Së fundmi, Komisioni Evropian e ka propozuar të mërkurën një buxhet prej 2 trilionë eurosh për Bashkimin Evropian për periudhën 2028-2034, duke vendosur theks të ri mbi konkurrueshmërinë ekonomike dhe mbrojtjen, përcjell albinfo.ch.
“Ky është një buxhet që i përgjigjet ambicies së Evropës, që përballet me sfidat e saj dhe që forcon pavarësinë tonë”, tha presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, para gazetarëve në Bruksel.
“Buxheti është më i madh. Është më i zgjuar dhe më i mprehtë. Ai jep rezultate për qytetarët dhe bizneset tona, për partnerët tanë dhe për të ardhmen tonë”, shtoi ajo.
Komisioni tha se propozimi përfaqëson 1.26 për qind të Prodhimit Kombëtar Bruto të Bashkimit Evropian me 27 vende anëtare, një matës i madhësisë së ekonomisë, krahasuar me 1.13 për qind në buxhetin e tanishëm shtatëvjeçar.
Buxheti i ri duhet të miratohet nga të gjitha vendet anëtare dhe të nënshkruhet nga Parlamenti Evropian.
Propozimi përfshin 451 miliardë euro për Fondin e ri të Konkurrueshmërisë Evropiane, i fokusuar në forcimin e industrisë së mbrojtjes, nxitjen e inovacionit dhe mbështetjen e tranzicionit të industrisë drejt energjisë së pastër në të gjithë bllokun.
Po ashtu, ndahen 131 miliardë euro në veçanti për mbrojtjen dhe hapësirën, një rritje pesëfish në krahasim me shkallën e tanishme, sipas Komisionit.
Gjithashtu, parashikohen 302 miliardë euro për të mbështetur fermerët dhe të paktën 218 miliardë euro për rajonet më pak të zhvilluara të Evropës, si dhe 200 miliardë euro për programe globale.
Shumica e fondeve për buxhetin vijnë nga qeveritë e vendeve anëtare të BE-së.
Megjithatë, Komisioni propozoi disa mënyra për t’i rritur fondet drejtpërdrejt për buxhetin, përfshirë një taksë të re ndaj kompanive që bëjnë biznes në Evropë dhe që kanë një qarkullim vjetor neto mbi 100 milionë euro në një vend të BE-së.
Disa vende të BE-së dhe ligjvënës e kritikuan menjëherë këtë propozim.
“BE-ja është e rëndësishme për mirëqenien tonë, por buxheti i propozuar është shumë i lartë”, tha ministri holandez i Financave, Eelco Heinen.
Parlamenti Evropian, nga ana tjetër, tha se propozimi i Komisionit nuk ishte mjaftueshëm i madh.
“Nuk mund të bëjmë më shumë me më pak. Prioritetet e reja kërkojnë burime të reja dhe të duhura, jo shkurtime të prioriteteve ekzistuese”, tha Siegfried Mureșan, eurodeputet i qendrës së djathtë dhe negociator për buxhetin e ardhshëm të BE-së.
Debatet për buxhetin janë ndër më të vështirat në politikën e BE-së, sepse nxjerrin në pah ndarjet politike dhe ekonomike mes vendeve anëtare.
Bisedimet në muajt në vijim pritet të theksojnë tensionet politike mes përpjekjeve për të rritur financimet për prioritetet e reja dhe ruajtjen e investimeve tradicionale në bujqësi dhe zhvillim rajonal.
Mësohet se mjetet financiare të BE-së për procesin e zgjerimit, nga viti 2028, do të jenë shumë më të mëdha sesa që janë tani, për t’u përshtatur me progresin e përshpejtuar të vendeve kandidate. Këtë e ka bërë të ditur të enjten komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, duke folur për pjesën kushtuar zgjerimit në kuadër të kornizës shumëvjeçare financiare, që të mërkurën e ka propozuar Komisioni Evropian.
Thuhet se nga të gjitha vendet e përfshira në procesin e zgjerimit, vetëm Kosova nuk e ka formalisht statusin e vendit kandidat, për çka ka mbetur jashtë disa nismave në disa institucione të BE-së.
Referuar komisioneres Kos, Kosova nuk do të ketë pengesa për të përfituar nga mjetet financiare të BE-së, të dedikuara vendeve në procesin e zgjerimit, edhe në periudhën e ardhshme.
“Kur është fjala për Kosovën, ajo do të mbetet pjesë e këtyre instrumenteve financiare, siç ka qenë edhe deri më tani. Siç e dini, Kosova është tashmë edhe pjesë e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor”, ka thënë Kos.
Ajo ka përsëritur atë që një ditë më herët e ka thënë edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, se zgjerimi është identifikuar si prioritet edhe në propozimin e buxhetit shtatëvjeçar të BE-së, që përfshin periudhën nga viti 2028 deri në vitin 2034.
“Zgjerimi nuk e bën Bashkimin Evropian vetëm me sipërfaqe më të madhe dhe me numër më të madh banorësh. Zgjerimi ka të bëjë me unifikimin e Evropës. Duke rritur mbështetjen për të gjithë ata që plotësojnë kushtet e anëtarësimit, ne jemi në rrugën e duhur për të bashkuar Evropën tonë”, ka theksuar Marta Kos.
Ajo ka theksuar gjithashtu se përdorimi i mjeteve të BE-së nga vendet e përfshira në procesin e zgjerimit do të jetë i kushtëzuar me përmbushjen e kritereve përkatëse, ndërsa vendet do të vlerësohen në bazë të meritave individuale.
Ka thënë se për momentin Mali i Zi dhe Shqipëria janë duke avancuar shumë shpejt, ndërsa pret që këtë rrugë ta ndjekin edhe vendet e tjera të rajonit.
Komisioni Evropian ka propozuar një kornizë buxhetore prej 2 trilionë eurosh, nga të cilat 200 miliardë do të jenë në kuadër të programit “Evropa Globale”. Kjo përfshin zgjerimin, fqinjësinë, ndihmën humanitare dhe ndihmën zhvillimore të BE-së në botë. Nga kjo shumë, për zgjerimin pritet të dedikohen 42.6 miliardë euro, që përbën një rritje domethënëse krahasuar me kornizën e tanishme financiare, për të cilën janë ndarë 31 miliardë euro. Po ashtu, 100 miliardë euro për ndihmë të veçantë për Ukrainën nuk janë pjesë e kësaj pakete.
