore të vendit fiksohet në 7.3 miliardë euro, nga 6.26 miliardë euro një vit më parë. Në këtë rezervë valutore përfshihet edhe ari monetar.

Sipas raportit, në fund të dhjetorit 2025, stoku i rezervës valutore bruto përfshinte edhe rreth 116.99 mijë onz, ose 3.64 ton ar monetar.

Shifrat e analizuara nga “Scan Intel”, referuar “Trading Economics” tregojnë se Shqipëria është ndër vendet e fundit në Evropë sa i përket rezervës valutore në ar. Në Evropë, vetëm Luksemburgu, Malta, Estonia, dhe Islanda vlerësohet të kenë rezerva valutore në ar më të vogla se Shqipëria, transmeton albinfo.ch.

Për Serbinë ndërkohë, rezerva në ar fiksohet në rreth 53 ton, për Maqedoninë e Veriut në 6.89 ton, ndërsa për Bosnje Hercegovinën në rreth 3.48 ton, referuar shifrave të vitit 2025. Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbajnë vendin e parë në nivel global, me rezervat valutorë në ar që fiksohen në rreth 8133 ton. Gjermania ndërkohë, është e para në Evropë dhe e dyta në botë, me 3350 ton ar në arkën e Bankës Qendrore. Më pas ndjekin Italia, Franca, Rusia dhe Kina, që mbyllin 6 vendet e para të listës.

Ndërkohë, krahasuar me popullsinë, 3.64 ton rezerva valutore, përkthehen në 1.54 gram për frymë.

Por, si ndahet rezerva valutore e Bankës së Shqipërisë? Pjesa më e madh e saj, ose më saktë rreth 60.3% shprehet në Euro, 22.3% në dollar. Ndërkohë, ar monetar përbën 5.9%, SDR 3.7%, RMB 2.7%, paund britanik 2.5%, jen japonez 2% dhe dollar australian 0.6%. Kjo do të thotë se ari nuk është elementi dominues i rezervës, por mbetet një komponent i dallueshëm i saj.

Ekspozitë kushtuar jetës dhe veprës së Fehmi Aganit

Posted on by albinfo.ch
Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih njofton per hapjen e ekspozitës pamore kushtuar jetës dhe veprës së AkademikFehmi Aganit, me titullin “Kontributi Atdhetar, Intelektual dhe Politik i Akademik Fehmi Aganit”.
Sipas njoftimit, ekspozita, e realizuar nga Muzeu Kombëtar i Kosovës, organizohet nga Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih në bashkëpunim me Shoqatën “Sali Çekaj” në Zvicër dhe paraqet një përmbledhje të jetës dhe veprimtarisë së akademik Fehmi Aganit, me theks në rolin e tij në jetën intelektuale, politike dhe shoqërore.
Përmes materialeve të ekspozuara synohet të ofrohet një pasqyrë e kontributit të tij, si dhe të promovohet ruajtja dhe kultivimi i vlerave historike dhe kulturore.
📅 E shtunë, 11 prill 2026
🕖 Ora 18:00
📍 Gemeindesaal, Rotfluhstrasse 96, 8702 Zollikon
Ju mirëpresim të bashkohemi për të kujtuar dhe vlerësuar një nga figurat më të rëndësishme të historisë sonë kombëtare.

Pas 27 vjetësh: refugjatja dhe presidentja takohen sërish

Posted on by albinfo.ch

Ajo ishte vetëm 15 vjeçe. Në një veturë të vogël, bashkë me familjen, duke pritur me ditë të tëra në kufi, mes pasigurisë dhe shpresës.

Ndëkrohë një vendim I një presidenteje të asaj kohe, e dërgoi atë dhe familjen e saj nga një kamp refugjatësh në Maqedoninë e Veriut, drejt një fluturimi që do t’ua ndryshonte jetën përgjithmonë.

Sot, pas 27 vjetësh, ato rrugë kryqëzohen sërish.

