Archives

Inteligjenca Artificiale, si do të ndryshojë mënyra e punës në vitin 2026

Posted on by BR

Ekspertët parashikojnë një ndryshim të thellë në mënyrën e punës në vitin 2026, teksa inteligjenca artificiale (IA) pritet të shndërrohet në “kolegun e preferuar” të punonjësve.

Frika që dominonte në vitin 2023, se IA do të zëvendësonte vendet e punës dhe do të dëmtonte besimin-po zbehet.

Me përdorimin gjithnjë e më të gjerë të IA në përditshmëri, ankthi po i lë vendin një optimizmi të kujdesshëm: IA nuk shihet më si diçka që punon për njerëzit, por me ta.

Sipas ekspertëve, punonjësit që e trajtojnë IA si një koleg të ri, për ta trajnuar, për ta mbikëqyrur dhe për ta shfrytëzuar, do të kenë avantazh ndaj atyre që i rezistojnë. “IA si koleg” është më shumë një metaforë: ajo riformëson role, por nuk e zëvendëson nevojën për njerëz, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Sam Taylor (LLC.org) e përshkruan IA si një partner të heshtur që forcon intuitën njerëzore, një kombinim i asistentit kërkimor, strategut dhe redaktorit.

Suksesi vjen nga ekipet që e shohin IA si bashkëpunëtore, jo konkurruese. Ryan Starks (Rising Team) thekson se teknologjia nuk e zvogëlon rëndësinë e njerëzve; përkundrazi, rrit vlerën e besimit, komunikimit dhe lidhjes njerëzore, themele të inovacionit.

David Maffei (Staffbase) paralajmëron se rreziku real nuk është humbja e vendeve të punës, por shpejtësia pa lidhje. Sipas tij, komunikimi i brendshëm i fuqizuar nga IA do të jetë kyç për qartësi, besim dhe koherencë organizative.

Dave Bottoms (Upwork) shton se vala e ardhshme e produktivitetit do të vijë nga bashkëpunimi mes njerëzve, bizneseve dhe agjentëve të IA; aftësi si kreativiteti, autenticiteti dhe mendimi kritik mbeten thelbësisht njerëzore.

Jacqui Canney (ServiceNow) vlerëson se 2026 shënon kalimin nga “e ardhmja e punës” te përjetimi i asaj të ardhme. Agjentët e IA do të çlirojnë punonjësit, sidomos ata në fillim karriere, për punë strategjike e krijuese, por adoptimi i përgjegjshëm duhet të vendosë në qendër besimin, etikën dhe shëndetin mendor.

Andrew Rabinovich (Upwork) parashikon agjentë IA më të aftë, të specializuar dhe të trajnuar me të dhëna pronësore, që ruajnë kontekstin dhe koordinojnë detyra nga fillimi në fund, gjithnjë me mbikëqyrje njerëzore.

Brandon Roberts (ServiceNow) thekson se suksesi nuk do të matet vetëm me eficiencë, por me mënyrën si koha e kursyer riinvestohet për të ndërtuar forca pune të adaptueshme.

Në përfundim, Andie Dovgan (Creatio) parashikon kalimin nga “co-pilotë” te agjentë autonomë që planifikojnë dhe ekzekutojnë procese, sidomos në sektorë intensivë në të dhëna.

Mark Abbott (Ninety.io) kujton se, edhe pse IA eliminon detyra rutinë, ajo nuk zëvendëson nevojën njerëzore për gjykim, inteligjencë emocionale dhe mendim strategjik.

Për organizatat që e kuptojnë këtë, e ardhmja e punës nuk zhduket, ajo evoluon. Dhe për shumë punonjës, IA mund të bëhet vërtet “kolegu i preferuar”.

Çështja e kompensimit për viktimat e tragjedisë së Crans Montanës tashmë po shqyrtohet nga ekspertët ligjorë

Posted on by Alb

A do të jenë në gjendje viktimat e zjarrit të kthehen në një jetë normale? Të ndjekin karrierën që ëndërruan vetëm një javë më parë? Tetë ditë pas tragjedisë, familjet presin ndihmë që të jetë në përputhje me trauma që kanë përjetuar.

Për dëmet morale, ata mund të kërkojnë kompensim të vlerësuar midis 30,000 dhe 50,000 frangash. Për ata që janë plagosur fizikisht, shuma mund të arrijë deri në 100,000 franga, në varësi të moshës dhe shkallës së dëmtimeve. Kjo shumë shtohet, ndër të tjera, edhe ndaj kontributit për shpenzimet mjekësore dhe kompensimit për dëmet në shtëpi, pra ndikimin e plagëve në jetën e përditshme.

Moti i rënduar detyron SWISS të anulojë dhjetëra fluturime

Posted on by Alb

Swiss International Air Lines ka anuluar 57 fluturime që nga fillimi i vitit për shkak të kushteve të motit. Kompania parashikon edhe anulime të tjera gjatë ditëve të ardhshme për shkak të situatës aktuale meteorologjike në Evropë.

Një total prej rreth 7,430 pasagjerësh është prekur nga këto anulime deri të enjten, sipas një deklarate të filiales së Lufthansa. Fluturimet më të shpeshta të anulluara ishin ato për Amsterdamin – 42 fluturime janë anuluar që nga fillimi i vitit.

Nga e enjtja deri të shtunën, SWISS ka njoftuar anulimin e 21 fluturimeve të tjera për Amsterdam, Berlin, Frankfurt dhe Luksemburg. Rreth 1,390 udhëtarë janë prekur nga këto ndryshime.

