Hetimi mbi fiksimin e çmimeve zgjerohet në 20 firma zvicerane ndërtimi

Komisioni i Konkurrencës (Comco) po zgjeron hetimin e tij mbi marrëveshjet e mundshme të manipulimit të ofertave në kantonin e Jurës.

Bazuar në hetimet e mëparshme, ky hetim tani do të zgjerohet në një total prej 20 kompanish, njoftoi Comco të martën.

Hetimet fillestare ndaj gjashtë kompanive kishin nisur nëntorin e kaluar. Dyshohej se këto kompani kishin koordinuar ofertat dhe çmimet e tyre për prokurimet e sektorit publik dhe privat për disa vite.

Potencialisht, më shumë se 150 tendera në inxhinierinë civile dhe ndërtimin e ndërtesave nga viti 2016 deri në vitin 2025 janë të prekur, shkroi Comco. Një hetim i tillë normalisht do të zgjaste tre vjet, transmeton albinfo.ch.

“Larg duart të dielave dhe pagave minimale”

Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Taksave i Këshillit të Shteteve ka miratuar një iniciativë nga Kantoni i Cyrihut për të lejuar 12 orë hapjeje të së dielës në dyqanet me pakicë në të gjithë Zvicrën.

“Përfaqësuesit e partive konservatore po planifikojnë të trefishojnë orarin e punës të së dielës, pavarësisht se votuesit në shumë kantone dhe komuna kanë refuzuar vazhdimisht zgjatjen e orarit të hapjes së dyqaneve në më shumë se dy të tretat e votave”, u ankua Unia në një deklaratë, transmeton albinfo.ch.

Trefishimi i orarit të hapjes në 12 të diela “do të thotë rritje e ndjeshme e orarit të punës të së dielës në shumë sektorë, përfshirë logjistikën. Dhe kjo nuk është e gjitha: mbishpagimi aktual prej 50% për punën e së dielës do të eliminohej”.

“Politika duhet të mbrojë shëndetin e stafit të saj”

Unia i kërkon Këshillit të Shteteve “të ndalojë sulmet ndaj shëndetit dhe të drejtave të punës së të punësuarve”. Një rritje e punës së së dielës “është e dëmshme për pushimin, kohën e lirë dhe jetën shoqërore të punëtorëve dhe rrezikon të kompromentojë shëndetin e tyre”. Sindikata vëren gjithashtu se deri në fund të tetorit 2025, ishin mbledhur mbi 9,000 nënshkrime kundër rritjes së punës së së dielës. “Është e rëndësishme të merret seriozisht realiteti i popullsisë punëtore: mbrojtja e tyre duhet të forcohet, jo të dobësohet. Unia kritikon ashpër ndryshimin e propozuar, i cili do të përkeqësonte më tej kushtet e punës dhe mbrojtjen e shëndetit.”

Ashtu si Këshilli Kombëtar, “Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Taksave i Këshillit të Shteteve dëshiron gjithashtu të heqë pagat minimale kantonale”. Kjo “do t’i pengojë kantonet dhe bashkitë të vendosin paga minimale për të luftuar varfërinë e punëtorëve. Ata që do ta paguajnë çmimin do të jenë punonjës, shumë prej tyre gra, në sektorë me të ardhura të ulëta, siç është industria e hoteleve dhe restoranteve, shitja me pakicë, sallonet e flokëve dhe kompanitë e pastrimit”. Kjo “shkatërron qëllimin e sigurimit të pagave të jetesës dhe i detyron njerëzit të varen nga ndihma sociale, e cila paguhet nga komuniteti”. CET “nuk respekton as Kushtetutën dhe as federalizmin, pavarësisht Konfederatës, kantoneve dhe disa raporteve të ekspertëve që kritikojnë shkelje të tilla legjislative. Unia do të luftojë me vendosmëri kundër çmontimit të pagave minimale sociale”.

Kurti: Lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe e domosdoshme, për liri e mbijetesë

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka deklaruar se lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte e drejtë dhe e domosdoshme, duke e cilësuar si një përgjigje ndaj represionit sistematik dhe mohimit të të drejtave themelore të popullit shqiptar deri në gjenocid.

Gjatw fjalës  të mbajtur sot në hapjen e Konferencës së Dytë Shkencore Ndërkombëtare të Institutit të Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovë, me temën “Nga lufta në rimëkëmbje”.

Kurti theksoi se proceset gjyqësore që po zhvillohen në Hagë nuk mund të vënë në dyshim karakterin çlirimtar dhe antikolonialist të luftës së UÇK-së, as aspiratën legjitime të Kosovës për liri, barazi dhe dinjitet njerëzor.

“Lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe e domosdoshme, për liri dhe mbijetesë, jo nga dëshira për dhunë apo pushtet. Ajo ishte përgjigje ndaj një regjimi shtypës, ndaj represionit sistematik deri në aparteid dhe mohimit të të drejtave themelore të popullit tonë deri në gjenocid”, tha ai.

Kryeministri hodhi poshtë pretendimet për ekzistencën e të ashtuquajturës “Shtëpi e Verdhë” në Shqipëri, duke e cilësuar si pjesë të një narrative hibride të Serbisë kundër UÇK-së dhe Shqipërisë, e iniciuar nga deputeti rus Konstantin Kosachev në vitin 2008.

Ai shtoi se, përkundrazi, ka gjithnjë e më shumë dëshmi për krimet e njohura si “Sarajevo Safari”, ku thuhet se civilë boshnjakë u shënjestruan nga kodrat përreth Sarajevës gjatë viteve ’90.

