Zvicra jep dritën e gjelbër për marrëveshjen e furnizimit me gaz me Italinë dhe Gjermaninë

Zvicra duhet të jetë në gjendje të shfrytëzojë burimet energjetike të vendeve fqinje në mënyrë që të garantojë furnizime edhe në rast emergjence.

Ky është mendimi i Këshillit Kombëtar, i cili pas Shteteve të Bashkuara në dhjetor, miratoi me një shumicë të madhe marrëveshjen e solidaritetit të gazit me Italinë dhe Gjermaninë e propozuar nga Këshilli Federal, transmeton albinfo.ch.

Dosja kthehet në Dhomën e Kantoneve për shkak të një mosmarrëveshjeje. Marrëveshja midis Bernës, Berlinit dhe Romës, e paraqitur në Parlament nga Ekzekutivi, përfshin tre dekrete: një në lidhje me miratimin e tekstit aktual (në varësi të një ndryshimi), dhe dy të tjerët që lidhen me po aq kredi angazhimesh për një total prej 1.3 miliardë frangash. Marrëveshja, kujtoi Nicolas Kolly (UDC/FR) në emër të komisionit, do të zbatohej vetëm në rast të mungesës serioze të gazit, pasi të jenë miratuar të gjitha masat e mundshme kombëtare në dispozicion të Konfederatës për të reduktuar konsumin, duke përfshirë ndërrimin e instalimeve me karburant të dyfishtë, ndalimet dhe kufizimet, ose kuotat për industrinë e përdorimit të gazit.

Zvicra nuk ka kapacitete të mëdha prodhuese dhe magazinuese në territorin e saj kombëtar, prandaj Konfederata varet nga vendet fqinje me dalje në det për furnizime. Në rast nevoje, marrëveshja i lejon Zvicrës – përmes së cilës kalon gazi midis dy vendeve -, Gjermanisë dhe Italisë që të paraqesin një kërkesë për solidaritet tek shtetet e tjera kontraktuese në rast të pamundësisë për të furnizuar klientët e mbrojtur, përkatësisht familjet dhe shërbimet thelbësore si spitalet dhe shërbimet e urgjencës, në çfarëdo mënyre tjetër.

Marrëveshja me Berlinin dhe Romën është thelbësore, duke pasur parasysh tensionet aktuale gjeopolitike, siç tregohet nga kriza në Ukrainë dhe rreziqet që lidhen me furnizimet me energji që Konfederata mund të përballet në të ardhmen. Marrëveshja parashikon gjithashtu përdorimin e një gjykate arbitrazhi në rast mosmarrëveshjesh midis nënshkruesve të marrëveshjes, dhe kjo për të parandaluar që Zvicra t’i nënshtrohet legjislacionit evropian në fjalë, siç janë Gjermania dhe Italia. Asnjë Gjykatë Evropiane e Drejtësisë, me pak fjalë, nuk e qetësoi Kolly-n. E vetmja pikë e mosmarrëveshjes me projektin e qeverisë, të miratuar edhe nga shtetet, ka të bëjë me propozimin për modifikimin e kompetencave ekzistuese në rast mosmarrëveshjesh për aksesin në rrjetin e gazit me anë të një ndryshimi në Ligjin për Energjinë. Qeveria në fakt do të donte të detyronte sektorin e energjisë të miratojë dhe zbatojë masa që synojnë sigurimin e furnizimit me energji në një afat të shkurtër. Plenumi vlerëson se nuk ka asnjë lidhje me marrëveshjen në shqyrtim dhe vëren se rregullorja aktuale ka dhënë rezultate të mira.

 

Filharmonia e Kosovës shkëlqen në skenën e Bernës me Koncertin e Pavarësisë

Filharmonia e Kosovës dhuroi një paraqitje dinjitoze dhe mbresëlënëse në një nga skenat më prestigjioze evropiane, duke sjellë një koncert festiv   Casino Bern, në kuadër të shënimit të 17-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës. Në prani të mbi 1000 spektatorëve, në mesin e të cilëve diplomatë, personalitete të shquara kulturore dhe anëtarë të diasporës shqiptare, orkestra performoi me mjeshtëri artistike, duke lënë një gjurmë të pashlyeshme në skenën muzikore zvicerane.

Një ngjarje që bashkoi diplomacinë dhe kulturën

Koncerti, i cili u organizua në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Bernë, mblodhi mbi 80 diplomatë dhe përfaqësues të ambasadave të ndryshme, si dhe personalitete të institucioneve zvicerane. Një nga të ftuarat e veçanta ishte Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Kosovës, znj. Donika Gërvalla-Schwarz, e cila vlerësoi koncertin si një moment të rëndësishëm për promovimin e kulturës kosovare në arenën ndërkombëtare.

Mbrëmja u hap me intonimin solemn të himneve kombëtare të Kosovës dhe Zvicrës, duke krijuar një atmosferë të lartë festive. Ambasadori i Republikës së Kosovës në Bernë, Shkëlqesia e Tij Mentor Latifi, në fjalimin e tij përshëndetës, theksoi lidhjet e forta mes diasporës shqiptare dhe atdheut.

“Të dashur bashkatdhetarë, prania juaj sot këtu tregon qartë lidhjen e fortë që mbani me vendlindjen. Ju mbeteni një nga shtyllat kryesore të zhvillimit dhe mirëqenies së vendit tonë. Dëshiroj të falënderoj secilin prej jush për përkushtimin që tregoni, duke mbajtur gjallë lidhjen me Kosovën, duke ua mësuar fëmijëve tuaj gjuhën tonë amtare dhe duke investuar për të forcuar dhe zhvilluar më tej republikën tonë. Ishte një rrugë e gjatë deri këtu. Shumë prej jush para 26 apo 27 viteve mund të keni qenë në Bernë, por jo për ndonjë koncert.

Asokohe, ju demonstronit për lirinë e Kosovës dhe senzibilizonit botën mbi gjendjen e padurueshme në Kosovë. Pothuaj asgjë tjetër nuk mund të tregojë më mirë respektin për rrugën tonë se sa muzika (klasike). Sepse, siç thoshte shkrimtari i madh francez, Victor Hugo, “muzika shpreh atë që nuk mund të thuhet dhe për të cilën është e pamundur të heshtësh”,” tha ai.

Muzika, gjuha e shpirtit që bashkon kulturat

Në dirigjimin e maestro Antoine Marguier, koncerti ofroi një program artistik të larmishëm. Pjesa hapëse, “Baresha” e kompozitorit Rexho Mulliqi, ngjalli emocione të forta, duke pasqyruar trashëgiminë e pasur muzikore shqiptare. Mbrëmja spikati me interpretimin brilant të sopranos së njohur Besa Llugiqi, e cila magjepsi publikun me ariet klasike “Un bel dì vedremo” nga “Madama Butterfly” dhe “È strano… Sempre libera” nga “La Traviata” e Giuseppe Verdit. Llugiqi përmbushi natën me emocione të thella me interpretimin e këngës “Agimet shqiptare” të Avni Mulës.

