Pse ananasi na shkakton ndjesi pickimi në gjuhë?

Ngrënia e ananasit të freskët shpesh shkakton një ndjesi pickimi, madje edhe djegieje të lehtë në gojë. Pas kësaj ndjesie qëndron një mekanizëm mbrojtës i jashtëzakonshëm i bimës, i lidhur me veprimin e enzimave të quajtura bromelaina.

Kafshimi i një fete ananasi të freskët mund të shkaktojë pickim ose irritim në gojë. Në shumicën e rasteve, kjo nuk është as alergji dhe as thjesht një ndjesi subjektive. Reagimi shpjegohet me një mekanizëm biokimik mbrojtës të frutit.

Ananasi përmban enzima që veprojnë mbi proteinat, përfshirë edhe ato që gjenden në sipërfaqen e gojës.

Bromelaina, enzima që qëndron pas ndjesisë

Burimi i kësaj ndjesie është bromelaina, një grup enzimash që gjenden te ananasi. Ato janë studiuar shpesh për vetitë e tyre antiinflamatore dhe ndikimin në tretje dhe bëjnë pjesë në familjen e proteazave – enzimave që shpërbëjnë proteinat në përbërës më të vegjël.

Kur hamë ananas të freskët, bromelaina bie në kontakt me shtresën e pasur me proteina që mbulon gojën dhe sipërfaqen e gjuhës. Ajo mund të veprojë mbi këto inde sipërfaqësore dhe të shkaktojë ndjesinë karakteristike të pickimit ose djegies.

Aciditeti natyror i frutit e përforcon më tej këtë irritim.

Prandaj, edhe pse shpesh thuhet në mënyrë figurative se ananasi “na tret gojën”, kjo është disi e ekzagjeruar. Veprimi i enzimave është sipërfaqësor dhe i përkohshëm.

Një strategji mbrojtëse e bimës

Nga pikëpamja botanike, ananasi (Ananas comosus) nuk është një frut i vetëm në kuptimin klasik, por një bashkim i shumë frutave të vegjël që zhvillohen nga lule të ndryshme dhe janë të vendosura rreth një boshti qendror. “Luspat” që shohim në sipërfaqen e ananasit përfaqësojnë secilën nga lulet e mëparshme.

Bromelaina mund të luajë rol në mekanizmat mbrojtës të bimës. Ajo gjendet në përqendrim veçanërisht të lartë në kërcell, por është e pranishme edhe në frut, ndërsa përqendrimi i saj ndryshon në varësi të indit dhe shkallës së pjekurisë.

Proteazat bimore mund të ndihmojnë bimët të mbrohen nga disa insekte dhe organizma që mund t’i dëmtojnë.

Për gojën tonë, megjithatë, ky fenomen është i padëmshëm në shumicën dërrmuese të rasteve. Pështyma gradualisht i hollon dhe i largon enzimat, ndërsa qelizat sipërfaqësore të mukozës së gojës rigjenerohen shpejt.

Pikërisht për këtë arsye, ndjesia e pickimit zakonisht zhduket pak kohë pasi ndalojmë së ngrëni ananas.

Enzimat mund të irritojnë edhe lëkurën

Enzimat e ananasit mund të shkaktojnë irritim edhe në lëkurë, veçanërisht pas kontaktit të përsëritur ose të zgjatur. Kjo mund të jetë problem sidomos për personat që merren me përpunimin e sasive të mëdha të frutit ose lëngut të ananasit.

Përdorimi i dorezave mund të ndihmojë në minimizimin e irritimit të lëkurës.

A i zhduk vërtet ananasi shenjat e gishtërinjve?

Pretendimi se bromelaina mund të bëjë që shenjat e gishtërinjve të zhduken duhet marrë me rezervë.

Ekspozimi i përsëritur ndaj enzimave, veçanërisht në ambient pune, mund të ndryshojë përkohësisht shtresën sipërfaqësore të lëkurës dhe t’i bëjë vijat e shenjave të gishtërinjve më pak të dallueshme.

Megjithatë, të thuhet se enzima “i konsumon” drejtpërdrejt shenjat e gishtërinjve do të ishte një ekzagjerim. Pasi ekspozimi ndalet dhe lëkura rigjenerohet, modeli i shenjave të gishtërinjve rikthehet. /albinfo.ch/

---