Kurti e lidhi konferencën me Ditën e Pavarësisë së Kosovës, duke e parë si një simbolikë të fuqishme për reflektimin shkencor dhe institucional mbi plagët e luftës dhe rrugën e rimëkëmbjes.

Ai nënvizoi se dokumentimi i krimeve është një akt respekti ndaj viktimave dhe një garanci për mospërsëritje.

“Një shtet që përballet me të kaluarën, ecën më i fortë drejt së ardhmes”, tha ai, duke shtuar se Kosova po ndërton një republikë të dijes, drejtësisë dhe bashkëpunimit.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e ka lidhur diskutimin akademik me proceset gjyqësore që po zhvillohen në Hagë.

Ai theksoi se këto seanca nuk mund të ndryshojnë një të vërtetë historike themelore: karakterin çlirimtar dhe antikolonialist të luftës së UÇK-së.

“Ky proces nuk mund të vërë në dyshim karakterin çlirimtar e antikolonialist të luftës sonë, as aspiratën legjitime të Kosovës për liri, barazi dhe dinjitet njerëzor. Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte një luftë e drejtë dhe e domosdoshme, për liri dhe për mbijetesë, jo nga dëshira për dhunë apo pushtet. Ajo ishte përgjigje ndaj një regjimi shtypës, ndaj represionit sistematik deri në aparteid dhe mohimit të të drejtave themelore të popullit tonë deri në gjenocid,” u shpreh Kurti.

Kurti riafirmoi zotimin e institucioneve për drejtësi dhe dokumentim të plotë të krimeve të luftës, duke e cilësuar këtë si një obligim moral ndaj viktimave dhe një përgjegjësi ndaj brezave që do të vijnë.

Ai e mbylli fjalën me thirrjen: “Lavdi martirëve e dëshmorëve të lirisë! Rroftë Republika e Kosovës!”.

Kërkohet heqja e klasës së parë në transportin publik zviceran

Një shoqatë e re e transportit publik në Zvicër po kërkon heqjen e sistemit me dy klasa përmes një peticioni, që ka mbledhur 12,500 firma. Sipas një sondazhi, 60% e të rinjve 15-34 vjeç mbështesin këtë ide.

Peticionuesit argumentojnë se në klasën e dytë vendet janë të ngushta dhe të mbipopulluara, ndërsa në klasën e parë ka boshllëk. Ata theksojnë se transporti publik duhet të jetë një shërbim publik për të gjithë dhe ndarja e klasave krijon një “shoqëri me dy nivele.”

Shoqata VCS dhe të rinjtë janë për heqjen e klasës së parë, ndërsa organizatat e transportit publik, përfshirë Alliance SwissPass, thonë se çmimet më të larta të klasës së parë justifikojnë hapësirën më të lirë dhe komoditetin, pa subvencionim të ndërsjellë nga pasagjerët e klasës së dytë.

Debati mbi këtë çështje do të vazhdojë në programin “Forum” të Radio SRF 1, ku ekspertë dhe dëgjues do të diskutojnë për ndikimin e mundshëm të heqjes së klasës së parë në barazi dhe rehati për të gjithë pasagjerët.

Rrahmani ‘alarmon’ Kosovën dhe Napolin

Napoli ka humbur një tjetër lojtar, vetëm disa javë pas rikthimit të tij nga një dëmtim i mëparshëm.

Kapiteni i Kosovës, Amir Rrahmani do të jetë jashtë për ndeshjet e ardhshme për shkak të një problemi në kofshën e majtë, dhe Antonio Conte do të jetë pa mbrojtësin me të cilin sapo ishte ribashkuar.

Ky është buletini mjekësor i publikuar nga Napoli:

“Pas dëmtimit të pësuar gjatë ndeshjes kundër Romës, Amir Rrahmani iu nënshtrua sot testeve instrumentale në Spitalin Pineta Grande, të cilat zbuluan një lezion të gradës së lartë të bicepsit femoris në kofshën e majtë. Mbrojtësi i Napolit tashmë ka filluar procesin e rehabilitimit.”

Sipas mediave italiane ai mund të mungojë deri në 1 muaj, duke rrezikuar ndeshjen me Sllovakinë për Kosovës, që zhvillohet më 26 mars.

Edhe Gjermania përballet me tkurrjen e popullsisë

Popullsia e Gjermanisë parashikohet të tkurret me gati 5 për qind gjatë pesë dekadave të ardhshme, një rënie dukshëm më e madhe se sa ishte parashikuar më herët, sipas një studimi të Ifo.

Instituti gjerman i kërkimeve ekonomike rishikoi të martën parashikimin e tij nga një rënie prej 1 për qind deri në vitin 2050 në pothuajse 5 për qind, një tkurrje që do ta linte Gjermaninë me popullsinë më të ulët që nga viti 1990. Rishikimi bazohet në të dhënat e përditësuara nga zyra statistikore e vendit, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

“Ndryshimi demografik do të ketë efekte të rëndësishme në të gjitha fushat e ekonomisë dhe shoqërisë,” paralajmëroi ekonomisti i Ifo, Joachim Ragnitz, në studim.

Norma e rritjes së Gjermanisë, e parashikuar të qëndrojë rreth vetëm 0.4 për qind në afat të gjatë, ka të ngjarë të përballet me presion të mëtejshëm, ndërsa tregu i punës vihet nën trysni nga rënia demografike. Numri i personave të moshës 20 deri në 66 vjeç pritet të bjerë me rreth 12 për qind, ndërsa numri i pensionistëve do të rritet me më shumë se 20 për qind.

