Një shkelje sigurie ka prekur Departamentin Federal të Punëve të Jashtme të Zvicrës (FDFA), raporton NZZ am Sonntag. Dokumente të klasifikuara si “të brendshme” kanë përfunduar në cloud-in e kompanisë amerikane Microsoft, i cili, sipas ligjit amerikan (US Cloud Act), mund të jetë i detyruar t’ua bëjë të dhënat të aksesueshme autoriteteve të SHBA-së.

FDFA pranon se sistemi teknik që duhet të parandalojë ngarkimin e dokumenteve të klasifikuara në cloud aktualisht funksionon vetëm pjesërisht. Megjithatë, autoritetet theksojnë se dokumentet me nivel më të lartë klasifikimi nuk janë prekur nga kjo shkelje.

Një auditim i brendshëm, i kryer verën e kaluar, ka konstatuar masa të pamjaftueshme sigurie dhe keqarkivim të dokumenteve. Departamenti ka konfirmuar ekzistencën e kësaj dobësie, e cila ka lejuar që dokumente “të brendshme” të ruhen në infrastrukturën e Microsoft-it.

Ekspertë dhe politikanë shprehin shqetësim për rrezikun e qasjes nga autoritetet amerikane. Ata theksojnë se, për sa kohë administrata federale mbështetet te Microsoft, mbrojtja e të dhënave mbetet e diskutueshme dhe kërkojnë alternativa zvicerane ose evropiane.

Microsoft, nga ana e saj, minimizon shqetësimet duke deklaruar se qeveria amerikane nuk ka “akses të pakufizuar” dhe se kompania kundërshton çdo kërkesë të paligjshme për të dhëna.

Ndërkohë, Këshilli Federal ka shprehur rritje të shqetësimit për sigurinë e informacionit konfidencial. Aktualisht po shqyrtohet mundësia që administrata federale të reduktojë varësinë nga Microsoft në afat të mesëm. Parlamenti ka ndarë 250 milionë franga për krijimin e një “Swiss Government Cloud”, por autoritetet paralajmërojnë se zëvendësimi i plotë i ofruesve amerikanë do të ishte i rrezikshëm dhe shumë i kushtueshëm.

70 përqind e tokave në Evropë janë të kontaminuara me produkte për mbrojtjen e bimëve. Kjo tregohet nga një studim i botuar në revistën “Nature”. Për këtë qëllim, studiues nga Universiteti i Cyrihut dhe nëntë institucione të tjera kërkimore analizuan 373 mostra toke nga 26 vende. Ndër 63 produktet e zakonshme për mbrojtjen e bimëve që ishin nën shqyrtim, fungicidet u gjetën më shpesh në mostrat e tokës.

Përbërësit aktivë kundër kërpudhave përbënin kështu 54 përqind të të gjithë pesticideve. Por edhe herbicidet, veçanërisht glifosati, dhe insekticidet që ata gjetën në tokë.

Mbetjet e pesticideve mund të zbuloheshin gjithashtu në tokë në pyll ose në livadhe, ku normalisht nuk përdoren pesticide. Sipas studimit, kjo ndoshta është për shkak të përhapjes së mjegullës së spërkatjes së mbrojtjes së bimëve nga erërat.

Studimi tregon “se produktet për mbrojtjen e bimëve gjithashtu përfaqësojnë një ndikim shumë të madh mjedisor në tokat tona”, thotë udhëheqësja e studimit Maria J. I. Briones nga Universiteti Spanjoll i Vigos. Disa përbërës aktivë që janë të vështirë për t’u degraduar do të mbeteshin në tokë për vite me radhë, ku ato kanë një ndikim afatgjatë në ekosistemin e tokës.

Përdorimi i produkteve për mbrojtjen e bimëve jo vetëm që lufton dëmtuesit, por edhe organizmat e dobishëm të tokës. Një shembull i kësaj është kërpudha mikorizale, shpjegon ekologu i tokës Marcel van der Heijden, profesor në Institutin e Bimëve dhe Mikrobiologjisë në Universitetin e Cyrihut. Kjo kërpudhë luan një rol të rëndësishëm në thithjen e ujit dhe lëndëve ushqyese nga të korrat.

Ndërsa pesticidet dëmtojnë kërpudhat mikorizale, organizma të tjerë, veçanërisht llojet e baktereve, përfitojnë nga përdorimi i produkteve për mbrojtjen e bimëve.