Kompania gjithashtu parashikon se do të jenë të nevojshme anulime të tjera gjatë ditëve në vijim.

Ende nuk ishte e qartë se cilat aeroporte dhe fluturime specifike do të preken: “Jemi në kontakt të ngushtë me MeteoSwiss dhe po shqyrtojmë me kujdes çdo ditë dhe çdo destinacion,” njoftoi kompania. Për shkak të “ngarkesës së shtuar të punës”, punonjës shtesë janë në gatishmëri.

Megjithatë, situata meteorologjike ndryshon shpejt, prandaj anulimet me njoftim të shkurtër janë herë pas here të pashmangshme. “Nëse një anulim është i pashmangshëm, përpiqemi ta bëjmë sa më herët që të minimizojmë shqetësimin për pasagjerët tanë.”

Kërkohet që qeveria zvicerane të ketë qasje më të ashpër për mediat sociale për fëmijët

Posted on by BR

Ka thirrje që qeveria zvicerane të ndjekë një qasje më të ashpër ndaj përdorimit të mediave sociale nga adoleshentët.

Një mocion ndërpartiak në parlament bën thirrje për rregulla të reja për të kontrolluar algoritmet që i mbajnë adoleshentët të varur, transmeton albinfo.ch.

Céline Amaudruz e Partisë Popullore Zvicerane, thotë se ligjet ekzistuese përqendrohen në kufijtë e moshës, por nuk arrijnë të adresojnë sistemet e hartuara për të maksimizuar vëmendjen dhe ekspozimin e përsëritur.

Propozimi, i mbështetur nga më shumë se pesëdhjetë deputetë nga i gjithë spektri politik, pasqyron shqetësimet në lidhje me shëndetin mendor të të rinjve.

Këshilli Federal deri më tani ka kërkuar kujdes, duke favorizuar studime të mëtejshme.

Kritikët thonë se vonesa rrezikon t’i lërë adoleshentët të pambrojtur, ndërsa ekspertët mbeten të ndarë nëse rregullimi apo arsimi duhet të jenë të parët.

 

 

Italia shënon rënie të punësimit dhe rritje të pasivitetit në tregun e punës

Posted on by Alb

Tregu italian i punës tregoi shenja ngadalësimi gjatë nëntorit 2025, duke reflektuar një situatë jo të zakonshme: ulje të punësimit e shoqëruar me rënie të papunësisë. Ky kombinim tregon një shtim të pasivitetit, sipas të dhënave të publikuara nga Instituti Kombëtar i Statistikave (Istat).

Gjatë muajit nëntor, numri i të punësuarve u reduktua me rreth 34 mijë persona, duke e çuar nivelin e punësimit në 62.6%. Rënia u ndje më së shumti te gratë, personat e vetëpunësuar dhe ata me kontrata të përkohshme.

Sa i përket grupmoshave, më të prekura ishin moshat 15–24 vjeç dhe 35–49 vjeç. Ndërkohë, grupmosha 25–34 vjeç regjistroi një përmirësim, ndërsa situata mbeti relativisht e pandryshuar për burrat, punonjësit me kontrata të përhershme dhe personat mbi 50 vjeç.

Në të njëjtën kohë, numri i personave që kërkojnë punë pësoi një rënie prej 2%, ose rreth 30 mijë persona më pak krahasuar me muajin paraardhës. Si pasojë, shkalla e papunësisë zbriti në 5.7%, ndërsa ajo e të rinjve në 18.8%. Megjithatë, kjo ulje nuk pasqyron një përmirësim real të tregut të punës.

Istat vëren se paralelisht ka pasur një rritje të konsiderueshme të pasivitetit. Numri i individëve të moshës 15–64 vjeç që nuk punojnë dhe nuk janë në kërkim aktiv të një vendi pune u rrit me 72 mijë persona, ose 0.6%, duke e çuar shkallën e pasivitetit në 33.5%.

Kjo tendencë u vu re si te burrat ashtu edhe te gratë dhe në shumicën e grupmoshave, me përjashtim të moshës 25–34 vjeç, e cila nuk u përfshi në këtë rritje të pasivitetit.

Gjermania përballet me stuhi të fuqishme dimërore “Elli”

Posted on by Alb

Gjermania pritet të përfshihet nga reshje të dendura dëbore gjatë fundjavës, çka ka detyruar autoritetet të mbyllin shkolla dhe ka shkaktuar vonesa në trafikun ajror.

Sipas Shërbimit Gjerman të Motit (DWD), gjatë orëve të natës vendi do të goditet nga stuhi të forta dëbore, kryesisht në rajonet lindore dhe qendrore, si dhe në zonën ndërmjet qyteteve veriore Bremen dhe Hamburg. Meteorologët e kanë cilësuar situatën si “ekstreme”, duke paralajmëruar se në disa zona trashësia e borës mund të arrijë deri në 20 centimetra.

Edhe pse disa pjesë të Gjermanisë janë tashmë të mbuluara nga bora dhe akulli prej ditësh, DWD paralajmëron se përzierja e erërave të forta me reshjet e reja mund të krijojë probleme serioze dhe të shkaktojë ndërprerje në qarkullim.

Stuhia dimërore “Elli” pritet të godasë vendin ditën e nesërme, përpara se të dobësohet dhe të zhvendoset drejt lindjes, në drejtim të Republikës Çeke, të shtunën.

Për shkak të kushteve të pafavorshme atmosferike, partia qeverisëse Kristiandemokrate (CDU) ka anuluar takimin e saj të parë të madh për këtë vit. Konferenca dyditore, që ishte planifikuar të mbahej në Mainz pranë Frankfurtit dhe ku do të merrnin pjesë rreth 350 persona, përfshirë kancelarin Friedrich Merz dhe përfaqësues të mediave, do të zhvillohet në format online.