Sistemi gjerman i pensioneve me financim nga kontributet aktuale pritet të përballet me presion gjithnjë e më të madh. Qeveria tashmë i kushton rreth një të katërtën e buxhetit të saj mbështetjes së këtij sistemi, ndërsa Zyra Federale e Auditimit paralajmëroi në vitin 2024 se kjo pjesë do të rritet edhe më tej.

Ragnitz u bëri thirrje politikëbërësve që të marrin parasysh “rënien dhe plakjen e përshpejtuar të popullsisë”, veçanërisht në kujdesin shëndetësor dhe kujdesin afatgjatë.

Deri në vitin 2050, popullsia e Gjermanisë do të bjerë me më shumë se 4 milionë në rreth 79 milionë banorë, niveli më i ulët që nga fillimi i viteve 1990. Tkurrja e pritshme është më e theksuar sepse parashikimet e mëparshme bazoheshin në vlerësime të gabuara të fryra për popullsinë aktuale të Gjermanisë, të cilën zyra statistikore tani e vlerëson në 83 milionë në vitin 2025, krahasuar me 85 milionë më parë.

Fluksi i emigrantëve deri në vitin 2030 tani pritet të jetë dukshëm më i ulët se sa ishte parashikuar më parë, pasi qeveria shtrëngoi politikat e emigracionit. Edhe normat e lindshmërisë ishin mbivlerësuar në projeksionet e mëparshme, me të dhënat e reja që tregojnë 150,000 lindje më pak në vitin 2030 se sa pritej më herët.

Sipas Ifo, në vitin 2025 Gjermania tërhoqi vetëm 225,000 emigrantë neto, krahasuar me 454,000 në vlerësimin e mëparshëm. Megjithatë, ky numër pritet të rritet në 250,000 në vit gjatë pesë dekadave të ardhshme.

Gjermania Lindore do të mbajë barrën kryesore të rënies, ndërsa efekti do të jetë më pak i theksuar në qendrat e mëdha urbane më në perëndim.

Zvicra nuk do të pranojë refugjatë ukrainas që kalojnë tranzit nëpër vendet e BE-së ose EFTA-s

Çështja ka të bëjë me një grua ukrainase që iku në Itali pas shpërthimit të luftës me Rusinë në shkurt të vitit 2022.

Ajo qëndroi atje deri në dhjetor 2022, pasi iu dha statusi i refugjatit nga qeveria italiane.

Megjithatë, ajo më pas u kthye në Ukrainë deri në shkurt të vitit 2025, në të cilën pikë kërkoi strehim në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Por Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) e hodhi poshtë kërkesën e saj dhe e urdhëroi të kthehej në Itali – një vendim që sapo u mbështet nga Gjykata Federale me arsyetimin se Zvicra nuk është e detyruar të ofrojë mbrojtje për refugjatët me status ligjor në një vend tjetër të BE-së/EFTA-s.

Situata e qirave në fillim të vitit 2026 – disa rajone në rritje, të tjera në ulje

Gjysma e kantoneve panë rritje të qirave në janar 2026, ndërsa gjysma tjetër regjistroi kosto më të ulëta, sipas platformës së pasurive të patundshme Homegate.

Konkretisht, Graubünden shënoi rritjen më të ndjeshme – 7.7 përqind – e ndjekur nga Glarus (+6.4 përqind) dhe Valais (6.2 përqind).

Çuditërisht, si në Cyrih ashtu edhe në Gjenevë qiratë janë bërë pak më të lira, transmeton albinfo.ch.

Nidwalden (-2.7 përqind) dhe Schwyz (-2.0 përqind), nga ana tjetër, përjetuan rënien më të madhe; Në total, qiratë në 13 kantone kanë rënë.

Ambasada e Gjermanisë uron Kosovën: Sot festojmë së bashku

Ambasada e Gjermanisë në Kosovë ka uruar 18-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës përmes një postimi në rrjetet sociale, duke theksuar partneritetin e fortë mes dy vendeve, përcjell albinfo.ch.

“Nga Gjermania në Prishtinë dhe Kosova në Berlin, sot festojmë së bashku. Gjermania dhe Kosova janë të bashkuara nga demokracia, liria dhe respekti i ndërsjellë. Si një nga vendet e para që njohu pavarësinë e Kosovës, Gjermania është krenare për partneritetin tonë të fortë dhe të qëndrueshëm, të ndërtuar shumë kohë para pavarësisë dhe të forcuar çdo ditë që atëherë,” thuhet në njoftim.

Ambasada gjithashtu përmend rolin e diasporës: “Gati 600,000 kosovarë që jetojnë në Gjermani e mbajnë lidhjen midis vendeve tona të gjallë. Në moshën tetëmbëdhjetë vjeç, Kosova është një histori e vërtetë suksesi. Le të vazhdojmë të shkruajmë kapitullin tjetër të një të ardhmeje të ndritur të përbashkët. Gëzuar Ditën e Pavarësisë!”

Rame Lahaj dhe Fondacioni Rame Lahaj, zëri botëror në shërbim të një misioni kombëtar

Me rastin e tetëmbëdhjetëvjetorit të Pavarësisë së Kosovës, kjo intervistë ekskluzive sjell një rrëfim të thelluar me tenorin mirënjohur Rame Lahaj, një nga figurat më përfaqësuese të artit shqiptar në skenat botërore të operës. Në një bisedë që tejkalon biografinë personale dhe hyn në dimensionin e përgjegjësisë kulturore, Lahaj flet për rrugëtimin e tij nga një realitet i shënuar nga lufta dhe mungesa, drejt skenave më prestigjioze ndërkombëtare, për identitetin si bosht krijues, si dhe për Fondacionin Rame Lahaj si mision afatgjatë në shërbim të artit dhe brezave të rinj shqiptarë.

albinfo.ch Si e përkufizoni rrugëtimin tuaj artistik nga një kontekst shoqëror i shënuar nga lufta dhe mungesa drejt institucioneve më elitare të operës botërore?

