Kontributi kombëtar, fetar dhe integrues i xhamive shqiptare në mërgatë, në fokus të një simpoziumi

KMSHZ organizoi simpozium shkencor në Cyrih me temën: “Xhamitë shqiptare në mërgatë në shërbim të fesë, kombit dhe integrimit”

Komuniteti Musliman Shqiptar në Zvicër (KMSHZ) organizoi të dielën një simpozium shkencor me temën “Xhamitë shqiptare në mërgatë në shërbim të fesë, kombit dhe integrimit”. Ngjarja mblodhi imamë, studiues, diplomatë dhe përfaqësues institucionalë nga disa vende evropiane dhe vendlindja, duke sjellë një panoramë të gjerë të rolit që xhamitë luajnë në jetën e komunitetit shqiptar në diasporë.

Kryetari i KMSHZ-së, Mehas Alia, u uroi mirëseardhje të pranishmëve, duke falënderuar për prezencën e tyre fizike në këtë takim. Në paraqitjen e tij Alia theksoi se “xhamitë shqiptare në diasporë janë vatra të ruajtjes së identitetit, qendra edukimi dhe ura që lidhin brezat me vlerat fetare e kombëtare”. Sipas tij, xhamitë janë bërë edhe hapësira integrimi dhe modele të tolerancës.

Kryetari i Bashkësisë Fetare Islame të Maqedonisë së Veriut, Shaqir Fetahu, nënvizoi dimensionin shumëfunksional të xhamisë në Evropë. “Xhamitë janë vend i afërsisë me Zotin, i dijes, moralit dhe mbrojtjes së familjes. Ai u bëri thirrje shqiptarëve të ruajnë rrënjët dhe identitetin e tyre fetar e kombëtar kudo që jetojnë.“

Ndërsa Bujar Spahiu kryetar i Komunitetit Musliman të Shqipërisë, e përshkroi xhaminë si “urë të integrimit” në realitetin shoqëror zviceran, duke theksuar se feja e kuptuar drejt ndihmon bashkëjetesën dhe nuk ngre barriera mes komuniteteve.

Sekretari i Bashkësisë Islame të Kosovës, Ahmet Sadriu, nënvizoi rolin historik të diasporës shqiptare në çlirimin dhe ndërtimin e Kosovës, si dhe kontributin humanitar dhe arsimor të xhamive shqiptare që ofruan gjatë dhe pas luftës së Kosovës.

Ambasadori i Maqedonisë së Veriut në Bernë, Rexhep Demiri, e konsideroi xhaminë si “një themel të fuqishëm ku mësohet feja, kombi dhe historia e flamurit kombëtarë”. Ai e lidhi ngjarjen me simbolikën e muajit të Nëntorit, muaj që mban peshë të veçantë për shqiptarët.

Përfaqësuesi i Konsullatës së Kosovës në Cyrih, Vigan Berisha, u shpreh se KMSHZ ka mbetur urë lidhëse për shqiptarët në mbarë Zvicrën”, duke vlerësuar unitetin dhe bashkëpunimin e komunitetit.

Akademik Hysen Matoshi solli një analizë të thelluar për rolin e imamëve në proceset kombëtare shqiptare dhe për shndërrimin e xhamisë në një model qytetarie. Ai rikujtoi rolin kyç të mërgatës në periudha historike, si dhe solidaritetin e saj pasluftës, kur u ndërtuan qindra shtëpi për familjet në nevojë.

Në vijim, studiues dhe profesorë nga Shqipëria, Kosova dhe vendet evropiane, mes tyre Besnik Sinani dhe Seadin Zerikija Sejdini, shtjelluan tema mbi jetën fetare, sfidat integruese dhe historinë e komuniteteve shqiptare në Europë.

Qëndrimet e imamëve nga Zvicra

Një vend të veçantë në simpozium zunë ligjëruesit shqiptarë që veprojnë në Zvicër, të cilët ofruan analiza konkrete dhe përvoja nga terreni.

Dr. Bashkim Aliu paraqiti një pasqyrë të tri dekadave të botimeve të xhamive shqiptare në Zvicër, duke vënë në dukje rolin e tyre në edukimin fetar, ruajtjen e gjuhës shqipe dhe krijimin e literaturës së qasshme për brezin e ri.

Dr. Mexhit Osmani foli për xhamitë si institucione lidhëse mes traditës islame dhe kulturës kombëtare. Sipas tij, xhamia shqiptare në diasporë është bërë “pikëtakim ku ruhet tradita dhe ringrihet vetëdija kombëtare”, duke harmonizuar vlerat fetare me kulturën shqiptare.

Mr. Rejhan Neziri trajtoi rolin e xhamive në ruajtjen dhe kultivimin e gjuhës shqipe. Ai prezantoi rezultate të një ankete që kishte identifikuar sfidat në mësimin e shqipes në diasporë. Neziri theksoi se xhamitë mund të jenë shtylla të fuqishme në këtë drejtim përmes aktiviteteve të rregullta, motivimit të prindërve dhe bashkëpunimit me shkollat shqipe. Ai kërkoi intensifikim të angazhimit në programet me tematika të gjuhës.

Zëri i gruas shqiptare në mërgatë

Sektori i Gruas pranë KMSHZ-së solli diskutime të fokusuara te roli i gruas në institucionet fetare dhe sfidat e përditshme në diasporë. Dr. Arlina Amiti një emër i suksesshëm në fushën e teologjisë dhe pedagogjisë në Zvicër, paraqiti një tregim domethënës të teologes “Habibe”, figurë kjo që simbolizon punën e heshtur dhe të palodhur të grave teologe në Zvicër dhe gjithandej në mbarë globin.

Ndërsa juristja Lejla Dauti foli për sfidat e grave me shami, të cilat nga jashtë përballen me islamofobinë gjithnjë në rritje, ndërsa nga brenda ndeshen me struktura që duhet të hapen më shumë ndaj përfaqësimit të gruas në jetën fetare.

 Punimet e simpoziumit me diskutime e pyetje nga publiku, vazhduan deri në orët e mbrëmjes. Organizatorët njoftuan se materialet e prezantuara do të publikohen së shpejti në një libër në gjuhën shqipe, duke dokumentuar kështu një kapitull të rëndësishëm të jetës fetare dhe kulturore të shqiptarëve në diasporë.

 

 

 

 

---