Orkestra vazhdoi me Koncertin për saksofon, harqe dhe perkusion të Valton Beqirit, ku solisti Vitaly Vatulya shkëlqeu me mjeshtrinë e tij virtuoz. Interpretimi i uverturës së operës “Nabucco” të Verdit dhe Simfonisë nr. 2 të kompozitorit Kreshnik Aliçkaj e mbushi sallën me tinguj madhështorë. Finalja e koncertit solli një interpretim magjepsës të suitës nr. 2 nga “The Three-Cornered Hat” e Manuel de Falla-s, duke lënë publikun në ovacione.

Drejtori i Filharmonisë së Kosovës, Dardan Selimaj, në fjalën e tij theksoi rëndësinë e këtij koncerti dhe vitit jubilar për orkestrën:

“Filharmonia e Kosovës është në një vit jashtëzakonisht të veçantë, është në 25-vjetorin e themelimit, është dashur shumë punë të arrijmë deri këtu. Më parë, edhe pse ka ekzistuar dëshira të ishim afër diasporës dhe në diasporë, jam shumë i lumtur që ne kemi bërë këtë koncert dhe shpresoj që të gjithë bashkatdhetarëve i ka pëlqyer. Sonte jo rastësisht e kemi ftuar një dirigjent zviceran për të dirigjuar me orkestrën si një shenjë falënderimi për shtetin e Zvicrës që shumë gjatë me vite ka qenë përkrahësja jonë.”

Një mesazh i fuqishëm nga Berna për Kosovën

“Kur shoh rritjen dhe zhvillimin e vajzës sime, e cila ka lindur në të njëjtin vit me shpalljen e Pavarësisë së Kosovës, shoh shumë ngjashmëri me shtetin tonë. Ashtu si ajo po rritet me më shumë vetëbesim, edhe Kosova po bëhet më e pavarur dhe më e fortë në arenën ndërkombëtare,” tha ambasadori Latifi.

Pas përfundimit të çdo  interpretimi muzikor, publiku shpërthente në duartrokitje të gjata dhe ovacione, duke shprehur kështu emocionet dhe admirimin për interpretimet mahnitëse të orkestrës dhe solistëve.

Ky koncert festiv shënoi një nga momentet më të rëndësishme kulturore për diasporën shqiptare në Zvicër dhe një pikë referimi në promovimin e mirëfilltë artistik të Kosovës në skenën ndërkombëtare. Performanca e Filharmonisë së Kosovës ishte një manifestim i vlerave dhe trashëgimisë kulturore që mbetet e gjallë në zemrat e shqiptarëve kudo në botë.

(Fotot: Arben Llapashtica)

 

 

Zvicër: Makinat elektrike, u prezantua një kurs specifik drejtimi

Gjithnjë e më shumë kompani inovative po mbështeten në teknologjitë alternative të drejtimit për flotën e tyre të automjeteve. Së pari, sepse ato kanë një interes në reduktimin e emetimeve dhe për të kontribuar në arritjen e objektivave klimatike. Përveç kësaj, kalimi në sistemet alternative të drejtimit sjell gjithashtu përfitime që mund të jenë tërheqëse, veçanërisht për shkak të kostove të larta të karburantit. Si rezultat, kërkesa për trajnime të specializuara për drejtimin e automjeteve është rritur, dhe TCS Training tani mund ta përmbushë këtë kërkesë me kursin e ri “ElectDrive” për makinat e pasagjerëve, transmeton albinfo.ch.

Kursi u drejtohet shoferëve që nuk drejtojnë një automjet klasik me motor me djegie, por një automjet me teknologji alternative të drejtimit si automjete elektrike me bateri, hibride ose hibride plug-in (BEV, HEV, PHEV). Përshpejtimi perceptohet ndryshe gjatë drejtimit të këtyre mjeteve, shpjegon TCS. Edhe ngasja e qetë ka avantazhe dhe disavantazhe, për të cilat duhet të keni parasysh. Trajnimi njëditor shpjegon faktorët që ndikojnë në “ngarje me një pedale”, sjelljen e drejtimit që ndikon drejtpërdrejt në rikuperimin e energjisë dhe, në përgjithësi, sjelljen e përshpejtimit dhe frenimit të makinave elektrike. Kursi gjithashtu mbulon elementet bazë të trajnimit të shoferit si frenimi dhe drejtimi për të shmangur pengesat ose ngasja rreth kthesave. “Progresi teknologjik dhe automatizimi i pjesshëm i automjeteve nuk duhet t’ju bëjnë të mendoni se mund të përballoni të jeni më pak të vëmendshëm në trafikun rrugor,” thotë Adrian Suter, Drejtor i Trajnimit dhe Zhvillimit. “Këto kurse të specializuara bashkojnë njerëz që kanë të njëjtat interesa dhe pyetje.” Kurset ofrohen në të gjitha qendrat e trajnimit TCS dhe janë gjithashtu të hapura për individë privatë.

 

Rritjet dhe rëniet e lindjeve në Zvicër, pse ndodh kjo?

Zvicra përjetoi një “mini-bum” bebesh në fillim të vitit 2021, me lindjet që arritën nivele të paparë që nga viti 1972.

Studiuesit në Universitetin e Cyrihut kanë analizuar ndikimin e bllokimeve në shkallën e lindjeve dhe kanë zbuluar se ka pasur një rritje të konceptimeve gjatë periudhës së bllokimit në pranverën e vitit 2020. Kjo ka çuar në një rritje prej 13% të lindjeve, krahasuar me shifrat e pritshme, përcjell albinfo.ch.

Shumica e nënave të reja ishin gra në moshën e mesme të të tridhjetave, veçanërisht ato që kishin tashmë një fëmijë.

Pas këtij “mini-bumi”, lindjet u kthyen në nivelin normal në vitin 2022, sipas të dhënave të studiuesve. Krahasuar me vendet fqinje, vetëm Franca ka treguar një efekt të ngjashëm.

Kinematografia shqiptare, në fokusin e festivalit italian Sudestival 2025

Në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Shqipërisë në Itali, Arkivin Qendror Shtetëror të Filmit dhe Fondacionin Gramsci të Pulias, Festivali i Filmit Sudestival mirëpret kinematografinë shqiptare me një sesion të dedikuar.

Pas Romës, do të jetë në Monopoli, te Pulias, stacioni i radhës. Data 14 mars, në Teatrin Radar në Monopoli, do të jetë një ditë e gjatë kushtuar bisedave, debateve dhe shfaqjeve të disa prej veprave më të mira kinematografike që rrëfejnë historinë e Shqipërisë, përcjell albinfo.ch.

Në program parashikohet “Anuloje Ligjin” (Annula il decreto) nga Fabrizio Bellomo. Pas shfaqjes së filmit, do të ketë një bisedë me regjisoren Fabiola Ismaili (Aquile di Seta), Edon Qesari (Historian, Akademia e Shkencave e Shqipërisë), Prof. Claudia Villani (Historiane, Universiteti i Barit – Fondacioni Gramsci Puglia).