Vajza e dikurshme refugjate, sot gazetare në Kosovë, ritakohet me gruan që në vitin 1999 e mori nga kampi dhe i dha një shans për një jetë tjetër.

Një takim i mbushur me emocione, kujtime dhe pyetje që mbeten edhe pas kaq shumë vitesh.

Çfarë kujton ish presidentja e Zvicrës Ruth Dreifuss e cfarë ish refugjatja Naile Dema, nga ajo kohë?

Ndiqni reportazhin.

Kamera: Gent Mersinaj

Migrimi dhe krimi, debat i ndezur mes politikës dhe realitetit kompleks

Posted on by albinfo.ch

Berlin – Debati për lidhjen mes migrimit dhe sigurisë në Gjermani është rikthyer në qendër të vëmendjes politike. Kancelari Friedrich Merz ka deklaruar se “një pjesë e konsiderueshme e dhunës” vjen nga “grupet e emigrantëve”, duke mbrojtur kursin më të ashpër ndaj migrimit të parregullt.

Sipas tij, pavarësisht uljes së numrit të azilkërkuesve, “ne ende e kemi këtë problem në peizazhin urban”, çka, sipas qeverisë, justifikon dëbimet në shkallë më të gjerë.

Megjithatë, realiteti paraqitet më kompleks. Edhe pse migrimi është reduktuar ndjeshëm, ndjenja e pasigurisë tek qytetarët është rritur. Gati gjysma e popullsisë ndjehet e pasigurt në hapësirat publike, sipas sondazheve të fundit.

Politikanë si Jens Spahn theksojnë se shqetësimet lidhen edhe me ndryshimet në jetën e përditshme dhe në pamjen e qyteteve, zhvillime që kanë ndikuar edhe në rritjen e mbështetjes për Alternative für Deutschland (AfD).

Ekspertët ndërkohë paralajmërojnë se ndjenja e pasigurisë nuk lidhet vetëm me migrimin apo krimin e rëndë, por edhe me probleme sociale si varfëria, droga dhe sjelljet antisociale në hapësirat publike.

Në këtë kontekst, debati mbetet i hapur: a e rrit vërtet sigurinë kufizimi i migrimit, apo kërkohen zgjidhje më të thella sociale dhe ekonomike?

/dw/

Zjarr në muzeun e çokollatës, evakuohen 150 vizitorë

Posted on by albinfo.ch

Një zjarr ka shpërthyer në fabrikën e çokollatës Cailler në Broc, në kantonin e Fribourgut, sot, të Premten e Madhe. Zjarri filloi në mëngjes në një makinë në zonën e prodhimit.

Sipas gjetjeve fillestare nga policia kantonale e Fribourgut, gjithçka tregon për një shkak teknik të zjarrit, transmeton albinfo.ch.

Si masë paraprake, rreth 150 vizitorë u detyruan të largoheshin nga muzeu ngjitur, i njohur me emrin “Maison Cailler”, shkruan srf.ch. Brigada e zjarrfikësve arriti ta vinte shpejt nën kontroll zjarrin dhe ta parandalonte përhapjen e tij në objekte të tjera.

Askush nuk u lëndua, por tre persona u ekzaminuan në vendngjarje nga paramedikët.

Shkalla e dëmit të pronës nuk dihet ende.

Prodhuesve zviceranë të djathit u lejohet të bëjnë artificialisht vrima në djathin Emmental

Posted on by erezzaademi

Pas vitesh problemesh me vrimat në djathin Emmental, prodhuesit zviceranë të djathit tani lejohen të përdorin ‘pluhur shpimi’.

Qumështi zviceran është bërë shumë i pastër. Në të kaluarën, kur lopët ende mjeleshin me dorë, gjithmonë kishte grimca bari nga hambari në qumësht, sipas ekspertëve.

Këto formonin vrima gjatë procesit të fermentimit të djathit. Megjithatë, me makinat automatike të mjeljes, qumështi shkon direkt nga gjiri në një rezervuar për ftohje, pa grimca bari.

