Masat e marra për të luftuar shumëfishimin e sulmeve ndaj bankomateve në vitet e fundit kanë dhënë rezultate. Këshilli Federal beson të premten se nuk nevojiten ndryshime legjislative.

Falë parandalimit më të mirë, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe shtypjes policore, vetëm 24 vjedhje bankomatesh u regjistruan në Zvicër vitin e kaluar, raporton swissinfo. Kjo është gjysma e vitit dhe shifra më e ulët që nga viti 2019, sipas një raporti qeveritar, transmeton albinfo.ch.

Shkalla e suksesit të vjedhjeve të makinave shitëse ishte rreth 30% vitin e kaluar.

Masa të ndryshme

Këshilli Federal tregoi gjithashtu se tryezat e rrumbullakëta të organizuara nga Zyra Federale e Policisë (fedpol) në nivel teknik kanë kontribuar kryesisht në uljen e numrit të sulmeve.

Grupi i ekspertëve rekomandoi masa të ndryshme, të tilla si instalimi i grilave mbrojtëse dhe ulja e nivelit të mbushjes së makinave shitëse.

Sulmi i fundit ndaj një bankomat daton këtë të hënë: një pajisje u dinamitua gjatë natës në Tramelan, në Jura të Bernës. Fryma e deflagrimit theu xhamat e disa dyqaneve. Autorët e këtij sulmi janë në arrati.

Presidenti zviceran Guy Parmelin tha të enjten se nuk ishte i befasuar nga propozimi i administratës Trump për të vendosur tarifa të reja prej 12.5% ​​ndaj Zvicrës, duke shtuar se negociatat midis dy vendeve janë duke vazhduar me qëllim sigurimin e një marrëveshjeje tregtare.

“Ne ishim në dijeni se kishte hetime të vazhdueshme për Seksionin 301 të Aktit Tregtar të SHBA-së dhe prisnim një vendim”, tha Parmelin në hapjen e Forumit Ekonomik Zviceran (SEF) në Interlaken.

“Ne i hedhim poshtë kritikat e ngritura nga Shtetet e Bashkuara dhe tashmë u kemi përgjigjur atyre me shkrim”, tha ministri zviceran i ekonomisë, i cili këtë vit mban edhe rolin e presidencës së rradhës zvicerane.

Të mërkurën, Shtetet e Bashkuara shtuan presionin mbi Zvicrën për tarifat. Administrata Trump ka propozuar tarifa të reja deri në 12.5% ​​për importet nga dhjetëra ekonomi, përfshirë Zvicrën, pasi përcaktoi se ata nuk kishin arritur të frenonin tregtinë e mallrave të prodhuara me punë të detyruar, një pohim i refuzuar nga partnerët e saj tregtarë.

Propozimet për tarifat e ardhshme të SHBA-së nuk janë finalizuar ende. Një periudhë konsultimi do të zgjasë deri më 6 korrik, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Parmelin theksoi se takimi i ditës së mëparshme në Paris me Sekretarin e Tregtisë të SHBA-së Jamieson Greer ishte planifikuar para veprimit të fundit të SHBA-së.

Delegacioni zviceran riafirmoi qëndrimin e tij dhe diskutoi argumentet amerikane pas tarifave të reja.

Duke folur në Interlaken, presidenti theksoi se Zvicra kishte marrë tashmë masa për të parandaluar importin e produkteve të prodhuara duke përdorur punë të detyruar.

“Kompanitë dhe autoritetet zvicerane janë skrupuloze në sigurimin që kjo të mos ndodhë”, tha ai.

Gjatë takimit me Greer, u ngrit pyetja nëse një njoftim i thjeshtë për përshtatjen e legjislacionit zviceran mbi punën e detyruar mund të çojë në një ulje të tarifave të planifikuara nga SHBA-ja. Parmelin tha se kjo kishte ndodhur tashmë për vendet e tjera.

Gjithsej 54 vende, përfshirë Zvicrën, i nënshtrohen tarifave të reja prej 12.5%. Shkalla e planifikuar për Bashkimin Evropian (BE), Mbretërinë e Bashkuar dhe disa vende të tjera është 10%.

“Duhet të qëndrojmë të qetë dhe të vazhdojmë të negociojmë një marrëveshje tregtare. Në fund të fundit, edhe Shtetet e Bashkuara duan një zgjidhje detyruese”, tha Parmelin. I pyetur për datën e përfundimit të një marrëveshjeje doganore me SHBA-në, ai tha: “Një gjë është e sigurt: gjithçka është e pasigurt.”