Filmi tjetër në program është “UDHA – Një gjak, një gjuhë, një besë” nga Alessandro Ferrantelli, i cili do të shfaqet në shqip me titra italisht. Kjo premierë italiane do të ndiqet nga një bisedë me Arbër Agalliu, Noè Andreano (kryetar i bashkisë së Casalvecchio di Puglia), prof. Lucia Martino.

Në mbrëmje do të shfaqet i mirënjohuri “Lulëkuqet mbi mure”, i regjisorit Dhimitër Anagnosti që do të ndiqet nga biseda me Vito Saracino (Fondacioni Gramsci i Pulias), Marinela Ndria dhe Eriona Vyshka (Arkivi Qendor Shtetëror i Filmit), Nicola Barbuti (Dabimus srl – Universiteti i Barit), Resmie Hallulli (Universiteti i Barit, Fondacioni Gramsci i Pulias).

Shqipëria me rritjen më të madhe të turistëve gjermanë

Të dhënat e reja tregojnë se dëshira e qytetarëve gjermanë për të udhëtuar mbetet e pandryshuar, pavarësisht krizës. Por më shpesh merren parasysh çmimet, ndaj përfitojnë vendet si Tunizia, Bullgaria dhe Shqipëria.

Pasioni i gjermanëve për udhëtimet nuk është ulur as në kohët më të vështira ekonomike. “Pavarësisht të gjitha sfidave ekonomike dhe gjeopolitike – gjermanët po udhëtojnë! Pushimet duket se janë gjëja e fundit për të cilën ata janë të gatshëm të kursejnë,” thotë presidenti i Shoqatës Gjermane të Agjencive të Udhëtimit (DRV), Norbert Fiebig.

Të ardhurat totale nga sezoni veror, i cili zgjat nga maji deri në tetor 2024, është rritur me 12 për qind në krahasim me vitin e kaluar, sipas të dhënave të DRV. Numri i pasagjerëve u rrit me gjashtë për qind. Për të gjithë vitin turistik, nga nëntori 2024 deri në tetor 2025, DRV parashikon rritje të të ardhurave prej 11 për qind dhe katër për qind më shumë pasagjerë.

Përveç kësaj, qytetarët gjermanë po prenotojnë pushimet e tyre verore më herët. “Rezervimi i hershëm është i preferuar,” thekson Fiebig për trendin në ndryshim.

Gjermanët po shpenzojnë më shumë se kurrë më parë për udhëtime

Gjermanët kanë shpenzuar tashmë shuma rekord për udhëtime vitin e kaluar, sipas analizave të institutit YouGov DRV. 83.4 miliardë euro janë shpenzuar për udhëtime të rezervuara paraprakisht, që është 5.6 për qind më shumë se një vit më parë.

Rritjen më të madhe këtë verë e shënojnë paketat për vendet e Mesdheut Lindor dhe udhëtimet në distanca të gjata. Sipas të dhënave të DRV, numri i rezervimeve të paketave për pushime është rritur me gjashtë për qind. Ndërsa destinacioni më i preferuar është Turqia, me të ardhura rreth 1.2 miliardë euro.

Përveç vendeve klasike të pushimeve si Spanja (gjithashtu rreth 1.2 miliardë euro të ardhura) dhe Greqia (1 miliard euro), në dhjetëshen e parë përfshihen gjithashtu destinacione më të përballueshme si Tunizia, Bullgaria dhe Egjipti.

“Në kohë sfiduese ekonomike, paratë nuk shpenzohen aq lehtë – dhe kjo reflektohet në zgjedhjen e destinacioneve të udhëtimit”, tha Fiebig.

Rekomandimet e “Insajderit” janë gjithnjë e më të rëndësishme

Sipas DRV, një nga destinacionet më të preferuara të mundshme të këtij viti është Shqipëria, që ishte edhe vend partner i panairit ITB, në Berlin. Shqipëria ka shënuar normën më të lartë të rritjes për verën, prej 36 për qind. Megjithatë, krahasuar me vendet e tjera të Mesdheut, të ardhurat totale nga turizmi me këtë vend mbeten relativisht të ulëta.

Të dhënat bazohen në të ardhurat e agjencive tradicionale të udhëtimit dhe platformave të operatorëve turistikë online. Janë marrë parasysh të gjitha rezervimet deri në fund të janarit 2025, ndërsa nuk janë përfshirë rezervimet përmes call center, Booking dhe Airbnb.

Trendi i qëndrueshmërisë, në të cilin vendet turistike, përfshirë Kroacinë, kanë investuar shumë energji në vitet e fundit, duket se nuk luan ndonjë rol. “Vetëm një e pesta e turistëve janë të gatshëm të paguajnë më shumë për një udhëtim bazuar në parimin e qëndrueshmërisë”, sipas një studimi nga Klubi gjerman i automobilave ADAC, i publikuar në fillim të ITB. /DW

Hashim Thaçi arrin në Kosovë, shkak gjendja e rëndë shëndetësore e babait të tij

Ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, ka arritur sot në Kosovë për një vizitë të përkohshme, raporton albinfo.ch.

Vizita e tij është mundësuar pas miratimit të kërkesës nga Gjykata Speciale, për shkak të gjendjes së rënduar shëndetësore të babait të tij. Thaçi është lejuar të qëndrojë në Kosovë për një ditë, në kuadër të një vizite humanitare.

Aktualisht, ai ndodhet në ambientet e Qendrës Klinike dhe Universitare të Kosovës (QKUK), në Klinikën e Kardiologjisë, ku po trajtohet babai i tij. Në oborrin e spitalit janë vërejtur forca të shtuara të policisë dhe një numër qytetarësh.

Kërkesa për këtë vizitë ishte bërë më 14 shkurt 2025 dhe ishte e katërta me radhë nga ish-presidenti Thaçi, i cili kishte shprehur gatishmërinë për të respektuar të gjitha procedurat e kërkuara nga gjykata.

Pas vizitës në Kosovë, Rutte shkon në Shtëpinë e Bardhë për takim me Trumpin

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte sot do të qëndrojë në Shtëpinë e Bardhë në Washington, përcjell albinfo.ch.

Atje, zyrtarin e lartë të Aleancës Veri-Atlantike  do ta presë presidenti amerikan Donald Trump.

Kjo vizitë e Rutte vjen dy ditë pas qëndrimit të tij në Kosovë ku pati të ndara me presidenten e vendit, Vjosa Osmani si dhe kryeministrin e vendit, Albin Kurti.

Mes tjerash, Rutte në Prishtinë siguroi se Shtetet e Bashkuara të Amerikës, dhe presidenti Donald Trump, mbeten të përkushtuara në KFOR dhe në NATO.

Ai paraprakisht qëndroi në Bosnjë dhe Hercegovinë ku pati takime me zyrtarë të lartë atje.

Një ditë më parë, Aleanca Veri- Atlantike ka bërë një përmbledhje të vizitave në Ballkan të shefit të saj, Mark Rutte.

