Archives

Policia zvicerane apelon për kujdes nga orteqet

Posted on by erezzaademi

Pashkët janë shumë afër dhe me to disa ditë pushimi për shumë njerëz. Parashikimi i motit është i shkëlqyer, duhet të bëhet gjithnjë e më ngrohtë në ditët në vijim. Nga e diela, priten 20 gradë e më shumë në Mittelland, dhe duhet të ketë nëntë gradë në 2000 metra mbi nivelin e detit.

Në të njëjtën kohë ka shumë borë të freskët në male. Kjo çon në kushte pjesërisht të pasigurta sa i përket situatës së ortekëve.

Policia kantonale e Innerrhode, për shembull, paralajmëron se situata në Alpstein – rajoni përreth Säntis – është “pjesërisht kritike”. Alpinistët gjithashtu do të duhet të presin ortekë në çdo kohë. Prandaj, policia dhe organizatat lokale të turizmit këshillojnë kundër “aktiviteteve në Alpstein”.

“Shumë borë ka rënë në dy periudhat e fundit të reshjeve, veçanërisht në shpatin verior të Alpeve”, thotë parashikuesi i ortekëve Thomas Stucki nga SLF.

Hartat e përditësuara tregojnë se në disa vende ka rënë deri në një metër e më shumë borë në shtatë ditët e fundit në 2000 metra.

Për shkak se gjatë reshjeve të borës frynte një erë e fortë nga veriu, akumulimet e borës së dendur duhet të merren parasysh në vlerësimin e rrezikut, sipas Stucki-t. “Sidomos në veri, njerëzit mund të shkaktojnë orteqe që mund të rriten shumë.”

Situata në Valais qendrore dhe jugore, si dhe në Graubünden, është bërë më e qëndrueshme, por për shkak të shtresave të dobëta më të thella në mbulesën e borës, shkaktimi i orteqeve të mëdha është gjithashtu i mundur në vende atje, sipas parashikuesit të orteqeve Stucki, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Për skiatorët variantë, përveç shpateve të shënuara, kjo do të thotë: “Duhet të vlerësoni situatën lokale të orteqeve dhe të jeni në gjendje të lexoni terrenin në mënyrë që të zgjidhni një rrugë që ka rrezik sa më të ulët të jetë e mundur.”

Në fakt, kërkohet kujdes i madh në nivelin e paralajmërimit 3, veçanërisht në terren të pjerrët me një pjerrësi prej më shumë se 30 gradë.

E njëjta gjë vlen edhe për turistët e skive: Këtu Stucki rekomandon që të planifikoni saktësisht itinerarin dhe gjithashtu të konsultoheni me mjetet e disponueshme në internet si whiterisk.ch ose skitourenguru.com.

Dhe: “Në vend, duhet të vlerësoni vazhdimisht situatën lokale dhe ta krahasoni atë me informacionin që keni mbledhur gjatë përgatitjes.”

Duke pasur parasysh zhvillimin e pritur të motit gjatë ditëve të Pashkëve, rreziku i ortekëve të thatë po zvogëlohet, sipas Stuckit. Nga ana tjetër, me rritjen e temperaturave, rreziku i rrëshqitjes së borës dhe ortekëve të lagësht rritet.

“Për momentin, priten ortekë bore, veçanërisht në nivele mesatare, ku bora e freskët ka rënë në tokë”, thotë Stucki. Nëse bëhet edhe më ngrohtë, mund të ndodhin edhe ortekë bore të lagësht – këto janë ortekë spontane që ndodhin kryesisht në gjysmën e dytë të ditës.

Pra, duhet të filloni turin e skive herët në mëngjes në mënyrë që të zbrisni nga mali rreth mesditës, kur të bëhet ngrohtë.

Një gjë është e qartë: Moti i bukur i Pashkëve do të tërheqë shumë njerëz në male – por këshillohet kujdes kur qëndroni jashtë rrugës, si dhe gjatë tureve me ski dhe udhëtimeve të ndryshme.

SHBA-të pritet të vendosin tarifa 100% për disa ilaçe

Posted on by erezzaademi

Administrata e Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, po përgatitet të vendosë tarifa 100% për disa ilaçe. Financial Times raporton se tarifat mund të shpallen më vonë sot dhe do të zbatohen për kompanitë farmaceutike që nuk kanë arritur një marrëveshje me Shtëpinë e Bardhë.

Detyrimet e reja do të vendosen nëpërmjet Seksionit 232, i cili parashikon nisjen e një hetimi përpara se të vendoset nëse do t’i miratohen ato.

Në dhjetor 2025, Trump njoftoi marrëveshje me nëntë firma farmaceutike, duke përfshirë Novartis të Zvicrës dhe Genentech (një degë e gjigantit zviceran Roche), për të ulur çmimin e disa produkteve mjekësore, transmeton albinfo.ch.

