Shumë kërkues të huaj pune në Zvicër nuk janë zyrtarisht të detyruar të flasin një nga katër gjuhët kombëtare të vendit, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.
Për shembull, sipas kushteve të Marrëveshjes për Lëvizjen e Lirë të Njerëzve (AFMP) të lidhur midis Bernës dhe Brukselit, qytetarët e Bashkimit Evropian (si dhe ata nga EFTA – Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) përjashtohen nga kërkesat gjuhësore.
Megjithatë, njohja e gjuhës rajonale mbetet një kusht kyç për shumë vende pune.
Për të kuptuar se çfarë, nëse ka, aftësi gjuhësore lokale kërkojnë punëdhënësit zviceranë tani, The Local intervistoi përfaqësues nga dy rekrutues kryesorë: Michael Page dhe Manpower.
Ku dhe kur nevojitet më shumë gjuha lokale?
“Shumë gjëra varen nga roli, kompania dhe vendi ku ndodhet puna në Zvicër”, tha për The Local, Stephan Surber, Partner Menaxhues për Zvicër, për Michael Page Executive.
Shumë firma ndërkombëtare dhe shumëkombëshe zvicerane operojnë në anglisht, veçanërisht në sektorë të tillë si financa, teknologjia dhe shkencat e jetës. Në këto mjedise, anglishtja mund të jetë e mjaftueshme për punën e përditshme, theksoi ai.
“Megjithatë, Zvicra është një vend shumëgjuhësh dhe ky realitet gjuhësor vazhdon të formësojë tregun e punës”, shtoi Surber. “Për rolet që përfshijnë klientë, autoritete publike ose partnerë lokalë, të folurit e gjuhës përkatëse rajonale është shpesh thelbësore dhe jo opsionale.”
Ndërkombëtare kundrejt lokale
Një mesazh i ngjashëm vjen nga Thomas Porteseigne, Drejtor i Marketingut dhe Komunikimit në Manpower Switzerland.
“Duhet bërë një dallim midis kompanive shumëkombëshe dhe atyre zvicerane që janë të fokusuara në tregun vendas”, tha ai, duke shtuar se për këto të fundit, “kërkohet të paktën një gjuhë kombëtare”.
Ekzistojnë gjithashtu pritshmëri të ndryshme, për sa i përket kërkesave gjuhësore, bazuar në industri dhe vende pune specifike. Për shembull, ndërsa në fushën e IT-së anglishtja do të mjaftojë, në sektorë të tjerë – dhe veçanërisht në ato ku një kontakt verbal me klientët është thelbësor – të paktën një nivel bazë i një gjuhe zvicerane është i domosdoshëm.
Një sektor i tillë, tha Porteseigne, është kujdesi shëndetësor: shumë shtetas të huaj punojnë në këtë fushë dhe ata duhet të komunikojnë qartë me pacientët.
Nga ana tjetër, nuk kërkohen aftësi të veçanta gjuhësore në sektorë të tillë të kërkuar si ndërtimi dhe logjistika, vuri në dukje ai.
Dhe ndërsa gjuha e rajonit do të mjaftojë në shumicën e rasteve, në disa raste, “punëdhënësit do të kërkojnë kandidatë që janë të zotë si në gjermanisht ashtu edhe në frëngjisht”, shtoi ai.
Por kjo nuk është e gjitha
Sipas Surber, një “dimension reputacioni” hyn gjithashtu në lojë. “Kompanitë ndërkombëtare që operojnë në Zvicër janë gjithnjë e më të vetëdijshme se perceptohen si të rrënjosura në mjedisin lokal,” tha ai. “Si rezultat, shumë presin që punonjësit të demonstrojnë të paktën një aftësi bazë për të komunikuar në një gjuhë kombëtare – të mjaftueshme për të mirëpritur vizitorët, për t’u angazhuar shoqërisht dhe për të përfaqësuar kompaninë në nivel lokal.”
Edhe në vendet e punës ku anglishtja është gjuha zyrtare e biznesit, njohja e gjuhës lokale luan një rol të rëndësishëm kulturor, vuri në dukje Surber.
“Ajo lehtëson komunikimin informal, forcon marrëdhëniet e punës dhe i ndihmon të sapoardhurit të integrohen më lehtë në ekipet e tyre. Gjuha, në këtë kuptim, ka të bëjë po aq shumë me kohezionin social sa edhe me kompetencën profesionale.”
Në praktikë, “ndërsa anglishtja mund të hapë derën për role të caktuara, të folurit e një gjuhe kombëtare zvicerane shpesh përcakton se sa larg mund të përparojë dikush pasi të hyjë brenda.”
Cilat janë shanset tuaja për t’u punësuar në Zvicër pa një gjuhë lokale?
Nëse nuk jeni shtetas i BE-së ose EFTA-s (dhe për këtë arsye nuk jeni të përjashtuar nga kërkesa për gjuhën), shanset tuaja varen kryesisht nga kompanitë (ndërkombëtare kundrejt atyre lokale), lloji i punës që kërkoni, por edhe aftësitë që ofroni.
Në raste të caktuara, rregulli i gjuhës hiqet edhe për shtetasit e vendeve të treta.
Për shembull, bankierët amerikanë dhe britanikë, të cilët i nënshtrohen kuotave për shtetasit e vendeve të treta, shpesh marrin trajtim më të butë.
Për këta profesionistë, një njohuri e mirë e anglishtes është e mjaftueshme. Ekspertët e IT-së, konsulentët, studiuesit dhe specialistët e kriptomonedhave gjithashtu përfitojnë nga i njëjti sistem preferencial.
Kur The Local i pyeti lexuesit tanë në një anketë të mëparshme nëse mund të ia dilnin mbanë vetëm me anglisht kur punonin në Zvicër, ata thanë “po”, megjithëse shtuan disa rezerva.
“Mendoj se dy faktorët më të mëdhenj që ndikojnë në sa mund të ia dilni mbanë vetëm me anglisht në Zvicër janë: vendi ku jetoni dhe çfarë pune keni”, theksoi T. B. nga Cyrihu.
Edhe pse shumë të huaj të pranuar mund të gjenin punë vetëm me anglisht, do të ishte problem kur të bëhej fjalë për shoqërizimin me kolegët e tyre nëse nuk do të mund të flisnin një gjuhë lokale.
Lynette Haeuselmann nga St. Gallen, e cila është mësuese anglishteje për të rritur, “mund të ia dalësh mbanë vetëm me anglisht, por do të jetë një ekzistencë e kufizuar shoqërore.
“Si e huaj, mësova gjermanisht dhe kjo i bëri gjërat shumë më të lehta për mua. Të qenit në gjendje të komunikosh me vendasit është një ndihmë e madhe për t’u integruar në ‘Heimatland’-in tënd të ri.
