Komuna e Belpit po teston një model të ri arsimor ku fëmijët shkojnë në shkollë katër ditë në javë nga ora 08:00 deri 16:30, ndërsa pushimet zvogëlohen nga 13 në vetëm 6 javë në vit. Ideja është që të krijohet më shumë strukturë dhe stabilitet për fëmijët, duke kombinuar mësimin dhe kujdesin gjatë gjithë ditës, transmeton albinfo.ch.

Piloti do të zgjasë rreth 18 muaj dhe do të vlerësohet nga Universiteti i Bernës për Edukimin e Mësuesve. Opinioni i komunitetit është i ndarë: disa e mbështesin si ndihmë për familjet, të tjerët mendojnë se pushimet janë të pamjaftueshme për relaksimin e fëmijëve.

Tre ditë pas pezullimit të zgjedhjeve komunale në Vernier për shkak të dyshimeve për mashtrim zgjedhor, UDC-ja e Gjenevës vendosi të mërkurën të nisë një iniciativë kushtetuese për të hequr të drejtën e votës në zgjedhjet komunale për të huajt.

Kjo iniciativë vjen pasi Këshilli i Madh refuzoi një projektligj të ngjashëm të propozuar nga deputeti i UDC-së, Yves Nidegger, në nëntor. Sipas Lionel Dugerdil, president i UDC-së së Gjenevës, kjo iniciativë ka më shumë shanse për të bindur publikun sesa deputetët, duke theksuar se populli i kantonit Vaud refuzoi të dielën një propozim për të dhënë të drejtën e votës kantonale për të huajt.

“Për ne, e drejta e votës duhet të jetë pasojë e natyralizimit,” argumenton Lionel Dugerdil, “përndryshe, njerëzit nuk janë mjaft të trajnuar në sistemin politik zviceran dhe mund të mos përdorin votën në mënyrë të saktë.”

Partia e tij shton gjithashtu se kjo mungesë e supozuar e ndërgjegjësimit “i bën të prekurit të ndjeshëm ndaj presioneve komunale.

Lionel Dugerdil siguron se dyshimet e reja për mashtrim zgjedhor në Vernier nuk janë arsyeja e kësaj iniciative: “Refuzoj të bëj ndonjë lidhje,” tha ai, duke shtuar se po pret që Zyra e Prokurorit të bëjë punën e saj.

Nga ana tjetër, kolegu i tij i partisë, Yves Nidegger, nuk heziton të tërheqë një lidhje: “Vernier është një qytet ku proporcioni i banorëve të huaj afatgjatë është veçanërisht i lartë,” thekson ai në programin e lajmeve të RTS-së, transmeton albinfo.ch.

Në komunën e Gjenevës, disa fletëvotime u plotësuan nga të njëjtët individë, megjithëse ende nuk dihet se si ose nëse autorët i përkasin vërtet një komuniteti të huaj. Një zgjedhje e parë ishte anuluar në marsin e kaluar dhe një hetim penal është në vazhdim.

Integrimi i të huajve “forcohet”

Për disa parti, UDC po synon njerëzit e gabuar. “Ky është mantra e tyre. Duket pak si oportunizëm politik,” vëren Philippe Rochetin, president i Qendrës së Gjenevës, i cili fton për “të luftuar mashtruesit pa stigmatizuar njerëzit.”

Në Gjenevë, të huajt kanë të drejtën e votës, iniciativës dhe referendumit në nivel komunal që nga viti 2005. Sipas këshilltares socialiste të Gjenevës, Xhevrie Osmani, këto të drejta “forcojnë demokracinë dhe ndjenjën e përkatësisë, por mbi të gjitha angazhimin dhe integrimin e popullsisë së huaj, e cila përbën më shumë se 40% të kantonit.”

UDC-ja planifikon të nisë iniciativën e saj në fillim të vitit të ardhshëm, në një datë që ende nuk është përcaktuar. Për të pasur sukses, do të duhet të mbledhë 5,619 firma të vlefshme.

Gripi po përhapet në rritje në Zvicër, me Zyrën Federale të Shëndetit Publik (FOPH) që njoftoi 459 raste të konfirmuara laboratorikisht gjatë javës së kaluar.