Si pjesë e marrëveshjes, Novartis do të angazhohej për të zbatuar disa masa për të mbështetur prioritetet e qeverisë amerikane për të përmbajtur çmimet e ilaçeve. Këto përfshijnë një angazhim për të sjellë ilaçe të reja në vendet me të ardhura të larta me çmime të krahasueshme.

Ndër firmat që kanë arritur marrëveshje me Shtëpinë e Bardhë për të rritur investimet në SHBA dhe për të ulur çmimet e ilaçeve në këmbim të një armëpushimi mbi tarifat janë Pfizer, AstraZeneca, Eli Lilly dhe Novo Nordisk.

Çmimet e gazit rriten në Evropë, por furnizimi është i siguruar

Posted on by erezzaademi

Lufta në Lindjen e Mesme prish tregtinë e gazit. Në Katar, uzina më e madhe e gazit natyror të lëngshëm në botë është mbyllur për dhjetë ditë. Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës normalisht kalon çdo ditë 20% e gazit natyror në botë, është gjithashtu pothuajse në një ndalesë. Si rezultat, çmimi i megavat-orës në tregjet në Evropë është pothuajse dyfishuar brenda një muaji.

Nga ana tjetër, furnizimi në vendin tonë nuk është i kërcënuar. Zvicra furnizohet nga partnerë evropianë, gazi i të cilëve vjen kryesisht nga Norvegjia dhe Shtetet e Bashkuara. Më pak se 10% vjen nga Katari. Prandaj, situata nuk është kritike për momentin.

Pa përmendur që, që nga lufta në Ukrainë, Zvicra u ka kërkuar furnizuesve të rezervojnë të paktën 15% të konsumit vjetor. Disa prej tyre kanë ribërë rezervat e tyre para se çmimet të rriten.

“Ne blemë vëllime me një çmim të rënë dakord para krizës, më të ulët se tregu aktual. Ato do të dorëzohen këtë verë”, shpjegon Frédéric Rivier, drejtor tregtar i kompanisë Gaznat, të enjten për RTS, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, çmimi i blerjes së gazit për Evropën dhe Zvicrën, edhe nëse jemi larg rekordeve të vitit 2022, është rritur brenda një muaji nga 30 në më shumë se 50 euro për megavat orë. Kjo rritje pritet të vazhdojë në afat të shkurtër.

Rreziku i varësisë nga Shtetet e Bashkuara

“Nëse situata nuk ndryshon, vlerësohet se megavat ora mund të arrijë gati 90 euro brenda tre muajve. Edhe nëse lufta ndalet së shpejti, çmimet do të mbeten të larta gjatë vitit 2026”, parashikon Sami Ramdani, mësues-hulumtues në Institutin për Marrëdhënie Ndërkombëtare dhe Strategjike.

Në Zvicër, disa industri do të preken – metalurgjia, kimia, ndërtimi – dhe gati 20% e ndërtesave që ngrohen me gaz.

Shtetet e Bashkuara planifikojnë të dyfishojnë prodhimin e gazit natyror të lëngshëm këtë vit, gjë që mund të lehtësojë presionin mbi çmimet në afat të mesëm. Por ky partneritet mbart një rrezik, paralajmëron Sami Ramdani.

“Shtetet e Bashkuara përbëjnë 25% të furnizimit me gaz të Evropës. Varësia nga partneri rus tek partneri amerikan është zhvendosur. Sot, situata në Hormuz forcon aftësinë e Shteteve të Bashkuara për të na bërë të këndojmë. Administrata Trump mund të dekretojë masa për të kufizuar tregtinë midis prodhuesve amerikanë dhe konsumatorëve evropianë.”

Nga sekonda në euro: Çfarë po ndodh me njehsorët e rrymës në Kosovë?

Posted on by erezzaademi

Debati disaditor se në Kosovë ka njehsorë elektrikë me orë tarifore të pasakta u kurorëzua më 1 prill, me tërheqjen e disa sosh prej funksionit nga një komision i themeluar nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI).

Komisioni doli në terren pasi partia opozitare, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), dhe media lokale Nacionale, publikuan gjetjet e hulumtimeve të tyre – rreth 2 mijë mostra në total – për mospërputhjet mes orës në njehsorët e rrymës me orën lokale.

Sipas autoriteteve, standardi i lejuar për pasaktësi është +/- 0.5 sekonda në ditë, varësisht prej temperaturës dhe kohëzgjatjes së njehsorit, ndërsa ka qytetarë që pretendojnë se pasaktësia shkon në disa orë.

Pse koha e saktë ka rëndësi?