Shqetësimet po shtohen për shkak të një rishikimi të diskutueshëm të të drejtave të pasagjerëve ajrorë të Evropës, ndërsa bisedimet kritike midis negociatorëve të Parlamentit Evropian dhe Këshillit pritet të vazhdojnë javën e ardhshme përpara afatit të 15 qershorit.

Bisedimet në fillim të kësaj jave ngecën për shkak të mosmarrëveshjes midis qeverive të BE-së dhe Parlamentit Evropian mbi kompensimin që duhet të marrin pasagjerët në rast të vonesave ose anulimeve të fluturimeve, si dhe një të drejte të propozuar për bagazh dore.

Aktualisht, pasagjerët në Evropë kanë të drejtë për kompensim midis 250-600 euro, varësisht nga distanca e fluturimit, për vonesa prej tre orësh ose më shumë.

Shumica e qeverive të BE-së ranë dakord vitin e kaluar që pragu të zgjatet në katër orë për fluturime deri në 3,500 kilometra (2,175 milje) ose për çdo fluturim brenda bllokut, dhe në gjashtë orë për udhëtime më të gjata, me shuma pagese midis 300-500 euro.

Skema gjithashtu erdhi me një “të drejtë për t’u ridrejtuar” sa më shpejt të jetë e mundur dhe një sistem që pasagjerët të kompensohen automatikisht për fluturimet e anuluara brenda 14 ditëve nga nisja, raporton AFP, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, Parlamenti Evropian shtyu pragjet e reja dhe këmbënguli që linjat ajrore duhet të përfshijnë një bagazh dore prej shtatë kilogramësh, si dhe një çantë të vogël personale, në çmimin e biletës. Sipas Parlamentit, atyre gjithashtu duhet t’u ndalohet t’u faturojnë prindërve vende pranë fëmijëve të tyre.

Negociatorët e Këshillit dhe Parlamentit kanë afat deri më 15 qershor për të rënë dakord për të njëjtin tekst që reforma të ecë përpara, për shkak të një procedure të përshpejtuar të përdorur rrallë të miratuar nga shtetet anëtare. Një mungesë marrëveshjeje do t’i linte rregullat aktuale në fuqi.

Shoqata e Avokatëve të të Drejtave të Pasagjerëve (APRA), një organizatë që përfaqëson kompanitë që ndihmojnë udhëtarët të marrin kompensim, kritikoi Këshillin këtë javë për presionin ndaj Parlamentit që “të braktisë disa nga vijat e saj të kuqe të hershme, duke përfshirë uljen e kompensimit të pasagjerëve në vetëm 200 euro”.

“Një tjetër propozim i minutës së fundit ishte të konsideroheshin çështjet teknike si rrethana të jashtëzakonshme në të cilat linjat ajrore nuk duhet të kompensojnë pasagjerët për vonesat, megjithëse mirëmbajtja e aeroplanit është nën kontrollin e tyre. Kjo do ta bënte të pamundur çdo kërkesë”, tha Presidenti i APRA-s, Tomasz Pawliszyn, për The Local.

“Jemi në një fazë kritike pasi kemi 10 ditë për të rënë dakord për rregulla të reja që nuk mund të miratoheshin në 16 muaj negociata. Këshilli po propozon një reduktim të të drejtave për qytetarët për herë të parë në Bashkimin Evropian”, shtoi Pawliszyn.

Shtetet e Bashkuara rekomanduan tarifa shtesë prej 12.5% ​​për importet nga Zvicra. Rekomandimet vijnë pas publikimit të rezultateve të një ankete të kryer nga Përfaqësuesi i Tregtisë i SHBA-së (USTR) mbi luftën kundër tregtisë së mallrave të prodhuara me punë të detyruar.

Këshilli Federal e diskutoi çështjen në mbledhjen e tij të sotme dhe, siç e bëri të ditur në një deklaratë, vendosi të hedhë poshtë fuqimisht akuzat e bëra nga Uashingtoni. Berna do të përsërisë argumentet e saj me shkrim në kontekstin e një konsultimi publik.