Pas propozimit të Komisionit Evropian, do të pasojnë negociatat me Parlamentin Evropian dhe vendet anëtare, për të aprovuar këtë propozim. Afati i fundit për të arritur pajtimin është viti 2027, kur përfundon edhe korniza aktuale financiare.
Ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, e ka konfirmuar edhe njëherë arrestimin e eprorit policor Bojan Jevtic, në operacionin kundër spiunazhit të ndërmarrë nga Prokuroria Speciale, Agjencia Kosovare e Inteligjencës dhe Inspektorati Policor i Kosovës, përcjell albinfo.ch.
Sveçla ka thënë se Jevtic është arrestuar nën dyshimin për veprimtari të kundërligjshme të spiunazhit për llogari të strukturave të sigurisë së Serbisë, shkruan Reporteri.net.
“Fatin e këtyre rasteve do ta ketë edhe kushdo tjetër që përpiqet të minojë punën dhe rolin e besuar në Polici. Ndaj, si çdo herë, do të jemi të pakompromistë dhe vigjilentë përballë çdo përpjekjeje që, nëpërmjet hapësirës që vendi ynë u jep në Polici, të kthehet në sulm ndaj Republikës sonë”, ka shkruar Sveçla.
Ai ka lavdëruar institucionet e sigurisë për këtë aksion.
“Profesionalizmi, bashkëpunimi dhe bashkërendimi i institucioneve të sigurisë të Republikës së Kosovës edhe këtë herë ka treguar se është thelbësor në arritjen e rezultateve në luftën kundër veprimtarive të kundërligjshme, në mënyrë specifike atyre me rrezikshmëri të lartë, që shpeshherë e kanë burimin në strukturat e inteligjencës serbe”, ka shkruar Sveçla.
Së fundmi Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) e ka hequr Kosovën nga lista e Shteteve në Situatë të Brishtësisë dhe Konfliktit, përcjell albinfo.ch.
Këtë e ka bërë të ditur Banka Qendrore e Kosovës përmes një postimi në Facebook.
“Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) shpreh mirënjohjen e thellë ndaj FMN-së për këtë njohje të rëndësishme të progresit institucional dhe qëndrueshmërisë makro-financiare të Kosovës”, thuhet në njoftim.
Të njëjtin veprim e ka bërë edhe Banka Botërore ditë më parë.
Heqjen e Kosovës nga kjo listë Banka Qendrore e Kosovës (BQK) e pati vlerësuar si moment domethënës, që pasqyron progresin e vazhdueshëm të vendit në forcimin e qëndrueshmërisë institucionale, stabilitetit makroekonomik, qeverisjes financiare dhe sundimit të ligjit.
BQK-ja ka listuar disa nga përfitimet kryesore që priten për Kosovën pas këtij vendimi.
“Përmirësim të perceptimit ndërkombëtar për stabilitetin institucional dhe ekonomik të vendit; Rritje të besimit të investitorëve dhe ulje të vlerësimeve për rrezik financiar; Mundësi më të favorshme për financim zhvillimor dhe qasje në kapital privat; dhe Komplementon vlerësimin e parë të sovran kreditor të Kosovës, që konfirmon trendin pozitiv në qeverisje dhe themelet ekonomike të vendit”, thuhet në komunikatë.
Ne e dimë që Zvicra është një vend kompleks nga ana gjuhësore, me katër gjuhë zyrtare.
Por vetë gjermanishtja zvicerane ka shumë dialekte, dhe një në veçanti po shkakton probleme në kantonin Fribourg.
Kantoni është zyrtarisht dygjuhësh, pasi ndodhet në lumin Sarine, vija jozyrtare midis Zvicrës frëngjishtfolëse dhe asaj gjermanishtfolëse.
Brenda kantonit ekziston vetëm një distrikt që flet plotësisht gjermanisht: Distrikti Sense. Ai ka dialektin e vet, gjermanishten Sensler.
Është aq i fortë, sa mjekët në spitalin kantonal, i cili flet kryesisht frëngjisht, kanë probleme të kuptojnë pacientët nga rajoni, edhe pse i gjithë stafi flet gjermanisht të shkëlqyer, transmeton albinfo.ch.
Kjo ka bërë që pacientët nga zona të zgjedhin spitalet në kantonin e Bernës në të kaluarën, pasi komunikimi me stafin bernez është më i lehtë.
Prandaj, spitali i Fribourg tani po zhvillon kurse në gjermanishten Sensler, me shpresën se vendasit do të ndihen më të qetë dhe do të jenë në gjendje të përcjellin më mirë simptomat e tyre.
Një mjek, Hugo Estuelle, i tha RTS-së se 80 për qind e diagnozës bazohet në atë që thotë pacienti. Nëse nuk mund të kuptohet, mund të ketë pasoja.
Nuk është më thjesht qyteti i administratës, i ditës së vrullshme dhe natës së qetë. Këtë verë, Prishtina është transformuar në një laborator të gjallë kulturor, ku diaspora është jo vetëm e ftuar, por në qendër të vëmendjes. Me një program të pasur koncertesh, ekspozitash, festivalesh dhe aktivitetesh komunitare, kryeqyteti po shpalos një faqe të re të mikpritjes për ata që e ndjejnë vendlindjen në zemër, sado larg të jenë fizikisht.
Në një bisedë me drejtoreshën e Kulturës së Prishtinës, Sibel Halimi, albinfo.ch ka mësuar më shumë për këtë transformim:
“Po e shndërrojmë çdo hapësirë publike në një përvojë kulturore, nga ndërtesat ikonike deri te sheshet dhe lagjet. Diaspora nuk është vizitore, është pjesë aktive e këtij qyteti.” Sibel Halimi
Festival pas festivali, Prishtina nuk fle!
Sezoni i ngjarjeve verore në Prishtinë ka nisur me BeerFest Kosova, një festival që shënoi kulmin e qershorit me birra artizanale, muzikë live dhe një atmosferë që grumbulloi të rinj dhe familje nga Kosova e mërgata. Organizuar në një hapësirë të gjelbër në periferi të qytetit, festivali krijoi një mikrokozmos komuniteti të lirë, të buzëqeshur dhe të bashkuar përmes gotave të ngritura e tingujve të ritmit.