“Ndoshta sepse organizmat e tjerë janë të reduktuar”, siç dyshon autorja e parë e studimit Julia Königer nga Universiteti i Vigos. Shpesh nuk merret në konsideratë që pesticidet veprojnë edhe në organizmat që nuk janë shënjestra e agjentëve të përdorur. Efektet e dëmshme mbi zogjtë, bletët dhe insektet e tjera janë njohur dhe dokumentuar prej kohësh. Për të mbrojtur biodiversitetin e tokës, studiuesit tani po bëjnë thirrje që rezultatet e studimit të merren parasysh në rregulloret aktuale për produktet e mbrojtjes së bimëve, transmeton albinfo.ch.

Kërkesa e studiuesve bie në një kohë në të cilën BE planifikon të lejojë produktet e mbrojtjes së bimëve për një kohë të pacaktuar. Një propozim nga Komisioni i BE-së në dhjetor tregoi se miratimet e rregullta të reja të kërkuara më parë për substancat aktive duhet të shfuqizohen. Substancat më të rrezikshme duhet të përjashtohen prej tij, raporton SRF. Deri më tani, miratimi i një substance aktive në BE është dhënë vetëm për një periudhë të kufizuar kohore deri në 15 vjet dhe më pas duhet të rivlerësohet. Pa rinovim të suksesshëm, miratimi skadon. Ky ndryshim i BE-së në produktet e mbrojtjes së bimëve është i paligjshëm, sipas raportit të disa organizatave të mbrojtjes së konsumatorëve dhe mjedisit. Planet e Komisionit të BE-së çuan në një “ulje të ndjeshme të nivelit të mbrojtjes së mjedisit dhe shëndetit”, përfundoi analiza.

Pas tragjedisë së Crans-Montana, karnavalet në Zvicër po forcojnë sistemin e tyre të zjarrfikjes. Në Sierre, organizatorët heqin dorë nga djegia e njeriut të dimrit. Në Bazel, ku Morgenstreich shpesh tërheq më shumë se 200,000 njerëz, janë urdhëruar kontrolle.

Në Sierre (VS), u vendos që të mos digjej njeriu i dimrit gjatë festimeve të karnavalit. Do të kishte qenë “simbolikisht e pafat ta bënim këtë një muaj pas tragjedisë”, thotë Jérémie Zuber, president i njërit prej tre komiteteve organizative. “Sierre është si një fshat i madh. Ne të gjithë kemi të njohur të prekur nga drama”, tha ai.

“Nga ana tjetër, mendoj se edhe ne kemi këtë mision për t’i bërë njerëzit të buzëqeshin përsëri, për të provuar të kalojnë këtë kurs të vështirë”, thotë zyrtari. Pjesa tjetër e aktiviteteve të planifikuara, siç janë procesionet dhe koncertet, prandaj mirëmbahen.

Daljet e emergjencës në Kantinë

Në Monthey, karnaval, një nga më të mëdhenjtë në Zvicrën frëngjishtfolëse, do të zhvillohet sipas planit. “Koncepti i sigurisë është jashtëzakonisht rigoroz”, shpjegon menaxheri i saj Loïc Manigley. Ndryshimet e bëra për këtë edicion janë pra të vogla. Dhe për të përmendur shtimin e daljeve të emergjencës në “Cantene”. Bistrot dhe baret montheysans do të kontrollohen gjithashtu nga qyteti.

Në Sion, ku organizatorët po presin autorizimin përfundimtar, eventi nuk i nënshtrohet ende masave shtesë të sigurisë.

Në Fribourg, Karnavali i Bolze bazohet në një pajisje sigurie të strukturuar posaçërisht, sigurojnë organizatorët, shkruan RTS. Të gjitha bodrumet dhe baret do të jenë të hapura në vitin 2025 përsëri këtë vit. Çdo lokal ka një oficer sigurie në hyrje dhe një koncept të validuar nga autoritetet, transmeton albinfo.ch.

Në Bulle, karnavali mbahet ekskluzivisht në sallën e madhe të Bashkisë, një hapësirë ​​që mund të akomodojë 200 persona. Gjithçka kontrollohet nga kapiteni i zjarrfikësve. Në terren, menaxherët e bareve trajnohen dhe informohen për vendndodhjen e fikësve të zjarrit dhe daljeve të emergjencës. Departamenti i zjarrfikësve gjithashtu kontrollon lokalet në ditën e fillimit të karnavalit.

Vigjilencë e shtuar

Në Vaud, ndërsa afrohej Brandons de Payerne, organizatorët riafirmojnë vigjilencën e tyre në aspektin e sigurisë. “Ne kemi një plan sigurie të vlefshëm për të gjithë grupin, me aspekte specifike për secilin vend”, thotë Stéphane Wenger, president i përkohshëm i Brandons.