Hetimet amerikane

Më 11 dhe 12 mars 2026, Uashingtoni nisi dy hetime kundër Zvicrës sipas Seksionit 301 të Aktit të Tregtisë të SHBA-së, i cili merret me praktikat tregtare të padrejta ose diskriminuese. Hetimi i parë përqendrohet në mbikapacitetin e supozuar në prodhimin industrial, ndërsa i dyti ka të bëjë me një mosveprim të mundshëm në parandalimin e importit të mallrave të prodhuara me punë të detyruar. Hetimet përfshijnë edhe shtete të tjera, përfshirë ato të Bashkimit Evropian.

Rekomandimet e USTR

Më 2 qershor, USTR publikoi rezultatet e anketës së punës së detyruar, duke shqyrtuar 60 shtete. Sipas Uashingtonit, vetëm një pjesë e këtyre vendeve ka lëshuar një ndalim importi për mallrat e prodhuara me punë të detyruar dhe as kjo pjesë nuk e ka zbatuar atë.

USTR rekomandon tarifa shtesë fikse prej 12.5% ​​për shtete si Zvicra që nuk kanë lëshuar një ndalim. Për vendet që kanë shpallur tashmë ose do të shpallin një ndalim, rekomandohet një normë prej 10%.

Qasja zvicerane

Këshilli Federal thekson se Zvicra ndjek një qasje të ndryshme nga ajo amerikane. Në vend që të ndalojë importet, Berna kombinon rregulloret shtetërore, vlerësimet e detyrueshme të rrezikut të iniciuara nga sektori privat dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, raporton RSI. Kjo qasje përqendrohet në parandalimin dhe luftimin e shkaqeve brenda zinxhirëve të furnizimit, transmeton albinfo.ch.

Sipas Këshillit Federal, këto qasje ndryshojnë në metodologji, por jo në objektiv dhe efektivitet. Berna përsërit se industria amerikane nuk pëson asnjë dëm për shkak të praktikës zvicerane.

Çfarë ndodh tani

Tatimet shtesë që rrjedhin nga hetimet e Seksionit 301 duhet të zëvendësojnë tarifat prej 10% të Seksionit 122, në fuqi deri më 24 korrik 2026. Rezultatet e anketës tjetër mbi mbikapacitetin industrial priten në javët e ardhshme.

Ndërkohë, negociatat po vazhdojnë me Uashingtonin për një marrëveshje tregtare që rregullon marrëdhëniet ekonomike midis dy vendeve në një mënyrë të kënaqshme dhe afatgjatë.

Zvicra po përballet me kushte thatësire, me nivele uji në shumë lumenj dhe liqene jashtëzakonisht të ulëta për këtë kohë të vitit, pavarësisht një lehtësimi të përkohshëm nga shiu i kësaj jave.

Liqeni i Konstancës dhe Liqeni i Zug janë veçanërisht të prekur.

Pavarësisht shirave të fundit, shumë rrjedha uji në rajonin qendror të Plateau janë të ulëta për këtë kohë të vitit, tregojnë matjet nga Zyra Federale për Mjedisin (FOEN).

Nivelet e lumenjve të Lartë të Rajnit, Reuss dhe Limmat janë ende nën vlerat e zakonshme për këtë kohë të vitit.

Ndërkohë, nivelet e Liqenit të Konstancës dhe Liqenit të Zug janë në një “nivel shumë të ulët”, tha një hidrolog i FOEN për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA. Kjo mund t’i atribuohet thatësirës së muajve të fundit dhe temperaturave mbi mesataren të cilat rritën avullimin.

Lëvizjet midis ujit të lartë dhe të ulët

Në fillim të qershorit, niveli i ujit në pjesën perëndimore të Liqenit të Konstancës ra në një minimum historik, me pasoja për transportin detar. Që nga fundi i prillit, pjesa e Rajnit midis Stein am Rhein dhe Diessenhofen ka qenë e pakalueshme. Nga ana tjetër, në Liqenin Zug dhe Liqenin Aegeri, operacionet e transportit detar kanë ecur pa probleme pavarësisht niveleve të ulëta të ujit, transmeton albinfo.ch.

Kushtet ekstreme të motit kanë një ndikim të fortë në ujërat e parregulluara si Liqeni i Konstancës ose Liqeni Walen. Në Liqenin e Konstancës dhe në lumin e Rinit të Lartë, luhatjet e forta midis nivelit të lartë dhe të ulët të ujit janë rritur vitet e fundit, shpjegoi Remo Rey, drejtor menaxhues i Kompanisë Zvicerane të Transportit Detar Untersee und Rhein.