Kjo është pothuajse dyfish më shumë se java e kaluar dhe më shumë se dyfish krahasuar me të njëjtën periudhë një vit më parë.

Sipas të dhënave të publikuara të mërkurën, FOPH regjistroi 5.05 raste gripi për 100,000 banorë. Një vit më parë, ky tregues ishte 2.05 për të njëjtën javë kalendarike, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, sipas FOPH, indikatorët nuk japin një pamje të unifikuar. Ata sugjerojnë megjithatë se fillimi i epidemisë së gripit është i afërt.

FOPH kishte regjistruar shifra të ngjashme infektimesh në vitin 2022, kur vala e gripit filloi relativisht herët. Në sezonin 2022/23, kulmi u regjistrua që në mes të dhjetorit, ndërsa në dy vitet e fundit kulmi ishte vetëm në fund të janarit.

Në nivel rajonal, vlerat për 100,000 banorë ishin më të larta javën e kaluar në Ticino (20.90) dhe më të ulta në Zug (0.75).

Një teknologji që deri dje dukej si pjesë e së ardhmes po bëhet realitet në Zvicër. Studimet e reja të kryera nga Empa (Laboratorët Federalë për Shkencën dhe Teknologjinë e Materialeve) tregojnë se karikimi induktiv – pra karikimi wireless i automjeteve elektrike – është po aq efikas sa karikimi tradicional me kabull.

Sipas Empa-s, kjo formë karikimi mund të sjellë përfitime të rëndësishme për sistemin energjetik të vendit. Falë funksionimit të saj automatik, teknologjia ka potencial të lehtësojë integrimin e baterive të automjeteve në rrjet si depo energjie fleksibël, një element kyç për tranzicionin energjetik, transmeton albinfo.ch.

Projekti mbështetet nga Zyra Federale Zvicerane e Energjisë (SFOE), si edhe nga kantonet Cyrih dhe Aargau. Disa automjete janë tashmë të pajisura me këtë teknologji dhe të certifikuara për përdorim rrugor në Zvicër.

Testim në kushte reale

“Qëllimi ishte të testohej teknologjia në kushte të përditshme, të sqaro­heshin çështje teknike dhe rregullatore dhe të demonstrohej potenciali i saj për të ardhmen,” shpjegon Mathias Huber, studiues në departamentin e Energjisë dhe Sistemeve të Automjeteve në Empa.

Procesi i karikimit është i thjeshtë: mjafton që makina elektrike të parkohet mbi një pllakë karikimi në tokë, dhe sistemi nis automatikisht. Për më tepër, Empa siguron se funksionimi me bazë elektromagnetike nuk sjell rreziqe për shëndetin.

Teknologjia u testua në kushte sfiduese – me dëborë, shi dhe temperatura të ndryshme – dhe arriti efikasitet prej rreth 90%, praktikisht i barabartë me karikimin me kabull. “Sistemi funksionon shumë besueshëm,” thotë Huber.

Ky rezultat shton optimizmin se karikimi wireless mund të bëhet pjesë e përditshmërisë së përdoruesve të automjeteve elektrike, duke ofruar komoditet, siguri dhe integrim më të mirë në rrjetin energjetik.

Integrimi i emigrantëve funksionon mirë në Zvicër. Kjo është përfundimi i një studimi të Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).

Shkalla e punësimit të emigrantëve është 77 për qind, shumë mbi mesataren e OECD-së. Krahasuar ndërkombëtarisht, emigrantët në Zvicër janë të arsimuar mirë dhe përpiqen aktivisht të mësojnë gjuhën kombëtare, sipas studimit të OECD-së.

Studimi gjithashtu thekson nevojën për veprim në lidhje me integrimin e grave, të cilat e kanë më të vështirë të gjejnë vend në tregun e punës krahasuar me burrat.

Emigrantët janë persona që kanë lindur jashtë vendit dhe jetojnë tani në Zvicër. Tre të katërtat e tyre kanë ardhur në vend përmes rregullave të lëvizjes së lirë të Bashkimit Evropian. Studimi është nxjerrë në porosi të Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM).

