Për një reformë administrative dhe tatimore në Kosovë

Kosova vazhdon në aspektin administrativ të jetë ajo që ishte diku në vitin 1974.

22 komunave të dikurshme iu janë shtuar edhe disa komuna të karakterit politik, ashtu siç është paraparë me Planin Ahtisari dhe së voni edhe me Marrëveshjen Thaçi – Dacic. Ende sot e kësaj dite Prishtina, Peja, Gjakova, Prizreni me rrethinat e tyre dhe vendbanime të tjera të mëdha të Kosovës trajtohen si komuna!

 Të gjitha këto janë, në të vërtetë distrikte. Komuna është një njësi shumë më e vogël, e cila do të duhej të ekzistonte në shumë prej vendbanimeve që gravitojnë në kuadër të këtyre distrikteve.

Cila do të ishte dobia e krijimit të komunave në kuadër të distrikteve ?

Shtimi i pjesëmarrjes së popullsisë në vendimmarrje, përmirësimi (pra edhe përshpejtimi) i cilësisë së shërbimeve administrative, përmirësimi i cilësisë së shërbimeve komunale, intervenimet e shpejta në rast të fatkeqësive të ndryshme, përmirësimi i të vjelurave tatimore , zvogëlimi i centralizmit qeverisës…

Këto komuna të vogla, pastaj, do të mund të kishin një qendër ndërlidhjeje, e cila për të mos u quajtur « qark », që asocionon në kohëra të zymta, do të mund të quhej distrikt.

Kjo nëndarje nuk do të thoshte patjetër shtim i aparatit burokratik, sepse ky aparat do të pakësohej në distrikte dhe, rrjedhimisht, mjetet financiare të dedikuara për to do të kalonin në njësitë e vogla komunale.

Por, veç kësaj, që këto komuna të jenë efektive finaciarisht, do të duhej që reforma administrative të përcillej edhe me reformë të sistemit tatimor. Dihet që sot Kosova pjesën dërrmuese të mjeteve tatimore e realizon nga të vjelurat doganore.

Të vjelurat e brendshe tatimore janë shumë të ulëta. Krijimi  komunave të reja në njësi më të vogla vendbanimesh dhe dhënia e së drejtës komunave që me një pjesë të të vjelurave të tyre tatimore të dispononin vetë, do t’i rriste këto të vjelura dhe kjo do të çonte edhe në përmirësimin e shpejtë të infrastrukturës dhe të shërbimeve komunale.

Veç kësaj dhënia e së drejtës për përcaktimin e një shkalle tatimore sipas përllogaritjeve komunale do të mund t’i joshte investitorët për të finacuar në territoret e këtyre komunave.

E tëra kjo do ta bënte qeverisjen lokale shumë më të afërt dhe shumë më të dobishme për popullsinë e lokale, e cila politikanët e saj « të zgjedhur » mund t’i njohë eventualisht gjatë fushatave zgjedhore dhe lëre që s’mund ti mbikëqyrë dhe t’i korrigjojë, por rrallë edhe mund t’ju parashtrojë pyetje dhe, edhe nëse ndodhë kjo ndonjëherë, përgjigje s’merr asnjëherë.   

Nexhmedin Gerguri