Një paralajmërim për përmbytje me nivelin më të lartë të rrezikut u lëshua për Untersee në qershor 2024. Vetëm dhjetë muaj më vonë, niveli i ujit arriti nivelin më të ulët historik. Parashikime të besueshme janë të vështira për t’u bërë, tha Rey.

Kjo është arsyeja pse kompania tani po kërkon zgjidhje për të siguruar që anijet të mund të udhëtojnë kur niveli i ujit është i ulët.

Nivelet e ujit do të bien përsëri

Me përjashtim të Liqenit të Konstancës dhe Liqenit Walen, shumica e liqeneve zvicerane janë të rregulluara.

Kjo do të thotë që nivelet e larta dhe të ulëta të ujit mund të përshtaten me nevojat e natyrës, transportit detar dhe prodhimit të energjisë.

Reshjet e fundit të shiut kanë çuar në një rritje të vëllimeve të shkarkimit dhe niveleve të liqeneve në rajonet e prekura, tha FOEN.

Megjithatë, parashikimet më të fundit tregojnë se nivelet e ujit do të bien përsëri në javët në vijim, gjë që duhet ta përkeqësojë përsëri situatën e mungesës së ujit.

Duke filluar nga data 2 korrik 2026, blerësit në Herisau (Appenzell Ausserrhoden) do të mund të bëjnë pazare në çdo kohë të ditës apo natës. Supermarketi “Migros” në rrugën “Alpsteinstrasse” do të shënojë një kthesë të rëndësishme në sektorin e tregtisë zvicerane, duke u bërë pika e parë në vend me orar të pandërprerë 24/7.

​Plani fillestar i gjigantit të shitjeve ishte bllokuar përkohësisht për shkak të një ankese lidhur me lejet e ndërtimit dhe zonimit, mirëpo kjo pengesë tashmë është tejkaluar pasi autoritetet e hodhën poshtë ankesën dhe dhanë dritën jeshile për projektin.

​Si do të funksionojë dyqani pa staf?

​Deri në orën e rregullt të mbylljes, në 19:00, supermarketi do të funksionojë si çdo degë tjetër, me stafin e pranishëm në arkë dhe në hapësirat e shitjes. Pas kësaj ore, punonjësit përfundojnë ndërrimin dhe largohen, ndërsa dyqani kalon plotësisht në modalitetin “vetëshërbim”.

​Klientët mund të futen në dyqan gjatë natës duke përdorur një kartë debiti ose krediti dhe pagesat i kryejnë vetë në arkë (self-checkout). Ky sistem është testuar tashmë me sukses në pikat më të vogla “Migros Teo”, të cilat operojnë brenda disa strukturave të drunjta pa asnjë staf, por që ofrojnë një gamë shumë më të limituar produktesh. Në pikën e re në Herisau, klientët do të kenë në dispozicion rreth 7,000 artikuj në një sipërfaqe prej 295 metrash katrorë.

​Pse pikërisht në Herisau?

​Përzgjedhja e një qyteze me 16,000 banorë, dhe jo e një metropoli, ka qenë strategjike. Sipas udhëheqësisë së Migros, ky lokacion është modern, lehtësisht i qasshëm si për vendasit, ashtu edhe për turistët që udhëtojnë drejt rajonit Alpstein. Kjo u mundëson atyre të fitojnë përvojë me këtë format të ri pa pasur presionin dhe ndikimet që sjellin qytetet e mëdha.

​Kompania sqaroi se ligji për mbrojtjen e punëtorëve do të respektohet me përpiktëri: asnjë punonjës nuk do të lejohet të mbushë raftet apo të punojë gjatë natës, të dielave apo gjatë festave. Furnizimi i dyqanit do të bëhet vetëm gjatë orarit kur stafi është i pranishëm.

​Siguria dhe sfidat e vetëshërbimit

​Për të garantuar sigurinë e klientëve që bëjnë pazare natën, dyqani është i pajisur me një sistem të avancuar të kamerave dhe sensorëve. Ky sistem jo vetëm që parandalon vjedhjet, por është i programuar të dallojë nëse një klient pëson ndonjë aksident apo emergjencë mjekësore, duke alarmuar menjëherë ekipet e shpëtimit.