Në njoftimin e NATO-s u tha se gjatë vizitës së tij,  Rutte theksoi se “NATO-ja mbetet fuqishëm e përkushtuar ndaj stabilitetit të këtij rajoni dhe ndaj sovranitetit, integritetit territorial dhe sigurisë së Bosnjë-Hercegovinës”.

Po ashtu në njoftim, u dhanë detaje edhe për vizitën në Prishtinë të shefit të organizatës më të madhe ushtarake në botë.

Në kryeqytetin e Kosovës,  Sekretari i Përgjithshëm udhëhoqi një vizitë të Këshillit të Atlantikut dhe partnerëve kontribuues të trupave në misionin e KFOR-it të udhëhequr nga NATO dhe Ekipin Këshillues dhe Ndërlidhës të NATO-s.

.“NATO do të vazhdojë të luajë rolin e saj, në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe Misionin e BE-së për Sundimin e Ligjit në Kosovë, në rolet tona përkatëse si reagues të sigurisë”, shtoi ai.

“Zgjidhja që çon drejt paqes afatgjatë është politike; NATO do të vazhdojë të mbështesë plotësisht normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës, të udhëhequr nga Bashkimi Evropian; kjo është mënyra e vetme për të zgjidhur çështjet në pritje dhe për të siguruar një të ardhme të qëndrueshme, duke siguruar që të drejtat e të gjitha komuniteteve të respektohen dhe të mbrohen; për të çuar përpara dialogun, të dyja palët duhet të tregojnë fleksibilitet, të bëjnë kompromiset e nevojshme dhe të fokusohen në përfitimet afatgjata”, theksoi ai, njoftoi NATO.

Kosova kryeson në listën e vendeve evropiane me më shumë vdekje për shkak të ndotjes së ajrit

Kosova kryeson listën e vendeve evropiane me më shumë vdekje të parakohshme për milion banorë si pasojë e ndotjes së ajrit, njofton Instituti Atlas, përcjell albinfo.ch.

Në një grafikë të publikuar në Facebook, Kosova renditet e para për numrin e vdekjeve për shkak të ndotjes PM2.5, e cila vjen kryesisht nga trafiku, industria dhe djegia e karburanteve.

“PM2.5 janë grimca të imta në ajër—30 herë më të vogla se një fije floku—që depërtojnë thellë në mushkëri dhe qarkullimin e gjakut. Ato shkaktojnë sëmundje të zemrës, kancer të mushkërive dhe goditje në tru.

Ajri më i pastër = jetë më të gjata e më të shëndetshme!”, thuhet në raportin e institutit.

Më herët, Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik kishte paralajmëruar se ndotja e ajrit paraqet një rrezik serioz për shëndetin, veçanërisht për grupet e ndjeshme dhe personat me sëmundje të frymëmarrjes.

Instituti sqaron se ndotja e ajrit ka efekte të shumta shëndetësore. Në afat të shkurtër, ajo mund të shkaktojë sëmundje, shtrime në spital, komplikime shëndetësore dhe vdekje. Ndërsa në afat të gjatë, ndotja ndikon në rritjen e rasteve të kancerit të mushkërive, sëmundjeve kardiovaskulare dhe pulmonare.

“Shkaqet kryesore të vdekjeve dhe sëmundjeve të lidhura me ndotjen e ajrit janë: sëmundjet ishemike të zemrës, goditja në tru, sëmundjet e frymëmarrjes, sëmundjet pulmonare obstruktive kronike, bronhiti, emfizema, irritimi i syve dhe sistemit të frymëmarrjes, si dhe kanceri i mushkërive. Sulmet e astmës gjithashtu përkeqësohen nga ajri i ndotur.”

Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSh), ndotja e ajrit shkakton pothuajse 500.000 vdekje të parakohshme çdo vit në botë. Nga këto, rreth 290.000 ndodhin në vendet me të ardhura të larta, ndërsa 190.000 në vendet me të ardhura të mesme dhe të ulëta.

Tërmet i fortë në Napoli me magnitudë 4.4 

Një tërmet i fortë me magnitudë 4.4 u regjistrua gjatë natës, rreth orës 1:25, në zonën e Campi Flegrei në Itali, përcjell albinfo.ch.

Epiqendra ishte në det, pak metra larg bregut të Via Napolit, në Pozzuoli, në një thellësi prej dy kilometrash.

Tërmeti shkaktoi dëme të shumta në Napoli, veçanërisht në lagjen Bagnoli, ku mbeturinat ranë nga ndërtesat, duke dëmtuar rrugët dhe makinat e parkuara.

Në Bagnoli, një grua u plagos nga shembja e një tavani dhe u shpëtua nga zjarrfikësit, të cilët ndihmuan gjithashtu disa qytetarë të bllokuar në katet e sipërme të banesave. Në Via Carafa, disa hyrje u bllokuan, duke i detyruar banorët të kërkojnë ndihmë për të dalë nga shtëpitë e tyre.

Munich: Korrupsion dhe ryshfet në “Zyrën për të huajt”

Shtatë persona janë arrestuar nën akuzën e marrjes së ryshfetit për lëshimin e dokumenteve, përcjell albinfo.ch.

Ata dyshohen se kanë dhënë azil dhe leje qëndrimi për të huajt në këmbim të parave, duke u përfshirë kështu në korrupsion.

Skandali u zbulua nga vetë autoritetet e administratës rajonale, pas disa veprimeve të dyshimta. Këto aktivitete të paligjshme dyshohet se kanë ndodhur nga maji i vitit 2022 deri në janar të vitit 2024.

Ende nuk dihet identiteti i të arrestuarve, kush u ka paguar ryshfet dhe sa raste përfshihen në këtë çështje.

Ky skandal shpërthen në një moment kur Gjermania po përpiqet të vendosë rregull në menaxhimin e azilkërkuesve dhe migrantëve ilegalë. Vetëm në vitin 2024, rreth 250.000 të huaj kanë kërkuar azil për herë të parë në Gjermani.

Zvicër: Pronarët e qenve në panik për vjedhjet e kafshëve shtëpiake

Në Zvicër, gjatë javëve të fundit, është vërejtur një rritje e ndjeshme e vjedhjeve të qenve. Disa janë rrëmbyer dhe mbajtur për shpërblim, ndërsa të tjerët janë vjedhur për t’u shitur për shkak të vlerës së tyre të lartë në treg, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportimeve të mediave, disa raca qenësh janë veçanërisht të kërkuara, duke i bërë ato objektiv të hajdutëve që synojnë përfitime financiare.

“Vjedhja e qenve është një problem në rritje,” paralajmëron organizata për mirëqenien e kafshëve, VIER PFOTEN.

Organizata u bën thirrje pronarëve që të mos i lënë kurrë qentë e tyre pa mbikëqyrje në vende publike, qoftë edhe për një kohë të shkurtër, si për shembull kur i lidhin para dyqaneve.

