Lozanë: Legalizimi i kanabisit i merr 2 milionë franga tregut të zi

Sipas një raporti të ndërmjetëm të prezantuar nga qyteti i Lozanës, projekti pilot i shitjes së rregulluar të kanabisit Cann-L ka ndikuar ndjeshëm në uljen e tregut të paligjshëm, duke i hequr atij rreth 2 milionë franga zvicerane që nga hapja e pikës së shitjes në vitin 2023.

Ky projekt, i vendosur në qendër të qytetit dhe i nisur dy vite më parë, aktualisht mbulon rreth 20% të konsumit të vlerësuar të kanabisit në kryeqytetin e kantonit Vaud, sipas autoriteteve komunale.

Efekte pozitive në treg dhe shëndet publik

Autoritetet e Lozanës vlerësojnë rezultatet si shumë pozitive. Sipas Emilie Moeschler, anëtare e këshillit komunal përgjegjëse për kohezionin social, projekti jo vetëm që ka reduktuar ndjeshëm tregun ilegal, por gjithashtu kontribuon në mbrojtjen e shëndetit të konsumatorëve.

Deri tani, në program janë përfshirë rreth 1,750 persona, të moshave nga 18 deri në 79 vjeç (mesatarisht 36 vjeç). Shumica janë burra (75%), të punësuar (68%) ose në arsim/trajnim (11%). Rreth 72% e tyre kanë përdorur kanabis për më shumë se 10 vjet, ndërsa gjysma e konsumonin pothuajse çdo ditë para se të hynin në program.

Ulje e konsumit dhe produkte me përmbajtje më të ulët THC

Të dhënat tregojnë një ulje graduale të konsumit. Mesatarisht, pjesëmarrësit kanë reduktuar konsumin me rreth 0.2 gramë në muaj, krahasuar me një mesatare fillestare prej 15.8 gramësh në muaj. Po ashtu, është vërejtur edhe ulje e frekuencës së përdorimit.

Produktet e ofruara në Cann-L kanë përmbajtje më të ulët të THC-së krahasuar me tregun e zi: rreth 12.5% për lulet (kundrejt 14.5%) dhe 17.5% për rrëshirën, ndërsa në tregun ilegal kalon 32%.

Përfitime ekonomike dhe zgjatje e projektit

Në aspektin ekonomik, projekti ka gjeneruar mbi 60,000 franga nga TVSH-ja për buxhetin federal në vitin 2025, si dhe rreth 300,000 franga tepricë, të cilat do të përdoren për parandalim dhe kërkime.

Duke u bazuar në këto rezultate, qyteti i Lozanës dhe organizata Addiction Switzerland kanë kërkuar nga Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) zgjatjen e projektit pilot deri në mesin e vitit 2029.

Cann-L është një nga shtatë projektet pilot në Zvicër dhe dallohet për qasjen e tij në shëndetin publik dhe natyrën jofitimprurëse, duke shërbyer edhe si model për draft-ligjin federal mbi produktet e kanabisit.

Parlamenti zviceran shkurton reformat për përmirësimin e kushteve të punës së personelit infermieror

Parlamenti zviceran ka zbutur disa nga masat kryesore të reformës për përmirësimin e kushteve të punës së infermierëve, të cilat rrjedhin nga iniciativa për kujdesin infermieror e miratuar në vitin 2021. Vendimet u morën gjatë një seance të posaçme të Këshillit Kombëtar të martën.

Deputetët hodhën poshtë propozimin për të ulur javën maksimale të punës për infermierët nga 50 në 45 orë. Ky ndryshim ishte mbështetur nga e majta, Partia e Gjelbër-Liberale (PVL) dhe Këshilli Federal, por u kundërshtua nga shumica parlamentare e qendrës dhe e djathta.

Ministrja e Shëndetësisë, Elisabeth Baume-Schneider, kishte theksuar se kjo masë ishte e rëndësishme për shëndetin e personelit mjekësor dhe nuk do të sillte kosto të mëdha shtesë, por propozimi nuk kaloi.

Nuk rritet pagesa për punën në fundjavë dhe festa

Parlamenti gjithashtu refuzoi përmirësimin e kompensimit për orët e punës gjatë të dielave dhe festave zyrtare. Këto orë do të vazhdojnë të kompensohen me 25% shtesë të pagës, në vend të 50% që kërkohej nga propozimet e reja. Deputetët e djathtë dhe të qendrës argumentuan se rritja e kostove do të shkaktonte vështirësi financiare dhe mungesë personeli.

Paralajmërime për mungesë infermierësh

Deputeti Cyril Aellen (FDP/GE) tha se përfitime më të mëdha do t’i detyronin institucionet të mbajnë të njëjtin nivel shërbimi me më shumë staf, i cili aktualisht nuk ekziston në tregun e punës.

Megjithatë, përfaqësues të së majtës dhe Këshillit Federal paralajmëruan për një përkeqësim të krizës. Deputetja Brigitte Crottaz (PS/VD) deklaroi se deri në vitin 2029 Zvicra mund të përballet me mungesë të dhjetëra mijëra infermierëve, pasi shumë profesionistë po largohen për shkak të lodhjes dhe ngarkesës së lartë.

Përmirësime të pjesshme në organizimin e punës

Pavarësisht shkurtimeve në disa masa, Parlamenti miratoi disa përmirësime organizative:

Puna e paplanifikuar duhet të kompensohet nëse nuk është njoftuar të paktën katër javë më parë (në vend të dy javëve).

Pushimet e kafesë do të llogariten si kohë pune e paguar.

Debat i fortë për kostot e reformës

Çështja e kostove mbeti një nga pikat më të debatueshme. Partia Popullore Zvicerane (UDC) vlerësoi se shpenzimet mund të arrijnë në miliarda, ndërsa Këshilli Federal theksoi se është e pamundur të përcaktohet saktësisht kostoja e reformës.

Sipas autoriteteve federale, mungesa e veprimit do të ishte edhe më e kushtueshme në afatgjatë. Megjithatë, kantonet kritikuan mungesën e qartësisë financiare, pasi shpenzimet shtesë pritet të bien mbi sigurimet shëndetësore, kantonet dhe komunat.