Rame Lahaj: Rrugëtimi im artistik është i pandashëm nga konteksti në të cilin jam rritur, edukuar dhe formuar. Duke u rritur në një provincë të vogël, në fund të viteve ’90, me mundësi minimale jetese, mungesa ka qenë forca dhe motori kryesor i gjithë asaj që ka ndodhur më pas. Në atë kohë, shumë gjëra dukeshin pothuajse të pamundura jo vetëm për t’u realizuar, por edhe për t’u ëndërruar. Pikërisht ky kontrast mes pamundësisë dhe dëshirës së madhe për të eksploruar jetën, profesionin dhe vetveten kam ndërtuar themelet e personalitetit tim artistik. Rrugëtimi im nuk ka qenë linear; ka qenë një proces i gjatë ballafaqimesh, sakrifice dhe vetëdisipline, që gradualisht më ka çuar drejt institucioneve më elitare të operës botërore.

albinfo.ch Në çfarë mase identiteti juaj kulturor shqiptar ka ndikuar në formësimin e estetikës suaj së interpretimit dhe në përqafimin ndërkombëtar të artit tuaj?

Rame Lahaj: Identiteti im kulturor shqiptar nuk ka qenë kurrë një element i shtuar artificialisht mbi artin tim. Jam rritur me këngën popullore, folkloristike, patriotike dhe të dashurisë, forma të sinqerta shprehjeje që nuk vinin nga shkolla të mëdha evropiane, por nga përvoja e jetuar. Ky autenticitet ka ndikuar thellë në estetikën time të interpretimit. Kur jam përballur me repertorin elitar operistik, ky bagazh kulturor ka funksionuar si një pasuri e brendshme, duke i dhënë interpretimit tim një sinqeritet dhe një ngjyrim emocional që publiku ndërkombëtar e percepton si origjinalitet.

albinfo.ch: A ekziston një moment paradigmatik në karrierën tuaj kur afirmimi personal u shndërrua në përfaqësim kulturor kolektiv?

Rame Lahaj: Nuk do ta veçoja një moment të vetëm. Që nga fillimi, paralelisht kanë bashkëjetuar dy kolona, zhvillimi im personal dhe përfaqësimi i identitetit kombëtar. Kudo që kam performuar rëndësia nuk ka qenë vetëm cilësia artistike, por edhe mënyra se si përfaqësohej kultura shqiptare. Kjo nuk ka qenë një strategji e menduar, por një gjendje e mishëruar thellë brenda meje.

albinfo.ch Si ruani autonominë artistike dhe integritetin estetik në një sistem global ku standardet institucionale dhe konkurrenca janë përcaktuese?

Rame Lahaj: Besoj fuqishëm se çdo artist është unik vetëm atëherë kur e jep origjinalitetin e vet pa kompromis. Në një sistem global ku rreziku i uniformizimit është i madh, ruajtja e autonomisë artistike kërkon vetëdije dhe guxim. Nuk e kam ndjerë kurrë të nevojshme të adaptohem në mënyrë të sforcuar ndaj trendeve apo rregullave të jashtme. Rrugëtimi im jetësor, pasuria ime shpirtërore dhe disiplinimi profesional kanë krijuar standardin tim dhe më kanë lejuar të ruaj integritetin estetik edhe në mjedise shumë konkurruese.

albinfo.ch Kush është Rame Lahaj jashtë skenës, në jetën e përditshme?

Rame Lahaj: Jashtë skenës jam një njeri i thjeshtë dhe reflektiv, pa nevojën për të ndërtuar një fasadë publike. Respekti për punën, për njerëzit dhe për disiplinën është pjesë e edukatës sime. Nuk kam vepruar kurrë për të krijuar një imunitet artificial apo për të dëshmuar veten përmes pozitës, gjithçka që kam ndërtuar ka ardhur nga dashuria për zhvillimin dhe përfaqësimin dinjitoz të vendit tim.

albinfo.ch Kur shihni pas në rrugëtimin tuaj jetësor dhe artistik, cilat kanë qenë momentet që ju kanë formuar më thellë?

Rame Lahaj: Formësimi im nuk lidhet me një kulm të vetëm, por me një vazhdimësi përvojash. Fëmijëria në fund të viteve ’90, trauma e luftës, përballja me realitete të vështira sociale dhe më pas sfidat profesionale në ambiente ndërkombëtare janë gërshetuar natyrshëm. Pikërisht këto periudha të vështira kanë ndërtuar një personalitet që sot jeton në paqe me veten dhe e sheh jetën si një proces të pandërprerë zhvillimi.

albinfo.ch Si e interpretoni sot situatën e vitit 2019 me koncertin e planifikuar në Shkup?

Rame Lahaj: Sot e shoh atë situatë me qartësi profesionale. Nuk ishte një bojkot institucional, por pasojë e joprofesionalizmit të disa individëve që tentuan të destabilizonin një nismë kulturore. Në një kontekst shoqëror të ndjeshëm, reagimi im ishte i bazuar në parim, zero tolerancë ndaj mungesës së disiplinës profesionale. Koncerti u realizua, edhe pse në një format tjetër, duke dëshmuar se arti nuk duhet të ndalet nga energji destruktive.

albinfo.ch Si e lexoni marrëdhënien mes artit tuaj dhe mërgatës shqiptare, veçanërisht në Zvicër?