Në Moudon, presidenti i Brandons, Guillaume Besson, gjithashtu evokon ndërgjegjësim të shtuar pas tragjedisë në Valais.

Nga ana tjetër, në Avenches, nuk janë planifikuar ndryshime të mëdha.

Në Jura, organizatorët e festivalit Franches-Montagnes kanë njoftuar një forcim të masave të sigurisë në salla, veçanërisht në aspektin e tymit, pajisjeve piroteknike dhe matësit publikë.

Kontrollet në Bazel

Nga ana tjetër, përveç Sarine, karnavali më i madh i Zvicrës në Bazel ka marrë masa të veçanta. Zjarrfikësit u ngarkuan me detyrën e inspektimit të rreth 70 bodrumeve të claes. Dhe gjatë karnavalit, janë planifikuar kontrolle të sakta për të kontrolluar nëse kapaciteti i vendit respektohet. Në ambientet e shoqatave të aksesueshme për publikun, do të ndalohet gjithashtu pirja e duhanit dhe ndezja e zjarrit.

Edhe në Lucernë, këtë vit do të ketë tre patrulla përgjegjëse për kryerjen e kontrolleve, në vend të një, tha menaxheri i sigurisë së qytetit Christian Wandeler, të martën në një konferencë për shtyp.

Në Bellinzone, koncepti i sigurisë nga zjarri është përditësuar gjithashtu, veçanërisht për institucionet publike, të transformuara në një sallë vallëzimi për këtë rast, të cilat mirëpresin më shumë klientë. Komiteti Rabadan organizoi gjithashtu trajnime falas për të gjithë stafin e përkohshëm të barit për t’u mësuar atyre se si të përdorin fikëset e zjarrit.

Çmimet e qumështit në Zvicër do të bien nga shkurti. Kriteret për dhurimin e gjakut do të lehtësohen. Një ndalim për telefonat inteligjentë do të futet në shkollat ​​në rajonin Jura dhe rrëqebulli do të kapet për kantonin Graubünden. Këto dhe ndryshime të tjera do të hyjnë në fuqi në shkurt.

ÇMIMI I QUMËSHTIT: Çmimi A për qumështin do të bjerë me 0.04 CHF në 0.78 CHF për litër në shkurt. Kjo pjesërisht për shkak se aktualisht ka shumë qumësht në tregun zviceran. Po prodhohet më shumë sesa mund të përpunohet. Nga ana tjetër, çmimi i qumështit po bie në të gjithë botën. Kjo nga ana tjetër po ushtron presion mbi çmimin e qumështit zviceran. Shitësit me pakicë thonë se duan ta kalojnë uljen e çmimit të synuar te klientët e tyre dhe po planifikojnë fushata reklamuese.

DHURIMI I GJAKUT: Kriteret për dhurimin e gjakut në Zvicër do të lehtësohen nga 1 shkurti. Personat që kanë bërë transfuzion gjaku, kanë kaluar një periudhë të gjatë kohore në Mbretërinë e Bashkuar ose kanë kaluar nëpër procedura të caktuara mjekësore do të lejohen të dhurojnë përsëri, sipas Shërbimit të Dhurimit të Gjakut të Kryqit të Kuq Zviceran. Pavarësisht vendit ku është kryer transfuzioni i gjakut, tani do të zbatohet një periudhë pritjeje katërmujore pas çdo transfuzioni.

Sipas Dhurimit të Gjakut SRC, njerëzit që kanë kaluar një kohë të gjatë në Mbretërinë e Bashkuar në vitet 1980 dhe 1990 do të lejohen të dhurojnë përsëri gjak. Për procedurat neurokirurgjikale, zbatohet një periudhë pritjeje prej një viti, me kusht që procedura të jetë kryer në Zvicër. Njerëzit që kanë pasur një implant dentar në Zvicër që nga viti 1993 gjithashtu do të lejohen të dhurojnë përsëri gjak. Sipas Dhurimit të Gjakut SRC, rregullat e mëparshme kishin qenë në fuqi për më shumë se 20 vjet. Ato u futën në atë kohë për shkak të rrezikut të transmetimit të variantit të sëmundjes Creutzfeldt-Jakob përmes gjakut. Në fund të shekullit të kaluar, kishte një rrezik në rritje të infeksionit në Mbretërinë e Bashkuar, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

RREQEBULL: Autoritetet e gjuetisë në Jura po fillojnë një fushatë për të kapur rrëqebullin. Pasi tre rrëqebull u qëlluan aksidentalisht vitin e kaluar, autoritetet në Graubünden po lirojnë dy rrëqebull të rinj. Njëri do të kapet në Jura dhe tjetri në Rumani ose Sllovaki në vitin 2028. Zyra Federale për Mjedisin (FOEN) e miratoi këtë publikim në nëntor. Zhvendosja po mbikëqyret nga Fondacioni Kora dhe Instituti për Shëndetin e Peshqve dhe Jetës së Egër (Fiwi). Rrëqebullët e rinj synojnë gjithashtu të forcojnë diversitetin gjenetik në Graubünden.

