Ngrohja globale po forcon El Ninon, shkencëtarët paralajmërojnë për pasoja më të mëdha

Një studim i ri shkencor tregon se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor mund të jenë duke rritur intensitetin dhe ndryshueshmërinë e fenomenit El Nino, me pasoja të mundshme në motin dhe bujqësinë globale.

El Nino, një fenomen natyror që zakonisht shfaqet çdo dy deri në shtatë vjet, lidhet me ngrohjen e ujërave të Oqeanit Paqësor tropikal lindor. Ky ndryshim ndikon në modelet atmosferike dhe mund të shkaktojë pasoja të ndryshme klimatike në shumë pjesë të botës.

Sipas një studimi të udhëhequr nga studiuesja e klimës Julia Cole, nga Universiteti i Michiganit, ngrohja globale dhe El Nino mund të ndikojnë te njëra-tjetra. Ndërsa episodet e El Ninos kontribuojnë në rritjen e temperaturave mesatare globale, rritja e temperaturave për shkak të emetimeve nga aktiviteti njerëzor mund të ndikojë në forcimin e vetë fenomenit.

Për të analizuar ndryshimet e El Ninos ndër shekuj, studiuesit kanë ekzaminuar korale të lashta nga Ishujt Galapagos, disa prej të cilave janë rreth 1,000 vjet të vjetra. Përbërja e tyre kimike u ka mundësuar shkencëtarëve të rindërtojnë të dhëna mbi temperaturat e sipërfaqes së detit dhe të krahasojnë periudha të ndryshme klimatike.

Rezultatet e studimit sugjerojnë se ndryshueshmëria e El Ninos është rritur me rreth 37 për qind krahasuar me periudhën para-industriale. Sipas studiuesve, ndryshimi është bërë veçanërisht i dukshëm gjatë dekadave të fundit, kur janë regjistruar disa nga episodet më të fuqishme të fenomenit.

El Nino i fortë mund të ndikojë në mënyra të ndryshme në rajone të ndryshme. Në disa pjesë të Amerikës së Jugut dhe në jug të Shteteve të Bashkuara mund të sjellë reshje intensive dhe përmbytje, ndërsa në Indi mund të ndikojë në dobësimin ose shkurtimin e sezonit të musoneve.

Në Australi dhe Indonezi, fenomeni shpesh shoqërohet me kushte më të thata, duke rritur rrezikun për thatësira dhe zjarre.

Pasojat mund të shtrihen edhe në sektorin bujqësor. Kushtet ekstreme të motit mund të dëmtojnë prodhimet dhe të ndikojnë në sigurinë ushqimore, veçanërisht në vendet që varen shumë nga bujqësia.

Shkencëtarët vlerësojnë se episodet e fuqishme të El Ninos kanë luajtur rol edhe në disa prej viteve me temperatura rekord globale, përfshirë 1998, 2016 dhe 2024.

Përballë këtyre zhvillimeve, studiuesit theksojnë rëndësinë e përgatitjes më të mirë ndaj pasojave klimatike. Masat e përshtatjes, rezervat ushqimore dhe sistemet më efikase të paralajmërimit dhe reagimit ndaj fatkeqësive mund të ndihmojnë në kufizimin e dëmeve.

Megjithatë, sipas ekspertëve, reduktimi i emetimeve të gazeve serrë dhe ulja e varësisë nga lëndët djegëse fosile mbeten ndër masat kryesore për të frenuar ndikimet afatgjata të ndryshimeve klimatike.