Rame Lahaj: Mërgata shqiptare është një nga audiencat më të sinqerta dhe më të ndjeshme. Për dekada, ajo ka qenë e ekspozuar ndaj formave të muzikës që nuk kanë qenë gjithmonë autentike. Përmes koncerteve dhe festivaleve, kam synuar të krijoj një dialog mes muzikës klasike urbane dhe këngës shqipe. Mërgata është e hapur për të eksploruar, për sa kohë ndien respekt dhe sinqeritet në atë që i ofrohet.

albinfo.ch A mendoni se në të ardhmen do të angazhoheni institucionalisht për mbështetjen e talenteve të reja shqiptare?

Rame Lahaj: Ky angazhim tashmë po realizohet përmes Fondacionit Rame Lahaj, i cili mbështet talentet e reja dhe krijon ura mes artistëve vendorë dhe atyre ndërkombëtarë. Fondacioni përveç që paraqet një projekt kulturor, gjithashtu është një mision afatgjatë për të ndërtuar një infrastrukturë më të qëndrueshme artistike dhe për të mbushur një boshllëk institucional që ende ekziston në realitetin tonë kulturor.

albinfo.ch Në përmbyllje, kush është sot Rame Lahaj dhe cili është mesazhi për brezat e rinj shqiptarë?

Rame Lahaj: Jetojmë në një kohë të mbingarkuar me zhurmë digjitale dhe frustrim, që shpesh na çon drejt heqjes dorë nga edukimi dhe sakrifica. Besoj se njeriu e gjen vetveten vetëm përmes punës, studimit dhe analizës së vazhdueshme të vetes. Ky është mesazhi im për brezat e rinj shqiptarë, brenda dhe jashtë atdheut, të mos heqin dorë nga ky proces, sepse vetëm kështu ndërtohet një vizion i qartë për jetën, profesionin dhe kontributin në komunitet. Duke qenë se kjo intervistë botohet në albinfo.ch, platformë e mërgatës shqiptare dëshiroj t’i ftoj lexuesit, veçanërisht ata që jetojnë në Zvicër dhe në diasporë, të jenë pjesë e aktiviteteve të Fondacionit Rame Lahaj gjatë muajit korrik. Programi përfshin festivale, koncerte, masterclasse, punëtori dhe projekte edukative të dedikuara për të gjitha gjeneratat, duke krijuar hapësira ku muzika, dija dhe përvoja ndërthuren natyrshëm. Përmes këtyre aktiviteteve synojmë të ndërtojmë ura të qëndrueshme mes Kosovës, mërgatës dhe hapësirës kulturore evropiane, duke e pozicionuar kulturën si një nga format më të qëndrueshme të lidhjes dhe përfaqësimit. Ju faleminderit!

Kjo bisedë nxjerr në pah Rame Lahajn si figurë të formuar përmes një procesi të qëndrueshëm pune dhe përvoje, të ndërtuar mbi disiplinë, përkushtim dhe vetëdije të qartë për përgjegjësinë që arti mbart në hapësirën publike. Rrëfimi i tij dëshmon se veprimtaria artistike dhe prania skenike përbëjnë pjesë integrale të një procesi më të gjerë përfaqësimi kulturor dhe të një marrëdhënieje të ndërgjegjshme me shoqërinë.

Në kontekstin e tetëmbëdhjetëvjetorit të Pavarësisë së Kosovës, kjo intervistë e trajton kulturën si element thelbësor të ndërtimit shoqëror dhe të përfaqësimit publik. Angazhimi i Lahajt përmes Fondacionit Rame Lahaj përfaqëson një orientim të qartë drejt krijimit të mekanizmave të qëndrueshëm mbështetës për brezat e rinj, duke e zhvendosur theksin nga arritja individuale drejt përgjegjësisë institucionale. Në këtë kuadër, arti konceptohet si veprimtari me funksion afatgjatë, e lidhur ngushtë me edukimin, trashëgiminë kulturore dhe konsolidimin e një vizioni të qëndrueshëm për të ardhmen.

Mërgata, ndër audiencat më të sinqerta

Mërgata shqiptare është një nga audiencat më të sinqerta dhe më të ndjeshme. Për dekada, ajo ka qenë e ekspozuar ndaj formave të muzikës që nuk kanë qenë gjithmonë autentike. Përmes koncerteve dhe festivaleve, kam synuar të krijoj një dialog mes muzikës klasike urbane dhe këngës shqipe. Mërgata është e hapur për të eksploruar, për sa kohë ndien respekt dhe sinqeritet në atë që i ofrohet.

Osmani dekoron Alicia Kearns me Medaljen Presidenciale

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, i ka ndarë Medaljen Presidenciale të Meritave deputetes britanike, Alicia Kearns, në shenjë mirënjohjeje për mbështetjen e saj të palëkundur ndaj sovranitetit të Kosovës dhe përkushtimin për paqe e siguri në vend dhe në rajon, përcjell albinfo.ch.

Gjatë ceremonisë së ndarjes së medaljes, Osmani shprehu mirënjohje të thellë për angazhimin e vazhdueshëm të deputetes Kearns në ngritjen e vetëdijes ndërkombëtare për rreziqet dhe sfidat me të cilat përballet Kosova dhe rajoni i Ballkanit Perëndimor.

Në njoftimin e Presidencës thuhet se Osmani e cilësoi Kearns si “një mike të madhe të Kosovës”, duke theksuar se populli i Kosovës është përzemërsisht mirënjohës për përkrahjen e saj të vazhdueshme dhe kontributin në forcimin e partneritetit ndërmjet Kosovës dhe Mbretërisë së Bashkuar.

