Rregulla pak të njohura për trenat në Zvicër që duhet t’i dini

Zvicra është plot me rregulla dhe norma — përfshirë një mori rregullash “të pashkruara”. Disa prej tyre zbatohen edhe gjatë udhëtimit me tren.

Të ulesh në tren dhe të merresh me punët e tua duket si një veprim mjaft i thjeshtë.

Por, nëse sapo keni mbërritur në vend, mund të mos jeni në dijeni të këtyre “trukave” pak të njohura, të cilat megjithatë përbëjnë një pjesë të rëndësishme të “kulturës së trenit” në Zvicër; shkelja e tyre, qoftë edhe pa dashje, mund të çojë në gjobë dhe/ose në shikime të ftohta e qortuese nga udhëtarët e tjerë.

Disa gjëra që vlejnë për udhëtimin me trenat zviceranë janë të zakonshme edhe gjetkë, si për shembull mosdëgjimi i muzikës me zë të lartë, mosbisedimi me zë të lartë në telefon apo moslejimi i fëmijëve të padisiplinuar që të bëjnë rrëmujë.

Por të tjera mund të jenë të zakonshme vetëm në Zvicër.

Le të fillojmë me vendet e uljes.

Bagazhi në një ndenjëse bosh

Konsiderohet absolutisht e papranueshme të vendosni bagazhin në një ndenjëse pranë jush në një tren të mbushur plot, ku pasagjerët janë në kërkim të vendeve të lira.

Nëse ndodh kjo dhe kërkesat për ta vendosur bagazhin në raftin sipër kokës ose në hapësirën e dedikuar për bagazhe shpërfillen, atëherë konduktori mund t’ju kërkojë të blini një biletë shtesë për bagazhin tuaj.

Ulja në vendin e “gabuar”

Ndërsa vendosja e çantave në një ndenjëse bosh në një tren të mbushur plot është një shkelje e hapur e mirësjelljes së zakonshme në shumë vende, rregulli tjetër është specifikisht zviceran — sepse zviceranët pëlqejnë të rregullojnë pothuajse gjithçka, edhe nëse kjo nuk ka asnjë kuptim për njerëzit që vijnë nga jashtë vendit.

Me sa duket, ekziston një mënyrë e saktë për të zgjedhur vendin në një grup prej katër ndenjësesh (dy palë ndenjësesh përballë njëra-tjetrës) kur një pasagjer e ka zënë tashmë njërin prej vendeve.

“Rregulli i pashkruar” thotë se, nëse uleni pranë një personi të vetëm në një grup prej katër vendesh, nuk duhet të zgjidhni vendin pikërisht pranë tij ose përballë tij, por vendin që ndodhet diagonalisht përballë atij personi.

Mund t’ju ndihmojë të mbani me vete një skemë, të cilën mund ta konsultoni sa herë që hipni në tren.

Ulja pa leje

Mund të duket paksa e tepruar, por nuk duhet thjesht të zini vendin e parë të lirë që shihni.

Të paktën jo në Zvicër.

Nëse në atë zonë ka tashmë dikë të ulur, duhet të pyesni nëse mund të uleni edhe ju (sigurisht, duke respektuar gjithmonë rregullat e pashkruara të vendosjes), për të shmangur situatën ku shoqëruesi i pasagjerit mund të ketë shkuar në tualet.

Në të njëjtën mënyrë, nëse udhëtoni vetëm dhe dikush kërkon të ulet në vendin diagonalisht përballë jush, nuk duhet ta refuzoni.

Nuk mund ta trajtoni trenin, që është një mjet transporti publik, si hapësirën tuaj personale, raporton thelocal, përcjell albinfo.ch.

Procedura e duhur e hipjes në tren

Logjika e shëndoshë dhe çështjet e sigurisë sugjerojnë se duhet të hyni gjithmonë në tren përmes dyerve dhe më pas të zini vendin tuaj.

Edhe pse kjo mund t’u duket e natyrshme të gjithëve, me sa duket ka njerëz që preferojnë të hyjnë përmes kalimit ndërmjet vagonëve dhe më pas të udhëtojnë mbi çati.

Kini kujdes se çfarë hani

Nuk ka rregulla që ndalojnë ngrënien në tren, por patjetër që nuk duhet të merrni me vete asgjë që mund t’u shkaktojë shqetësim pasagjerëve të tjerë.

Kjo do të thotë se nuk duhet të konsumoni në tren ushqime që mbajnë erë të fortë, pikojnë, ngjiten ose thërrmohen, kur pranë jush ka pasagjerë të tjerë.

Për të njëjtën arsye, nuk duhet të lini kurrë mbeturina pas: nëse nuk futen në koshin e plehrave të trenit, merrini me vete dhe hidhini në koshin e stacionit.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme: biletat e trenit

Ky rregull specifik nuk është se “nuk njihet”, pasi është trajtuar mjaftueshëm në media, por nëse sapo keni mbërritur ose jeni turist, mund të mos jeni në dijeni të tij.

Duhet ta blini biletën para se të hipni në tren; nëse e blini më vonë, ose pasi treni të jetë nisur, do të gjobiteni.

Kushdo që vepron kështu, për çfarëdo arsye, konsiderohet si person që udhëton pa biletë. Kjo do të thotë se, nëse po përpiqeni të blini një biletë ndërsa jeni në stacion (në platformë) para se të mbërrijë treni, por aplikacioni nuk funksionon siç duhet dhe konfirmimin e blerjes e merrni disa sekonda pasi treni është nisur, atëherë jeni në telashe.

Nëse kontrollori e vëren shkeljen, do t’ju caktohet një gjobë prej 90 frangash, e cila në varësi të distancës së udhëtimit, mund të jetë shumë më e lartë se çmimi që keni paguar realisht për biletën.

Për më tepër, ky rregull zbatohet jo vetëm në trena, por edhe në mjete të tjera të transportit publik, si tramvajet, autobusët dhe trolejbusët.

---