Pluhuri i shpimit përbëhet nga lule bari 100% organike. Brunner përdor vetëm majën e një thike për të prodhuar më shumë se 600 kilogramë djathë, raporton swissinfo. “Kjo ka përmirësuar vrimat në djathin tim”, thotë ai, transmeton albinfo.ch.

Shoqata Emmentaler Zvicër duhej të shkonte në gjykatë për përdorimin e pluhurit të shpimit. “Pluhuri i luleve të barit është aktualisht zgjidhja e vetme dhe më e mirë kundër vrimave që zhduken”, përmbledhi Gjykata Federale Administrative.

Zyra Federale për Bujqësi, e cila ka rregullore të rrepta për produktet bujqësore, nuk donte të autorizonte përdorimin e tij. Ajo kishte frikë nga një industrializim i prodhimit. Kjo është arsyeja pse rruga është bërë e qartë vetëm që nga vendimi i gjykatës në vitin 2025.

“Jam shumë i lumtur që ky pluhur ekziston”, thotë mjeshtri i djathit Andreas Brunner (58). “Kam pasur gjithnjë e më pak vrima gjatë viteve.”

Pse gjithnjë e më shumë njerëz po fitojnë shtetësi në vendet evropiane

Posted on by erezzaademi

Numri i personave që fitojnë shtetësinë e një vendi evropian është rritur ndjeshëm krahasuar me një dekadë më parë. Ekspertët thonë se ky trend është përshpejtuar vitet e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm.

Numri i personave që fituan shtetësinë e një vendi të BE-së në vitin 2024 është rritur me 55 përqind krahasuar me vitin 2014.

Në vitin 2024, pothuajse 1.2 milion njerëzve iu dha shtetësia në vendet e BE-së, krahasuar me 762,100 në vitin 2014, sipas zyrës statistikore të BE-së, Eurostat. Të dhënat i referohen fitimit të shtetësisë nga popullsia rezidente, jo nga rrugë të tjera si prejardhja ose martesa. Edhe në lidhje me vitin 2023, Eurostat regjistroi një rritje prej 12 përqind në vitin 2024.

Shumica dërrmuese e shtetësive të reja u dhanë nga Gjermania (288,700), Spanja (252,500) dhe Italia (217,400), e ndjekur nga Franca (103,700) dhe Suedia (63,000).

“Kur e zmadhojmë pak pamjen dhe i hedhim një vështrim 17 viteve të fundit… shohim se numrat janë rritur kryesisht gradualisht, por më intensivisht që nga viti 2021”, thotë Maarten Vink, bashkëdrejtor i Observatorit Global të Shtetësisë në Institutin Universitar Evropian në Firence.

Disa faktorë kontribuan në këto zhvillime, shpjegon Vink në një postim në blog.

“Shkalla e marrjes së shtetësisë drejtohet, para së gjithash, nga faktorë demografikë, siç është mbërritja e grupeve të emigrantëve që mund të supozohet se janë veçanërisht të interesuar për natyralizim”, thotë ai.

Numrat aktualë të shtetësisë pasqyrojnë kështu mbërritjen e refugjatëve nga Siria në vitin 2015, të cilët tani janë të kualifikuar për natyralizim. Në vitin 2024, shtetasit sirianë përbënin 29 përqind të natyralizimeve në Gjermani, 20 përqind në Austri dhe 16 përqind në Suedi.

Profesor Vink thotë se “ende ka një efekt Brexit”. “Ndërsa jemi qartësisht mbi kulmin e 30 mijë natyralizimeve të Brexit në vitin 2019, ende kishte më shumë se 10 mijë shtetas britanikë që fituan shtetësi evropiane në vitin 2024. Krahasuar me disa mijëra natyralizime britanike para vitit 2016, kjo mbetet një rritje e konsiderueshme”, shtoi ai.