Parlamenti vendosi që të përfshijë dispozita kalimtare për të siguruar financimin deri në hyrjen në fuqi të sistemit të unifikuar të financimit të shërbimeve ambulatore dhe spitalore (EFAS) në vitin 2032. Po ashtu u hodhën poshtë propozime për të ulur presionin mbi primet e sigurimeve shëndetësore.

Debatet vazhdojnë

Reforma nuk është ende e përfunduar. Parlamenti pritet të diskutojë edhe pjesën më të ndjeshme: mënyrën e financimit të saj, ku disa propozime janë ende në tavolinë.

Zvicra shpreh gatishmëri për rol në dialogun Kosovë-Serbi

Presidenti i Zvicrës, Guy Parmelin, gjatë një vizite në Beograd është takuar me presidentin serb Aleksandar Vuçiç dhe kryeministrin Gjuro Macut.

Sipas autoriteteve zvicerane, diskutimet janë përqendruar në marrëdhëniet dypalëshe, zhvillimet në Ballkanin Perëndimor dhe çështje të sigurisë në rajon. Një nga temat kryesore ishte edhe raporti ndërmjet Kosova dhe Serbia.

Parmelin theksoi se stabiliteti dhe zhvillimi i Ballkanit Perëndimor mbeten prioritet i politikës së jashtme të Zvicrës. Ai vlerësoi përparimet në ekonomi dhe siguri në rajon, por nënvizoi se normalizimi i marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë është thelbësor për paqe afatgjatë.

Po ashtu, presidenti zviceran rikonfirmoi se vendi i tij është i gatshëm të kontribuojë dhe të marrë pjesë në procesin e dialogut mes dy vendeve.

Sulmi kibernetik: Nga Neymar te Presidenti i FIFA-s

Një sulm kibernetik me përmasa të paprecedentë ka tronditur botën e futbollit, duke vënë në rrezik të dhëna tepër të ndjeshme të lojtarëve, trajnerëve dhe drejtuesve më të njohur në nivel global.

Sipas raportimeve të medieve ndërkombëtare, përfshirë hetimet e platformave të specializuara në sigurinë digjitale, janë publikuar në rrjet mbi 150 mijë dokumente personale, përfshirë pasaporta dhe dosje konfidenciale.

Në listën e personave të prekur përmenden emra të njohur si Son Heung-min, Lee Kang-in, Mehdi Taremi dhe Neymar Jr, si dhe presidenti i FIFA, Gianni Infantino, transmeton albinfo.ch.

Hetimet e para flasin për një nga shkeljet më serioze të sigurisë kibernetike të regjistruara ndonjëherë në sport. Të dhënat e publikuara në forume të krimit kibernetik përfshijnë informacione shumë të detajuara, si identitete të plota, adresa email-i, kontrata profesionale dhe madje edhe të dhëna bankare. Kjo ngre shqetësime të mëdha për mundësinë e përdorimit të tyre për mashtrime, vjedhje identiteti dhe manipulime financiare.

Sipas raportimeve, materialet e hakuara janë të strukturuara në mënyrë të organizuar, të ndara sipas shteteve dhe të shoqëruara me dosje individuale. Kjo ka shtuar dyshimet se nuk bëhet fjalë për një rrjedhje aksidentale, por për një depërtim të drejtpërdrejtë në sistemet e brendshme të disa organizatave sportive dhe klubeve.

Grupi i njohur si “ShinyHunters” ka marrë përgjegjësinë për sulmin, duke e cilësuar atë si “shkeljen më të madhe në historinë e futbollit”.

Ekspertët e sigurisë paralajmërojnë se pasojat mund të jenë të gjera, duke prekur jo vetëm individët e përfshirë, por edhe strukturën e sigurisë së futbollit ndërkombëtar në tërësi.

Operohet mesfushori i Kosovës

Skuadra gjermane Fortuna Dusseldorfi ka njoftuar se mesfushori Florent Muslija e ka përfunduar me sukses operimin.

Muslija këputi ligamentin e kryqëzuar në gjurin e djathtë në ndeshjen e Dusseldorfit ndaj Holtein Kielit në fillim të këtij muaji.

“Florent Muslija u operua me sukses në ligamentin e kryqëzuar. Të urojmë shërim të shpejtë nga thellësia e zemrave tona, Mukki”, shkruan në njoftimin e klubit gjerman, transmeton albinfo.ch.

Muslija nuk do të luajë për Kosovën në miqësoret e qershorit dhe pritet të mungojë edhe në ndeshjet e vjeshtës, të vlefshme për Ligën e Kombeve.

Linjat ajrore po keqpërdorin krizën e karburantit

Linjat ajrore evropiane po përdorin krizën e çmimeve të karburantit për t’i kërkuar Britanisë së Madhe dhe Brukselit të tërhiqen nga një sërë rregullash që industria i kundërshton, përfshirë planet për t’u lejuar pasagjerëve dy bagazhe dore falas në çdo fluturim.

Grupet e lobimit po u kërkojnë politikanëve të heqin dorë nga disa masa që industria i ka kundërshtuar prej vitesh, përfshirë rregullat e reja për bagazhet, pagesat mjedisore dhe ndryshimet në skemat e kompensimit të pasagjerëve, raporton Financial Times.

Ata argumentojnë se këto kërkesa tashmë i vendosin kompanitë ajrore të BE-së dhe Britanisë në disavantazh dhe duhet të tërhiqen për t’i ndihmuar të përballojnë dyfishimin e çmimeve të karburantit për avionë në javët e fundit, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

József Váradi, drejtuesi ekzekutiv i Wizz Air, tha: “Nuk e nisa unë luftën në Iran. Pse duhet t’i mbaj unë pasojat?” Ai tha se qeveritë duhet të pezullojnë rregullat që i detyrojnë linjat ajrore të paguajnë kompensim nëse mungesat e karburantit i pengojnë të fluturojnë, duke shtuar se shumë nga rregullat ndaj industrisë janë politike.

EasyJet ka thënë tashmë se do të regjistrojë humbje më të madhe nga sa pritej në muajt e pranverës. Lufthansa ka anuluar 20 mijë fluturime, duke thënë se kostot më të larta të karburantit do t’i bënin ato të paleverdishme. Edhe Virgin Atlantic tha se do ta kishte të vështirë të dilte me fitim këtë vit.