“Këto ditë nuk është më e sigurt,” thekson organizata

Vjenë: Mbrëmje letrare kushtuar “Letërsisë Gjermano-Shqiptare”

Shoqëria Austriake për Letërsinë, në bashkëpunim me Ambasadën e Shqipërisë në Vjenë, organizoi në Vjenë më 10 mars 2025, një mbrëmje letrare të veçantë, ku në qendër të vëmendjes ishte një bashkëbisedim mes përkthyeses së njohur Anna Kove dhe Ambasadorit Fate Velaj, në cilësinë e shkrimtarit., përcjell albinfo.at.

Anna Kove, përkthyese e vlerësuar me disa çmime dhe një nga emrat më të rëndësishëm të përkthimit letrar nga gjermanishtja në shqip, ndau me publikun rrugëtimin e saj mes dy gjuhëve dhe sfidat e kësaj pune delikate.Ajo ka sjellë në shqip vepra të kolosëve të letërsisë gjermane dhe austriake, si Günter Grass, Paul Celan, Daniel Kehlmann, Hans Fallada, Herta Müller e shumë të tjerë, duke ndërtuar një urë të fortë kulturore mes dy botëve letrare.Në fjalën e saj, Kove theksoi interesin në rritje për letërsinë gjermane dhe austriake në Shqipëri, kërkesat e shumta të lexuesve për përkthime cilësore, si dhe sfidat që hasin përkthyesit në përcjelljen besnike të stilit dhe nuancave të autorëve origjinalë.

Ajo vuri gjithashtu në pah vështirësitë e tregut të librit në Shqipëri dhe rolin kyç që luan përkthimi në pasurimin e kulturës letrare të vendit.

Nga ana tjetër, Fate Velaj u ndal tek historia e letërsisë gjermane në Shqipëri, duke kujtuar autorët që arritën të depërtonin në tregun shqiptar, pavarësisht kufizimeve dhe censurës që ka shoqëruar disa prej tyre në periudha të ndryshme. Ai solli në vëmendje emra të tillë si Erich Maria Remarque, Lion Feuchtwanger dhe Stefan Zweig, të cilët, ndonëse të pëlqyer nga lexuesit shqiptarë, shpesh herë janë përballur me ndalime dhe kufizime në botim gjatë regjimit komunist. Gjithashtu, ai analizoi vështirësitë e letërsisë shqipe pas viteve 1970 dhe ndikimin e politikës në zhvillimin dhe përhapjen e saj.

Mbrëmja u karakterizua nga një diskutim i gjallë dhe i pasur me reflektime mbi përkthimin, letërsinë dhe rolin e saj në ndërlidhjen e kulturave, duke sjellë një këndvështrim të ri mbi marrëdhëniet letrare mes Shqipërisë, Austrisë dhe Gjermanisë.

Këtij takimi iu bashkuan intelektuale dhe artdashës shqiptarë dhe austriakë.

Për 17 vjet, diaspora dërgoi 13.7 miliardë euro në Kosovë

Sipas regjistrimit të fundit të popullsisë, rreth 600 mijë kosovarë jetojnë në mërgim, përcjell albinfo.ch.

Diaspora ka qenë gjithmonë dorëlirë ndaj atdheut, duke ndihmuar gjatë luftës, pavarësimit dhe shtetndërtimit.

Për shqiptarët jashtë vendit, Kosova ka qenë si një arkë floriri, e hapur gjithmonë në ditët e vështira.

Gjatë 17 viteve si shtet, emigrantët kanë dërguar drejt Kosovës mbi 13.7 miliardë euro.

Në vitin e shpalljes së pavarësisë, remitancat arritën në 608.7 milionë euro, ndërsa që nga viti 2021, shuma e dërgesave ka tejkaluar një miliard euro në vit.

Suzana tregon përkushtim të lartë në Forcën Ajrore të Shteteve të Bashkuara

Pa dyshim një arritje historike për Kolonelen Suzana M. Gjekaj nga Gucia e cila ka fituar gradën “Kolonele” në Forcën Ajrore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, transmeton albinfo.ch.

Kjo gradë prestigjioze arrihet nga vetëm 1.8% e oficerëve të Forcës Ajrore, duke shënuar një moment të rëndësishëm në karrierën e saj të shquar ushtarake.

Kolonelja Gjekaj aktualisht shërben si Shefe e Stomatologjisë Pediatrike në Skuadrën Dentare të Bazës Ajrore Ramstein, Gjermani, ku drejton një ekip që ofron kujdes shëndetësor për 16,500 pacientë në objektin e dytë më të madh dentar të Forcës Ajrore Amerikane.

Që nga emërimi i saj në Forcën Ajrore të SHBA-së në vitin 2003, Kolonelja Gjekaj ka shërbyer në Gjermani, Korenë e Jugut, Itali, Japoni dhe SHBA, duke u dalluar si në lidership ashtu edhe në fushën klinike.

Ajo është dentiste pediatrike e certifikuar dhe ka dhënë një kontribut të rëndësishëm në edukimin mjekësor ushtarak si Profesore Asistente në Universitetin e Shkencave Shëndetësore të Shërbimeve të Uniformuara.

Puna dhe përkushtimi i saj janë një frymëzim për shqiptarët dhe komunitetin ndërkombëtar, duke treguar përsosmërinë si në fushën ushtarake ashtu edhe në atë mjekësore.

https://www.facebook.com/share/p/18fcTx9xZR/?mibextid=wwXIfr

 

A mundet dielli i pranverës të na sigurojë mjaftueshëm vitaminë D?

Vitamina D, e njohur edhe si vitamina e diellit, merr pjesë në procese të shumta në trup. Vlerësohet se gjysma e popullsisë së botës ka nivele të pamjaftueshme të vitaminës D dhe shoqatat profesionale rekomandojnë plotësimin e vitaminës D në të gjitha grupmoshat.

Vitamina D është e përfshirë në vitaminat e tretshme në yndyrë. Kjo do të thotë që kur e merrni në formë suplementi, duhet ta bëni këtë me një vakt. Megjithatë, trupi prodhon 80 deri në 90 për qind të vitaminës D3 përmes vetë lëkurës, dhe vetëm 10 deri në 20 për qind përthithet përmes ushqimit. Në mënyrë që trupi të prodhojë vitaminë D, nevojitet një dozë e caktuar e rrezeve UVB ose rrezet e diellit. Këto rreze depërtojnë në shtresat e sipërme të lëkurës përpara se të aktivizojnë prodhimin e vitaminës D3 përmes hapave të ndryshëm të ndërmjetëm. Nëse trupi merr pak ose aspak rrezet e diellit, ai nuk mund të prodhojë vitaminë D, gjë që ndodh në dimër ose në muajt nga tetori deri në mars.

Kur fillon trupi të prodhojë më shumë vitaminë D?

Kur dielli shkëlqen sërish për herë të parë në pranverë, shumë njerëz e mbajnë fytyrën nga dielli, duke shpresuar se trupi do të fillojë menjëherë të prodhojë vitaminë D. Por a mjaftojnë rrezet e dobëta në muajt e parë të vitit për të stimuluar prodhimin? Fatkeqësisht jo. Trupi i njeriut mund të prodhojë vitaminë D vetëm deri në një pikë të caktuar, pavarësisht se sa i ngrohtë duket dielli i butë pranveror. Jemi thjesht në zonën e gabuar të nxehtësisë.