​Ky projekt pilot po ndiqet me interes nga konkurrenca, pasi përpjekjet e mëparshme në Zvicër për dyqane të tilla kanë pasur rezultate të miksuara:

​Rrjeti Avec u detyrua të mbyllte disa pika nate për shkak të problemeve me sigurinë.

​Rrjeti Spar mbylli dyqanin e tij të parë të vetëshërbimit në Cyrih pas 14 muajsh, si pasojë e numrit të lartë të vjedhjeve.

​Gjiganti Coop (konkurrenti kryesor i Migros) po planifikon zgjerimin e konceptit “To-Go” me pika të automatizuara, por vetëm në zona gjysmë-publike si universitete, spitale apo kolegje, duke shmangur hapi-hapazi rrugët e hapura publike.

​Nëse modeli i ri i Migros në Herisau rezulton i suksesshëm, ai mund të shërbejë si një udhërrëfyes i ri për të ardhmen e blerjeve ushqimore në të gjithë Zvicrën.

Autoritetet në Gjenevë kanë lëshuar një paralajmërim për një skemë të re mashtrimi që po synon qytetarët përmes njoftimeve të rreme të dorëzimit të pakove, të paraqitura si komunikime zyrtare nga posta zvicerane.

Sipas policisë kantonale dhe Federatës Romande të Konsumatorëve (FRC), mashtruesit po vendosin fletëpalosje në kutitë postare, të cilat përmbajnë një kod QR. Pas skanimit, qytetarët drejtohen në një faqe interneti që imiton faqen zyrtare të Postës Zvicerane dhe ku u kërkohet të paguajnë një shumë simbolike prej 2.10 frangash për të marrë një pako të supozuar.

Ekspertët paralajmërojnë se qëllimi i mashtruesve nuk është përfitimi nga pagesa e vogël, por marrja e të dhënave bankare dhe personale të viktimave. Përveç pagesës, përdoruesve u kërkohet të plotësojnë informacionet e kontaktit dhe të caktojnë një datë të rreme dorëzimi.

“Dokumenti duket zyrtar sepse shpërndahet fizikisht dhe shuma e kërkuar është e vogël, çka i bën njerëzit më pak dyshues”, ka deklaruar Cindy Lerin, avokate në FRC.

Policia këshillon qytetarët që, nëse kanë skanuar kodin QR dhe kanë kryer pagesën, të kontaktojnë menjëherë bankën e tyre, të raportojnë mashtrimin, të përpiqen të anulojnë transaksionin dhe, nëse është e nevojshme, të bllokojnë kartën bankare të përdorur.

Aktualisht, rastet e raportuara lidhen kryesisht me kantonin e Gjenevës, por ekspertët paralajmërojnë se metoda të tilla mund të përhapen edhe në rajone të tjera. Sipas tyre, zhvillimi i inteligjencës artificiale po u mundëson kriminelëve të krijojnë faqe dhe dokumente mashtruese gjithnjë e më bindëse, duke rritur rrezikun e mashtrimeve digjitale.

Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të tregojnë kujdes ndaj çdo kërkese për pagesa të papritura dhe të verifikojnë gjithmonë burimin e komunikimeve që pretendojnë se vijnë nga institucione ose kompani zyrtare.

Patentat aktuale zvicerane të drejtimit, ashtu si kartat zyrtare të identitetit, janë në të njëjtin format si kartat e kreditit. Por shumë shpejt do të jetë i disponueshëm një version më i ri. Pra, a do të jetë i detyrueshëm ndërrimi i tyre?

Më 3 qershor, Këshilli i Shteteve miratoi një propozim nga Komisioni i Transportit i Këshillit Kombëtar për futjen e një patente elektronike.

Sipas Komisionit, “kërkesa për të mbajtur dokumente fizike është një koncept i vjetëruar”.

Në vend të kësaj, “dokumentet digjitale të identitetit mund të integrohen pa probleme me shërbimet administrative online, duke thjeshtuar ndjeshëm procedurat, jo vetëm për qytetarët, por edhe për autoritetet”.

Për më tepër, “kontrolle më efikase mund të kryhen me dokumente digjitale, të cilat do të përmbajnë gjithashtu të njëjtin informacion si versioni analog”, sipas deputetes Esther Friedli.

Megjithatë, ky koncept nuk është krejt i ri: mbi 100,000 leje elektronike për nxënës drejtimi janë lëshuar në Zvicër që nga futja e tyre në vitin 2023.

Çfarë vjen më pas?