Çmimet më të larta të karburantit për avionë po godasin linjat ajrore. EasyJet ka thënë tashmë se do të ketë humbje më të madhe nga sa pritej në muajt e pranverës.

“Ne kemi kërkuar vazhdimisht kushte të barabarta loje”, tha një drejtues i lartë i një linje ajrore. “Kriza është thelluar. Këto janë disa nga masat që mund të merren, edhe përkohësisht, për të sjellë lehtësim.”

Ndër ndryshimet më të dukshme, Parlamenti Evropian po shqyrton nëse pasagjerët duhet të lejohen të marrin falas në bord një bagazh të dytë dore më të madh, krahas një çante më të vogël.

Ndërsa disa kompani, si BA, e lejojnë tashmë këtë, transportuesit me kosto të ulët argumentojnë se një rregull i tillë do t’i detyronte të rrisnin çmimet e biletave dhe do të krijonte probleme për modelin e tyre të biznesit, i cili mbështetet te kthimi i shpejtë i avionit në fluturim pas uljes.

“Ne konkurrojmë ndërkombëtarisht”, tha drejtuesi i linjës ajrore. “Nëse SHBA-ja dhe Kanadaja do të zbatonin rregulla të ngjashme për kompensimin dhe bagazhet, do të isha dakord.”

Industria kërkon gjithashtu ndryshime në rregullat për “tankering”, praktikën kur linjat ajrore furnizohen me më shumë karburant në një aeroport ku çmimi është më i ulët, për të shmangur furnizimin në aeroporte ku karburanti kushton më shtrenjtë. Sipas operatorëve, rregullat aktuale i kufizojnë kompanitë që të hyjnë në rajon me karburant më të lirë të marrë më parë, duke rritur kostot e fluturimeve.

Lufthansa ka anuluar 20 mijë fluturime, duke thënë se kostot më të larta të karburantit do t’i bënin ato të paleverdishme. “Pezullimi i përkohshëm i detyrimit kundër tankering, sa më shpejt të jetë e mundur, do të ndihmonte për të sjellë më shumë qartësi ndërsa linjat ajrore përballen me këto rrethana të reja sfiduese”, shkroi Ourania Georgoutsakou, drejtuese e grupit të industrisë Airlines 4 Europe.

“Kanë kaluar më shumë se 50 ditë që nga nisja e konfliktit dhe do të duhen javë që furnizimi të kthehet në normalitet. Na duhen përshtatje të përkohshme të rregullave të BE-së për ta përballuar këtë sfidë.”

Linjat ajrore po lobojnë gjithashtu për ndryshime që do të ulnin koston e kompensimit të pasagjerëve për fluturimet e anuluara, sipas dy personave në dijeni të diskutimeve. Ndryshimet në rregullat për slotet aeroportuale, oraret e caktuara për ngritje dhe ulje në aeroporte të ngarkuara, janë gjithashtu në listën e kërkesave të industrisë. Aktualisht, linjat ajrore duhet t’i përdorin këto slote në një përqindje minimale, përndryshe rrezikojnë t’i humbasin, edhe në periudha kur kërkesa për udhëtime është e dobët.

Qeveria britanike ka njoftuar se do t’u japë linjave ajrore mundësinë të kërkojnë përjashtim nga rregulli i sloteve “përdore ose humbe”, në rastet kur mungesa e karburantit i bën të pamundura fluturimet. Pra, në këto situata të jashtëzakonshme, kompanitë nuk do të detyrohen të kryejnë fluturime vetëm për të ruajtur slotet e tyre dhe nuk do t’i humbasin ato nëse nuk arrijnë të operojnë për shkak të kufizimeve në furnizimin me karburant.

Ajo shtoi se kjo do të thotë se linjat ajrore mund të përqendrohen te minimizimi i ndërprerjeve për pasagjerët, në vend që të ndihen nën presion për të kryer fluturime vetëm për të mbrojtur slotet.

Në Bruksel, politikëbërësit ngurrojnë të rishkruajnë legjislacionin që rregullon industrinë, por vende si Portugalia kanë ngritur shqetësime për efektin e çmimeve të larta të karburantit për avionë te turizmi.

Deri tani, zyrtarët evropianë kanë thënë se janë të gatshëm t’i japin industrisë disa lehtësi, në një sektor që mbështet më shumë se 5 milionë vende pune në rajon, por vetëm përkohësisht.

“Do të lejojmë fleksibilitet për slotet aeroportuale, anti-tankering, detyrimet e shërbimit publik dhe të drejtat e pasagjerëve”, tha javën e kaluar komisioneri për Transportin dhe Turizmin, Apostolos Tzitzikostas, duke premtuar “ndryshime të përkohshme në legjislacion” nëse situata përkeqësohet.

Megjithatë, Tzitzikostas tha se nuk do t’u kërkonte njerëzve të fluturonin më pak për shkak të krizës. “Në këtë moment nuk ka nevojë të ndërhyjmë në mënyrën si njerëzit jetojnë, punojnë apo udhëtojnë.”

Shqipëri-SHBA nënshkruhet marrëveshja për gazin me vlerë 6 miliardë dollarë

Shqipëria nënshkroi sot Memorandumin për zhvillimin e hub-it energjetik të Vlorës dhe marrëveshjen kuadër 6 miliardë dollarë për furnizimin me gaz të lëngshëm natyror, si hapa të rëndësishëm drejt diversifikimit të burimeve të energjisë dhe forcimit të pavarësisë energjetike, në bashkëpunim të ngushtë me Shtetet e Bashkuara, si edhe ndërveprim konkret me Greqinë fqinje.

Gjatë ceremonisë së nënshkrimit, e pranishme ishte edhe ambasadorja e SHBA-ve në Greqi, Kimberly Guilfoyle e cila në fjalën e saj tha se Shqipëria po luan një rol në rritje si një ndërlidhës në Ballkanin Perëndimor, transmeton albinfo.ch.