Nga mesi i tetorit deri në fund të marsit, këndi në të cilin bien rrezet e diellit është ende shumë i drejtpërdrejtë – edhe në mesditë. Arsyeja për këtë është e thjeshtë: Sa më i pjerrët të jetë këndi në të cilin rrezet e diellit godasin tokën, aq më e gjatë është rruga e tyre nëpër shtresën e ozonit. Kjo do të thotë se një pjesë e rrezatimit UV humbet dhe rrezet nuk janë më të mjaftueshme për prodhimin e vitaminës D. Në prill, ky kënd fillon të bëhet më i mprehtë.

Në thelb, ju mund të ndiqni këtë rregull – nëse hija juaj është më e gjatë se lartësia juaj, për fat të keq nuk ka prodhim të konsiderueshëm të vitaminës D. Që trupi të prodhojë vitaminë D përmes lëkurës, këndi i dritës së diellit mbi horizont duhet të jetë së paku 42 gradë.

Përveç kësaj, sa më në veri të jemi në Evropë, aq më të shkurtra janë intervalet në të cilat këndi i rënies së diellit është i mjaftueshëm. Pastaj, edhe në muajt e verës, dielli mund të mos jetë mjaft i lartë në orët e mëngjesit dhe të mbrëmjes.

Lloji i lëkurës gjithashtu luan një rol.

Sasia e vitaminës D që prodhohet nga lëkura varet nga shumë faktorë të tjerë, përveç kohës së vitit dhe gjerësisë gjeografike ku jetojmë, varet edhe nga koha e ditës dhe pigmentimi i lëkurës.

Sa më e ndjeshme të jetë lëkura juaj ndaj dritës së diellit, aq më shpejt prodhon vitaminën D. Njerëzit me lëkurë të errët dhe më pak të ndjeshme kanë nevojë për më shumë dritë dielli, ndërsa njerëzit me lëkurë të hapur kanë nevojë për më pak. Pra, nëse keni lëkurë të errët, trupi juaj fillon të prodhojë vitaminë D vetëm kur ekspozohet ndaj rrezatimit edhe më intensiv.

Shmangni diellin e pasdites në verë

Në verë, në varësi të llojit të lëkurës suaj, mjaftojnë vetëm 15 deri në 30 minuta ditë që trupi të prodhojë mjaftueshëm vitaminë D, edhe nëse është me re. Që trupi të prodhojë vitaminë D në muajt e verës, dielli është më i miri ndërmjet orës 11:00 dhe 15:00 (koha më ideale teorikisht do të ishte rreth orës 13:00), megjithatë, për hir të shëndetit të lëkurës, duhet të shmangni rrezet e forta të diellit në atë kohë pasi rrit ndjeshëm rrezikun e dëmtimit të lëkurës dhe zhvillimit të kancerit. Mos e nënvlerësoni diellin dhe përdorni gjithmonë një krem ​​të mirë kundër diellit. Kremi kundër diellit, megjithëse i rëndësishëm për parandalimin e kancerit të lëkurës, mund të zvogëlojë gjithashtu prodhimin e vitaminës D.

Ushqimi dhe suplementet

Gjatë verës, është më e sigurt të kërkoni burime të tjera të kësaj “vitamine të diellit”. Nuk gjendet natyrshëm në shumë ushqime, por mund ta merrni nga qumështi i fortifikuar, drithërat e fortifikuara dhe peshqit yndyrorë si salmoni, skumbri dhe sardelet. Nëse ju ose mjeku juaj dyshoni se nuk po merrni mjaftueshëm vitaminë D, mund të kontrolloni nivelet e kësaj vitamine në gjak me një analizë të thjeshtë gjaku dhe, nëse keni mungesë, ta merrni atë si një shtesë diete. Ju gjithmonë duhet të diskutoni suplementin me mjekun ose farmacistin tuaj për shkak të ndërveprimeve të mundshme me medikamente që mund të merrni si trajtim për gjendjet kronike.

 

 

Shpallet plazhi më i lumtur në botë: Ka 300 ditë me diell në vit

Plazhi ndodhet në një qytet piktoresk me 300 ditë me diell në vit, rërë të artë dhe një shëtitore të gjallëruar me bare dhe restorante. Për më tepër, ai është vetëm një orë larg nga një prej qyteteve më mahnitëse të Spanjës, Barcelona. Sipas një analize nga CV Villas, e cila përdori softuerin AWS për njohjen e fytyrës për të analizuar mijëra foto në Instagram nga mbi 100 plazhe, ky plazh renditet ndër “më të lumturit” në botë, bazuar në numrin e buzëqeshjeve të kapura në foto.

Në krye të listës me një rezultat gati perfekt prej 98.42 pikësh ishte Sitges Beach në Spanjë. Sitges ndodhet pak jashtë Barcelonës dhe është i njohur për plazhet e tij të bukura me rërë dhe shëtitoren plot me restorante dhe bare, përcjell albinfo.ch.

Plazhi Sitges, i vendosur në qytetin piktoresk katalanas me të njëjtin emër, tërheq vizitorë nga e gjithë bota.

Ky destinacion piktoresk mund të kombinohet lehtësisht me një vizitë në Barcelonë, e cila është 50 minuta larg me makinë ose 36 minuta me transport publik.

Sitges është gjithashtu i njohur për skenën e tij të pasur kulturore, duke përfshirë muzeun Cau Ferrat, dikur shtëpia dhe studioja e artistit të famshëm Santiago Rusiñol. Ky qytet i gjallë pret festivale të shumta gjatë gjithë vitit, mes tyre një nga karnavalet më spektakolare në Spanjë dhe Festivalin Ndërkombëtar të Filmit, i cili mbahet në tetor.

Një nga monumentet më të famshme është Kisha e Shën Bartolomeut dhe Shën Theklas, e cila dominon peizazhin bregdetar dhe shpesh quhet “xhevahiri i Sitges” dhe njihet si një nga pamjet më të bukura të qytetit. Vendasit e quajnë shpesh “La Punta”.

Sitges është gjithashtu i njohur për skenën e tij të pasur kulturore. Muzeu Cau Fera dikur ishte shtëpia e piktorit, poetit dhe koleksionistit të famshëm Santiago Rusiñol dhe sot përmban një koleksion të pasur veprash arti që lidhen me jetën e tij. Muzeu gjithashtu krenohet me dy piktura origjinale nga El Greco dhe tre vepra nga Picasso.

Qyteti pret festivale të shumta gjatë gjithë vitit, dhe është gjithashtu i njohur për Malvasia e tij, e cila është e lidhur me kantinë e verës Hospital Sant Joan Baptista, një pjesëmarrës kyç në ruajtjen e traditës së prodhimit të kësaj vere. Celler de l’Hospital, i cili operon në kuadër të Fondacionit Spitalor Sitges, organizon turne dhe degustime për vizitorët, duke i edukuar ata për produktin e tyre të famshëm vendas.

