Një studim i fundit i UNICEF-it ka nxjerrë në pah dallime të mëdha sociale në sistemin arsimor të Zvicrës, duke ngritur shqetësime serioze për barazinë e mundësive mes të rinjve. Sipas raportit, 91 për qind e të rinjve nga familje të privilegjuara zotërojnë aftësitë bazë në matematikë dhe lexim, ndërsa vetëm 46 për qind e të rinjve nga shtresat më të pafavorizuara arrijnë të njëjtin nivel.

Profesoresha e proceseve edukative në Universitetin e Cyrihut, Katharina Maag Merki, e cilësoi këtë rezultat si “shumë serioz”, duke theksuar se pasojat ndikojnë në gjithë jetën e të rinjve.

“Ky hendek nënkupton që shumë të rinj nuk përgatiten mjaftueshëm për jetën profesionale, për zgjedhjen e profesionit apo për sfidat që duan të përballojnë. Raporti tregon se ndikohen edhe kënaqësia me jetën dhe shëndeti i tyre”, deklaroi ajo për mediat zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Sipas saj, problemi nuk qëndron vetëm te dallimet mes familjeve, por te mënyra se si sistemi arsimor i përforcon këto dallime. Ajo kritikoi veçanërisht ndarjen e nxënësve pas klasës së gjashtë, duke thënë se ky sistem selektiv pengon shumë fëmijë të talentuar të ndjekin rrugë të barabarta arsimore.

“Dallimet mes familjeve janë normale, por mënyra se si ato ndikojnë në suksesin shkollor është kryesisht rezultat i sistemit tonë”, u shpreh Maag Merki.

Ajo kërkoi reforma më të thella në arsimin e hershëm dhe modele më gjithëpërfshirëse në shkollat e mesme të ulëta. Sipas saj, disa kantone zvicerane tashmë kanë nisur të aplikojnë klasa me nivele të përziera, ku nxënësit mësojnë së bashku pa ndarje të hershme sipas performancës.

Ky model, sipas profesoreshës, ka treguar rezultate pozitive edhe në vende të tjera evropiane, ku përzgjedhja akademike bëhet shumë më vonë.

Intervista u realizua nga gazetarja Isabelle Maissen për transmetuesin publik zviceran

Pavarësisht shtimit të numrit të trenave nga Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB), fundjava e gjatë e festës së Ngjitjes së Krishtit (Ascension Day) ka sjellë sërish trafik të rënduar në rrugët e Zvicrës, veçanërisht në tunelin e Gotthardit.

Pas kolonave që arritën pothuajse 10 kilometra të mërkurën, fluksi i madh i automjeteve drejt jugut vazhdoi edhe të enjten, sidomos në autostradën A2 dhe në tunelin e Gotthardit.

Sipas TCS, rreth mesditës ishte krijuar një kolonë prej 10 kilometrash mes Erstfeldit dhe Göschenenit, para hyrjes veriore të tunelit. Shoferët detyroheshin të prisnin afro 1 orë e 40 minuta për të kaluar.

Autoritetet rekomandojnë përdorimin e rrugëve alternative përmes autostradës A13 dhe tunelit të San Bernardinos. Edhe aty, megjithatë, kolona e automjeteve kishte kaluar 4 kilometrat rreth orës 11:30.

Për udhëtarët që nisen nga pjesa frankofone e Zvicrës, TCS sugjeron gjithashtu kalimin përmes Simplonit ose tunelit Grand-St-Bernard, ndonëse edhe në këto rrugë janë regjistruar ngadalësime të qarkullimit.

Sa i përket transportit hekurudhor në zonën e Simplonit, qarkullimi i trenave është reduktuar për shkak të punimeve infrastrukturore.

Megjithatë, situata këtë vit konsiderohet më e lehtë krahasuar me vitin e kaluar dhe sidomos me dy vite më parë, kur kolonat në Gotthard kishin kaluar 16 kilometrat.

Një nga arsyet mund të jetë edhe shtimi i kapaciteteve në transportin hekurudhor. Për fundjavën e Ascensionit dhe atë të Pentekostit, SBB ka rritur kapacitetin e trenave me 25%, kryesisht drejt Ticinos, duke ofruar rreth 130 mijë ulëse shtesë.

Megjithatë, kompania hekurudhore paralajmëron se në disa linja kapacitetet mbeten të kufizuara dhe gjetja e vendeve të lira mund të jetë ende e vështirë.

Tregu zviceran i banesave, veçanërisht në qytetet e mëdha, është shumë konkurrues. A i rrit pagesa e një ‘tarife për kërkuesin’ shanset tuaja për sukses?

Duke pasur parasysh mungesën e pronave me qira në qendrat urbane dhe përreth tyre, një numër gjithnjë e në rritje i kërkuesve të apartamenteve në Zvicër reklamojnë në mediat sociale dhe platforma të tjera digjitale gatishmërinë e tyre për të paguar një tarifë kujtdo që i ndihmon të gjejnë një akomodim pa të gjitha shqetësimet që zakonisht përfshihen në proces, siç janë listat e gjata të pritjes.

Sipas një raporti të kohëve të fundit, tarifat për këtë shërbim variojnë nga shifra tre deri në katër shifrore, varësisht nga sa i ngushtë është tregu i banesave në një komunitet të caktuar.

Për shembull, ‘norma e shitjes’ për Lucernin, ku shkalla e vendeve të lira është më pak se 1 përqind, është 1,000 franga, sipas një reklame të tillë.