“Ka dy marrëveshje shumë të rëndësishme që po nënshkruhen sot, që është marrëveshja 6 miliardë dollarëshe për gazin e lëngshëm natyror, që tregon se Shqipëria po luan gjithmonë një rol në rritje si një ndërlidhës në Ballkanin Perëndimor. Në sektorin energjetik siguria dhe begatia, mirëqenia shkojnë krah për krah. Memorandumi i mirëkuptimit për studimin, zhvillimin, ndërtimin dhe vënien në veprimtari të një qendre thelbësore energjetike përfshirë një impiant gazi, dëshmojnë rëndësinë që qeveria shqiptare i kushton energjisë së qëndrueshme në të mirë të qytetarëve shqiptarë”, u shpreh ndër të tjera Guilfoyle.

Nga ana e tij kryeministri shqiptar, Edi Rama deklaroi se marrëveshja pritet të sjellë një investim të madh në vend, ku Vlora do të kthehet në një pikë kritikë për energjinë elektrike në Evropën Juglindore.

“Menjëherë pas bisedës sonë mjaft të këndshme me Sekretarin për Punët e Brendshme dhe me njerëzit përkatës në Uashington, kemi sot një marrëveshje të jashtëzakonshme që do të sjellë më pas një investim shumë të madh, teknologji moderne dhe marrëveshje për furnizime. Pra, Vlora do të kthehet në një pikë kritike për energjinë në Evropën Juglindore. E nuk mundem përveçse të theksoj, rëndësinë e asaj çfarë përmendi ambasadorja Guilfoyle, pra të nevojës sonë të të dyja palëve, të Shqipërisë e të Greqisë, për të forcuar lidhjen tonë dhe për të forcuar bashkëpunimin tonë në shumë mënyra, por posaçërisht sa i takon furnizimit me energji, prodhimit energjetik dhe rezistencës së pavarësisë energjetike”, deklaroi Rama.

Sipas tij “Duke pozicionuar Shqipërinë si ndërlidhës, fluksi energjetik shkon përmes Ballkanit Perëndimor, kontribuon në stabilitetin e rajonit dhe ndikon në sigurinë energjetike të fqinjëve dhe kjo është diçka që vërtetë na bën shumë krenarë dhe na bën të ndihemi shumë të nderuar”.

Gjenevë: Më shumë tramvaje dhe autobusë për verën

Qyteti i Gjenevës po rrit ofertën e transportit publik për sezonin veror, duke shtuar më shumë tramvaje dhe autobusë për të përballuar kërkesën më të madhe gjatë muajve të ngrohtë.

Operatori i transportit publik TPG do të zgjerojë rrjetin e natës edhe në mbrëmjet e së enjtes dhe të premtes, me nisjet e fundit që do të zhvillohen deri rreth orës 03:30 të mëngjesit, transmeton albinfo.ch.

Po ashtu, linja e njohur “beach line” rikthehet me frekuencë më të lartë dhe me një itinerar të zgjeruar, duke lidhur më mirë zonat pranë liqenit.

Në ditët e diel, do të shtohen edhe shërbimet drejt teleferikut të Salève për të përballuar fluksin e shtuar të udhëtarëve.

Këto masa synojnë ta bëjnë më të lehtë lëvizjen për banorët dhe vizitorët gjatë verës, sidomos për aktivitete rekreative dhe dalje në natyrë.

Trumpi i pakënaqur me propozimin e Iranit për t’i dhënë fund luftës

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, është shprehur i pakënaqur me propozimin e fundit të Iranit për zgjidhjen e konfliktit dymujor, sipas një zyrtari amerikan, përcjell albinfo.ch.

Propozimi i Teheranit parashikon që diskutimet për programin bërthamor të shtyhen deri pas përfundimit të luftës dhe zgjidhjes së mosmarrëveshjeve mbi transportin detar në Gjirin Persik. Megjithatë, Shtetet e Bashkuara nuk pritet ta pranojnë këtë qasje, duke këmbëngulur që çështja bërthamore duhet të jetë pjesë e negociatave që në fillim.

Sipas zyrtarit amerikan, Trump ka shprehur pakënaqësi pikërisht për këtë arsye.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, deklaroi se SHBA nuk zhvillon negociata përmes mediave dhe se vijat e kuqe të Uashingtonit janë bërë tashmë të qarta.

Marrëveshja bërthamore e vitit 2015, e nënshkruar mes Iranit dhe disa fuqive botërore, kishte kufizuar programin bërthamor të Iranit, të cilin Teherani e ka cilësuar gjithmonë si paqësor. Megjithatë, ajo marrëveshje u rrëzua pasi SHBA u tërhoq gjatë administratës Trump./Albinfo.ch

Elona Beqiraj dhe Fatbardh Kqiku sjellin lexim skenik në Cyrih mbi migrimin dhe kujtesën e luftës në Kosovë

Në kuadër të festivalit letrar “Zwischentext”, në Cyrih do të mbahet një lexim skenik me autorë shqiptarë me titull “Çka ka mbetur mes nesh”, një performancë e realizuar nga Elona Beqiraj dhe Fatbardh Kqiku, shkruan albinfo.ch.

Ngjarja ndërthur tekstin, tingullin dhe performancën, duke sjellë kujtime dhe rrëfime që lidhen me migrimin, luftën në Kosovë dhe përjetimin e jetës mes dy vendeve e dy realiteteve.

Përmes një qasjeje artistike, leximi skenik synon t’i afrohet asaj që thuhet dhe asaj që mbetet e pathënë, duke hapur hapësirë për reflektim mbi kujtesën, identitetin dhe përvojat personale.

Ngjarja do të mbahet në Cyrih, në adresën Kirchgasse 14, ndërsa biletat mund të sigurohen përmes faqes zyrtare të festivalit, zwischentext.ch. Këtu

OVL e UÇK-së kërkon respektim të Kushtetutës dhe stabilitet institucional

Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së (OVL UÇK) ka shprehur shqetësim për zhvillimet e fundit politike në Kuvendin e Kosovës, duke theksuar rëndësinë e respektimit të Kushtetutës dhe funksionimit të rregullt të institucioneve demokratike.

Në reagimin e saj, organizata ka kërkuar që të gjitha veprimet institucionale të jenë në përputhje të plotë me ligjet në fuqi, duke paralajmëruar se çdo proces që cenon bashkëpunimin institucional mund të rrezikojë stabilitetin demokratik dhe besimin e qytetarëve.