Miratimi i mocionit në nivel legjislativ do të vërë në lëvizje rrotat, pa qëllim lojë fjalësh.

Prezantimi i versionit digjital është planifikuar për vjeshtën e vitit 2026.

Kjo do të thotë që sapo të krijohet dhe të jetë i disponueshëm për përdorim, shoferët në Zvicër do të jenë në gjendje të heqin patentat fizike nga portofolet e tyre dhe të përdorin vetëm ato që shfaqen në telefonat e tyre celularë.

Megjithatë, nëse ju pëlqen versioni i patentës së shoferit me kartë krediti dhe nuk doni të hiqni dorë prej saj, nuk do të keni nevojë: Versioni digjital është opsional, jo i detyrueshëm, dhe forma fizike do të mbetet e vlefshme, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

A do të jenë në gjendje banorët e huaj të marrin edhe patentën elektronike?

Nëse keni një patentë shoferi zvicerane, atëherë po, mund të merrni edhe versionin digjital.

Por shoferët me patentë të lëshuara në vende të tjera nuk do të jenë në gjendje të hyjnë në versionin elektronik të dokumentit zviceran,

Nga letra në plastikë në digjital

Nëse keni drejtuar në Zvicër për një kohë, me siguri e mbani mend versionin blu të letrës së letrës, i cili u prezantua në vitin 1977 dhe ishte i vetmi në përdorim deri në vitin 2003.

Atëherë u lëshua modeli aktual plastik – i konsideruar se ofron mbrojtje më të mirë kundër falsifikimit.

Megjithatë, versioni në letër mbeti në përdorim deri më 31 tetor 2024 – data nga e cila nuk ishte më i vlefshëm.

Dhe ka më shumë në frontin e ‘teknologjisë’ së shoferit

Në vitin 2023, Zvicra prezantoi gjithashtu një version elektronik të skicës së saj të autostradës.

Ashtu si patenta e ardhshme digjitale e shoferit, ky version elektronik ishte gjithashtu opsional, me ngjitëset origjinale të letrës që mbetën gjithashtu të vlefshme.

Për sa kohë që shoferët kanë një ose një tjetër, forma e saj nuk ka rëndësi.

Përdorimi i kokainës në Zvicër është në rritje. Burrat dhe të rinjtë e moshës 18 deri në 34 vjeç e përdorin drogën veçanërisht shpesh, zbulon një analizë nga fondacioni jofitimprurës Addiction Switzerland.

Kokaina është substanca e dytë më e konsumuar ilegale në Zvicër pas kanabisit. Sipas Anketës së fundit Shëndetësore Zvicerane, të vitit 2022, rreth 1% e popullsisë ka përdorur kokainë në 12 muajt e fundit, tha Addiction Switzerland sot në një njoftim për shtyp.

Megjithatë, burime të ndryshme të dhënash, duke përfshirë analizat e ujërave të zeza, tregojnë se shkalla e përdorimit të kokainës në mesin e popullsisë mund të jetë edhe më e lartë, transmeton albinfo.ch.

Përdorimi i kokainës ka gjetur rrugën e saj drejt shtresave të mëdha të shoqërisë, tha fondacioni. Një pjesë e madhe e përdoruesve janë të integruar shoqërisht, të arsimuar mirë dhe të punësuar me fitim. Përveç përdoruesve të rastit, ekziston një grup që përdor kokainë rregullisht ose intensivisht dhe është në rrezik në rritje për probleme shëndetësore dhe sociale, paralajmëroi Addiction Switzerland.

Konsumi i konsiderueshëm ndodh edhe gjatë javës. Sektorët individualë profesionalë në të cilët kokaina ndonjëherë përdoret në mënyrë funksionale, për shembull, për të rritur performancën, vigjilencën ose vetëbesimin, janë mbresëlënës. Këto përfshijnë shërbimin e ushqimit, industrinë e ndërtimit dhe skenën e arteve dhe argëtimit.

Faktorët që kontribuojnë janë presioni i lartë për të kryer detyrat, orët e gjata ose të parregullta të punës, dinamika e theksuar e grupit dhe pasiguria në lidhje me punën, sipas Addiction Switzerland.

Kalimi nga përdorimi i rastësishëm në atë problematik është zakonisht gradual dhe ata që preken shpesh kërkojnë ndihmë vetëm kur problemet serioze personale, sociale ose profesionale bëhen të dukshme, përfundoi fondacioni.