Sepse çmimi i energjisë elektrike në Kosovë është ndryshe-ndryshe, varësisht se kur shpenzohet.

Ekziston tarifa e lartë gjatë ditës, dhe tarifa e ulët gjatë natës. Kjo e fundit, në dimër aplikohet në periudhën kohore 22:00 – 07:00, ndërsa verës gjatë orëve 23:00 – 08:00.

Sipas tarifave aktuale, konsumatorët familjarë që shpenzojnë deri në 800 kilovatë në orë (kWh) paguajnë 9.05 centë për kilovat, ndërsa 15.43 centë nëse e tejkalojnë këtë prag.

Gjatë tarifës së ulët, konsumatorët e paguajnë 3.88 centë kilovatin, ndërsa 7.28 centë nëse e tejkalojnë shifrën prej 800 kilovatësh.

LDK-ja pretendon se qytetarët janë dëmtuar nga “një skemë e madhe mashtrimi”, meqë ata mund të kenë besuar se e kanë shpenzuar energjinë në orët kur zbatohet tarifa e ulët, por me dallimet në kohë ata kanë shpenzuar shumë më tepër.

Kompania Kosovare për Distribuim të Energjisë Elektrike (KEDS) tha në një konferencë për media, më 1 prill, se mospërputhjet janë çështje teknike dhe nuk përfaqësojnë manipulim. Sipas kompanisë, nëse kalimi në tarifë është bërë me disa minuta vonesë, atëherë edhe ka përfunduar më vonë – por, në rast të identifikimit të pasaktësive jashtë normave të lejuara, “qytetarët do të kompensohen deri në centin e fundit”.

“KEDS dhe KESCO [Kompania Kosovare për Furnizim me Energji Elektrike] nuk mund të përfitojnë financiarisht nga kjo situatë. Një gjë të tillë nuk e lejon as korniza rregullative, e cila vendoset në bazë të parimit të të hyrave të lejuara maksimale”, thanë mes tjerash zyrtarë të kompanisë.

Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) – e cila mbikëqyr KEDS-in dhe KESCO-n – është zotuar se do të marrë masa në rast të konstatimit të gabimeve në funksionimin e njehsorëve elektrikë, dhe ka rikujtuar se përgjegjës për kalibrimin e njehsorëve është Agjencia e Metrologjisë së Kosovës, e cila funksionon në kuadër të MINTI-t.

Pse po ndërrohen njehsorët?

Një tjetër aspekt shumë i diskutuar në ditët e fundit ka të bëjë me ndërrimin e njehsorëve. Për KEDS-in, kjo procedurë është krejt normale dhe parashihet me rregulloret e punës.

“U kemi dhënë përparësi njehsorëve me vjetërsi më të lartë. Kemi një sasi të vogël të njehsorëve mekanikë”, tha Flamur Kurtaj nga KEDS-i, duke përmendur se bëhet fjalë për pothuajse 10 për qind të njehsorëve të tillë në total, pasi rreth 70 për qind e njehsorëve janë digjitalë dhe 20 për qind janë inteligjentë – ku pasaktësitë në kohë janë të pamundshme.

Kompania bëri të ditur se vetëm gjatë vitit të kaluar janë instaluar 130 mijë njehsorë të rinj digjitalë në gjithë Kosovën.

Por, Burim Ejupi nga Instituti për Politika Zhvillimore – INDEP i tha Radios Evropa e Lirë se beson që ky veprim vetëm sa i rrit dyshimet që njehsorët nuk kanë qenë të saktë.

“Fakti që këto ndryshime kanë nisur të bëhen në këtë moment tregon se kompania po tenton të fshehë gjurmë”.

LDK-ja paralajmëroi që dosjen me mbi 500 dëshmi të qytetarëve për pasaktësitë në orët tarifore në njehsorë do ta dërgojë në Prokurori.

“Ne i thërrasim organet kompetente që t’i hetojnë, edhe KEDS-in edhe Ministrinë, sepse këtu kemi të bëjmë me një skandal super serioz dhe super të madh. Nuk munden as KEDS-i dhe as Ministria të dalin dhe t’i tërheqin këta njehsorë, të pretendojnë që rastet janë të izoluara, pa pasur një hetim të plotë nga të gjitha organet e hetuesisë”.

Gjithë këto diskutime bëhen pak kohë pas ankesave të qytetarëve për reduktime të rrymës.

Ndonëse është vend që fle në thëngjill, Kosova prodhon pjesën më të madhe të energjisë përmes dy termocentraleve të vjetra prej disa dekadash – Kosova A dhe Kosova B. Marrëveshjet për ndërtim të një termocentrali të ri kanë dështuar vite më parë.