Merz bëri të ditur se drejtuesit e partisë kanë vendosur që mbledhja të mbahet virtualisht dhe disa rezoluta të miratohen në distancë.

Stuhia Goretti do të godasë Zvicrën veriore, priten reshje të dendura bore në male

Posted on by erezzaademi

Pas disa ditësh të ftohti të fortë, bora po kthehet këtë të enjte në fusha dhe ky është vetëm fillimi. Stuhia Goretti, e cila tashmë ka përfshirë Mbretërinë e Bashkuar me erëra të forta, tani pritet në rajonet tona. Reshjet e borës pritet të intensifikohen në ditët e ardhshme, me deri në një metër të pritura në male.

Në Francën veriperëndimore, ka frikë se erërat do të arrijnë deri në 160 km/orë në departamentin e Mançes, i cili është vendosur në gatishmëri maksimale për mot.

Rreth tridhjetë departamente të tjera janë gjithashtu të shqetësuara. “Strehohuni dhe mos e përdorni automjetin tuaj”, paralajmëroi prefektura e Mançes në llogarinë e saj X, e cila gjithashtu inkurajon popullsinë të sigurojë ndriçim emergjence dhe një furnizim me ujë të pijshëm.

Në Zvicër, depresioni Goretti do të kalojë shumë më në veri: rajonet tona duhet të vuajnë nga erëra të forta, midis 70 dhe 90 km/orë në fusha dhe deri në 100 km/orë në male, shkruan RTS, përcjell albinfo.ch. Një erë e qëndrueshme, por jo e mjaftueshme për të shkaktuar dëme të mëdha.

Priten reshje të dendura bore, veçanërisht në Valais dhe Bernese Oberland. MétéoSuisse ka lëshuar sot një alarm të shkallës 3 nga 5 për këto rajone. Deri në një metër borë mund të bjerë në male, duke rritur frikën për një rrezik në rritje të ortekëve, sipas meteorologut Adrien Michel.

Vini re se në fusha, bora që ra të enjten duhet të shndërrohet në shi… pastaj të kthehet në borë! Këto alternime mund të shkaktojnë episode të shiut të ngrirë. Prandaj, kini kujdes në rrugë.

Bankat zvicerane më pak optimiste për shkak të normave më të ulëta të interesit

Posted on by erezzaademi

Rënia e normave të interesit po i vë bankat zvicerane nën presion, sipas Barometrit të ri Bankar EY.

Pak më pak se gjysma e bankave presin që rezultatet operative të bien në vitin 2025, megjithëse shumica presin që marzhet në biznesin e interesit të stabilizohen.

Edhe pse bankat ka të ngjarë të raportojnë rezultate të forta në vitin 2025, këto do të jenë nën nivelin e dy viteve të fundit, sipas Barometrit Bankar.

Nga më shumë se 100 banka të anketuara si pjesë e studimit, 46% prisnin një rënie të rezultateve operative. Sipas autorëve të studimit, ky është niveli më i keq i ndjenjës në 15 vjet.

Biznesi i interesit vazhdon të jetë shtylla qendrore e fitimeve për shumë banka zvicerane, shkruan swissinfo. Me normat kryesore të interesit, të cilat kohët e fundit janë ulur gradualisht në zero përqind, marzhi i interesit është ulur vazhdimisht, vërejnë autorët e Barometrit Bankar, transmeton albinfo.ch.

Institucionet tani po përballen përsëri me një mjedis me marzhe të ulëta në biznesin e interesit, në të cilin ka pak hapësirë ​​për optimizim.

Prandaj, institucionet që janë shumë të përfshira në biznesin e interesit, siç janë bankat rajonale dhe kantonale, janë veçanërisht të prekura nga rezultatet në rënie të biznesit. Në vitet e mëparshme, ato kishin arritur rezultate rekord falë një mjedisi me norma më të larta interesi.

Në të kundërt, bankat private dhe bankat e huaja janë shumë më pak pesimiste falë të ardhurave të qëndrueshme nga komisionet.

Bankat zvicerane gjithashtu mbeten të sigurta në planin afatgjatë: gjatë një periudhe prej më shumë se tre vjetësh, pothuajse të gjitha bankat (94%) presin që rezultatet operative të rriten. Kjo është më shumë se në vitin e kaluar (85%).

Sipas EY, bankat vazhdojnë të besojnë në modelin e tyre të biznesit dhe në forcën e qendrës financiare zvicerane.

Një miliard euro për Kosovën po presin një “po” nga deputetët

Posted on by erezzaademi

Mbi një miliard euro po presin të shfrytëzohen nga Kosova që më shumë se një vit. Marrja e këtyre fondeve vazhdon të jetë peng i aprovimit nga Kuvendi i Kosovës.

Mungesa e institucioneve të reja përgjatë 2025-tës ia pamundësoi shtetit përfitimin e 882 milionë eurove nga Plani për Reforma dhe Rritje i Bashkimit Evropian (BE) dhe të mbi 120 milionë eurove të tjera nga tri marrëveshje me Asociacionin Ndërkombëtar për Zhvillim (ANZH) të Bankës Botërore.

Këto marrëveshje ndërkombëtare mbërritën në duart e deputetëve të legjislaturës së tetë të Kuvendit, në fund të vitit 2024. Ratifikimin po e presin që atëherë.

Çfarë pritet nga legjislatura e dhjetë?

