Ballkani Perëndimor: Cilat janë sfidat dhe çfarë janë mundësitë?

Më 9 nëntor është mbajtur në Gjenevë një konferencë rreth perspektivave për paqe të qëndrueshme dhe stabilitet në Ballkan

Takimi u organizua nga Qendra për Politikat e Sigurisë të Gjenevës (GCSP) dhe me nismën e ambasadorit të Maqedonisë në OKB, Azis Pollozhani, si dhe atij të Malit të Zi, ambasadorit Lubisha Peroviq.

Konferenca u mbajt në formë të një seminari. Temat e diskutuara përfshinin perspektivat dhe sfidat e Ballkanit Perëndimor, duke pasur parasysh kornizën politike dhe ekonominë globale që i vë në radhë të parë çështjet që lidhen me krizën e thellë financiare dhe ekonomike të njohur si “Kriza e euros“, „Pranvera arabe“, dhe ngadalësimi i integrimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Në këtë ngjarje morën pjesë edhe autoritetet e vendeve të rajonit, duke përfshirë edhe z. Musa Xhaferi, zëvendëskryeministër i Maqedonisë, Dr Selmo Çikotiq, ministri i Mbrojtjes i Bosnjë e Hercegovinës dhe ambasadorët e vendeve përkatëse dhe ekspertë akademikë të rajonit.

Konferenca ishte projektuar në mënyrë që të mund të diskutohen aspektet e ndryshme të integrimit në BE dhe NATO, proces shumë i rëndësishëm për vendet e Ballkanit Perëndimor, veçanërisht në dritën e realiteteve të reja të krijuara pas pavarësisë së Kosovës, e cila është paraqitur si një entitet i ri në perspektivën e integrimit.

Përveç kësaj, dhjetëvjetori i Marrëveshjes së Ohrit, përvjetori i pestë i pavarësisë së Malit të Zi si dhe situata e Bosnjë e Hercegovinës ishin pikënisje dhe referim për të vlerësuar rezultatet dhe për të raportuar perspektivat për arritjen e objektivave të integrimit të vendeve të ndryshme dhe të rajonit si tërësi.

Në përgjithësi rajoni i Ballkanit është aktualisht i qëndrueshëm, megjithatë disa pjesëmarrës theksuan konfliktet ndërrajonale, gjë që shtyri pjesëmarrësit të quajnë këtë rajon si një një “vullkan në gjumë” që mund të shpërthejë në çdo kohë për shkak të këtyre tensioneve. Ekziston një vullnet i këtyre vendeve për të ecur përpara dhe për të kapërcyer tensionet politike. Ky vullnet qëndron falë vetëdijes që këto vende kanë në lidhje me prapambeturinë e tyre në krahasim me vendet e tjera evropiane.

Ndër sfidat me të cilat u përballën pjesëmarrësit ishin çështjet e krimit të organizuar dhe korrupsionit, të cilat paraqesin një problem të madh për çdo vend, veçanërisht për vendet në tranzicion, siç janë vendet e Ballkanit. Krimi i organizuar dhe korrupsioni janë një problem, me që ata shterin burimet e vendeve dhe vështirësojnë përpjekjet për zhvillim.

Megjithatë, Franz Lothar Altmann vuri në dukje se në rajon ka një rënie të numrit të krimeve të zakonshme në vit dhe që shpesh shifrat janë më të ulëta se sa në statistikat e kryeqyteteve të Evropës Qendrore. Çështja e kufirit është një tjetër shembull i një sfide delikate që cekën po ashtu pjesëmarrësit.

Situata aktuale në veri të Kosovës është diskutuar disa herë, por raste të tjera, si situata mes Kroacisë dhe Serbisë, janë përmendur gjithashtu. Në të vërtetë, rasti i Kosovës është përmendur disa herë, madje edhe njohja e pavarësisë së saj, një pavarësi që nuk është pranuar nga “sipërmarrësit etnikë”, të cilët synonin vetëm përfitimet e tyre. Por, siç është demonstruar nga shumica e pjesëmarrësve, njohja e pavarësisë së Kosovës është absolutisht e nevojshme për të stabilizuar rajonin dhe për të ndërtuar paqen në rajon në mënyrë të qëndrueshme.

Tema të tilla, si rritja e popullsisë, problemet brenda dhe ndërfetare, çështja e pakicave etnike dhe të furnizimit me energji u diskutuan gjithashtu, por perspektivat e ardhshme janë një element kyç, në të cilën pjesëmarrësit u përqendruan.