“Pasi qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar pushuan së qeni shtetas të Bashkimit Evropian, shumë u përpoqën të riparonin humbjen e të drejtave të tyre duke fituar shtetësinë e një shteti anëtar të BE-së (kryesisht shtetësinë irlandeze përmes prejardhjes)”, thotë Vink, e cila, sipas tij, u dha atyre britanikëve të drejtat e tyre të BE-së.

“Shpërblimi i marrjes së shtetësisë kombëtare përcaktohet fuqimisht nga përfitimet e shtetësisë së BE-së”, thotë ai.

Në Danimarkë dhe Qipro, britanikët ishin grupet më të mëdha të shtetasve jo-BE që fituan shtetësi në vitin 2024, dhe në Irlandë, Letoni, Luksemburg, Maltë, Sllovaki dhe Zvicër ata ishin ndër pesë të parët, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, Gjermania miratoi ligjin e ‘modernizimit’ të shtetësisë, i cili uli nga tetë në pesë vjet kërkesën e qëndrimit për t’u natyralizuar dhe lejoi shtetësinë e dyfishtë (më parë e mundur vetëm për qytetarët e BE-së). Sipas Profesor Vink, kjo mund të ketë luajtur një rol në numrin e natyralizimeve midis shtetasve turq, i cili u dyfishua në Gjermani në vitin 2024, nga 10,735 në vitin 2023 në 22,520 në vitin 2024.

Suedia ishte vendi me shkallën më të lartë të natyralizimit, numri i njerëzve që fituan shtetësi në krahasim me numrin e banorëve të huaj, e ndjekur nga Spanja.

Megjithatë, Profesor Vink thotë se kjo shifër duhet të lexohet “me një dozë të shëndetshme kujdesi” pasi Eurostat “përfshin të gjitha mënyrat e fitimit dhe jo vetëm natyralizimet” krahasuar “me të gjithë jo-shtetasit dhe jo vetëm ata që kanë të drejtë për natyralizim”.

“Shkalla e lartë e Suedisë me siguri pasqyron një politikë të shtetësisë që (deri më tani, ndërsa ndryshimet po miratohen në ligj) ofronte një rrugë shumë të arritshme për shtetësi për emigrantët. Dhe, në të kundërt, shkallët e ulëta në shtetet baltike, Bullgari dhe Austri pasqyrojnë rrugë kufizuese për shtetësi për banorët e huaj”, komentoi ai.

Rritjet më të mëdha në Danimarkë dhe Gjermani

Rritja e përgjithshme e natyralizimeve në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar ishte për shkak të më shumë natyralizimeve në terma absolutë në Gjermani (88,900 më shumë se në vitin 2023), Spanjë (12,300) dhe Francë (6,400), ndërsa rënie të ndjeshme u vunë re në Rumani (minus 8,500) dhe Suedi (minus 4,800).

Në Suedi, 63,000 personave iu dha shtetësia në vitin 2024 krahasuar me 67,800 në vitin 2023. Kjo pasoi një kulm prej 92,200 në vitin 2022, por numri është ende shumë më i lartë se 43,500 në vitin 2014.

Në terma relativë, rritja më e madhe u regjistrua në Danimarkë (86 përqind), me një total prej 6,300 shtetësish të dhëna krahasuar me 3,400 në vitin 2023.

Në të gjithë bllokun, shumica dërrmuese e njerëzve që morën shtetësi ishin nga jashtë BE-së (88 përqind).

Rritje të tjera të mëdha u regjistruan në Sllovaki (59 përqind), Gjermani (44 përqind) dhe Maltë (39 përqind), ndërsa rëniet më të mëdha ndodhën në Rumani (minus 68 përqind), Estoni dhe Hungari.

Pavarësisht kufizimeve mbi shtetësinë e dyfishtë, Austria gjithashtu mirëpriti më shumë qytetarë, me 13,000 natyralizime në vitin 2024 krahasuar me 11,900 në vitin 2023 dhe 7,600 dhjetë vjet më parë.