Rezultati i zgjedhjeve të parakohshme të 28 dhjetorit në Kosovë e bëri të qartë se do të ketë një shumicë të thjeshtë për konstituimin e Kuvendit 120-anëtarësh dhe për formimin e Qeverisë së re. Por, për miratimin e marrëveshjeve ndërkombëtare, ashtu sikurse edhe për zgjedhjen e presidentit të vendit, duhen 80 vota.

Nëse Kuvendi nuk do të arrijë ta zgjedhë presidentin as në votimin e tretë, që kërkon të paktën 61 vota nga jo më pak se 2/3 e deputetëve të pranishëm në sallë, vendin mund ta presin zgjedhje të reja në pranverë.

A do t’i miratojë Kuvendi marrëveshjet ndërkombëtare para se të rrezikojë një shpërndarje të radhës?

Lëvizja Vetëvendosje (LVV), që i fitoi zgjedhjet parlamentare, llogarit në bashkëpunimin e opozitës që të zhbllokohen fondet e huaja për Kosovën.

Ish-nënkryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, tha për Radion Evropa e Lirë (REL) se LVV-ja pret nga partitë opozitare që të mos e kushtëzojnë votimin e marrëveshjeve ndërkombëtare me çështjen e presidentit.

“Nuk besoj që marrëveshjet ndërkombëtare duhet të futen në diskutimet për çështjen e presidentit. Është e rëndësishme që Kuvendi t’i kryejë obligimet në lidhje me këto marrëveshje, ndërsa çështja e presidentit është një fazë tjetër, ku do të ketë diskutime. Presim vullnetin e tyre [të opozitës] për t’i votuar, dhe jo kushtëzime”, u shpreh Haxhiu.

Nga Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) thonë se nuk do të jenë bllokues për sa i përket aprovimit të marrëveshjeve ndërkombëtare.

“LDK-ja i ka votuar, dhe do të vazhdojë t’i votojë ato marrëveshje që janë në interes të Republikës së Kosovës”, tha Anton Quni, nënkryetar i LDK-së, në një deklaratë për REL-in.

Ndërkaq, nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) nuk iu përgjigjën thirrjeve të REL-it për të komentuar për këtë çështje.

Megjithatë, kreu i PDK-së, Bedri Hamza, deklaroi ditë më parë para mediave se partia e tij i ka votuar marrëveshjet ndërkombëtare edhe në të kaluarën, dhe se do të kontribuojë për gjithçka që është në interes dhe në dobi të Kosovës.

Çka përmbajnë këto marrëveshje?

Nga Plani i Rritjes i BE-së për Ballkanin Perëndimor, Kosovës i takuan rreth 882 milionë euro, për të cilat Kosova ka miratuar agjendën e reformave – pra, se ku do t’i shpenzojë ato.

Mbi 90 milionë euro është vlera e Marrëveshjes së Financimit, mbështetje buxhetore për Kosovën nga ANZH e Bankës Botërore, e cila synon të përmirësojë ligjet për financat publike dhe politikat fiskale.

Ndërkaq, 21 milionë euro është vlera e Marrëveshjes së Kredisë me ANZH-në për ndërtimin e çerdheve të reja për fëmijët, trajnimin e stafit dhe zbatimin e një skeme të kuponëve, përmes të cilëve familjet do të kenë mundësi të dërgojnë fëmijët e tyre në këto kopshte.

E, Marrëveshja e Kredisë me ANZH-në, e destinuar për zhvillimin e Sistemit Informativ Shëndetësor në Kosovë, ka vlerën e 18 milionë e 600 mijë eurove.

A po u skadon afati fondeve?

Bekim Salihu, nga Instituti për Studime të Avancuara – GAP, thotë për REL-in se Kosova është vonuar në miratimin e këtyre marrëveshjeve, dhe se po i nisë me vonesë reformat e kërkuara nga BE-ja.

“Fondet e Planit të Rritjes vlejnë deri në vitin 2027, ndërkohë që Kosova hyri në vitin 2026 pa i alokuar fondet, dhe pa i nisur reformat. Dhe, rreziku shtesë është që mund mungojë konsensusi politik në Kuvend për t’i miratuar”.

Për skadimin e afatit kishte paralajmëruar edhe Komisionarja për Zgjerim e BE-së, Marta Kos, vitin e kaluar.

Të rrezikuara janë edhe miliona euro të tjera, për të cilat marrëveshja ishte nënshkruar në prillin e 2024-tës.

Javë më parë, Zyra e Bankës Botërore në Kosovë pohoi për REL-in se afati i fundit për hyrjen në fuqi të marrëveshjes është 13 shkurti i vitit 2026.

Këto marrëveshje dështuan të miratoheshin në një seancë të mbajtur më 19 nëntor 2025, një ditë para se të shpërndahej Kuvendi, pasi opozita kishte refuzuar të shkonte në seancë, me arsyetimin se LVV-ja kishte zvarritur procesin e formimit të institucioneve gjatë tërë vitit.

Mbetet të shihet se a do t’i japë përbërja e re e Kuvendit dritën e gjelbër fondeve të huaja, edhe nëse rrezikon t’i shkurtojë jetëgjatësinë legjislaturës së dhjetë/REL

Pronarët e barit në Crans-Montana do të merren në pyetje nesër

Posted on by erezzaademi

Pronarët francezë të barit në një qytet zviceran të skive që u përfshi nga flakët në natën e Vitit të Ri do të merren në pyetje të premten, thanë burime pranë hetimit.

Çifti francez Jacques dhe Jessica Moretti zotëronin dhe menaxhonin barin Le Constellation në Crans-Montana, i cili ishte plot me të rinj që festonin kur shpërtheu flakët rreth orës 1:30 të mëngjesit më 1 janar.