OVL UÇK i ka bërë thirrje shumicës parlamentare që të veprojë me maturi dhe përgjegjësi, duke siguruar procese të rregullta dhe gjithëpërfshirëse në Kuvend.

Po ashtu, organizata ka theksuar se veteranët e luftës mbeten të përkushtuar në mbrojtjen e rendit kushtetues, shtetit ligjor dhe institucioneve të Kosovës, të cilat, sipas tyre, janë ndërtuar mbi sakrificën e luftës çlirimtare.

Shqiptari Kristian Prenga përballet në ring me ish-kampionin e botës Anthony Joshua

Boksieri shqiptar i peshave të rënda, Kristian Prenga, do të përballet me ish-kampionin e botës Anthony Joshua më 25 korrik në Riad, në një meç që pritet të tërheqë vëmendje të madhe ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch.

Joshua, i cili po rikthehet në ring pas një pauze, tha se ndihet i përgatitur për këtë fazë të re të karrierës së tij dhe se është i kënaqur me marrëveshjen e re për disa ndeshje. Ai theksoi se synon të vazhdojë rrugëtimin e tij drejt majës së boksit profesional.

Nga ana tjetër, Kristian Prenga është shprehur i bindur në aftësitë e tij, duke deklaruar se është i gatshëm për një fitore të madhe dhe se kjo përballje mund të ndryshojë rrjedhën e karrierës së tij dhe të kundërshtarit.

Pas këtij meçi, Joshua pritet të përballet me një tjetër duel të madh, atë ndaj britanikut Tyson Fury, një ndeshje e shumëpritur mes dy ish-kampionëve të botës në peshat e rënda që nuk janë përballur më parë në ring.

Sipas promotori Eddie Hearn, marrëveshja për meçin Joshua–Fury tashmë është nënshkruar, duke hapur rrugën për një nga përballjet më të mëdha në historinë e boksit profesionist./Albinfo.ch

Zvicra mban rezerva ekskluzive të karburantit në kohë krize energjetike

Zvicra disponon rezerva të posaçme të karburantit që përdoren në rast mungese dhe janë të dedikuara vetëm për vendin. Këto rezerva nuk ndahen me shtete të tjera, ndryshe nga vendet e Bashkimit Evropian, përcjell albinfo.ch.

Pavarësisht tensioneve ndërkombëtare dhe krizave energjetike, furnizimi me benzinë dhe naftë në Zvicër vazhdon normalisht. Megjithatë, situata me kerozinën për avionë mbetet më e ndjeshme.

Autoritetet zvicerane vlerësojnë se furnizimi i aeroporteve është i sigurt deri në maj 2026, ndërsa në rast nevoje qeveria mund të lirojë rezervat nga depot shtetërore.

Zvicra nuk është pjesë e mekanizmit të solidaritetit energjetik të BE-së, por ka marrëveshje të veçanta për bashkëpunim në sektorin e gazit me disa vende fqinje.

Në situata ekstreme, qeveria mund të japë prioritet fluturimeve emergjente, ndërsa ushtria mban rezerva të veçanta të karburantit për përdorim të saj.

Ushtria zvicerane bashkon kuajt dhe dronët në patrullime moderne

Ushtria zvicerane po ndërthur traditën me teknologjinë moderne duke përdorur kuajt dhe dronët në operacionet e patrullimit në terren. Kjo qasje e re është pjesë e një trajnimi të veçantë në Shkollën Rekrute, ku një grup i vogël rekrutësh të rinj mësojnë të punojnë me të dyja sistemet, përcjell albinfo.ch.

Rekrutët trajnohen si patrullues kalorës dhe kryejnë misione vëzhgimi në zona të ndryshme, përfshirë edhe pyjet dhe terrenet e vështira. Sipas tyre, bashkëpunimi mes kalit dhe dronit kërkon stërvitje të kujdesshme, pasi kafshët fillimisht reagojnë me frikë ndaj teknologjisë së re dhe duhet të ambientohen gradualisht.

Ushtria zvicerane ka një traditë të gjatë në përdorimin e kuajve. Dikur, para rreth 100 vitesh, ajo kishte dhjetëra mijëra kuaj, ndërsa sot numri i tyre është rreth 300. Këto kafshë përdoren kryesisht për mbikëqyrje të zonave të gjera dhe objekteve kritike, siç është edhe Aeroporti i Cyrihut, ku terreni nuk lejon shumë rrugë të aksesueshme.

Sipas komandantit Kim Schätti, kuajt kanë avantazhe të veçanta në terrene të vështira, pasi mund të lëvizin më shpejt se patrullat këmbësore dhe të reagojnë në mënyrë relativisht të qetë në mjedise të paqarta.

Nga ana tjetër, dronët përfaqësojnë teknologjinë më të re ushtarake. Ata mund të përdoren për vëzhgim edhe gjatë natës, falë kamerave termike që zbulojnë nxehtësinë e njerëzve dhe kafshëve, duke i bërë të dallueshëm edhe në errësirë.

Kombinimi i kuajve dhe dronëve shihet si një qasje inovative që bashkon përvojën tradicionale me aftësitë moderne të mbikëqyrjes./Albinfo.ch

Zvicra mes vendeve kryesore në Evropë për qendra të të dhënave

Zvicra po forcon gjithnjë e më shumë rolin e saj si një pikë strategjike në Evropë për qendrat e të dhënave (data centers), një infrastrukturë që sot konsiderohet thelbësore për zhvillimin e inteligjencës artificiale, cloud-it dhe ekonomisë digjitale, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të publikuara nga Cloudscene, të cilat përdoren edhe në analizat e Euronews Next, Zvicra ka gjithsej 121 qendra të të dhënave, duke u renditur ndër vendet evropiane me mbi 100 objekte të këtij lloji. Për nga numri, ajo qëndron pas Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Francës, Holandës, Italisë, Spanjës dhe Polonisë, por mbetet përpara shumë shteteve të tjera të kontinentit.

Qendrat e të dhënave janë baza ku ruhen dhe përpunohen informacionet që përdoren çdo ditë nga miliona përdorues: nga videot online dhe shërbimet cloud, deri te platformat e inteligjencës artificiale dhe chatbot-et. Raporti “AI Index 2026” i Institutit Stanford thekson se këto objekte janë “vendi ku strehohet kompjuteri”, duke ndikuar drejtpërdrejt se ku dhe si mund të ndërtohen sistemet e IA-së.