5000 emblema të UÇK-së vendosen në NEWBORN në shenjë kundërshtimi ndaj Gjykatës Speciale

Monumentit të Pavarësisë NEWBORN i janë vendosur 5000 emblema të Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK), në kuadër të aktiviteteve për Ditën e Pavarësisë, transmeton albinfo.ch. 

Platforma Liria ka emër ka bërë të ditur se aksioni simbolik është realizuar si mesazh kundërshtimi ndaj Gjykata Speciale. Sipas njoftimit, pas “burgosjes” simbolike të monumentit me rrethoja hekuri dhe mbishkrimit “Kosova e burgosur!”, këtë mëngjes ai është mbuluar me 5000 emblema magnetike të UÇK-së.

Aktivistët e platformës kishin rrethuar një natë më parë monumentin me hekura metalike, duke e shndërruar në një imazh burgu, ndërsa sot e plotësuan aksionin me vendosjen e emblemave.

Eliza Hoxha nga “Liria ka emër” deklaroi se reagimi qytetar vjen si kundërshtim ndaj asaj që e cilësojnë padrejtësi nga Gjykata Speciale, duke shtuar se e konsiderojnë këtë proces si tendencë për rishkrim të historisë dhe cenim të luftës për liri dhe themeleve të shtetit të Kosovës.

Këshilli Federal mbështet kthimin vullnetar të refugjatëve sirianë

Këshilli Federal zviceran ka miratuar një propozim për të krijuar një program kthimi vullnetar për refugjatët sirianë, pas një iniciative të këshilltares kombëtare Barbara Steinemann (SVP). Programi parashikon mbulimin e biletës së avionit dhe ndihmë financiare për fillimin e jetës në Siri, duke arritur deri në 9,000 euro për familje.

Këshilli Federal planifikon nisjen zyrtare të programit gjatë verës 2026. Steinemann thekson se kjo do të ndihmojë refugjatët të përdorin aftësitë e tyre në rindërtimin e vendit, ndërsa SP paralajmëron se kthimi i detyruar nuk duhet të ndodhë për shkak të pasigurisë së situatës në Siri.

Posterat e kufizimit të shpejtësisë 30 km/h ngadalësojnë makinat moderne në Basel-Landschaft

Në kantonin Basel-Landschaft, posterat që promovojnë iniciativën për kufizimin e shpejtësisë në 30 km/h po shkaktojnë ngadalësim të makinave moderne. Sistemet automatike të ndihmës për drejtuesit interpretojnë shenjat simbolike të posterave si shenja reale trafiku.

Iniciativa e TCS, që do të vihet në votim më 8 mars, kërkon referendum komunal përpara vendosjes së kufizimeve në rrugët kantonale. Edhe pse efektet janë të kufizuara për momentin, policia kantonale i konsideron posterat si rrezik për sigurinë rrugore, veçanërisht në rrugët jashtë qyteteve ku shpejtësia normale është 80 km/h.

Si masë paraprake, posterat në rrugët rurale do të hiqen, ndërsa TCS dhe policia po shqyrtojnë vendndodhjet e tyre për të parandaluar incidente të mundshme.

Christian Egeler, kreu i policisë rrugore, njoftoi se do të bëhet një vlerësim kombëtar për të përcaktuar nëse nevojiten rregullime më të sakta në përdorimin e posterave të fushatës.

Valais: Pesë të lënduar pas daljes së trenit nga shina si pasojë e ortekut

Të hënën në mëngjes, një tren doli nga shinat në kantonin Valais pranë Goppenstein. Pesë persona u plagosën, siç shkruan Kapo Wallis në mesditë. Njëri prej tyre u dërgua në spitalin në Sion, të tjerët u trajtuan në vend. Shërbimet e emergjencës kishin evakuuar më parë të 29 personat që ishin në bord gjatë daljes nga shinat në Gampel VS.

Kapo paralajmëron shprehimisht të mos shkohet në zonë për shkak të situatës së tensionuar të ortekëve, pasi ka një rrezik në rritje. Ajo gjithashtu publikoi fotografi të reja që tregojnë konin e ortekëve. Orteku kaloi mbi Stockgrabengalerie të hënën, shkruan theinternational. Menjëherë pas galerisë, masat e dëborës në të dyja anët e trenit grumbullohen pothuajse aq lart sa automjeti, transmeton albinfo.ch.

“Vendi i aksidentit është mbyllur plotësisht,” thotë reporteri 20-minutësh në vendngjarje në Goppenstein VS. Për shkak të motit, organizata Cantonale Valaisanne des Secours (OCVS) është në gatishmëri të lartë. Shërbimet e emergjencës po tërhiqen, operacioni është kryesisht i përfunduar. Sipas gjetjeve fillestare të hetimit, një ortek mund të ketë bllokuar shinat pak para kalimit të trenit, siç shkruan Kapo në mesditë.

Me kërkesë, BLS konfirmoi për 20 Minuten se ngjarja kishte të bënte me një tren rajonal që u nis nga Spiez në orën 6:12 të mëngjesit. “Treni doli nga shinat për shkak të një ortek që ra në zonën e Stockgraben,” thotë një zëdhënëse.