Dyzet persona, shumica prej tyre adoleshentë, u vranë dhe 116 u plagosën.

Çifti, i cili përballet me akuza për vrasje nga pakujdesia, lëndim trupor nga pakujdesia dhe zjarrvënie nga pakujdesia, do të merret në pyetje nga zyra e prokurorit publik në qytetin e afërt të Sionit, tha për AFP të enjten një burim pranë hetimit, i cili kërkoi të mos identifikohej.

Kjo do të shënojë herën e parë që çifti merret në pyetje nga hetuesit që kur akuzat kundër tyre u njoftuan më 3 janar.

Çifti, të cilët nuk janë ndaluar, thanë në një deklaratë se ishin “të shkatërruar dhe të mbingarkuar nga pikëllimi” dhe premtuan “bashkëpunim të plotë” me hetuesit.

“Ne nuk do të përpiqemi në asnjë rrethanë t’i shmangemi këtyre çështjeve,” thanë ata, transmeton albinfo.ch.

Janë ngritur një numër pyetjesh në lidhje me respektimin e standardeve të sigurisë nga zjarri në bar, ku prokurorët besojnë se flaka filloi kur shishet e shampanjës me fishekzjarrë të bashkangjitur u ngritën shumë afër shkumës së izolimit të zhurmës në tavanin e seksionit të bodrumit të barit.

Të martën, autoritetet komunale pranuan se nuk ishin kryer inspektime të sigurisë nga zjarri në Le Constellation që nga viti 2019.

Janë ngritur gjithashtu pyetje në lidhje me të kaluarën e çiftit dhe pronat e shumta të paluajtshme.

Sipas burimeve pranë çështjes, Jacques Moretti ishte i njohur për sistemin francez të drejtësisë për prokurim dhe kishte vuajtur disa kohë në burg.

Sebastien Fanti, një avokat që përfaqëson katër familje të të plagosurve, përshëndeti lajmin se Moretti do të merrej në pyetje në këtë rast, duke i thënë AFP-së se shpresonte që kjo të sinjalizonte “një ringjallje të mirëpritur të hetimit”.

Marrja në pyetje do të përqendrohet në rrethanat personale të çiftit, sipas një burimi tjetër pranë çështjes.

“Vërtetimi i situatës personale të të pandehurve, veçanërisht nga pikëpamja ekonomike, është thelbësor”, tha për AFP-në Romain Jordan, një avokat që përfaqëson disa familje.

Sapo të përfundojë hetimi, zyra e prokurorit publik të Valais do të përcaktojë nëse do të ngrejë një padi kundër dyshes apo do ta mbyllë çështjen.

Qeveria zvicerane paralajmëron shoferët dhe këmbësorët për rrugët e rrëshqitshme sot

Posted on by Drin Reçica

Pas reshjeve të dëborës dhe temperaturave nën zero gjatë natës, pjesë të mëdha të Zvicrës janë përballur të enjten në mëngjes me rrugë të akullta, duke rritur rrezikun për aksidente dhe rrëshqitje, përcjell albinfo.ch.

Shërbimi meteorologjik i qeverisë zvicerane, MeteoSchweiz, ka lëshuar paralajmërime për drejtuesit e automjeteve, duke i këshilluar ata që të përshtatin shpejtësinë dhe stilin e drejtimit sipas kushteve të vështira të rrugës. Autoritetet theksojnë se akulli i padukshëm në disa segmente rrugore paraqet rrezik të lartë, veçanërisht në orët e para të mëngjesit.

Paralajmërimi nuk vlen vetëm për shoferët. Edhe këmbësorët janë këshilluar të tregojnë kujdes të shtuar, për shkak të rrezikut në rritje të rrëshqitjes dhe rrëzimit në trotuare dhe zona publike të mbuluara nga akulli.

Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të ndjekin njoftimet zyrtare të MeteoSchweiz dhe të marrin masa parandaluese deri në përmirësimin e kushteve atmosferike.

Albin Kurti i kalon 400 mijë vota në zgjedhjet e 25 dhjetorit

Posted on by Drin Reçica

Kreu i Lëvizjes Vetëvendosje dhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka shënuar një rekord të ri personal në zgjedhjet e mbajtura më 25 dhjetor, duke u bërë sërish lideri më i votuar në vend, përcjell albinfo.ch.

Sipas numërimit të 99.82 për qind të votave për deputetë, Kurti ka marrë gjithsej 400 mijë e 189 vota, duke tejkaluar rezultatin e tij nga zgjedhjet e 9 shkurtit 2025, kur kishte fituar 337.791 vota.

Me këtë rezultat, ai ka thelluar epërsinë ndaj rekordit të mëhershëm të presidentes Vjosa Osmani, e cila në zgjedhjet e kaluara kishte marrë 300.756 vota.

Në zgjedhjet e 25 dhjetorit, Lëvizja Vetëvendosje ka dalë forcë fituese, duke siguruar 50.97 për qind të votave në nivel vendi.

“Votat e diasporës ndihmuan në rritjen e Kurtit”

Posted on by BR

Ekspertja e njohur gjermane për Ballkanin, Johanna Deimel ka analizuar për DW rezultatin e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit në Kosovë dhe shpjegoi ato që i konsideron si arsyet kyçe të triumfit të VV dhe Albin Kurtit, transmeton albinfo.ch.