Në rang global, megjithatë, dominimi i Shteteve të Bashkuara është i pakrahasueshëm. SHBA kryeson me 5,427 qendra të të dhënave në vitin 2025, më shumë se dhjetë herë krahasuar me çdo vend tjetër. Pas saj renditen Gjermania me 529 dhe Mbretëria e Bashkuar me 523, të cilat tejkalojnë edhe Kinën me 449 qendra.

Në total, vendet e Bashkimit Evropian së bashku kanë 2,269 qendra të të dhënave, që përbëjnë vetëm 42% të nivelit të SHBA-së. Kur përfshihet edhe Mbretëria e Bashkuar, kjo shifër rritet në rreth 51%, duke treguar hendekun e madh mes Evropës dhe Amerikës në këtë sektor.

Ekspertët theksojnë se numri i qendrave të të dhënave nuk është gjithçka, pasi rëndësi ka edhe kapaciteti i tyre, madhësia dhe fuqia kompjuterike. Sipas Bankës Botërore, investimet në këtë fushë varen kryesisht nga katër faktorë: energjia e qëndrueshme dhe e lirë, interneti i fuqishëm, qasja në tokë dhe stabiliteti politik e ekonomik.

Zvicra, me infrastrukturën e zhvilluar, stabilitetin dhe reputacionin e saj si vend i sigurt për të dhënat, vazhdon të jetë një nga destinacionet më të favorshme në Evropë për këtë industri, e cila po bëhet gjithnjë e më vendimtare për të ardhmen digjitale./Albinfo.ch

Dita vendimtare: Zgjedhja e presidentit ose zgjedhje parlamentare

Kuvendi i Kosovës ka filluar seancën e jashtëzakonshme për zgjedhjen e presidentit të vendit, ndërsa në mesnatë përfundon afati kushtetues për zgjedhjen e shefit të shtetit, përcjell albinfo.ch.

Seanca e së hënës përfundoi pa rezultat, pasi partitë opozitare bojkotuan votimin, duke pamundësuar arritjen e kuorumit të nevojshëm. Opozita e ka cilësuar procesin si shkelje kushtetuese, duke kritikuar nisjen e seancës pa praninë e 80 deputetëve.

Lëvizja Vetëvendosje ka propozuar dy emra të rinj për kandidate për presidente: Feride Rushitin dhe Hatixhe Hoxhën. Ndërkohë, kandidatët e mëparshëm të propozuar më 5 mars, Glauk Konjufca dhe Xhelal Mulhaxha, janë tërhequr nga gara.

Në rundin e parë të votimit, Rushiti mori 63 vota, ndërsa Hoxha nuk mori asnjë votë.

Nëse presidenti nuk zgjidhet deri në mesnatë, vendi do të përballet me zgjedhje të reja parlamentare./Albinfo.ch

Ftesë për mbrëmjen e prindërve: Së bashku për fëmijët tanë

Prindërit e fëmijëve me aftësi të kufizuara shpesh kanë shumë pyetje dhe përballen me sfida në jetën e përditshme. Prandaj ju ftojmë përzemërsisht në një mbrëmje të veçantë për prindër: „Së bashku për fëmijët tanë“.

Kjo mbrëmje është e dedikuar për familjet shqiptare në Zvicër. Këtu mund të merrni informacione të rëndësishme dhe të njiheni me prindër të tjerë që kanë përvoja të ngjashme.

Do të ketë prezantime të shkurtra dhe stenda informative për tema si ADHD, jeta me aftësi të kufizuara, kujdesi dhe mbështetja. Profesionistët do t’i shpjegojnë gjërat në mënyrë të thjeshtë dhe do të japin këshilla për jetën e përditshme. Ju gjithashtu mund të bëni pyetje.

Donjete Hajrizaj – Organizatore 

Pas pjesës zyrtare do të ketë një apero. Kjo ju jep mundësi të shkëmbeni përvoja, të krijoni kontakte të reja dhe të mbështesni njëri-tjetrin, nëse dëshironi.

Ejani – nuk jeni vetëm. Së bashku mund t’i mbështesim më mirë fëmijët tanë dhe të forcojmë të ardhmen e tyre.

 

E premte, 5 qershor 2026

Hapja e dyerve: ora 17:30

Fillimi: ora 18:00

Hyrja falas

“Nyjet e Kohës” hapet në Leipzig: Një mbrëmje arti që bashkon kujtesën, identitetin dhe trashëgiminë

Në Muzeun e Artit Bashkëkohor në Leipzig është hapur ekspozita “Nyjet e Kohës”, një ngjarje e veçantë kulturore që mblodhi artdashës, artistë dhe përfaqësues institucionalë në një atmosferë dialogu dhe reflektimi artistik, transmeton albinfo.ch.

Ekspozita, e kuruar nga Simon Kurti, sjell para publikut veprat e tre artistëve të talentuar: Rina Krasniqi, Kemil Bekteši dhe Denys Shantar. Përmes qasjeve të tyre unike, artistët trajtojnë tema të rëndësishme si kujtesa, identiteti dhe trashëgimia kolektive, duke krijuar një rrëfim vizual që fton vizitorët të mendojnë mbi kohën dhe lidhjet e saj me përvojën njerëzore.

Një dimension të veçantë kësaj mbrëmjeje i dha edhe pjesëmarrja dhe mbështetja e Ambasadës së Republikës së Kosovës në Berlin, e përfaqësuar nga diplomatja Blerta Ademi. Prania e saj u vlerësua si një sinjal i rëndësishëm për fuqizimin e bashkëpunimit kulturor dhe promovimin e artit bashkëkohor nga rajoni në skenën ndërkombëtare.

Ekspozita “Nyjet e Kohës” do të qëndrojë e hapur për publikun deri më 23 gusht 2026, duke ofruar një mundësi të shkëlqyer për të gjithë ata që dëshirojnë të përjetojnë nga afër një prezantim artistik me mesazh të thellë dhe vlerë kulturore.