Menjëherë pas kësaj, më 2 korrik, Prishtina pret MC Kreshën dhe Lyrical Son, dy figura që kanë ndërtuar një urë simbolike mes gjeneratave të reja në vend e jashtë. Koncerti në AMC Hall nuk është vetëm një ngjarje muzikore, por një takim i gjuhës urbane me emocionin e kthimit në shtëpi. Kjo performancë është kurorëzimi i një skene që flet në shqip, por me botën në mendje.
Dashni e vjetër, vallëzim i ri: rikthimi i Armend Rexhepagiqit
Më 19 korrik, në një natë që premton nostalgji dhe ndjenja të forta, Prishtina mirëpret “Dashni e Vjetër x Rave 15y” me Armend Rexhepagiqin, në një koncert që pritet të ngjallë kujtime dhe t’i vërë të gjithë në këmbë. E vendosur në një ambient të hapur nën qiellin e verës, kjo natë do të jetë një reflektim i thellë mbi muzikën që na ka lidhur ndër vite dhe një afirmim se dashnia për vendin dhe njëri-tjetrin nuk vjetrohet kurrë.
Kjo është më shumë se koncert. Është rrëfim kolektiv i një populli që e ruan emocionin përmes tingullit. E veçanta? Kjo ngjarje organizohet edhe si pjesë e programit për diasporën, duke e kthyer skenën në një tokë ku emocionet e largësisë zbuten nga refreni.
Akull n’verë: një qytet që di të freskojë shpirtin
Nga mesi i korrikut deri më 15 gusht, Prishtina “ftohet” në mënyrën më kreative me edicionin veror të Akull n’Verë, një projekt urban që kombinon shfaqje filmi, pije freskuese, instalacione akulli dhe performanca të vogla në sheshin “Zahir Pajaziti”. Është një platformë për bashkim kulturash, gjeneratash dhe për t’u çlodhur në qendër të kryeqytetit.
Në këtë hapësirë, fëmijët e diasporës, të rinjtë e Prishtinës dhe të rriturit që kërkojnë nostalgjinë në hijen e qytetit gjejnë një vend të përbashkët, një oaz bashkimi që mbledh ndjesi të largëta në një gotë lëng frutash me akull. Kjo është Prishtina urbane që frymëzon përbashkimin.
Sunny Hill Festival: kur Prishtina bëhet qendër globale
Kulmi i të gjitha ngjarjeve padyshim mbetet Sunny Hill Festival, i cili këtë vit do të mbahet më 1-3 gusht. I themeluar nga Dua Lipa dhe familja e saj, festivali është më shumë se një ngjarje muzikore; është një fushatë për imazhin dhe kulturën e Kosovës. Prishtina, për tri net, kthehet në një metropol global ku takohen superyje si Peggy Gou, Fatboy Slim, Anyma dhe artistë vendorë me potencial të jashtëzakonshëm.
Festivali nuk ofron vetëm muzikë, por edhe kamping, arte vizuale, kulinari dhe bashkëpunime ndërkombëtare, duke e bërë atë vendin më të rëndësishëm për diasporën që kërkon lidhje me atdheun në mënyrën më moderne e të lirë. Për shumë të rinj nga diaspora, Sunny Hill është pika ku dashuria për origjinën lind për herë të parë përmes artit.
Art dhe ekspozita: e ardhmja e kulturës është këtu
Këtë verë, Galeria 17 strehon ekspozitën “Artist of the Day After Tomorrow”, një projekt ambicioz që përmbledh artistët më premtues të dy dekadave të fundit në Kosovë. Deri më 5 shtator, publiku mund të shohë një arkiv të pasur me piktura, instalacione, video-art dhe materiale të rralla që dokumentojnë tranzicionin e vendit përmes syrit të artistëve.
Ekspozita vjen si një thirrje për reflektim mbi të shkuarën dhe një hap i guximshëm drejt së ardhmes kulturore. Kjo është një dhuratë e veçantë për diasporën intelektuale, për artistët e rinj që kërkojnë frymëzim dhe për këdo që e sheh artin si mjet komunikimi mes brezash dhe botësh të ndara.
Fuqia e bashkëpunimit dhe rikthimit emocional
Sipas Sibel Halimit, Prishtina ka krijuar ura bashkëpunimi me shoqatat e diasporës, me qëllim që të përmirësohet përvoja e çdo bashkatdhetari në kryeqytet. Nga pjesëmarrja në tryeza artistike e deri te përfshirja në punëtori dhe festivale, diaspora është më shumë se spektatore, është bashkëkrijuese. Ky vizion përfshin edhe nisma të reja që synojnë rritjen e rolit të diasporës në jetën kulturore: programe rezidenciale për artistë nga mërgata, bursa për të rinj dhe mbështetje për projekte mediatike e kreative që lidhen me Kosovën. Është një lidhje me rrënjë të thella që po gjelbëron nëpër galeri, sheshe dhe net verore.
Në verën e vitit 2025, Prishtina është më shumë se një kryeqytet. Është një përqafim i madh për ata që rikthehen, një skenë për ëndrrat e reja dhe një vend ku ritmi i qytetit përputhet me ritmin e zemrës. Me muzikë, art, sport, panaire dhe frymëzim, qyteti bën atë që duhet të bëjë një kryeqytet modern: të mirëpresë, të frymëzojë dhe të lidhë njerëzit me njëri-tjetrin.
Nëse keni kohë vetëm për një destinacion këtë verë, bëjeni atë Prishtinën. Sepse këtu, verës i shtohet kuptimi dhe kthimit i shtohet ndjenja.
Kulmi mbetet Sunny Hill Festival
Foto: Albinfo.ch
Kulmi i të gjitha ngjarjeve padyshim mbetet Sunny Hill Festival, i cili këtë vit do të mbahet më 1 deri më 3 gusht. I themeluar nga Dua Lipa dhe familja e saj, festivali është më shumë se një ngjarje muzikore; është një fushatë për imazhin dhe kulturën e Kosovës. Prishtina, për tri net, kthehet në një metropol global ku takohen superyje si Peggy Gou, Fatboy Slim, Anyma dhe artistë vendorë me potencial të jashtëzakonshëm.