Kjo situatë e bën të pashmangshme blerjen e rrymës në vlera milionëshe në baza vjetore. Diçka e tillë reflektohet më pas në përcaktimin e tarifave vjetore të rrymës nga ana e ZRRE-së.

Ky institucion shpall tarifat prej 1 prillit, të cilat vlejnë deri më 31 mars të vitit pasues, mirëpo këtë vit vendimi është shtyrë për 1 maj.

Disa operatorë energjetikë kanë kërkuar rritje të tarifave prej 20 për qind, por asgjë nuk është përcaktuar ende./REL

Kostot e strehimit dhe energjisë nxisin inflacionin në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Çmimet e konsumit në Zvicër u rritën me 0.3% nga viti në vit në mars, të nxitura kryesisht nga kostot e strehimit, thotë Zyra Federale e Statistikave. Inflacioni më parë kishte arritur kulmin në 0.1% si në janar ashtu edhe në shkurt.

Duke përbërë një të katërtën e mirë të shpenzimeve familjare, kostot e strehimit dhe energjisë u rritën me 1.3%, tregoi Zyra e Statistikave në një raport të publikuar të enjten. Kujdesi shëndetësor dhe transporti, në të kundërt, regjistruan rënie prej 0.2% dhe 0.8%, me pesha përkatëse prej 17% dhe 11%.

Duke përjashtuar qiranë, e cila u rrit me 1.4%, inflacioni do të kishte qenë zero, sipas Zyrës Federale të Statistikave.

Në bazë mujore, indeksi i çmimeve të konsumit u rrit me 0.2%. Kostoja e produkteve të naftës u rrit me më shumë se 10%, por përbën vetëm 2.1% të shpenzimeve të marra në konsideratë nga statisticienët federalë, transmeton albinfo.ch.

Rritja mbetet modeste krahasuar me parashikimet e ekonomistëve të anketuar nga agjencia e lajmeve AWP, të cilët kishin parashikuar shifra që varionin nga 0.3% në 0.6%.

Një ishull stabiliteti

Inflacioni në Zvicër mbetet dukshëm më i moderuar se në vendet fqinje, me eurozonën që raportoi të mërkurën një rritje vjetore prej 2.5% në mars, pas 1.9% në shkurt.

“Rritja modeste e inflacionit në mars […] konfirmon qëndrueshmërinë relative të Zvicrës ndaj shokut të naftës”, tha GianLuigi Mandruzzato, një ekonomist në EFG, i cili gjithashtu theksoi peshën e ulët të çmimeve të karburantit në indeksin e çmimeve të konsumit.

“Dinamika e çmimeve mbetet e dominuar nga faktorët vendas”, tha Arthur Jurus, kreu i investimeve në Oddo BHF Zvicër, duke përmendur qiranë si nxitësin kryesor. “Mallrat e importuara vazhdojnë të ushtrojnë presion deflacionist, të nxitur nga një frang strukturorisht i fortë”, shtoi ai.

Dogana e Kosovës shënon rritje të qëndrueshme të të hyrave

Posted on by Drin Reçica

Dogana e Kosovës ka njoftuar se gjatë muajit mars ka regjistruar një rritje të qëndrueshme të të hyrave, duke arritur në 431 milionë euro. Kjo shënon një rritje prej 4.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, ndërsa vetëm gjatë muajit mars të hyrat janë rritur me 12.7%, përcjell albinfo.ch.

Përveç të hyrave, Dogana ka arritur rezultate të rëndësishme në luftën kundër kontrabandës. Gjatë kësaj periudhe, autoritetet kanë zbuluar mallra të kontrabanduar në vlerë prej 800 mijë euro në rajonin e Prishtinës.

Në plan ndërkombëtar, Dogana e Kosovës është renditur në top 10 vendet më të suksesshme në kuadër të operacionit STOP IV, duke u pozicionuar e 7-ta nga 119 shtete pjesëmarrëse. Ky rezultat reflekton angazhimin e autoriteteve për të përmirësuar menaxhimin e të hyrave dhe për të luftuar tregtinë e paligjshme./Albinfo.ch

Mësuesi 37-vjeçar në Zvicër arrestohet për abuzim seksual ndaj fëmijëve

Posted on by Drin Reçica

Një mësues 37-vjeçar i shkollës së mesme nga Bellinzon ndodhet nën hetim për mospërmbajtje seksuale ndaj fëmijëve. Pas intervistimeve të para, ai u arrestua, dhe vendimi i masës së arrestit u konfirmua nga gjyqtari për masat e detyrueshme, përcjell albinfo.ch.

Hetimet, të cilat janë ende në fazën fillestare, fokusohen kryesisht në dyshime për shkelje të intimitetit të minorenëve, sipas një komunikate për media nga prokuroria dhe policia kantonale e Ticino.