Meqë ra fjala, top 10 në listën e plazheve më të lumtura në botë përfshin edhe Praia da Falésia (Portugali); Plazhi Port de Soller (Spanjë), Gjiri Rhossili (Uells), Gjiri Caswell (Uells), Plage des Sablettes (Francë), Praia Dona Ana (Portugali), Praia do Vale de Senteanes (Portugali), Plazhi Elafonisi (Greqi) dhe Plazhi Ai Helis (Greqi).

20 qytetet më të ndotura të botës gjatë vitit 2024

Të gjitha përveç njërit nga 20 qytetet më të ndotura të botës vitin e kaluar ndodhen në Azi, sipas një studimi të ri.

Shumica e këtyre qyteteve, 13, janë në Indi, vendin me popullsinë më të madhe në botë, ku rritja e shpejtë ekonomike mbështetet kryesisht në përdorimin e qymyrit dhe ku qindra miliona njerëz jetojnë në qytete të mbushura me trafik dhe ndotje, përcjell albinfo.ch.

Katër qytete të tjera janë në Pakistanin fqinj, një është në Kinë dhe një tjetër në Kazakistan. Vetëm një qytet jashtë Azisë është në këtë listë: N’Djamena, kryeqyteti i Çadit në Afrikën Qendrore – i cili është emëruar si vendi me ndotjen më të keqe të ajrit.

Ndërkohë, qytetet me ndotjen më të keqe në Amerikën e Veriut ishin të gjitha në Kaliforni.

Raporti nga IQAir, një kompani zvicerane që monitoron cilësinë e ajrit global, shqyrtoi veçanërisht materien e grimcave të imëta, ose PM2.5, një nga ndotësit më të vegjël dhe më të dëmshëm. PM2.5 vjen nga burime si djegia e karburanteve fosile, stuhitë e pluhurit dhe zjarret e egra.

Grimcat shkaktojnë irritim dhe inflamacion dhe janë lidhur me probleme të frymëmarrjes dhe sëmundje kronike të veshkave. Ekspozimi mund të shkaktojë kancer, goditje në tru ose infarkte dhe është lidhur me një rrezik më të madh për depresion dhe ankth. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) thotë se nivelet mesatare vjetore të PM2.5 nuk duhet të kalojnë 5 mikrogramë për metër kub.

Byrnihat, një qytet industrial në veri-lindje të Indisë, regjistroi një koncentrim PM2.5 prej 128.2 vitin e kaluar – më shumë se 25 herë standardi i OBSH-së.

Dymbëdhjetë qytete të tjera në listën e 20 më të ndoturave janë në Indi. Kryeqyteti i saj, Nju Delhi, u rendit si kryeqyteti më i ndotur në botë për të gjashtin vit radhazi, me një koncentrim PM2.5 prej 91.8. Raporti gjithashtu përfshiu gjashtë qytete satelitë – Faridabad, Loni, Delhi, Gurugram, Noida dhe Greater Noida – duke i renditur ato gjithashtu në listë, shkruan tch.

Vetëm vitin e kaluar, një mbulesë e dendur tymi mbuloi Delhin, duke ndërprerë fluturimet, duke bllokuar pamjen e ndërtesave dhe duke i shtyrë autoritetet të shpallnin një “emergjencë mjekësore”. Megjithatë, përgjithësisht, India – vendi me popullsinë më të madhe në botë me 1.4 miliardë njerëz – ra nga vendi i tretë në të pestin në krahasim me vitin e kaluar, sipas raportit.

Raporti thekson se ndotja e ajrit “mbetet një barrë e madhe shëndetësore… duke reduktuar pritshmërinë e jetës me rreth 5.2 vjet”. Fqinjët e Indisë, Bangladeshi dhe Pakistani – me një popullsi të kombinuar prej rreth 400 milionë banorësh – renditen përkatësisht si vendet e dyta dhe të treta më të ndotura në botë përsa i përket nivelit të molekulave PM2.5, sipas raportit.

Kina – që dikur mbante vendin e parë në renditjet globale të ajrit më të ndotur – ka shënuar një përmirësim të vogël, sipas raportit. Mesatarja vjetore kombëtare e PM2.5 në Kinë ka rënë nga 32.5 mikrogramë për metër kub në 31, me përmirësim të cilësisë së ajrit në qytetet e mëdha si Pekin, Shangai, Chengdu, Guangzhou dhe Shenzhen, tha raporti.

Kina është prodhuesi më i madh i dioksidit të karbonit në botë, por vitet e fundit ka zhvilluar një fushatë kundër ndotjes së ajrit, sidomos në qytetet që kanë nxitur rritjen e saj ekonomike, dhe ka shtuar ndjeshëm prodhimin e energjisë diellore dhe erë.

 

 

5 minuta karikim, 300 kilometra largësi, revolucioni në makinat elektrike

E pyetur se si të barazohet koha e karikimit të makinave elektrike me kohën e nevojshme për të mbushur rezervuarin e automjeteve klasike, kompania kineze BYD është aktualisht më afër përgjigjes.

Që makinat elektrike të bëhen dominante në treg, duhet të kapërcehen disa sfida – para së gjithash, barazimi i çmimeve me versionet me benzinë ​​dhe naftë, por edhe sigurimi i gamës së mjaftueshme për udhëtime të gjata.

Megjithatë, një nga problemet më të mëdha mbetet koha e karikimit. Pavarësisht nga numri i stacioneve të karikimit, pritja 30 minuta ose më shumë që bateria të jetë gati për të vazhduar në rrugë është një problem serioz për shumë shoferë.

Zgjidhja: Tension më i lartë, karikim më i shpejtë

Zgjidhja qëndron te karikuesit dhe makinat më të fuqishme që mund të përballojnë nivele më të larta karikimi. Këtu hyjnë në lojë arkitekturat elektrike të avancuara 800 V dhe 900 V, duke mundësuar kohë karikimi dukshëm më të shkurtra.

Por BYD e Kinës shkon një hap më tej. Ndërsa disa nga modelet e saj, si “Atto 2” (65 kW) ose “Dolphin” (88 kW), janë të kufizuara në shpejtësinë e karikimit, kompania po përgatitet për një revolucion – një arkitekturë 1000 volt, e cila do të mundësonte karikim ultra të shpejtë.

300 kilometra në vetëm 5 minuta

Sipas burimeve kineze, kjo teknologji do të lejojë automjetet elektrike BYD të fitojnë energji të mjaftueshme për një distancë prej 300 kilometrash në vetëm pesë minuta karikim.

Platforma e re e tensionit të lartë do të prezantohet në mars dhe të parët që do ta marrin atë do të jenë modelet më luksoze – “Han” dhe “Tang”, të cilat tashmë shiten në Evropë. Sipas informacioneve fillestare, falë kësaj teknologjie, bateria do të mund të karikohet 100% në vetëm 10 minuta. Kjo mund të shënojë një epokë të re në lëvizshmërinë elektrike, ku koha e karikimit nuk do të jetë më problem.