Gazeta gjermane “Sport Bild” raporton se Bayer Leverkusen ka refuzuar një ofertë prej 8 milionë eurosh nga Neom SC për Granit Xhakën.
Në negociatat në vazhdim mes klubit saudit dhe klubit gjerman të Bundesligës, gjithsesi mund të jetë vetëm çështje kohe para se transferimi të konkretizohet.
Neom i ka ofruar Xhakës një pagë shumë të majme dhe Leverkuseni është bërë më i hapur ndaj mundësisë që 32-vjeçari të largohet, transmeton albinfo.ch.
“Kicker” raportoi kohët e fundit se drejtuesit e Leverkusenit besojnë se Aleiks Garsia dhe Robert Andriq mund të kompensojnë në mënyrë efektive mungesën e Xhakës në këtë repart.
Klubi gjerman tani kërkon 20 milionë euro për Xhakën, çka bie ndesh me raportimet e mëparshme që sugjeronin një vlerësim prej 8 deri në 15 milionë euro për veteranin zviceran.
Gjithsesi, Neom përsëri mund ta përballojë financiarisht marrëveshjen.
Për Xhakën janë të interesuar edhe klubet angleze, ndër to edhe Sunderland.
Për Granitin flitej se do t’i bashkohej Milanit, por kjo nuk ndodhi, derisa edhe Interi nuk është në garë më për kapitenin e Zvicrës.
Raportohet se një 23-vjeçar me origjinë shqiptare ka ndërruar jetë tragjikisht ditën e djeshme në Treviso të Italisë, pasi automjeti që drejtonte doli nga rruga gjatë një ndjekjeje policore, përcjell albinfo.ch.
Mediat italiane raportojnë se viktima është identifikuar si Kevin Anghele. I riu po udhëtonte me një automjet tip Alfa Romeo Brera, kur në përpjekje për t’iu shmangur një kontrolli të policisë, ka humbur kontrollin mbi makinën dhe është përplasur me një pemë anës rrugës.
Përplasja ka qenë fatale, duke i shkaktuar vdekjen e menjëhershme në vendngjarje.
Gjatë kontrollit të zonës ku ndodhi aksidenti, policia italiane gjeti pranë automjetit disa doza kanabisi, të cilat dyshohet se i riu i kishte me vete në momentin e ngjarjes. Ende nuk dihet nëse droga ishte arsyeja e përpjekjes për t’u larguar nga patrulla.
Sipas Corriere della Sera, Kevin Anghele kishte jetuar deri vonë me familjen në Motta di Livenza, por së fundmi ishte zhvendosur në rajonin e Friuli Venezia Giulia, në zonën e Pordenones.
Autoritetet italiane kanë nisur hetimet për të zbardhur plotësisht rrethanat e aksidentit dhe për të kuptuar arsyet që çuan në ndjekjen policore.
Sot zhvillohet seanca e 48-të me radhë në përpjekje për të konstituar Kuvendin e Kosovës, i cili vazhdon të mbetet në ngërç institucional që prej mbledhjes së parë më 15 prill, përcjell albinfo.ch.
Deputetët do të takohen sërish në një tjetër tentativë për të tejkaluar bllokadën që ka shënuar procesin, i cili që nga fillimi ka vijuar me ndryshime të shpeshta çdo 48 orë, por pa asnjë rezultat konkret.
Seanca do të nisë nga ora 11.
Tashmë janë bërë plot tre muaj qëkur seanca konstituive është hapur, e as të martën e kësaj jave deputetët nuk i dhanë zgjidhje ngërçit të krijuar në Kuvend. As në tentimin e 47-të, legjislatura e nëntë nuk u konstitua. E, sikurse herët e tjera, përfaqësues të dy taborëve politikë akuzuan prapë njëri-tjetrin për dështime.
Një operacion me dyshimet për spiunazh ka filluar në Kosovë, përcjell albinfo.ch.
Nën udhëheqjen e Prokurorisë Speciale, operacioni po kryhet në bashkëpunim me Inspektoratin Policor dhe Agjencinë për Inteligjencë.
Operacioni është ende në zhvillim dhe, për shkak të ndjeshmërisë, detajet, thotë Prokuroria, do të bëhen publike më vonë.
Komunikatë e përbashkët Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës Inspektorati Policor i Kosovës
Prishtinë, 17 korrik 2025 Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës njofton opinionin publik se, nën udhëheqjen e saj, është duke u zhvilluar një operacion në bashkëpunim me Inspektoratin Policor të Kosovës dhe Agjencinë e Kosovës për Inteligjencë, në lidhje me dyshimet për kryerjen e veprës penale të spiunazhit.
Operacioni është ende në zhvillim dhe, për shkak të ndjeshmërisë së hetimeve, më shumë detaje do të bëhen publike pas përfundimit të operacionit.
Prokurori i Shtetit do të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore në përputhje me ligjet në fuqi.
Alesia Toska ka përmbyllur me sukses një kapitull të rëndësishëm dhe të ndritur të jetës së saj akademike, duke u diplomuar në Universitetin prestigjioz të Sapiences në Romë, shkruan albinfo.ch.
Universitetin Sapiences në Romë vlerësohet si një ndër institucionet më prestigjioze të arsimit të lartë në Itali dhe Evropë.
Ajo ka arritur të shkëlqejë gjatë gjithë rrugëtimit të saj universitar, duke e përfunduar studimin me maksimumin e notave.
Ky arritje e lartë është dëshmi e përkushtimit, punës së palodhur dhe talentit të saj, dhe një shembull frymëzues për të gjithë të rinjtë që synojnë ekselencën në fushën e arsimit.
Diploma nga një prej universiteteve më të njohura në Evropë i hap rrugë mundësive të shumta për Alesian në të ardhmen akademike dhe profesionale. /Albinfo.ch
Sipas shkencëtarëve, deri në vitin 2030 ngrohja globale mund të kalojë 1.5°C, duke shkaktuar ekstreme klimatike dhe “stuhinë e shekullit”. Vetëm në qershor dhe korrik, Evropa përjetoi valë të fuqishme të të nxehtit me temperatura mbi 40°C, që sollën rritje të numrit të vdekjeve. Më shumë se 1.500 vdekje shtesë u shënuan në 12 qytete në fund të qershorit.