Procesi penal është duke vazhduar, dhe autoritetet nuk kanë dhënë detaje të mëtejshme mbi ngjarjen, për shkak të mbrojtjes së të miturve të përfshirë.

Nëse dëshiron, mund ta bëj edhe një version më të shkurtër dhe të përshtatshëm për portal lajmesh online, që të jetë i qartë dhe i drejtpërdrejtë për lexuesin. /Albinfo.ch

Italia përfshihet nga stuhitë dhe dëbora, rrëzime urash dhe banorë të bllokuar

Posted on by Drin Reçica

Të enjten, Italia u godit nga një mot i keq, me shira të rrëmbyeshëm dhe stuhi bore, të cilat shkaktuan rrëzim urash dhe bllokuan banorë në shtëpitë e tyre. Moti i ligë preku kryesisht Italinë qendrore dhe jugore, përcjell albinfo.ch.

Zjarrfikësit përdorën kamionë të posaçëm për pastrimin e borës, duke e larguar atë nga rrugët e qyteteve të vogla në rajonin italian të Molise. Ata raportuan se gjatë ditës kryen rreth 800 operacione emergjente, duke ndihmuar njerëzit e prekur nga dëbora e madhe, era e fortë dhe shirat.

Situata u përkeqësua veçanërisht në Campobasso, ku lumi Trigno doli nga shtrati, duke shkaktuar shembjen e një ure. Për të garantuar sigurinë e banorëve, helikopterët e zjarrfikësve kontrollonin zonën nga ajri, për t’u siguruar që asnjë automjet të mos ishte rrëmbyer nga shembja.

Situata mbetet kritike, ndërsa autoritetet vazhdojnë të ndjekin dhe të menaxhojnë emergjencat e shkaktuara nga moti ekstrem. /Albinfo.ch

St. Gallen ka parkingun më të shtrenjtë në Zvicër

Posted on by Drin Reçica

Në St. Gallen, autofituesit janë të zemëruar pas vendosjes së parkimeve të reja për motoçikleta në qendër të qytetit, që ngjajnë pothuajse identik me parkimet e makinave. Një shenjë e vogël është e vetmja që tregon ndryshimin. Ata që parkojnë makinat e tyre katër rrotëshe në këto vende përballen me gjoba të menjëhershme, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave të policisë së qytetit, brenda vetëm 20 ditësh janë lëshuar 290 gjoba, duke sjellë një të ardhur prej 12,000 frangash. Shumica e parkimeve për motoçikleta mbeten të papërdorura, ndërsa makinat vazhdojnë të ndëshkohen.

Situata u krijua pas heqjes së mbi 100 parkimeve për makina në qendër të qytetit vitin e kaluar, për t’i hapur rrugë parkut të ri Central me 330 vende të mbrojtura nga moti. Madje, 12 parkimet më të kërkuara pranë godinës «Union» u hoqën, duke irrituar banorët që nuk mund të vepronin shumë për shkak të bllokimeve me bollëra betoni që u vendosën që nga marsi i vitit 2025.

Së fundmi, barrikadat u hoqën, por parkimet nuk u kthyen për makina. Tani ato janë parkime të dedikuara për motoçikleta, megjithëse duken akoma si parkime për makina dhe shenja e bardhë “P” mbi sfond blu mund të krijojë konfuzion.

Shumë banorë i quajnë këto masa “shikanim”, pasi gjobat po bien masivisht dhe përdorimi real i parkimeve për motoçikleta është i ulët, ndërsa autofituesit përballen me kosto të papritur./Albinfo.ch

FMN-ja për Kosovën: Ngadalësim i ekonomisë, rritje e inflacionit dhe rreziqe nga pasiguria politike

Posted on by Drin Reçica

Raporti vjetor i FMN-së thekson rritje të BPB-së prej 3.6% në vitin 2025, inflacion 5.7% në janar 2026 dhe rreziqe të vazhdueshme nga pasiguria politike dhe zhvillimet globale, përcjell albinfo.ch.

Bordi Ekzekutiv i Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka publikuar të enjten raportin vjetor për Kosovën, duke vlerësuar se ekonomia e vendit ka vazhduar të rritet, por me ritëm më të ngadalshëm, ndërsa inflacioni është rritur dhe rreziqet ekonomike mbeten të pranishme.

Sipas FMN-së, pas një viti të shënuar me bllokadë politike, aktiviteti ekonomik është ngadalësuar. Rritja reale e Bruto Produktit të Brendshëm (BPB) ra në 3.6% gjatë vitit 2025, nga 4.6% sa ishte në vitin 2024. Kjo rënie u ndikua kryesisht nga rënia e eksporteve dhe dobësimi i kërkesës nga sektori privat, megjithëse u kompensua pjesërisht nga rritja e shpenzimeve dhe investimeve publike.