“Së pari, bllokimi politik prej muajsh që nga zgjedhjet e shkurtit 2025 u përshkallëzua në një krizë ekzistenciale. Nuk u miratua asnjë buxhet për vitin 2026, legjislacioni u ngri, fondet e BE-së dhe Bankës Botërore nuk u shpërndanë, pozicionet kyçe drejtuese mbetën të pazëna dhe institucionet shtetërore u paralizuan. Ishte një votë për funksionimin e shtetit ajo që mund të ketë kontribuar në fitoren e Albin Kurtit. Së dyti, pavarësisht krizës politike, Kosova siguroi katër njohje vitin e kaluar (nga Kenia, Sudani, Siria dhe Bahamas), dhe qeveria e Albin Kurtit publikoi të dhëna relativisht të forta ekonomike për vitin 2024, me një rritje prej 4.4 përqind… Sipas Eurobarometrit, SHBA-ja mbetet partneri më i rëndësishëm i Kosovës. Ndaj pezullimi i dialogut strategjik nga SHBA-të ishte shokues. Megjithatë, pak para zgjedhjeve, Shtetet e Bashkuara e kthyen vëmendjen nga Kosova dhe Serbia me “National Defense Authorization Act”. Kjo ishte me rëndësi”, shprehet ekspertja për Ballkanin.

Vota e diasporës, u konsiderua hapur se e përforcoi këtë fitore.

“Vërtet që diaspora ka shumë peshë në vend. Sipas Bankës Botërore, afërsisht 700.000 kosovarë jetojnë jashtë vendit. Vetëm remitancat e tyre, që arrijnë në 1.2 miliardë euro, përfaqësojnë 12.7 përqind të PBB-së. Albin Kurti llogariti me votat e tyre kur caktoi strategjikisht zgjedhjet më 28 dhjetor, kohën e festave. Megjithatë, sipas rezultateve paraprake që janë tani në dispozicion, VV e arriti performancën e saj të fortë edhe pa diasporën. Ata që jetojnë jashtë vendit janë kryesisht kosovarë të rinj.. të cilët me sa duket kanë më pak lidhje me luftën për pavarësi dhe luftën e vitit 1999. Për ta, LDK, PDK dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), strukturat dhe personeli i të cilave janë ende shumë të rrënjosura në atë epokë, ka të ngjarë të mos jenë më opsione”.

Deimel nënvizon më tej se sa të rëndësishme i shikon zgjedhjet për presidentin në muajin mars.

“Një dështim i zgjedhjeve presidenciale do të ishte fatale në disa aspekte: sepse do të duheshin zgjedhje të reja dhe kriza politike do ta çonte Kosovën më tej drejt greminës. Vetëm këto do të mjaftonin. Por nëse nuk as ka buxhet për vitin 2026 deri atëherë, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve thjesht nuk do të kishte më fonde për të organizuar zgjedhje të reja…”.

Siguruesit shëndetësorë përgatiten për kosto masive nga zjarri

Posted on by BR

Siguruesit shëndetësorë po përgatiten për kosto të mëdha pas zjarrit vdekjeprurës të natës së Vitit të Ri në një bar në Crans-Montana.

Siguruesi i aksidenteve në Zvicër, Suva, thotë se trajtimi i një viktime të vetme me djegie të rëndë mund të kushtojë deri në një milion franga vetëm në vitin e parë, me kujdes afatgjatë që shpesh kërkohet për gjithë jetën, transmeton albinfo.ch.

Me 83 persona ende të shtruar në spital, kostot totale mund të kalojnë 130 milionë franga zvicerane.

Përveç kësaj, prindërit e fëmijëve nën 18 vjeç të plagosur rëndë lejohen të marrin leje pune, ndërsa mungesa e të ardhurave mbulohet nga sigurimi.

Suva thotë se do të kërkojë rimbursim pasi të jetë përcaktuar përgjegjësia penale.

Kaos në aeroportet evropiane për shkak të borës dhe temperaturave të ulëta

Posted on by Drin Reçica

Borë, akull dhe të ftohta ekstreme po shkaktojnë probleme serioze në aeroportet dhe transportin publik në Evropë këtë javë, përcjell albinfo.ch.

Në Amsterdam, aeroporti Schiphol, një nga më të mëdhenjtë në kontinent, ka anuluar të paktën 700 fluturime, ndërsa më shumë se 1,000 udhëtarë e kaluan natën aty. Aeroporti ka vendosur shtretër kampingu dhe ka ofruar mëngjes për udhëtarët e detyruar të qëndrojnë në vend, ndërsa numri i anulimeve pritet të rritet gjatë ditës.

Edhe në Paris, rreth 100 fluturime janë anuluar në aeroportin Charles de Gaulle dhe 40 të tjera në Orly për shkak të borës dhe temperaturave të ulëta. Për rrugë të akullta, shërbimet publike të autobusëve janë pezulluar, megjithëse shumica e linjave të metrosë dhe rrugëve hekurudhore periferike po funksionojnë normalisht.

Mot i keq i ka shkaktuar kaos në disa pjesë të Evropës, ku deri tani gjashtë persona kanë humbur jetën si pasojë e kushteve ekstreme.

Për shkak të motit, anulohen garat e Kupës Evropiane në Lauberhorn

Posted on by Drin Reçica

Asnjë garë e Kupës Evropiane nuk do të zhvillohet këtë fundjavë në Wengen, për shkak të kushteve të pafavorshme atmosferike. Sipas portalit skinews.ch, Federata Ndërkombëtare e Skive (FIS) ka vendosur të anulojë dy garat e planifikuara, bazuar në parashikimet e këqija të motit, përcjell albinfo.ch.

Fillimisht, për të premten dhe të shtunën ishin planifikuar dy gara Super-G për meshkuj, të cilat do të shërbenin si hapje e javës tradicionale të garave në Lauberhorn. Megjithatë, kushtet atmosferike nuk e kanë lejuar zhvillimin e tyre.