Vitin e kaluar, Evropa u godit nga përmbytjet më të rënda që nga viti 2013, me 335 viktima dhe dëme prej 18 miliardë eurosh. Ndërkohë, thatësirat dhe stuhitë e forta po bëhen më të zakonshme, duke rritur edhe rrezikun e zjarreve.
Valët e të nxehtit jo vetëm që po bëhen më të gjata dhe më të shpeshta, por edhe kufijtë e stinëve po ndryshojnë. Këtë verë, stuhi të forta me breshër mbi 5 centimetra u regjistruan në fund të qershorit dhe korrikut.
Nëse emetimet e CO₂ vazhdojnë në nivelet aktuale, planeti mund të tejkalojë limitin 1.5°C brenda tre viteve të ardhshme. Kjo për shkak se buxheti global i karbonit është zvogëluar nga 500 miliardë ton në vitin 2020, në vetëm 130 miliardë ton në fillim të vitit 2025. Aktualisht, bota emeton rreth 40 miliardë ton CO₂ në vit.
Piers Forster, drejtor i Qendrës Priestley në Universitetin e Leeds, paralajmëroi se gjërat po shkojnë në drejtimin e gabuar dhe se po përjetojmë ndryshime ekstreme, nga ngrohja globale deri te ngritja e nivelit të detit.
Çdo rritje shtesë e temperaturave përkeqëson fenomenet ekstreme të motit, përfshirë shkrirjen e akullnajave dhe përmbytjet. Ekspertët theksojnë se ulja e emetimeve në dekadën e ardhshme është vendimtare për të ngadalësuar këtë trend.
Në SHBA, stuhitë e fuqishme që godasin Bregun Lindor po bëhen më të forta dhe më të rrezikshme, sipas një studimi të ri. Këto stuhi ndodhin nga shtatori deri në prill, kur masat e ftohta të ajrit arktik përplasen me rrymat më të ngrohta nga Atlantiku. E ashtuquajtura “stuhi e shekullit” në mars të vitit 1993 mbetet ndër më shkatërrueset, por ekspertët paralajmërojnë se stuhitë e ardhshme mund të jenë edhe më të forta.
Në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025, Shqipëria ka regjistruar një rritje të ndjeshme të numrit të automjeteve elektrike. Sipas të dhënave të Drejtorisë së Përgjithshme të Shërbimeve të Transportit Rrugor (DPSHTRR), deri në qershor janë regjistruar gjithsej 2.323 automjete elektrike, që përfaqëson një rritje prej 82 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024.
Gjatë muajve janar deri në qershor 2025, 25.2 për qind e automjeteve të regjistruara për herë të parë ishin elektrike, duke reflektuar një prirje në rritje të përdoruesve drejt teknologjive të pastra dhe të qëndrueshme.
Flota totale e mjeteve elektrike në vend arriti në 8.701 automjete në qershor 2025, një rritje prej 36 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Edhe automjetet hibride kanë shënuar rritje, ku 51 për qind e mjeteve të regjistruara rishtazi gjatë këtij viti janë elektrike ose hibride plug-in.
Kjo tendencë ka ndikuar drejtpërdrejt në reduktimin e ndotjes, me 11 milionë kilogramë më pak CO₂ të emetuar në atmosferë çdo vit, duke kontribuar ndjeshëm në përmirësimin e cilësisë së ajrit. Sipas DPSHTRR-së, ulja e ndotësve atmosferikë ka arritur gati 383 metra kub, një hap i rëndësishëm për mbrojtjen e mjedisit.
Gjithashtu, 74 për qind e autoveturave të regjistruara në këtë periudhë i përkasin kategorisë Euro 5 ose standardeve më të larta, duke treguar progres të vazhdueshëm drejt një parku automjetesh më ekologjik dhe më të pastër.
Sot në orën 22:43, në rajonin e Vitisë, pranë fshatit Smirë, është regjistruar një tërmet me magnitudë 2.9, sipas të dhënave të Meteo Kosova.
Lëkundjet sizmike janë ndjerë lehtë nga banorët e zonës, pa shkaktuar dëme materiale apo lëndime personale. Autoritetet sizmologjike bëjnë me dije se tërmeti është i dobët dhe nuk përbën rrezik për popullatën apo infrastrukturën.
Ky lloj tërmeti është i zakonshëm në këtë pjesë të Kosovës dhe nuk paraqet ndonjë kërcënim afatgjatë. Instituti Meteorologjik do të vazhdojë monitorimin dhe do të njoftojë publikun në rast të ndonjë aktiviteti më të fortë sizmik.
Franca po shqyrton eliminimin e dy festave zyrtare, ndërsa qeveria synon shkurtime të mëtejshme të shpenzimeve për të mbushur një boshllëk buxhetor, shkruan CBNC.
Kryeministri francez François Bayrou ka njoftuar një sërë shkurtime shpenzimesh, duke synuar kursime prej 43.8 miliardë eurosh (50.9 miliardë dollarë) në një përpjekje për të arritur një deficit buxhetor prej 4.6 për qind në vitin 2026, nga deficiti prej 5.4 për qind i këtij viti.
Ndër propozimet janë eliminimi i dy festave zyrtare, eliminimi i 3.000 vendeve të punës në sektorin publik dhe kufizimi i lehtësirave tatimore për të pasurit.
Qeveria franceze ka sugjeruar që festat publike që mund të hiqen përfshijnë të hënën e Pashkëve, e cila thotë se “nuk ka më ndonjë rëndësi fetare”, dhe 8 majin, i njohur edhe si “Dita e Fitores në Evropë”, e cila përkujton dorëzimin e Gjermanisë naziste, duke i dhënë fund Luftës së Dytë Botërore.
“Këto festa ranë në një muaj plot me fundjava të gjata dhe heqja e tyre do të nxiste aktivitetin ekonomik në biznese, dyqane dhe administratë publike, duke përmirësuar kështu produktivitetin tonë,” theksoi qeveria.
Qeveria deklaroi gjithashtu se do të kërkohej një përpjekje e veçantë nga ata që kanë kapacitetin për të kontribuar më shumë, duke propozuar një “kontribut solidariteti” nga më të pasurit.