Në Cyrih, kjo shumë është 500 franga për një apartament në lagjet 2, 3, 6 ose 8.

Përveç kësaj, shuma ndryshon në varësi të kritereve të kërkimit: tarifa e ofruar për një apartament ‘pa telashe’ do të jetë më e ulët se për kërkesa të veçanta, të tilla si pamje, ballkon ose vende parkimi, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

A ia vlen?

Nuk ka shifra zyrtare që tregojnë nëse pagesa të tilla ndihmojnë në gjetjen e qirave.

Megjithatë, raporti thekson se ky sistem “e përkeqëson problemin e një tregu tashmë konkurrues: ata që kanë para kanë avantazhin. Bazuar në të ardhurat ose pasuritë e tyre, ata kanë më shumë gjasa të sigurojnë një kontratë të re qiraje sesa qiramarrësit në rrethana të pasigurta financiare. Tarifa e gjetësit u jep atyre një avantazh shtesë.”

A është ky sistem i ligjshëm?

Edhe pse ngjan me ryshfet, tarifa e gjetësit nuk është e paligjshme nëse ofrohet vullnetarisht.

Sistemi nuk është ndryshe nga një pagesë për çdo shërbim të ofruar.

Megjithatë, u jep përparësi ndaj apartamenteve të pakta atyre me xhepa më të thellë, gjë që mund të shihet si e padrejtë dhe joetike.

Të shqetësuar nga refuzimi i qeverisë zvicerane për të ratifikuar Konventën Kornizë të OBSH-së për Kontrollin e Duhanit, aktivistët e parandalimit në Zvicër po lançojnë një platformë të re. Passivesmoke.ch përqendrohet në rreziqet e pirjes së duhanit pasiv dhe avullimit.

Të dhënat e reja të publikuara nga Addiction Switzerland si pjesë e anketës “Shëndeti dhe Stili i Jetës” konfirmojnë zhvillime shqetësuese në modelet e konsumit, veçanërisht midis të rinjve, thuhet në një deklaratë të lëshuar të mërkurën nga Shoqata Zvicerane për Parandalimin e Duhanit (AT).

Cigaret elektronike tani po bëhen porta kryesore e nikotinës për shumë adoleshentë, me përdorimin e kombinuar të disa produkteve që po përparon me shpejtësi.

AT thekson se pirja e duhanit mbetet rreziku më i madh shëndetësor i parandalueshëm në Zvicër. Përhapja e cigareve elektronike, snusit, qeseve të nikotinës dhe produkteve të tjera po rritet me shpejtësi: 45% e 18-24-vjeçarëve tashmë i konsumojnë ato, një shifër e përshkruar si “shqetësuese” nga AT.

Përballë këtyre gjetjeve dhe, sipas pikëpamjes së AT, pasivitetit të një parlamenti të ndikuar nga lobi i duhanit, u vendos që të lançohej Passivesmoke.ch në bashkëpunim me Lidhjen Zvicerane të Mushkërive. Kjo është platforma e parë kombëtare e dedikuar rreziqeve të pirjes së duhanit pasiv dhe avullimit, një temë e lënë pas dore dhe pothuajse e harruar në debatin aktual, sipas AT.

Megjithatë, këto ekspozime të paqëllimshme janë një realitet i përditshëm për shumë njerëz në Zvicër, veçanërisht në ambientet e përbashkëta të jetesës ose hapësirat e përbashkëta të brendshme, thekson deklarata, transmeton albinfo.ch.

Konventa Kornizë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për Kontrollin e Duhanit përfshin masa shkencore për të zvogëluar konsumin e duhanit dhe nikotinës, për shembull përmes ndalimeve të reklamave ose rritjes së taksave. Zvicra, thekson AT, është një nga vendet e pakta evropiane që nuk e ka zbatuar këtë angazhim.

Kundër këshillës së qeverisë, shumica në parlament marsin e kaluar vendosi që ratifikimi i konventës do të përbënte një dorëzim të sovranitetit në favor të standardeve ndërkombëtare.

Në mes të qershorit, qytetarët e kantonit Basel-Landschaft do të votojnë për nismën “Politika energjetike vetëm me popullin”, e cila synon që vendimet kryesore në sektorin e energjisë të mos merren vetëm nga qeveria dhe parlamenti, por të kalojnë përmes ligjeve dhe një përfshirjeje më të madhe të qytetarëve.

Nisma është nxitur pas debatit rreth ligjit kantonal të energjisë, i miratuar dy vite më parë, i cili përfshinte masa si ndalimi i sistemeve të ngrohjes me gaz dhe detyrime për përdorimin e energjisë së rinovueshme. Një pjesë e këtyre masave u vendosën përmes dekreteve qeveritare, ndaj të cilave nuk mund të organizohej referendum, gjë që ka shkaktuar debat politik.

Mbështetësit e nismës argumentojnë se vendime të tilla duhet të kenë më shumë legjitimitet demokratik dhe të mos merren “mbi kokën e qytetarëve”, duke kërkuar që çështjet e rëndësishme energjetike të kalojnë gjithmonë përmes ligjit. Kundërshtarët, përfshirë qeverinë kantonale dhe disa parti politike, paralajmërojnë se kjo do të ngadalësonte vendimmarrjen dhe mund të pengonte arritjen e objektivave klimatike.

Votimi i 14 qershorit pritet të ketë ndikim jo vetëm në politikën energjetike, por edhe në mënyrën se si ndahen kompetencat mes institucioneve dhe qytetarëve në kanton.