Vizitorët në Leipzig kanë tashmë një arsye më shumë për të mos e humbur këtë ekspozitë, e cila dëshmon se arti vazhdon të ndërtojë ura të fuqishme komunikimi mes kulturave dhe shoqërive./Albinfo.ch

Hoffenheimi rikthehet në Ligën e Evropës, Asllani, Hajdari dhe Avdullahu vendimtarë në suksesin historik

Hoffenheimi nuk konsiderohet ndër klubet e mëdha të futbollit gjerman, por historia e tij mbetet një nga rrëfimet më të veçanta të rritjes së shpejtë në Bundesligë. Në vitin 2000, skuadra luante në kategorinë e pestë gjermane, ndërsa në vitin 2008 arriti për herë të parë në Bundesligë, ku ka mbetur vazhdimisht deri më sot, përcjell albinfo.ch.

Edhe në garat evropiane, Hoffenheimi është klub me histori relativisht të re. Për herë të parë në Evropë u paraqit në edicionin 2017/18, ndërsa debutimin në fazën grupore të Ligës së Kampionëve e realizoi në edicionin 2018/19, që mbetet deri tani paraqitja e vetme në këtë nivel. Më pas, klubi u rikthye në Evropë në Ligën e Evropës në edicionin 2020/21 dhe sërish në 2024/25.

Tani, Hoffenheimi ka siguruar pjesëmarrjen për herë të pestë në histori në garat evropiane, duke konfirmuar kualifikimin për edicionin 2026/27. Liga e Evropës tashmë është e garantuar, ndërsa objektivi i radhës është një vend që siguron kualifikimin në Ligën e Kampionëve.

Interesimi në Kosovë për ecurinë e këtij klubi është rritur dukshëm për një arsye të qartë: Hoffenheimi ka në përbërje tre reprezentues të Kosovës, që tashmë konsiderohen ndër lojtarët më të rëndësishëm të ekipit – sulmuesin Fisnik Asllani, mesfushorin Leon Avdullahu dhe mbrojtësin Albian Hajdari.

Në fitoren e fundit 2:1 ndaj Hamburgut në udhëtim, ndeshje që vulosi kualifikimin evropian, Asllani shënoi gol, ndërsa Hajdari asistoi, duke qenë direkt të përfshirë në suksesin e skuadrës.

“Hoffenheimi është kualifikuar për garat evropiane për herë të pestë në histori të klubit. Fitorja ndaj Hamburgut garanton renditjen në top-gjashtë të tabelës së Bundesligës”, shkroi klubi në faqen zyrtare pas ndeshjes.

Drejtori sportiv i Hoffenheimit, Andreas Schicker, e quajti këtë sukses një shpërblim të merituar për punën e gjithë klubit. “Kualifikimi evropian është e arritur fantastike dhe shpërblim shumë i merituar për punën e madhe të ekipit, stafit të trajnerëve dhe të gjithë të përfshirëve”, deklaroi ai, duke shtuar se ekipi mbetet i uritur për më shumë.

Në fakt, Hoffenheimi nuk e ka mbyllur ende garën për objektivin maksimal. Ndeshja e radhës ndaj Stuttgartit pritet të jetë vendimtare për vendin e katërt në Bundesligë, i cili siguron kualifikimin direkt në Ligën e Kampionëve. Ka gjithashtu mundësi që edhe vendi i pestë të dërgojë në Champions, por kjo varet nga rezultatet e klubeve gjermane në kompeticionet evropiane, si Bayerni në Champions dhe Freiburgu në Ligën e Evropës.

Ndërkohë, edhe lojtarët e Kosovës vazhdojnë të kenë rol të madh në skuadër. Hajdari tashmë ka rinovuar kontratën afatgjatë me kushte të përmirësuara, ndërsa pritet që së shpejti të zyrtarizohet edhe kontrata e re e Avdullahut. Sa i përket Fisnik Asllanit, gjithnjë e më shumë po përmendet mundësia që ai gjatë verës të transferohet në një klub më të madh evropian.

Pas suksesit ndaj Hamburgut, Asllani u shpreh i lumtur për arritjen e skuadrës. “Ndihemi shumë mirë që kemi arritur qëllimin për kualifikim në Evropë. Askush nuk do ta besonte këtë para fillimit të edicionit. Tani duam ta fitojmë edhe ndeshjen me Stuttgartin”, deklaroi sulmuesi kosovar.

Pas duelit me Stuttgartin, Hoffenheimi do të luajë në udhëtim ndaj Werder Bremenit dhe në xhiron e fundit ndaj Borussia Monchengladbachut. Pas javës së 31-të, skuadra ka 57 pikë në vendin e pestë, aq sa ka edhe Stuttgarti në pozitën e katërt, duke e bërë garën për Champions jashtëzakonisht të hapur.

Në një sezon ku pak kush e priste, Hoffenheimi jo vetëm që e siguroi Evropën, por falë edhe kontributit të tre reprezentuesve të Kosovës, po synon ta shndërrojë këtë sezon në një nga më të suksesshmit në historinë e klubit./Albinfo.ch

Gjermania ka rezervën e dytë më të madhe të arit në botë, debatohet përdorimi i saj

Gjermania posedon rreth 3,350 tonë ar, duke u renditur e dyta në botë pas SHBA-së. Sipas vlerësimeve aktuale, rezervat e Bundesbankut kapin vlerën rreth 440 miliardë euro, për shkak të rritjes së çmimit të arit në tregjet ndërkombëtare.

Ekonomisti Marcel Fratzscher nga Instituti Gjerman për Kërkime Ekonomike (DIW) ka propozuar që një pjesë e këtyre rezervave të shitet, me qëllim lehtësimin e barrës financiare për qytetarët dhe bizneset, si dhe për investime në arsim dhe infrastrukturë.

Rreth një e treta e arit gjerman ndodhet në SHBA, ndërsa pjesa tjetër ruhet në Gjermani dhe Britani të Madhe, transmeton albinfo.ch.

Ky sistem depozitimi ka rrënjë historike që nga periudha pas Luftës së Dytë Botërore dhe sistemi Bretton Woods.

Propozimi ka nxitur debat politik në Gjermani. Disa zëra kërkojnë edhe kthimin e plotë të arit në vend, ndërsa partitë kryesore politike dhe Bundesbank e konsiderojnë rezervën si garanci të rëndësishme për stabilitetin ekonomik dhe kundërshtojnë shitjen e saj.