“Sot po përjetojmë një moment të së vërtetës, një nga ato momente në historinë e një kombi ku të gjithë duhet të pyesin veten: çfarë roli jam i gatshëm të luaj në të ardhmen tonë kolektive?” tha Bayrou në një konferencë për shtyp.
Plani i kantonit Schaffhausen për të nisur skriningun e mamografisë është pezulluar për momentin. Sipas mjekut kantonal Christoph Anders, arsyeja kryesore lidhet me ndryshimet e reja në strukturat e tarifave që hyjnë në fuqi vitin e ardhshëm.
Çfarë ishte planifikuar?
Vitin e kaluar, autoritetet vendosën që gratë mbi 50 vjeç të kryenin çdo dy vite ekzaminime mamografie për zbulimin e hershëm të kancerit të gjirit. Programi duhej të fillonte në tremujorin e katërt të vitit 2025, transmeton albinfo.ch.
Por tani planet janë ndalur. Anders thekson se me sistemin e ri të tarifave, kompanitë e sigurimeve shëndetësore do të mbulojnë 60 për qind më pak të kostove, duke e bërë të pamundur ekonomikisht realizimin e programit. Aktualisht sigurimet mbulojnë rreth 170 franga për një mamografi. Me uljen e mbulimit, kantoni rrezikon një humbje prej rreth 250.000 franga në vit për këtë program skriningu.
Zëvendëspresidentja e Ligës kundër Kancerit në Schaffhausen, njëkohësisht drejtoreshë e Klinikës së Grave, Katrin Breitling, e quajti këtë vendim një “pengesë të madhe për parandalimin e kancerit të gjirit”. Sipas saj, sigurimet janë të vetëdijshme për përfitimet e programeve të tilla, ndërkohë që trajtimi afatgjatë i kancerit të gjirit ka kosto shumë më të larta sesa financimi i ekzaminimeve parandaluese.
Situata në kantone të tjera
Luzerni dhe Aargau vazhdojnë përgatitjet për programet e tyre. Luzerni ka planifikuar fillimin në verën e vitit 2026 dhe ende nuk ka ndryshuar qëndrim.
Aargau pranon që ndryshimi i tarifave do të sjellë sfida shtesë, por nuk do të ndikojë në nisjen e programit.
Glarusi po e rishqyrton situatën dhe ka lënë të hapur edhe mundësinë e tërheqjes nga programi, me një vendim që pritet pas pushimeve të verës.
Çfarë pritet më tej?
Schaffhausen do të vazhdojë të ndjekë zhvillimet në nivel federal dhe do të analizojë variante të tjera financimi. Megjithatë, synimi afatgjatë i kantonit mbetet krijimi i një programi skriningu për parandalimin e kancerit të gjirit.
Turneu në Zvicër po e ngre standardin më shumë në të gjitha aspektet se ai i kaluar në Angli, shkruan UEFA.com, transmeton albinfo.ch.
Rekordet e golave
Fitorja 6-2 e Spanjës kundër Belgjikës në javën e dytë të ndeshjes ishte hera e katërt që kishte tetë gola në një ndeshje finale të EURO-s për femra, pas Norvegjisë që mposhti Italinë 5-3 në fazën e grupeve të vitit 2005, Anglisë 2-6 Gjermanisë në finalen e vitit 2009 dhe Anglisë 8-0 Norvegjisë në fazën e grupeve të vitit 2022.
Më shumë lojtare të ndryshëm që shënuan në një ndeshje të vetme për një ekip
Spanja kundër Belgjikës, kishte qenë ekipi i tretë që kishte pesë golashënuese të ndryshme në një ndeshje (Alexia Putellas, Irene Paredes, Esther González, Mariona Caldentey dhe Clàudia Pina), por Anglia e mposhti atë në javën e tretë të ndeshjes me një humbje 6:1 ndaj Uellsit kur Georgia Stanway, Ella Toone, Lauren Hemp, Alessia Russo, Beth Mead dhe Aggie Beever-Jones u regjistruan të gjitha.
Më shumë lojtare të ndryshme që shënuan në një ndeshje të vetme: 7, Spanjë kundër Belgjikës dhe Angli kundër Uellsit
Asnjëherë më parë në vitin 2025 nuk kishte pasur më shumë se gjashtë lojtare që shënuan në një ndeshje të vetme finale të EURO-s, por kjo u tejkalua dy herë në fazën e grupeve. Në ndeshjen Spanjë-Belgjikë, Justine Vanhaevermaet dhe Hannah Eurlings shënuan për “Furia e Kuqe”, ndërsa Hannah Cain, e lindur në Angli, shënoi për Uellsin kundër Luanesses.
Më shumë gola në përgjithësi në një fazë grupesh: 89
Golat fluturuan në EURO 2022 të Femrave, 78 në fazën e grupeve më shumë se numri në të gjithë turneun e vetëm final të mëparshëm me 16 ekipe, 2017. Megjithatë, Zvicra 2025 e ka kaluar këtë shifër dhe është vetëm gjashtë larg barazimit të 95 për të gjithë Anglinë 2022.
Më shumë gola në përgjithësi në një grup: 29 (Grupi D)
Duke dhënë më shumë se sa duhet kontribut ishin ekipet në Grupin D – Anglia, Franca, Holanda dhe Uellsi – gjashtë ndeshjet e të cilave prodhuan 29 gola, pesë më shumë se Grupi C i mëparshëm më i lartë në 2022 (i cili përfshinte edhe holandezët).
Më shumë gola në përgjithësi në një ditë: 14 (Grupi D, Dita e 3-të e ndeshjeve)
Grupi D ishte tetë pas Grupit B me 23 gola të Spanjës përpara ndeshjeve të fundit. Por më pas të dyja ndeshjet në fund të grupit prodhuan shtatë gola, pasi Franca mundi Holandën 5-2 dhe Anglia mundi Uellsin 6-1.
Rekordet e ekipit
Më shumë gola në një fazë grupesh: 14, Spanja (barazim rekordi)
Anglia theu rekordin e mëparshëm me tre gola kur shënoi gjithsej 14 gola në grupin e vitit 2022 (në rrugën e tyre drejt një rekordi më të mirë në përgjithësi prej 22 golash). Spanja e barazoi këtë rekord, hera e parë që ky rekord është vendosur bashkërisht nga një vend jo-mikpritës.