Në kantonin e qytetit Basel-Stadt po propozohet një nismë e re që synon të rrisë lindshmërinë përmes lehtësimeve tatimore. Aktualisht, zbritja tatimore për çdo fëmijë është 8,900 franga, por sipas nismës së iniciuar nga ish-deputeti Emmanuel Ullmann, prindërit mund të përfitojnë 35,000 franga për fëmijën e parë, 15,000 për të dytin dhe 10,000 për çdo fëmijë tjetër.

Qëllimi është të kompensohen kostot e larta të rritjes së fëmijëve, veçanërisht kur njëri prind redukton orarin e punës për t’u kujdesur për fëmijët. Ullmann vlerëson se masa do t’i kushtojë kantonit rreth 60–70 milionë franga në vit, por e sheh si një investim të nevojshëm për të ardhmen e shoqërisë, transmeton albinfo.ch.

Reagimet politike janë të përziera: disa kërkojnë që përfitimet të jenë më të synuara për familjet me të ardhura të ulëta, ndërsa të tjerë preferojnë uljen e përgjithshme të normës së tatimit për të gjithë.

Statistikat tregojnë se lindshmëria në Basel-Stadt ka qenë historikisht e ulët: në 2024-n, mesatarja e fëmijëve për grua ra në 1,09, më e ulëta në të gjithë Zvicrën. Një ndër faktorët kryesorë është mungesa e hapësirës dhe çmimet e larta të banesave.

Parlamenti zviceran ka miratuar dy mocione që synojnë të nxisin qytetarët të vazhdojnë punën edhe pas moshës së pensionit. Këshilli Kombëtar votoi të rrisë pragun e të ardhurave mbi të cilin punëtorët mbi 65 vjeç paguajnë kontribute në AVS, nga 16,800 franga në 21,800 franga. Sipas mbështetësve, masa do të ulë barrën e kontributeve për të moshuarit që punojnë dhe do t’u mundësojë atyre të përfitojnë një pension më të lartë kur të ndalojnë punën.

Një mocion i dytë kërkon rritjen e shtesës së pensionit për personat që zgjedhin të pensionohen më vonë, ndërsa penalitetet për pensionimin e parakohshëm të mbeten ose të rriten. Qëllimi është të bëhet pensionimi i parakohshëm më pak i favorshëm, transmeton albinfo.ch.

Mocionet u kundërshtuan nga e majta, e cila i konsideron masat të padrejta dhe të panevojshme, duke paralajmëruar se disa persona me të ardhura të ulëta ose profesione të lodhshme mund të detyrohen të punojnë më gjatë. Edhe Këshilli Federal preferonte t’i trajtonte këto ndryshime brenda reformës së gjerë AVS2030, e cila pritet të prezantohet në pranverë. Megjithatë, shumica parlamentare kërkon zbatim të shpejtë, pa pritur reformën e re.

Qeveria ka konfirmuar se nuk planifikon rritjen e moshës ligjore të pensionit mbi 65 vjeç.

Një tren preku linjën elektrike mbi kokë dhe shkaktoi një shkurtim elektrik të martën pranë Conversion, në linjën Lausanne-Fribourg. Pas riparimeve, një binar është tashmë i hapur dhe shërbimet e trenave të distancës së gjatë po funksionojnë pa kufizime, sipas Hekurudhave Federale Zvicerane (SBB).

Sipas SBB-së, ekipet në vend riparuan katenerin për të rikthyer trafikun në një binar nga ora 17:15, ndërsa binari i dytë do të mbetet jashtë shërbimit deri në fund të operacioneve.

Falë këtij hapjeje, trenat e distancës së gjatë po funksionojnë normalisht, si dhe linjat S40 dhe S41. Linjat R8 dhe R9 po kthehen në Puidoux dhe Lausanne.

Më parë, vonesat dhe anulimet kishin shkaktuar shqetësime serioze në trafik. Udhëtarët u këshilluan të shmangin rrugën Lausanne-Palézieux dhe të përdorin rrugën përmes kodrave të Jura-s. Në mesditë, u raportuan pritje për rreth 45 minuta për autobusët zëvendësues.