Kufizime në trafikun hekurudhor

Nga ana e saj, SBB informon se trafiku hekurudhor në rrugën Frutigen-Brig midis Goppenstein dhe Brig është ndërprerë. Një ortek është dhënë si arsye. Kufizimi zgjat deri të paktën të martën në mëngjes në orën 5:30 të mëngjesit. Linja RE1 është prekur. Priten vonesa dhe anulime, një shërbim zëvendësimi autobusësh midis Goppenstein – Gampel është ngritur për të siguruar udhëtimin. Imazhet e kamerave të internetit nga rajoni i prekur tregojnë se ka rënë shumë borë gjatë natës.

Ticino: U zhvillua Dita Konsullore e organizuar nga Këshilli Kombëtar Maqedonas, Zvicër dhe ambasada

Të shtunën, më 14 shkurt, në Muralto, Kantoni i Ticinos, është zhvilluar Dita Konsullore e organizuar nga Këshilli Kombëtar Maqedonas, Zvicër dhe Ambasada Maqedonase në Bernë.

Sipas njoftimit, ambasadori Rexhep Demiri, sekretarja e Parë Valmira Sela-Sopa dhe të gjithë stafi i punësuar në Ambasadën Maqedonase morën pjesë në këtë ngjarje teksa prezantuan para të pranishmëve operacionet e ambasadës, përgjegjësitë e tyre dhe aktivitetet diplomatike, si dhe iu përgjigjën pyetjeve të të ftuarve të pranishëm.

“Dokumentet u lëshuan nga stafi i ambasadës për të pranishmit të cilët raportuan se kishin nevojë për ndonjë dokument ose shërbim. Me ftesë të Valentina Georgievska, këshilltare në komunën e Muraltos, i ftuari i ditës konsullore ishte kryetari i bashkisë së Muraltos Stefano Giardi, të cilit iu dha një certifikatë mirënjohjeje në emër të Ministrisë së Punëve të Brendshme për mbështetjen që i jep komunitetit maqedonas në Muralto dhe rrethinat e tij. Ai përshëndeti të pranishmit, shprehu mbështetje të pakursyer për komunitetin maqedonas dhe një interes për të ndihmuar në realizimin e idesë së hapjes së një zyre ose Zyre Konsullore në Ticino, konkretisht në Muralto”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Crans-Montana: Stabilizohen rezervimet e hoteleve

Pas një vale anulimesh në fillim të janarit, rezervimet e hoteleve në Crans-Montana (VS) u stabilizuan në shkurt. Bruno Huggler, drejtor i bordit lokal të turizmit, e njoftoi këtë në radion RTS, transmeton albinfo.ch.

Një arsye tjetër pse industria duhet të jetë e kënaqur është reshjet e fundit të dëborës, shtoi ai. “Jemi të bindur se kushtet do të jenë të shkëlqyera dhe kjo me siguri do të ketë një ndikim pozitiv në numrin e mysafirëve.”

Crans-Montana ka gati 1,300 dhoma hoteli dhe 12,000 vila dhe apartamente, shtoi ai. Pavarësisht kësaj vale optimizmi, një atmosferë “e trishtueshme” vazhdon të mbretërojë në rajon.

“Entuziazmi është më i ulët”, tha Philippe Nicolle, një menaxher restoranti lokal dhe president i shoqatës së pronarëve të bareve dhe restoranteve. “Sigurisht që do të jetë një sezon i trishtuar në çdo aspekt”, shtoi ai, duke folur përsëri për RTS. Këtë fundjavë, festat fillojnë në disa kantone frëngjishtfolëse, duke përfshirë Vaud, Valais, Fribourg dhe Jura.

Aeroporti i Bazelit po modernizon procesin e regjistrimit

Regjistrimi për linjat ajrore të zgjedhura tani do të trajtohet nëpërmjet kioskave të vetëshërbimit.

Me futjen e teknologjisë së vetëshërbimit këtë javë, aeroporti synon ta bëjë regjistrimin më efikas dhe pasagjerët e pavarur së shpejti do të jenë në gjendje të kryejnë vetë pjesë të mëdha të procesit – siç është shtypja e etiketave të bagazheve dhe kartave të hipjes në bord.

Për të siguruar një proces të qetë, aeroporti rekomandon regjistrimin online paraprakisht, heqjen e etiketave të vjetra të bagazheve dhe ndjekjen e udhëzimeve në vend, transmeton albinfo.ch.

Koordinimi i përgjithshëm mbetet me kompaninë e shërbimit tokësor Swissport, e cila po mbikëqyr tranzicionin në bashkëpunim me EuroAirport.

BE vendos tarifë 3 euro për çdo paketë të vogël nga Kina

Që nga 1 korriku 2026, Bashkimi Evropian do të vendosë një tarifë doganore prej 3 eurosh për pakot e vogla me vlerë nën 150 euro, kryesisht ato të importuara nga Kina.

Qëllimi është të parandalohet importi pa taksa, i cili krijon konkurrencë të padrejtë për bizneset brenda BE-së.

Tarifa e re do të aplikohet për çdo kategori mallrash brenda paketës. Për shembull, një paketë që përmban dy lloje të ndryshme artikujsh do të ketë dy tarifa 3 euro, pra gjithsej 6 euro. Nëse janë tre kategori të ndryshme, tarifa arrin 9 euro.

Periudha tranzitore do të zgjasë deri më 1 korrik 2028, kur kjo taksë do të zëvendësohet nga normat e zakonshme doganore, me fillimin e funksionimit të Qendrës së re të të Dhënave Doganore të BE-së.

Ky vendim pritet të ketë ndikim pozitiv në të ardhurat e BE-së dhe të shteteve anëtare, duke rregulluar tregun dhe duke përmirësuar financat publike.