TELEFONAT CELULARË: Në kantonin Jura, telefonat inteligjentë dhe orët inteligjente private do të ndalohen në shkolla nga 1 shkurti. Vetëm pajisjet dixhitale të ofruara nga shkollat ​​mund të vazhdojnë të përdoren. Kantone të tjera, si Valais dhe Aargau, tashmë kanë rregullore të ngjashme në fuqi.

VINJETA E AUTOSTRADËS: Nga 1 shkurti, vinjeta e autostradës së vitit 2025 nuk do të jetë më e vlefshme dhe duhet të blihet vinjeta e re e autostradës së vitit 2026. Ajo është e vlefshme deri më 31 janar 2027.

Një anketë nga On en parle zbulon se për një ditë skijimi familjar (dy të rritur dhe dy fëmijë nën 16 vjeç), çmimi mesatar është 175 franga, me ndryshime që variojnë nga 88 deri në 260 franga në varësi të resortit. Si t’i shpjegojmë këto ndryshime dhe të bëjmë ski pa shpenzuar shumë?

Më 16 janar 2026, u analizuan çmimet e 54 zonave të skijimit në Zvicrën frëngjishtfolëse për blerjen e një dite skijimi një muaj më vonë, të shtunën, më 21 shkurt, për një çift me dy fëmijë të moshës 9 dhe 13 vjeç. Të gjitha zonat e skijimit ofronin të paktën 20 kilometra pista.

Rezultati: mesatarisht, çmimi i një pakete për një familje është 175 franga. Megjithatë, çmimet variojnë nga njëshe në trefish, nga 88 franga në Jaunpass në 260 franga në Glacier 3000.

Menaxheri i përgjithshëm i Glacier 3000 shpjegon se, në një sallon akulloresh, funksionimi dhe mirëmbajtja e infrastrukturës është jashtëzakonisht e shtrenjtë, tre herë më e shtrenjtë se në një stacion me lartësi më të ulët, pa llogaritur çmimin e një teleferiku.

Nga 150 deri në 200 franga në ditë

Në pothuajse gjysmën e stacioneve të anketimit, duhet të paguani midis 150 dhe 200 frangave për ditën. Vini re se nga mosha 16 vjeç, fëmijët shpesh kalojnë në një grup tjetër tarifor. Prandaj, duhet të presim të paguajmë dukshëm më shumë nëse kemi fëmijë që po i afrohen shumicës.

A është bërë skijimi një hobi luksoz në Zvicër? Jo, sipas Laurent Vanat, një konsulent dhe specialist në vendpushimet e skive. “Nëse e krahasoni me një ditë në një park argëtimi, jemi në të njëjtat nivele çmimesh. Skijimi ka qenë gjithmonë një sport për klasën e mesme. Problemi tani, në të gjitha vendet evropiane, është se klasa e mesme po varfërohet. Njerëzit i perceptojnë gjërat si më të shtrenjta sepse kanë më pak mjete”, shpjegon specialisti, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Stacione të vogla për fillestarët, vendpushime të mëdha për ata me përvojë

Anketa tregon se disa vendpushime janë më të përballueshme, siç janë Jaunpass ose Domaine de la Vallée de Joux-Vaulion, të cilat ofrojnë një ditë për një familje me katër anëtarë me më pak se 100 franga. Cilat janë karakteristikat e këtyre stacioneve “me buxhet të vogël”? “Ato nuk janë në lartësi shumë të madhe. Ato gjithashtu kanë një numër të kufizuar teleferikësh dhe karrigesh. Sa i përket kilometrave të pistës, ato janë vendpushime ideale për fillestarët dhe fëmijët e vegjël. Zakonisht, fillestarët shijojnë skijimin përsëritës. Të bësh pabarazi nuk i intereson”, thotë Laurent Vanat.

Në ekstremin tjetër, midis vendpushimeve më të shtrenjta, përveç Glacier 3000, gjejmë Saas-Fee dhe 4 Vallées, ku duhet të paguash rreth 250 franga. Për Laurent Vanat, tarifa të tilla shpjegohen kryesisht nga numri i teleferikëve dhe ndryshimi në lartësi. Në Saas-Fee dhe Les 4 Vallées, ka, për shembull, përkatësisht 27 dhe 60 teleferikë.