Në Norvegji dhe Zvicër, numri i natyralizimeve ra në vitin 2024 krahasuar me vitin 2023, por ishte më i lartë se në vitin 2014. Norvegjia u dha shtetësi 27,500 personave në vitin 2024, një rënie nga 37,300 në vitin 2023, por më shumë se 15,900 në vitin 2014. Për Zvicrën, rënia ishte nga 41,200 në vitin 2023 në 39,900 në vitin 2024, dhe 32,800 të regjistruar dhjetë vjet më parë.

Grupet më të mëdha të qytetarëve të rinj të BE-së ishin nga Siria (110,100), Maroku (97,100) dhe Shqipëria (48,000), të ndjekura nga Turqia (41,300) dhe Rumania (39,900).

Erë dhe stuhi e fortë për dhjetë ditë, pse kaq gjatë?

Posted on by erezzaademi

Era në jug të Alpeve ka fryrë fort për 10 ditë: një vazhdimësi mjaft e pazakontë. Shpjegimet e këtij fenomeni vijnë nga një eksperte, Lisa Moser e Zyrës Federale të Meteorologjisë dhe Klimatologjisë MeteoSwizzera në Locarno-Monti, e intervistuar nga RSI.

“Pranvera – dhe në veçanti muaji mars – është klimatologjikisht sezoni me më shumë erëra. Në këtë rast specifik, fenomeni lidhet me një anticiklon që ka mbetur mjaft i palëvizshëm në Atlantik, një anticiklon që ka mbajtur rryma nga veriu për një kohë të gjatë. Këto rryma sollën ajër më të ftohtë në veri të Alpeve, duke favorizuar një ndryshim presioni midis veriut dhe jugut. Është pikërisht ky ndryshim, së bashku me mbështetjen në lartësi, që ka ushqyer erën në dhjetë ditët e fundit”.

“Është sigurisht një fenomen mjaft i rrallë. Ndoshta nuk do të flisja për “jashtëzakonshëm” në kuptimin e ngushtë, sepse nuk kemi një seri matjesh mjaftueshëm të gjata për ta klasifikuar atë nga një këndvështrim klimatologjik. Në stacionin e Luganos, për shembull, të dhënat mbi orët e erës nga veriu datojnë që nga viti 2007. Nuk ka pasur një numër kaq të lartë orësh ere nga veriu në mars që nga viti 2009. Dhe mbi të gjitha – duke parë më në detaje – një vazhdimësi kaq e theksuar dhe e vazhdueshme nuk ishte vërejtur ende”, transmeton albinfo.ch.

A do të vazhdojë era gjatë fundjavës?

“Po, por është e destinuar të ndalet gradualisht. Sot do të fryjë ende, ndonjëherë me intensitet të moderuar deri në fusha; nesër do të ndikojë kryesisht në luginat e sipërme dhe malet, gjithmonë me intensitet të moderuar. Megjithatë, nga e diela, duhet të ndalet. Prandaj, do të jemi në gjendje ta lëmë pas këtë fazë të zgjatur të faboniumit.

Gjashtë qytetet e preferuara të zviceranëve jashtë vendit

Posted on by erezzaademi

Zvicra mund të mburret se ka qytetarë të vendosur në pothuajse të gjitha vendet e botës: “zviceranët dhe zviceranët nga jashtë vendit”. Një popullsi që mbetet kryesisht e banuar në vendet fqinje dhe në disa qytete të mëdha.

Numri i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit vazhdoi të rritet në vitin 2025. Rreth 838,600 helvetë tani jetojnë jashtë kufijve të vendit, një rritje prej 1.4% (+11,900 persona) krahasuar me vitin e kaluar, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (SFO).

Deri më tani, SFO regjistroi shpërndarjen e tyre vetëm sipas vendit dhe sipas rrethit konsullor. Për herë të parë, përpiloi shifrat e zviceranëve të vendosur në qytetet kryesore të vendeve fqinje. Ato duhet të zgjerohen në vende të tjera evropiane vitin e ardhshëm.