Edhe vitin e kaluar, garat e Kupës Evropiane në Wengen u anuluan për arsye të ngjashme, për shkak të motit të pafavorshëm.

Ndërkohë, garat e shumëpritura të Kupës së Botës në Wengen janë planifikuar të zhvillohen nga 16 deri më 18 janar. Sipas informacioneve aktuale, nuk ka sinjale që këto gara të jenë në rrezik dhe organizatorët mbeten optimistë për zhvillimin e tyre sipas planit.

Pikat kufitare: Pritje jo më të gjata se 20 minuta për të dalë nga Kosova

Posted on by Drin Reçica

Qendra Kombëtar për Menaxhim Kufitar, i ka publikuar të dhënat më të reja në pikat kufitare.

Sipas përditësimit të fundit, pritjet për të dalë nga Kosova nuk janë më të gjata se 20 minuta, konkretisht në Merdarë, 15 minuta pritje në pikën Dheu i Bardhë.

Derisa në pikat tjera, pritjet nuk shkojnë më shumë se 5 minuta.

E gjithashtu, edhe për të hyrë në Kosovë, pritjet s’janë më shumë se 5 minuta./Albinfo.ch

Analiza e 2,500 studimeve: Kanabisi mjekësor ka përfitime të kufizuara dhe rreziqe të konsiderueshme

Posted on by Alb

Një studim i gjerë i bazuar në mbi 2,500 hulumtime të botuara midis 2010 dhe 2025 tregon se kanabisi mjekësor ka efekte terapeutike të kufizuara dhe rreziqe të dukshme shëndetësore. Sipas analizës, ai është efektiv kryesisht për disa përdorime të njohura nga FDA, si lehtësimi i të përzierave dhe të vjellave nga kimioterapia, stimulimi i oreksit tek pacientët me HIV dhe trajtimi i disa çrregullimeve të rënda epileptike tek fëmijët.

Për gjendje të tjera, përfitimet nuk janë të provuara mirë, ndërsa përdorimi i shpeshtë mund të lidhet me probleme serioze shëndetësore, si simptoma psikotike, ankth i përgjithshëm dhe çrregullime kardiovaskulare. Hulumtuesit nënvizojnë se nevojiten studime të mëtejshme për të kuptuar më mirë efektet e kanabisit mjekësor dhe rreziqet e tij.

Blerjet online mbushin trotuaret me karton në Cyrih

Posted on by Alb

Në Cyrih, trotuaret shpesh mbushen me kuti kartoni. Deri më tani, ato mblidheshin çdo dy javë, por që nga 1 janari, qyteti ka kaluar në mbledhje javore. Arsyeja: rritja e blerjeve online, e cila ka sjellë një shtim të madh të sasisë së kartonit që hidhet nga familjet në Cyrih.

Qëllimi është dyfishtë: të parandalohen grumbullimet e kartonit në apartamente dhe të shmanget rrëmujimi në trotuare apo shpërndarja e tij në rrugë ditëve të mbledhjes.

“Më parë, kartoni mblidhej çdo katër javë. Që nga viti 2021, sasia është rritur ndjeshëm. Mendonim se ishte një efekt i përkohshëm i lidhur me Covid-19, por kjo tendencë vazhdoi,” shpjegon Tobias Nussbaum, zëdhënës i Shërbimit Komunal të Mbledhjes dhe Riciklimit të Mbeturinave, në programin e lajmeve të RTS-së.

Rreth 10,000 tonë

Sot, Cyrihu mbledh dy herë më shumë karton sesa dhjetë vjet më parë: rreth 10,000 tonë në vit, krahasuar me 5,000 më parë. “Derisa në 2018 sasia mbeti relativisht konstante, nga 2019 kemi parë një rritje të vazhdueshme, me një kulm në 2021. Që atëherë, sasia është stabilizuar, por me një rritje të lehtë,” shpjegon Tobias Nussbaum.

Sipas qytetit, nuk ka shenja të uljes së sasisë. “Parashikojmë që sasia të vazhdojë të rritet. Zakonet e konsumit kanë ndryshuar dhe këto volumë i shohim çdo javë në terren.”

Gjashtë punonjës të rinj

Për të siguruar këto rrugë të reja javore të mbledhjes, janë punësuar gjashtë persona me kohë të plotë. Një pjesë e kostove mbulohet nga të ardhurat e riciklimit, që gjithashtu po rriten, ndërsa pjesa tjetër do të financohet nga taksat bazë të mbeturinave. “Të ardhurat nuk janë ende të mjaftueshme për të mbuluar të gjitha kostot,” pranoi zëdhënësi.

Në Cyrih, riciklimi merret shumë seriozisht. Letra dhe kartoni kanë ditët e tyre të veçanta të mbledhjes, dhe një aplikacion mobil, i mbështetur nga njoftime me email, ndihmon banorët të ndjekin të dhënat. Por, duhet të ndiqen rregullat: kartoni duhet të paloset dhe letra të lidhet mirë. Përndryshe, rrezikon të lihet në trotuar.

Çmimet e karburanteve në nivelin më të ulët për gati pesë vjet

Posted on by Alb

Çmimet e karburanteve nuk kanë qenë kaq të ulëta për gati pesë vjet. Në disa vende, një litër benzinë pa plumb 95 kushton më pak se 1.50 franga. Megjithatë, situata globale gjeopolitike e bën të pasigurt rrjedhën e ardhshme të tyre, transmeton albinfo.ch.