Zgjidhni vendpushimin sipas skiatorit më pak të mirë

Si të skijoni me familjen tuaj në Zvicër pa shpenzuar shumë? “Në përgjithësi, në fund të sezonit, ka më pak pista të hapura. Çmimet pastaj kanë tendencë të bien. Gjithashtu duhet të jeni në kërkim të promovimeve të herëpashershme.”

Po çmimet dinamike? “Nëse stacioni ku doni të shkoni aplikon çmime dinamike, mund të kurseni 10 deri në 20 franga në një paketë duke e blerë atë paraprakisht. Një tjetër këshillë e trashë: zgjidhni resortin sipas profilit të skiatorit më pak të mirë në familje. Kjo do të shmangë pagesën për një biletë në një resort kompleks me shumë ambiente, ndërsa një ose dy skiatorë nuk do të përfitojnë fare prej tij.”

Parlamenti i kantonit Basel-Landschaft ka vendosur ngushtësisht kundër lejes së policëve me leje qëndrimi C. Rezultati i votimit ishte i barabartë, 40 me 40, dhe vendimi u mor nga vota vendimtare e nënkryetarit të këshillit të rrethit, Andreas Dürr nga FDP, i cili u shpreh i befasuar nga situata.

Si pasojë, kandidatët për polici në Basel-Landschaft do të vazhdojnë të kenë nevojë për pasaportë zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Këshilltarët kantonalë të Basel-Landschaft mbështetën kufizimin e policëve vetëm për qytetarët zviceranë. “Monopoli mbi përdorimin e forcës duhet të jetë në duart e zviceranëve,” tha këshilltari kantonal i SVP, Martin Karrer. Kolegia e tij nga partia, Jacqueline Wunderer, shtoi se çdo person me leje C mund të bëhet qytetar zviceran, pasi kjo është një mundësi e hapur për të gjithë. Leja C jepet për personat që kanë jetuar në Zvicër për 5 deri në 10 vjet dhe quhet edhe leje qëndrimi e përhershme, sepse garanton të drejtën e qëndrimit të pakufizuar.

Nga ana tjetër, partitë e majta vlerësuan aftësitë individuale të kandidatëve. Stephan Ackermann nga Partia e Gjelbër theksoi besimin e tij tek provimi hyrës, i cili sipas tij do të dallojë kandidatët e aftë nga ata të paaftë. Ai shtoi se posedimi i pasaportës nuk është një faktor vendimtar.

SP-ja, përfaqësuar nga drejtoresha e sigurisë Kathrin Schweizer, ngriti shqetësime për procedurën e shtetësisë. Nëse një kandidat duhet të ndryshojë komunën gjatë shkollës së policisë, do të duhet të presë përsëri pesë vjet për të aplikuar për shtetësi të re, duke bërë që procesi të zgjasë shumë, për shkak të ligjit të rreptë zviceran për shtetësi.

Debati në Basel-Landschaft është shembullor. Edhe parlamenti i Bernës ka diskutuar të njëjtën temë në 2022, duke ardhur në të njëjtin përfundim: shërbimi policor është i rezervuar për zviceranët. Aktualisht, 14 kantone kanë këtë rregull. Vetëm kantonet Basel-Stadt, Neuchâtel dhe Jura nuk kërkojnë pasaportë zvicerane, por kandidatët duhet të kenë leje C në fillim të trajnimit.

Kantoni Basel-Landschaft mbetet kështu i përkushtuar ndaj status quo-së zvicerane, duke i dhënë fund diskutimeve për këtë çështje për të ardhmen e afërt.

Paga minimale në kantonin zviceran të Gjenevës po ka një efekt “pozitiv” dhe “thelbësor” tek punonjësit më të ulët të paguar, sipas një studimi.

Dy vjet pas lançimit të tij në vitin 2020, përqindja e pagave nën pagën minimale kishte rënë nga 7.4% në 4%.

Ky raport është i katërti dhe i fundit në një studim të porositur nga Departamenti i Ekonomisë dhe Punësimit nga Shkolla e Menaxhimit të Gjenevës dhe Universiteti i Gjenevës, transmeton albinfo.ch.

Ai konfirmon se gratë janë fituese, me përqindjen e pagave në sektorin privat nën pagën minimale që ka rënë nga 10.7% në 5.3%.

Shifra për burrat ka rënë nga 5% në 3%. Hendeku mesatar i pagave në raport me minimumin ligjor është ngushtuar gjithashtu ndjeshëm, nga 14% në 6.9%.
Raporti tregon gjithashtu se paga minimale nuk ka pasur efekt të rëndësishëm në papunësi.