FMN-ja thekson se inflacioni në Kosovë ka vazhduar të rritet dhe ka arritur rreth 5.7% në janar 2026, kryesisht si pasojë e rritjes së çmimeve të ushqimit.

Po ashtu, deficiti i llogarisë rrjedhëse është rritur në 9.2% të BPB-së, duke reflektuar rritjen e importeve, veçanërisht të energjisë dhe ushqimit.

Sa i përket projeksioneve për vitin 2026, FMN-ja parashikon se rritja ekonomike do të jetë 3.3%, ndërsa inflacioni pritet të rritet në 5.9%, për të rënë gradualisht në rreth 2% deri në vitin 2028.

“Deficiti tregtar do të mbetet i lartë për shkak të importeve të mëdha. Një nga arsyet e rritjes së deficitit në vitin 2026 pritet të jetë edhe ndalja e përkohshme e një termocentrali me qymyr për renovim”, thuhet në raport.

Në analizën e saj, FMN-ja ka përmendur edhe rreziqet kryesore që mund të ndikojnë negativisht në ekonominë e Kosovës, përfshirë konfliktet në Lindjen e Mesme, tensionet në tregtinë globale, rritjen e çmimeve të produkteve bazë dhe pasigurinë politike në vend, siç është procesi i zgjedhjes së presidentit.

Megjithatë, në anën pozitive, FMN-ja vlerëson se Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian mund të ketë ndikim të rëndësishëm në rritjen ekonomike dhe punësim, nëse zbatohet me kohë dhe në mënyrë efektive.

Në rekomandimet e saj, FMN-ja i ka kërkuar Kosovës që të mos rrisë ndjeshëm shpenzimet buxhetore në vitin 2026, të ruajë stabilitetin makroekonomik, të rrisë investimet publike dhe të përmirësojë menaxhimin e financave publike. Po ashtu, është kërkuar rritje e të hyrave buxhetore, forcim i mbikëqyrjes së sektorit bankar, monitorim më i kujdesshëm i kredive dhe tregut të patundshmërive, si dhe reforma strukturore për të rritur konkurrueshmërinë.

FMN-ja ka theksuar nevojën për uljen e papunësisë, rritjen e pjesëmarrjes së grave në tregun e punës, zvogëlimin e ekonomisë joformale dhe përmirësimin e sektorit të energjisë.

Në përfundim, FMN-ja vlerëson se ekonomia e Kosovës ka perspektivë pozitive, por mbetet e ekspozuar ndaj rreziqeve politike dhe zhvillimeve ndërkombëtare. Për këtë arsye, kërkohen reforma, kontroll më i madh i shpenzimeve dhe investime më të mençura, në mënyrë që vendi të arrijë rritje të qëndrueshme dhe të afrohet me standardet e Bashkimit Evropian./Albinfo.ch

Lionela Jakaj në finalen e “The Voice Kids”, 14-vjeçarja shqiptare synon fitoren në Austri

Posted on by Drin Reçica

Të premten, më 3 prill, në ora 20:15, do të mbahet finalja e madhe e spektaklit të njohur “The Voice Kids”, ku do të përcaktohet fituesi i këtij edicioni, shkruan albinfo.ch.

Në këtë natë vendimtare, secili talent do të performojë një këngë solo dhe më pas do të rikthehet në skenë për një performancë të përbashkët me trajnerin dhe ekipin e tij. Fituesi do të vendoset nga votat e publikut, të cilat mund të realizohen përmes aplikacionit Joyn, me telefon dhe përmes mesazheve.

Në finale kanë arritur gjithsej 12 finalistë, të ndarë në katër grupe, ku secili grup përbëhet nga tre këngëtarë dhe udhëhiqet nga trajneri përkatës.

Pjesë e finales është edhe Lionela Jakaj, 14-vjeçarja shqiptare që banon në Tulln të Austrisë dhe është me origjinë nga komuna e Gjakovës. Ajo është pjesë e grupit HE/RO dhe ka tërhequr vëmendjen e publikut me paraqitjen e saj energjike dhe vetëbesimin në skenë,

Lionela është prezantuar në spektakël me këngën “Easy” të Loredanës, ndërsa muzika rep mbetet stili që ajo e pëlqen më shumë. Sipas albinfo.at, Lionela tashmë mund të rivalizojë reperët e njohur për sa i përket vetëbesimit, duke u shprehur me moton e saj: “Nëse dua diçka, e arrij!”

Sa i përket çmimit, talenti fitues i “The Voice Kids” do të shpërblehet me 20,000 euro fonde arsimore, si dhe me mundësinë për të prodhuar këngën e tij në bashkëpunim me “Embassy of Music”.