Trafiku hekurudhor Gjenevë–Lozanë i ndërprerë për shkak të një problemi teknik

Trafiku hekurudhor në linjën Gjenevë–Lozanë është ndërprerë mes stacioneve Prilly-Malley dhe Lozanë. Arsyeja është një problem teknik me infrastrukturën hekurudhore, njofton Hekurudha Federale Zvicerane (SBB/CFF/FFS) të dielën në mbrëmje. Të gjitha trenat janë anuluar.

Linjat e prekur përfshijnë TGV, EC, IC1, IC5, IC51, IR95, RE33, si dhe linjat rajonale R1, R2, R3, R4 dhe R8. Kufizimi pritet të zgjasë të paktën deri në orën 22:00, sipas faqes zyrtare të SBB-së.

Udhëtarëve që lëvizin midis Renens dhe Prilly u ofrohet shërbim i reduktuar trenash. Autoritetet rekomandojnë kontrollimin e orareve përpara nisjes dhe përdorimin e transportit alternativ nëse është e mundur.

Vaud dhe Fribourg nuk shtojnë masa sigurie për zgjedhjet komunale, pavarësisht rastit të mashtrimit në Vernier

Kantonet e Vaud dhe Fribourg kanë konfirmuar se nuk do të ndërmarrin masa shtesë sigurie për zgjedhjet komunale të 8 marsit, megjithëse vitin e kaluar u zbulua një rast mashtrimi zgjedhor në Vernier (Gjenevë). Autoritetet theksojnë se procedurat aktuale janë të mjaftueshme për të garantuar integritetin e procesit zgjedhor.

Sipas rregullave në fuqi, çdo votues verifikohet përmes kartës së votimit dhe regjistrohet në listën zgjedhore për të shmangur votimin e dyfishtë. Gjatë numërimit, fletëvotimet e pandryshuara grupohen sipas përkatësisë politike, ndërsa ato me modifikime kontrollohen individualisht për të identifikuar parregullsi të mundshme, si shkrime të ngjashme apo ndryshime sistematike në lista.

Në rast dyshimi, fletëvotimet veçohen dhe autoritetet komunale vendosin për vlefshmërinë e tyre. Nëse konstatohen më shumë se dhjetë fletëvotime të dyshimta, rekomandohet paraqitja e kallëzimit penal. Në Fribourg, çdo parregullsi duhet t’i raportohet prefekturës.

Autoritetet rikujtojnë se është e ndaluar të votohet në emër të një personi tjetër, të falsifikohen fletëvotimet, të paguhet për votë apo të votohet më shumë se një herë.

Ndërkohë, kantoni i Gjenevës po shqyrton përdorimin e inteligjencës artificiale për verifikimin e nënshkrimeve në të ardhmen, me synimin për të forcuar besimin publik dhe për të garantuar më tej besueshmërinë e rezultateve zgjedhore.

Të rinjtë zviceranë vendosin standarde të reja në blerjet online

Të rinjtë zviceranë nga 18 deri në 27 vjeç realizojnë mesatarisht 82 blerje online në vit, duke tejkaluar dukshëm brezat më të vjetër dhe duke orientuar tregun drejt qëndrueshmërisë dhe fleksibilitetit.

Një anketë e realizuar nga kompania e shpërndarjes Geopost, pronare e shërbimit postar DPD, ka analizuar zakonet e blerjes së mbi 30 mijë personave në 22 vende evropiane. Në Zvicër morën pjesë mbi 1,000 të anketuar.

Sipas rezultateve, pjesëtarët e Brezit Z (18–27 vjeç) kryejnë mesatarisht 82 blerje online në vit, krahasuar me 57 blerje mesatarisht nga popullsia më e vjetër (deri në 70 vjeç). Rreth një e pesta e të gjitha blerjeve të tyre realizohet përmes internetit.

Preferojnë produkte të përdorura dhe platforma sociale

Të rinjtë shfaqin një prirje të fortë drejt platformave që ofrojnë produkte “secondhand”. Rrjetet sociale si Facebook dhe Instagram rezultojnë më të përdorurat për blerje online nga kjo grupmoshë, madje më shumë se TikTok, transmeton albinfo.ch.

Anketa tregon gjithashtu se më shumë se gjysma e të rinjve në Zvicër deklarojnë se janë plotësisht të pavarur financiarisht — një përqindje më e lartë se mesatarja evropiane prej rreth 40%.

Të vetëdijshëm për mjedisin, por me dilema

Gati dy të tretat e të anketuarve nga Brezi Z shprehen të gatshëm të paguajnë më shumë për produkte miqësore me mjedisin dhe po aq deklarojnë se bëjnë sakrifica për të mbrojtur planetin. Njëkohësisht, shumica pranojnë se janë të shqetësuar për ndikimin e tregtisë elektronike në shoqëri.

Krahasuar me ta, brezat më të vjetër shfaqin 10–15% më pak angazhim ndaj çështjeve të qëndrueshmërisë dhe mbrojtjes së natyrës.

Sfidat për kompanitë e shpërndarjes

Rritja e blerjeve online po ndryshon edhe kërkesat ndaj shërbimeve postare. Sipas drejtuesve të DPD Switzerland, për Brezin Z prioritet janë fleksibiliteti në kohë dhe vend, si dhe kontrolli mbi porositë. Dorëzimet në pika grumbullimi, kuti automatike apo kioska po fitojnë rëndësi krahas dërgesave tradicionale në shtëpi.

Duke qenë se katër në pesë të rinj blejnë ose shesin përmes platformave të produkteve të përdorura, rrjeti lokal i dërgesave dhe opsionet fleksibile të tërheqjes konsiderohen thelbësore për të përmbushur pritshmëritë e këtij brezi.