Më shumë gola në një fazë grupesh në total pro dhe kundër: 17, Spanjë
Anglia nuk pësoi në fazën e grupeve të vitit 2022, por Spanja lejoi tre, dhe numri i përgjithshëm prej 17 golash ishte një më shumë se në tre ndeshjet e Italisë në vitin 2005.
Më shumë pikë në një fazë grupesh: 9, Francë, Norvegji, Spanjë, Suedi (i barazuar rekordi)
Para vitit 2025 kishte pasur nëntë fushata të përsosura në grup, por kurrë më shumë se dy në një edicion të vetëm. Këtë herë të katër seksionet përfunduan me një ekip që siguroi tre fitore, por nuk ishte e lehtë pasi Franca, Norvegjia, Spanja dhe Suedia të gjitha duhej të dilnin nga disavantazhi të paktën një herë.
Goli i fundit për të vendosur kualifikimin në grup
Asnjëherë më parë ekipet nuk kishin ndërruar pozicione midis arritjes së eliminimit dhe daljes pas minutës së 90-të në ndeshjen e 3-të. Por kjo ndryshoi në Grupin A pasi Zvicra pritëse, duke qenë 1-0 në disavantazh ndaj Finlandës, shënoi një gol barazimi dy minuta pas fillimit të kohës shtesë me Riola Xhemaili, duke shkaktuar histeri në Gjenevë ndërsa ekipi vendas arriti në çerekfinalen e tyre të parë me diferencë golash.
Rekordet e lojtareve
Shumë sulmuese të shkëlqyera kanë ndriçuar turnetë finale të EURO-s për femra që nga prezantimi i fazës së grupeve në vitin 1997, por asnjëra nuk kishte shënuar në të gjitha ndeshjet e grupit të tretë në një sezon të vetëm derisa Beth Mead e Anglisë dhe Alex Popp i Gjermanisë e bënë këtë në vitin 2022. Tre vjet më vonë dhe një emër i tretë është shtuar në listë, pasi Esther shënoi dy për Spanjën kundër Portugalisë, pastaj shtoi gola të tjerë në humbjet e Belgjikës dhe Italisë.
Lojtarja më e re që shënon shumë gola në një ndeshje: Signe Gaupset, 20 vjeç e 22 ditë (Norvegjia 4-3 Islanda)
Duke pasur parasysh nisjen e saj të parë të turneut në javën e tretë të ndeshjes, Gaupset jo vetëm që shënoi dy gola në pjesën e parë për ta kthyer një disavantazh 1-0 në një epërsi 2-1, por ajo gjithashtu dha dy asiste pas pushimit për Frida Maanum. Gaupset u bë lojtarja më e re që shënon më shumë se një gol në një ndeshje të EURO-s për femra, duke thyer rekordin me saktësisht një vit, të vendosur nga Vivianne Miedema në finalen e vitit 2017.
Golashënuesja më e vjetër: Jess Fishlock, 38 vjeç e 176 ditë (Francë 4-1 Uells)
Në vitin 2022, Irlanda e Veriut debutoi dhe goli i saj i parë në një turne të madh u shënua nga Julie Nelson në moshën 37 vjeç e 33 ditë në një humbje 4-1 kundër Norvegjisë. Në vitin 2025, Uellsi debutoi dhe goli i saj i parë në një turne të madh u shënua nga ikona e ekipit, Fishlock, në moshën 38 vjeç e 176 ditë në një humbje 4-1 kundër Francës.
Pothuajse të gjitha shtetet gjermane rotacionin e pushimeve verore e bëjnë në mënyrë të ndryshme për të shmangur bllokimin në rrugë dhe hekurudha, si dhe për të shpërndarë kërkesën në destinacionet turistike. Pakënaqësia për refuzimin e Bavarisë dhe Baden-Württemberg për t’u përfshirë në këtë sistem po bëhet gjithnjë e më e dukshme, shkruan dpa, transmeton albinfo.ch.
Si planifikohen pushimet verore?
Kalendarët aktualë të pushimeve verore, të vendosur rreth 50 vjet më parë, synojnë të shmangin kaosin e udhëtimeve në Gjermani duke shtyrë pushimet gjashtëjavore në periudhën nga mesi i qershorit deri në mesin e shtatorit, duke i lënë shtetet të ndryshme të fillojnë në javë të ndryshme.
Sloti i parë është më pak i preferuar, pasi pushimet fillojnë pothuajse menjëherë pas Pashkëve, fëmijët dhe prindërit duhet të punojnë gjatë javëve më të nxehta të vitit, dhe semestri i vjeshtës bëhet shumë i gjatë.
14 nga 16 shtetet bien dakord të rotacionojnë pushimet, duke filluar nga sloti më i hershëm dhe duke e shtyrë një javë më vonë çdo vit deri në slotin e fundit, për t’u rikthyer më pas në fillim. Ky “ndryshim i shpejtë” krijon shpesh probleme për organizimin familjar, kujdesin për fëmijët dhe planet e udhëtimit.
Pse Bavaria dhe Baden-Württemberg janë të përjashtuara?
Shumica e shteteve rotacionojnë pushimet, por Bavaria dhe Baden-Württemberg kanë gjithmonë të rezervuar një slot të privilegjuar në fund të gushtit. Kjo fillimisht u justifikua me nevojën që fëmijët në jug të ndihmonin në korrje gjatë gushtit.
Së fundmi, këto dy shtete argumentojnë se nuk mund të fillojnë pushimet më herët, pasi shkollat e tyre janë të mbyllura dy javë gjatë festës së Pentecost-it në qershor.
Pse ka një konflikt tani?
Konflikti u ndez kur ministrja e arsimit e Veri-Ren Vestfalisë, Dorothee Feller (CDU), deklaroi se familjet në shtetin e saj dëshirojnë periudhë pushimi më të vonshme.
Feller tha për Westdeutsche Allgemeine Zeitung se arsyetimet për ndihmën në korrje nuk qëndrojnë më.
Politikanë nga shtete të ndryshme shprehën mbështetje për pozicionin e saj.
Në Saksoni të Poshtme, ministria e arsimit pyeti hapur: “Pse këto dy shtete jugore nuk marrin pjesë në sistemin e rotacionit?”