Çmimi i karburanteve kishte shënuar një rritje të madhe në pranverën e vitit 2022, si pasojë e pushtimit të Ukrainës nga Rusia, i cili shkaktoi rritje drastike të çmimeve të naftës. Një litër benzinë “pa plumb 95” atëherë kishte arritur në 2.25 franga.

Që atëherë, tendenca ka qenë rënëse.

“Arsyeja kryesore për çmimet e ulëta është zhvillimi i çmimit të naftës bruto, pra çmimi për fuçi në tregun botëror,” shpjegon Martin Stucky, zëdhënës i Avenergy Switzerland, shoqatës së importuesve të karburanteve. “Ekziston një korrelacion i qartë midis çmimit të blerjes së një produkti dhe çmimit të tij të shitjes. Nëse blini një fuçi me 120 dollarë, çmimi i karburantit do të jetë 1.80–1.90 franga për litër. Ndërsa nëse blini me 60 dollarë, një litër benzinë do të shitet për 1.50–1.60 franga.”

Çmimi i naftës varet shumë nga situata gjeopolitike ndërkombëtare.

Pasiguri për zhvillimet e muajve të ardhshëm

Me tensionet aktuale, veçanërisht rreth Venezuelës, e cila ka rezervat më të mëdha të naftës në botë, zhvillimi i çmimeve të karburanteve në Zvicër për muajt e ardhshëm mbetet i pasigurt.

“Është e pamundur të parashikosh diçka,” thotë Martin Stucky. “Çmimi është jashtëzakonisht i paqëndrueshëm për shkak të tensioneve gjeopolitike që përjetojmë çdo ditë. E vetmja gjë që mund të them është se njerëzimi absolutisht nuk dëshiron çmime të larta energjie. Dhe nuk ka asnjë arsye që çmimi të rritet papritur.”

Eksperti thekson gjithashtu se furnizimi global i naftës është i qëndrueshëm: “Ai plotësohet pa problem nga këto 73 vende prodhuese.”

Një moment nostalgjie: në fillim të vitit 1993, një litër karburant kushtonte… më pak se një frangë: 96 cent për të qenë të saktë.

Chair Airline nis fluturimet direkte Vlorë-Cyrih

Posted on by Alb

Kompania ajrore “Chair Airline” do të jetë linja e parë që nis operimet nga Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës. Sipas njoftimit zyrtar, fluturimet direkte Vlorë-Cyrih do të nisin më 26 qershor 2026 dhe do të operohen dy herë në javë deri më 23 tetor 2026.

Ky zhvillim konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt funksionalizimit të plotë të aeroportit dhe forcimit të lidhjeve ajrore ndërkombëtare, sidomos me Zvicrën, një treg kyç për turizmin dhe vizitat familjare.

Drejtori i përgjithshëm ekzekutiv i Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës, Valon Lluka, u shpreh se ky bashkëpunim shënon një etapë të re për aeroportin dhe zhvillimin e rajonit. Ai shtoi se aeroporti synon të ofrojë shërbime cilësore dhe një eksperiencë bashkëkohore udhëtimi, ndërsa linja e re pritet të ndikojë pozitivisht në rritjen e turizmit dhe ekonomisë lokale.

Biletat për fluturimet Vlorë-Cyrih janë tashmë të hapura për rezervim, ndërsa aeroporti përgatitet të mirëpresë pasagjerët e parë. Më 8 maj 2025 u realizua fluturimi i parë certifikues në këtë aeroport.

Ndërkohë, punimet për ndërtimin e Aeroportit Ndërkombëtar të Vlorës vazhdojnë, me fokus krijimin e një infrastrukture moderne dhe të qëndrueshme, sipas standardeve ndërkombëtare, që do të shërbejë si një portë e re hyrëse për rivierën shqiptare.

Si do të ndryshojë Kuvendi i Kosovës

Posted on by BR

Teksa numërimi i votave me postë dhe me kusht po vazhdon në Kosovë, sipas rezultateve të deritanishme ka ndryshuar ndarja e vendeve që partitë kanë fituar në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit.

Në bazë të votave të numëruara deri në orën 15:30 të 6 janarit, Lëvizja Vetëvendosje pritet të ketë 57 deputetë në legjislaturën e dhjetë të Kuvendit të Kosovës, që ka 120 vende.

Votat me postë dhe ato me kusht duket se ia kanë siguruar edhe një deputet LVV-së të Albin Kurtit, që i fitoi bindshëm zgjedhjet e parakohshme duke marrë mbi 50 për qind të votave, raporton Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

Partia Demokratike e Kosovës e Bedri Hamzës, pritet të ketë 23 deputetë, aq sa siguroi me votat e rregullta.

Me rezultatet aktuale, Lidhja Demokratike e Kosovës e Lumir Abdixhikut duket se ka humbur një deputet, pasi parashihet që të ketë 14 deputetë – nga 15 sa kishte pas numërimit të votave të rregullta.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës e Ramush Haradinajt mbetet në numrin e njëjtë të deputetëve, përkatësisht me gjashtë.

Ndërkaq, Lista Serbe – partia e serbëve të Kosovës që është e afërt me Beogradin – pritet të ketë nëntë nga dhjetë vendet e rezervuara për komunitetin serb.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka thënë se pret që të shpallë rezultatet përfundimtare më herët seç kishte planifikuar, përkatësisht para 19 janarit.

Pas përfundimit të numërimit të votave me kusht dhe postë, pritet të numërohen edhe ato të personave me nevoja të veçanta. Në zgjedhjet e 28 dhjetorit morën pjesë rreth 45 për qind të gati 2 milionë qytetarëve me të drejtë vote.