Parisi: destinacioni klasik i zviceranëve jashtë vendit

Me gati 11,800 banorë nga Zvicra, kryeqyteti francez mirëpret më shumë se çdo qytet tjetër i vendosur në vendet fqinje të Konfederatës.

Parisi kombinon disa asete që lehtësojnë një instalim jashtë vendit: afërsia gjeografike, familjariteti kulturor dhe mjedisi kozmopolit. Një qendër e madhe ekonomike dhe kulturore, qyteti ofron shumë mundësi profesionale, qoftë brenda shumëkombësheve, organizatave ndërkombëtare, në sektorin e modës apo atë të kulturës. Universitetet e tij po tërheqin gjithashtu një numër në rritje të qytetarëve zviceranë.

Një komunitet i rëndësishëm jeton edhe në Lion, qyteti i tretë më i madh në Francë. Megjithatë, të dhënat e disponueshme tani nuk lejojnë që ato të përcaktohen me saktësi.

Berlini: një parajsë për krijuesit dhe sipërmarrësit

Berlini është vendosur vitet e fundit si një “pikë e nxehtë” e vërtetë për të rinjtë zviceranë: rreth 8,000 shtetas zviceranë jetojnë atje sot. Kryeqyteti gjerman josh me ekosistemin e tij dinamik të startup-eve, një kosto jetese ende relativisht të moderuar dhe një atmosferë ndërkombëtare.

Për profesionistët në industritë “teknologjike” dhe krijuese, Berlini shpesh duket më tërheqës sesa qendrat kryesore ekonomike zvicerane si Cyrihu, Bazeli ose Gjeneva, shkruan RTS, përcjell albinfo.ch.

Milano: një qendër ekonomike në portat e Zvicrës

Rreth 6800 zviceranë jetojnë në Milano, një zgjedhje e natyrshme për shumë. Qyteti është lehtësisht i arritshëm nga Zvicra dhe ka një ekonomi veçanërisht të fortë.

Kryeqyteti italian i financave dhe modës, Milano tërheq talente nga një gamë e gjerë sektorësh. Lidhjet me Zvicrën mbeten të ngushta, si gjeografikisht ashtu edhe kulturorisht.

Vjena: një nga vendet me cilësinë më të mirë të jetës në botë

Gati 4500 zviceranë janë vendosur në Vjenë. Kryeqyteti austriak ka qenë në krye të renditjes ndërkombëtare për cilësinë e jetës për vite me radhë.

I vlerësuar veçanërisht nga familjet, ai kombinon një ofertë të pasur kulturore, një infrastrukturë me performancë të lartë dhe një mjedis ndërkombëtar. Afërsia gjuhësore gjithashtu lehtëson integrimin për shumicën e zviceranëve që flasin gjermanisht.

Mynihu: fqinji i begatë

Me rreth 4400 banorë zviceranë, Mynihu është gjithashtu një nga destinacionet e preferuara. I vendosur pranë kufirit zviceran, qyteti përfiton nga një ekonomi e fortë dhe luan një rol kryesor në industri, teknologji dhe shërbime.

Për shumë, Mynihu përfaqëson një “hap të butë” drejt emigrimit. Megjithatë, kryeqyteti bavarez është ndër qytetet më të shtrenjta në Gjermani, veçanërisht për sa i përket qirave.

Roma: midis traditës dhe hapjes ndërkombëtare

Rreth 3,660 zviceranë jetojnë në Romë. Kryeqyteti italian ka lidhje historike me Zvicrën, veçanërisht nëpërmjet pranisë shekullore të Gardës Papnore Zvicerane në Vatikan.

Njerëz të tjerë nga Zvicra punojnë në institucionet e Selisë së Shenjtë, qoftë në media, komunikim apo funksione diplomatike. Roma kështu kombinon trashëgiminë historike dhe aktivitetin ndërkombëtar.