Reagimi i Bavarisë dhe Baden-Württemberg
Markus Söder (CDU), kryeministri i Bavarisë, hodhi poshtë çdo ndryshim dhe tha se shteti nuk do të ndryshojë slotin, edhe nëse Baden-Württemberg e bën.
“Ritmi i pushimeve është pjesë e ADN-së së bavarezëve,” tha ai.
Anna Stolz, ministrja e arsimit në Bavari, e mbështeti dhe tha se numri total i ditëve të pushimit është i njëjtë në të gjithë vendin, por Bavari dhe Baden-Württemberg bazohen në festat publike kristiane për planifikimin.
A do të ndryshojnë rregullimet aktuale?
Karin Prien, ministrja federale e arsimit, ka kërkuar nga Konferenca e Ministrave të Arsimit një “zgjidhje moderne” që respekton traditat historike të Bavarisë dhe Baden-Württemberg, një kërkesë që nuk pritet të sjellë shumë ndryshime.
Pushimet shkollore janë të fiksuara deri në vitin 2030/31, kështu që ndryshime të mëdha priten më vonë.
Për disa vite, prindërit dhe fëmijët në veri dhe lindje do të vazhdojnë të përballen me ndryshimet e vazhdueshme në datat e pushimeve, ndërsa familjet në jug do të përfitojnë nga një sistem më i parashikueshëm dhe pushime jashtë sezonit të lartë.
Megjithatë, me shtimin e kërkesave për drejtësi nga pjesa tjetër e vendit, presioni për një marrëveshje më të gjerë do të vazhdojë të rritet.
UEFA ka marrë një vendim drastik duke përjashtuar për 10 vjet nga të gjitha garat evropiane klubin malazez FK Arsenal Tivat, si dhe duke e gjobitur atë me 500 mijë euro për shkak të manipulimit të ndeshjeve dhe shkeljes së rregullave të integritetit.
Klubi, i cili mori pjesë në Ligën e Konferencës gjatë sezonit 2023/24, u vu në hetim pas dyshimeve për trukim të ndeshjes ndaj Alashkert FC në korrik të vitit 2023.
Sipas njoftimit të UEFA-s, FK Arsenal Tivat nuk do të ketë të drejtë të garojë në asnjë kompeticion evropian deri në sezonin 2034/35, përfshirë Ligën e Kampionëve, Ligën e Evropës dhe Ligën e Konferencës, transmeton albinfo.ch.
Në vendimin zyrtar të Organit të Kontrollit, Etikës dhe Disiplinës (CEDB) thuhet se klubi ka kryer:
Shkelje të parimeve të përgjithshme të sjelljes (neni 11)
Manipulim të ndeshjeve dhe cenim të integritetit të garave (neni 12)
Vendimi përfundimtar përfshin:
Gjobë prej 500.000 eurosh
Përjashtim nga të gjitha garat e UEFA-s për 10 vjet
Kërkesë nga FIFA që ky ndalim të shtrihet edhe në të gjitha garat ndërkombëtare
Dënimet individuale
UEFA ka dënuar edhe disa individë të përfshirë:
Nikola Celebic përjashtohet përgjithmonë nga çdo aktivitet në futboll
Cetko Manojlovic, pezullim për 10 vjet
Radule Zivkovic dhe Dushan Puletic, pezullim për 10 vjet secili
Ranko Krgovic, drejtori sportiv i klubit, përjashtohet përgjithmonë
Ky është dënimi më i rëndë që UEFA ka dhënë për manipulim ndeshjesh që nga viti 2009, kur FK Pobeda nga Maqedonia e Veriut u përjashtua për tetë vjet.
Pas dy javësh festimesh në futboll për Kampionatin Evropian të Femrave, policia në vendet e ndeshjeve po raporton një rezultat pozitiv: nuk janë raportuar incidente të rëndësishme dhune dhe gjithçka po vazhdon me qetësi dhe në një atmosferë festive.
Faza e grupeve e turneut kontinental përfundoi të dielën, duke tërhequr 461,582 spektatorë në stadiume, sipas Unionit të Shoqatave Evropiane të Futbollit (UEFA). Megjithatë, fluksi i madh nuk shkaktoi probleme me rendin publik, transmeton albinfo.ch.
Për policinë e Cyrihut, ky është një sukses. Një total prej 67,694 personash morën pjesë në stadiumin Letzigrund, të gjithë pa probleme. E njëjta gjë vlen edhe për zonat e tifozëve përreth qytetit. Falë atmosferës festive dhe paqësore, prania e policisë ishte gjithashtu e kufizuar: krahasuar me një ndeshje futbolli për meshkuj me rrezik të lartë, vendosja e forcave ishte dukshëm më e vogël. Megjithatë, nuk u dhanë shifra të sakta. Policia e Bazelit, në një konferencë për shtyp dje, e përshkroi atë si një festë të madhe futbolli. “Do të doja që të ishte e njëjta gjë edhe për futbollin e meshkujve”, tha zëdhënësi Stefan Schmitt për Keystone-SDA. 102,361 persona morën pjesë në stadiumin St. Jakob, ndërsa midis 5,000 dhe 10,000 vizituan zonat e tifozëve. Midis 2,000 dhe 10,000 spektatorë morën pjesë më pas në marshime. Kantoni i Bernës theksoi gjithashtu se deri më tani nuk janë raportuar probleme të mëdha. Megjithatë, meqenëse demonstrata është ende duke u zhvilluar, u vendos që të mos bëhet ende një bilanc.
Mbi 66,400 tifozë u dyndën më pas në Stade de Genève, me mbi 10,000 pjesëmarrës në marshimin për Zvicër-Finlandë, sipas shoqatës së Euro 25 në Gjenevë. Atmosfera e relaksuar është e dukshme: “Kryesisht janë familje që shikojnë ndeshjet; njerëzit blejnë katër ose gjashtë bileta në të njëjtën kohë.” Rreth gjysma e turmës është femër. Ky vlerësim ndahet nga Sabine Horvath, drejtuese e projektit Euro 25 në Bazel: “Me 50 përqind gra në tribuna, atmosfera është krejtësisht e ndryshme nga një turne meshkujsh. Vëmendja dhe entuziazmi për ngjarjen janë të mëdha.”