Debati vazhdon, ndërsa autoritetet financiare nuk kanë sinjale për ndryshim të politikës aktuale mbi rezervat e arit.

Në Bernë u mbajt eventi “Kostumet Popullore, Identitet Kombëtar”

Gjatë fundjavës, më 25 prill 2026, në ambientet e Kongresszentrum Allresto në Bernë, u zhvillua eventi kulturor “Kostumet Popullore, Identitet Kombëtar”, i organizuar nga Flora Style nën drejtimin e Flora Balaj, duke mbledhur pjesëtarë të diasporës, artistë dhe dashamirës të kulturës shqiptare në një mbrëmje me domethënie të veçantë kulturore.

Photo: Afrim Nevzadi

Programi solli para publikut kostume popullore shqiptare nga treva të ndryshme. Prezantimi vuri në pah larminë e tyre dhe vlerat e trashëgimisë kulturore kombëtare. Kostumi tradicional u trajtua si element i identitetit dhe si pjesë e kujtesës kulturore në diasporë.

Photo: Afrim Nevzadi

Në këtë mbrëmje, kostumografia shqiptare u shfaq si një fushë e strukturuar e trashëgimisë shpirtërore dhe materiale. Në të u evidentuan shtresime historike, forma të organizimit shoqëror dhe zhvillime kulturore të ruajtura ndër shekuj. Çdo kostum paraqiti veçori të qarta krahinore përmes prerjes, materialit, ngjyrave dhe ornamenteve. Këto elemente artikulojnë përkatësinë, statusin dhe traditën lokale. Prezantimi i tyre në aktivitete të këtij karakteri shërben për dokumentimin dhe transmetimin e kësaj pasurie kulturore te brezat e rinj.

Photo: Afrim Nevzadi

Në kuadër të programit u shfaq dokumentari “Sfilatë e Kostumeve Shqiptare në Zvicër”, me regji të Llesh Nikollës, i cili trajton përpjekjet për ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare jashtë atdheut. U prezantuan gjithashtu dizajne të reja nga Flora Balaj, ndërsa komente profesionale u dhanë nga Prof. Zymer Neziri.

Photo: Afrim Nevzadi

Mbrëmja u shoqërua me program të pasur kulturor dhe artistik. Veshjet tradicionale u prezantuan edhe në forma të përpunuara bashkëkohore. U theksua vazhdimësia e traditës dhe prania e saj në kontekste të reja shprehëse.

Në aktivitet mori pjesë Ambasadori i Republikës së Shqipërisë në Bernë, Shkëlqesia e Tij z. Ermal Dredha. Ai vlerësoi rëndësinë e ruajtjes dhe promovimit të trashëgimisë kulturore shqiptare në diasporë. Ai theksoi angazhimin e organizatorëve dhe të komunitetit.

Photo: Afrim Nevzadi

Gjatë ceremonisë u nda një mirënjohjeje për regjisorin Llesh Nikolla nga “Parlamenti Paqësor i Kombit Shqiptar”, në vlerësim të kontributit në promovimin e kulturës dhe identitetit shqiptar.

 

 

 

Zvicra ndan rreth 70 milionë euro për Kosovën, Kurti: Partneritet me histori të thellë dhe të ardhme të ndritur

Është lansuar zyrtarisht Programi i Bashkëpunimit të Zvicrës në Kosovë 2026–2029, i cili parasheh mbështetje financiare prej 64.5 milionë frangash zvicerane (rreth 70 milionë euro) për katër vitet e ardhshme, duke synuar forcimin e zhvillimit dhe stabilitetit në vend.

Programi, i harmonizuar me prioritetet e Qeverisë së Kosovës, fokusohet në tri fusha kryesore: qeverisjen demokratike dhe paqen, zhvillimin ekonomik të qëndrueshëm dhe tranzicionin e gjelbër, si dhe zhvillimin e barabartë njerëzor. Gjithashtu, do të vazhdojë edhe bashkëpunimi dypalësh në fushën e migrimit.

Në ceremoninë e lansimit mori pjesë edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili theksoi rëndësinë e partneritetit ndërmjet dy vendeve, duke e cilësuar atë si më shumë se një marrëdhënie formale diplomatike.

“Partneriteti ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës nuk është një formalitet diplomatik. Është një partneritet me histori të thellë dhe një të ardhme të ndritur,” u shpreh Kurti në fjalimin e tij.

Ai kujtoi se Zvicra ishte ndër vendet e para që njohu pavarësinë e Kosovës pas vitit 2008, duke theksuar gjithashtu rolin e diasporës kosovare në ndërtimin e urave lidhëse mes dy vendeve.

Kurti vlerësoi edhe rezultatet e programit të mëparshëm 2022–2025, duke theksuar se mbi 10 mijë persona kanë përmirësuar punësimin, ndërsa 14 mijë të tjerë janë përfshirë në arsim dhe aftësim profesional. Sipas tij, këto ndërhyrje kanë sjellë përfitime konkrete për qytetarët dhe kanë ndikuar në rritjen e transparencës dhe cilësisë së shërbimeve publike.

Duke folur për programin e ri, ai theksoi se ai është i lidhur ngushtë me objektivat strategjike të Kosovës, përfshirë Strategjinë Kombëtare për Zhvillim 2030 dhe agjendën e integrimit evropian.

“Çdo frangë zvicerane, çdo orë ekspertize dhe çdo shkëmbim politikash është një kontribut në rrugëtimin tonë evropian,” deklaroi Kurti.

Programi është zhvilluar përmes një qasjeje gjithëpërfshirëse dhe përfshin disa institucione zvicerane, si Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC), Divizioni për Paqe dhe të Drejtat e Njeriut në kuadër të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Zvicrës (FDFA), Sekretariati Shtetëror për Çështje Ekonomike (SECO) dhe Sekretariati Shtetëror për Migrim (SEM).

Në përmbyllje të fjalës së tij, kryeministri Kurti e cilësoi këtë bashkëpunim si një përgjegjësi të përbashkët për zbatim me përkushtim dhe rezultate konkrete për qytetarët, duke shpallur zyrtarisht të hapur Programin e Bashkëpunimit të Zvicrës në Kosovë 2026–2029.