Finalja pritet të sjellë emocione të mëdha, ndërsa Lionela Jakaj mbetet një nga emrat më të komentuar dhe shpresë e madhe për sukses në këtë garë prestigjioze./Albinfo.at

 

14-vjeçarja shqiptare nga Vjena mahnit jurinë në “The Voice of Kids” në Gjermani

 

Muaji i Frankofonisë në Stokholm shënohet me aktivitete kulturore nga Ambasada e Kosovës

Posted on by Drin Reçica

Muaji i Frankofonisë në Stokholm është shënuar me një sërë aktivitetesh kulturore dhe edukative të organizuara nga Ambasada e Republikës së Kosovës në Stokholm, në bashkëpunim me Institutin Francez në Stokholm, Ambasadën e Zvicrës në Suedi, si dhe partnerë të tjerë arsimorë e kulturorë, përcjell albinfo.ch.

Aktiviteti kulmor i këtij muaji ishte shfaqja e filmit “La Beauté de l’Âne” në kinemanë Zita, një vepër që trajton me ndjeshmëri temat e mërgimit, kujtesës dhe pasojave të luftës në Kosovë. Filmi u vlerësua për rrëfimin e tij personal dhe reflektues, duke nxitur interes të madh te publiku.

Pas shfaqjes, u zhvillua një diskutim interaktiv me regjisoren Dea Gjinovci, i udhëhequr në gjuhën frënge nga Nisa Sherifi, duke krijuar një hapësirë të hapur dialogu dhe shkëmbimi mendimesh me pjesëmarrësit.

Në vazhdim të programit, në ambientet e Ambasadës së Kosovës në Stokholm u organizua një pritje diplomatike me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të vendeve frankofone. Fjalën e rastit e mbajti Ambasadorja Shkendije Geci-Sherifi, së bashku me Vincent Juillerat, Zëvendës Shef i Misionit të Ambasadës së Zvicrës në Suedi, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit kulturor dhe promovimit të vlerave frankofone.

Mbrëmja u shoqërua me interpretim në piano të veprave të kompozitorit francez Yann Tiersen, si dhe me muzikë franceze, duke i dhënë aktivitetit një dimension të veçantë artistik në frymën e celebrimit të gjuhës dhe kulturës frënge.

Gjatë gjithë muajit u realizuan edhe aktivitete të tjera, përfshirë prezantimin e gastronomisë, një masterclass me regjisoren Dea Gjinovci, si dhe një aktivitet të veçantë me nxënësit e Lycée français Saint-Louis de Stockholm, duke kontribuar në promovimin e dialogut dhe shkëmbimit ndërkulturor.

Muaji i Frankofonisë në Stokholm u vlerësua si një organizim i rëndësishëm kulturor, që forcon lidhjet ndërkombëtare dhe promovon rolin e Kosovës në bashkëpunimet kulturore evropiane./Albinfo.ch

Rita Ora tërheq vëmendjen në Irlandë me paraqitje të guximshme skenike

Posted on by Drin Reçica

Këngëtarja me origjinë shqiptare, Rita Ora, ka tërhequr vëmendje të madhe me paraqitjen e saj të fundit gjatë një performance në Irlandë, ku u shfaq me një stil të guximshëm dhe tejet të komentuar, përcjell albinfo.ch.

Artistja u pa e veshur me një fustan të shkurtër prej lëkure me korse, i cili theksonte linjat e saj trupore, duke i dhënë një pamje të fuqishme dhe tërheqëse në skenë.

Rita e kompletoi dukjen me çizme të gjata deri në gju, ndërsa disa detaje rozë i shtuan edhe më shumë hijeshi paraqitjes së saj. Po ashtu, stili i flokëve dhe aksesorët e zgjedhur kontribuuan në një pamje moderne dhe të guximshme skenike.

Para performancës, këngëtarja u shfaq në humor të mirë edhe në prapaskenë, ku ndau momente të afërta me fansat dhe ekipin e saj, duke reflektuar energji pozitive.

Pas koncertit, Rita Ora u shpreh e emocionuar për eksperiencën dhe bëri të ditur se mezi pret të rikthehet në turne.

“Ishte shumë e shkurtër, por më pëlqeu personi që u bëra në skenë dhe jashtë saj. Mezi pres të rikthehem sërish”, ka shkruar ajo.

Paraqitja e saj në Irlandë u prit me interes të madh nga fansat dhe mediat, duke konfirmuar edhe një herë statusin e saj si një nga artistet më të ndjekura dhe më të komentuar në skenën ndërkombëtare./Albinfo.ch

SWISS rrit fluturimet drejt Europës pas anulimit të fluturimeve për Lindjen e Mesme

Posted on by Alb

Pas anulimit të fluturimeve drejt Lindjes së Mesme, Swiss International Air Lines (SWISS) do të rrisë shërbimet e saj për fluturimet e shkurtra drejt Evropës gjatë muajve të verës.