3 shtetet evropiane që do të goditen më së rëndi nga tarifat e Trumpit

Vetëm tri vende të BE-së kanë suficit tregtar të mallrave me SHBA-në: Gjermania, Irlanda dhe Italia, dhe ato pritet të goditen më së rëndi nga tarifat e SHBA-së.

Suficiti tregtar i Gjermanisë në mallra ishte 57 miliardë euro në vitin 2023, sipas të dhënave zyrtare të SHBA-së. Në vitin 2023, Gjermania ka shitur mallra me vlerë 144 miliardë euro në SHBA.

Veturat e prodhimit gjerman përbëjnë 22 miliardë euro nga kjo vlerë, ndërsa produktet mjekësore të gjalla, përfshirë vaksinat, gjakun, antiserumet dhe kulturat, arrijnë në 11.4 miliardë euro, raporton The Guardian, transmeton albinfo.ch.

SHBA-ja i ka shitur Gjermanisë mallra me vlerë 87 miliardë euro, duke përfshirë vetura me vlerë 8.25 miliardë euro.

Irlanda ka çekuilibrin e dytë më të madh tregtar, një suficit prej 50 miliardë eurosh, sipas të dhënave zyrtare për vitin 2023, i nxitur kryesisht nga eksporti i produkteve farmaceutike në SHBA. Produktet bujqësore duke përfshirë gjalpin janë një tjetër eksport i madh.

Në vendin e tretë për vitin 2023 ishte Italia, e cila regjistroi një suficit tregtar prej 41 miliardë eurosh, duke eksportuar mallra me vlerë rreth 65 miliardë euro në SHBA. Barnat e paketuara dhe veturat përbënin përkatësisht rreth 5 miliardë euro..

Sipas të dhënave zyrtare të SHBA-së, eksportet e SHBA-së në Itali ishin rreth 24 miliardë euro në vitin 2023, të dominuara nga nafta e papërpunuar, hormonet dhe gazi.

Gjigandi farmaceutik zviceran Roche bashkëpunon me Zealand Pharma për trajtimin e ri të obezitetit 

Roche njoftoi të martën se ka arritur një marrëveshje ekskluzive me Zealand Pharma të Danimarkës për të zhvilluar dhe tregtuar së bashku petrelintide, një trajtim i ri për pacientët me mbipeshë dhe obezë. Bursa zvicerane reagoi pozitivisht ndaj lajmit, me çmimin e aksionit të Roche duke bërë fitime të konsiderueshme. Deri në orën 10.18, Roche u rrit me 4.2% në CHF309, ndërsa Indeksi Zviceran i Tregut (SMI) ishte rritur 1.62%. Petrelintide, aktualisht në provat klinike të fazës 2, është një analog i amilinës me veprim të gjatë nga Zealand Pharma që mund të injektohet në mënyrë subkutane një herë në javë, përcjell albinfo.ch.

Roche njoftoi se marrëveshja, me kushte financiare të pazbuluara, ofron një sërë opsionesh trajtimi “potencialisht më të mirët në klasë”. Këto përfshijnë si monoterapi ashtu edhe kombinime me dozë fikse me inkretinën kryesore të Roche, CT 388, sipas një njoftimi për shtyp nga gjigandi farmaceutik me bazë në Bazel. Bashkëpunimi do të përmirësojë portofolin e Roche në sëmundjet kardiovaskulare, renale dhe metabolike (CVRM).

“Ky kombinim mund të ketë një potencial prej 5 miliardë dollarësh” “Kjo marrëveshje është logjike pasi Roche vetëm kohët e fundit hyri në tregun CVRM me blerjen e Carmot Therapeutics në dhjetor 2023. Për të trajtuar aspektet e ndryshme të kësaj sëmundjeje dhe për të konkurruar në mënyrë efektive me rivalët e shumtë, Roche duhet të zgjerojë opsionet e saj terapeutike,” tha analisti Vontobelne Schee.

Schneider parashikon se Roche do të nisë aktivet e saj CVRM në vitin 2028, me shitjet maksimale të rregulluara sipas rrezikut të vlerësuara në 1.9 miliardë CHF (2.1 miliardë dollarë). Ai rekomandon blerjen e aksioneve dhe vendos një objektiv çmimi prej CHF320. Përvoja e Novo-s me ilaçin e saj për humbje peshe CagriSema “tregon se zhvillimi i dy ilaçeve me efekte anësore gastrointestinale të mbivendosura dhe tejkalimi i Lilly’s Zepbound është sfidues”, thotë Marcel Brand, një ekspert në Bankën Kantonale të Cyrihut (ZKB).

Nëse rezultati është pozitiv, “kombinimi mund të ketë një potencial prej 5 miliardë dollarësh, pavarësisht presioneve të çmimeve dhe gjenerikëve GLP-1”, shton ai, duke rekomanduar investitorët të rrisin zotërimet e tyre në këtë aksion. Obeziteti është një sëmundje komplekse me mbi 200 kushte të lidhura, duke përfshirë sëmundjet kardiovaskulare dhe metabolike. Roche parashikon se do të prekë më shumë se 4 miliardë njerëz në mbarë botën deri në vitin 2035.

Arrestohet një zviceran për sulmet me bomba në Gjenevë 

Një 61-vjeçar zviceran u arrestua në Gjenevë mëngjesin e së mërkurës në lidhje me incidentet e bombave me parcela.

Arrestimi ishte pjesë e një operacioni të madh policor të udhëhequr nga Zyra Federale e Policisë (Fedpol) dhe policia kantonale, sipas një njoftimi për shtyp nga Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm (ZAP). “Personi dyshohet fuqishëm se ishte i përfshirë në aktivizimin e mjeteve shpërthyese të improvizuara” që plagosën dy persona në ndërtesa banimi në Gjenevë në vitin 2024., transmeton albinfo.ch.

Një burrë u plagos nga një shpërthim jashtë derës së tij në lagjen Saint-Jean në gusht, ndërsa një vajzë 12-vjeçare u plagos rëndë kur një kuti letrash shpërtheu në Grange në nëntor.

Përveç kësaj, në prill, një burrë u shënjestrua me një pajisje të ngjashme me pistoletë të printuar në 3D në Plan-les-Ouates, ndërsa në janar, një letër bombë u zbulua në një ndërtesë në qendër të Gjenevës.Zyra e Avokatit Publik (ZAP), e cila po heton rastin për shkak të përdorimit të lëndëve plasëse, ka bërë të ditur se i arrestuari, i cili prezumohet i pafajshëm, dyshohet edhe për dërgimin e letrave kërcënuese dhe kërkesave për shpërblim.Sipas disa raportimeve mediatike, këto letra i janë dërguar kompanisë së njohur të orëve, Patek Philippe, me qendër në Plan-les-Ouates. Autoritetet nuk kanë dhënë ende detaje të mëtejshme për rastin.