Sipas njoftimit të bërë të mërkurën nga SWISS, këto fluturime të reja do të shërbejnë destinacione turistike në Evropën jugore, si dhe Stokholmin.

Midis majit dhe shtatorit 2026, kompania do të operojë gjithsej 74 linja shtesë midis Zvicrës dhe destinacioneve të ndryshme evropiane. Ky vendim vjen pas vendosjes për të riorientuar kapacitetin e lirë nga ndërprerja e fluturimeve për Lindjen e Mesme.

Destinacionet përfshijnë: Malaga, Alicante, Stokholm, Athinë, Maltë, Oporto, Palma de Mallorca, Palermo dhe Selanik.

Nga qershori deri në shtator, fokus do të vendoset mbi tregjet më të kërkuara si Alicante, Selanik dhe Venecia.

BE paralajmëron: Çmimet e naftës do të mbeten të larta edhe pas përfundimit të konfliktit me Iranin

Posted on by Alb

Bashkimi Evropian ka bërë të ditur se çmimet e naftës dhe gazit nuk pritet të bien shpejt, edhe në rast se lufta me Iranin përfundon. Sipas zyrtarëve evropianë, tregjet globale të energjisë po përballen me presione të mëdha dhe furnizimet mbeten të kufizuara.

Komisioneri për Energji, Dan Jørgensen, theksoi se aktualisht nuk ka mungesa të menjëhershme të naftës apo gazit në vendet e BE-së, por situata mbetet e tensionuar. Ai përmendi veçanërisht presionin mbi furnizimet me karburant dhe kufizimet në tregun global të gazit, të cilat po ndikojnë në rritjen e çmimeve të energjisë elektrike.

Sipas tij, edhe nëse arrihet paqe shumë shpejt, rikthimi në nivele normale të çmimeve nuk do të ndodhë në një periudhë të afërt.

Ndërkohë, BE po përgatit masa për të ndihmuar familjet dhe bizneset të përballojnë kostot e larta të energjisë. Që nga fillimi i konfliktit, çmimet janë rritur ndjeshëm – rreth 70% për gazin dhe 60% për naftën, ndërsa shpenzimet për importet e karburanteve fosile janë rritur me miliarda euro.

Komisioni Evropian po shqyrton edhe uljen e taksave për energjinë elektrike dhe mundësinë e ndarjes së çmimit të gazit nga ai i energjisë elektrike, për të lehtësuar barrën për konsumatorët.

Po ashtu, nuk përjashtohet vendosja e një takse të përkohshme për kompanitë që kanë përfituar nga rritja e çmimeve.

Zyrtarët e BE-së theksojnë rëndësinë e bashkëpunimit mes vendeve anëtare për të shmangur masa të pakoordinuara që mund të destabilizojnë tregun.

Në të njëjtën kohë, BE po vazhdon përpjekjet për të reduktuar varësinë nga gazi rus dhe për të siguruar burime alternative energjie nga vende të tjera si SHBA, Azerbajxhani dhe Algjeria.

Lufta rrit çmimet në Zvicër deri në 22% – goditen karburantet dhe ekonomia

Posted on by BR

Sipas të dhënave të fundit, çmimi i naftës (diesel) është rritur me rreth 22%, duke arritur në 2.13 franga për litër, ndërsa benzina gjithashtu ka pësuar rritje të ndjeshme.

Benzina 95 është rritur me rreth 11%, ndërsa benzina 98 me rreth 10%, duke reflektuar menjëherë ndikimin e rritjes së çmimeve globale të naftës si pasojë e konfliktit.

Analiza është bazuar në të dhëna nga rreth 3,500 pika karburanti në të gjithë Zvicrën gjatë periudhës njëmujore, duke treguar një trend të qartë rritjeje të çmimeve në nivel kombëtar, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Ekspertët paralajmërojnë se konflikti në Lindjen e Mesme mund t’i kushtojë Zvicrës miliarda shtesë në energji çdo vit, me një barrë të konsiderueshme edhe për familjet, të cilat mund të paguajnë mesatarisht rreth 1,200 franga më shumë në vit.

Rritja e çmimeve të energjisë pritet të ndikojë edhe në sektorë të tjerë si turizmi dhe transporti, ndërsa ekonomia zvicerane përballet me pasiguri të shtuar për muajt në vijim.

Ky zhvillim konfirmon se tensionet gjeopolitike vazhdojnë të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në ekonomitë evropiane, përfshirë edhe një nga vendet më të qëndrueshme si Zvicra.

Ortekët kanë marrë 15 jetë njerëzish në Zvicër këtë dimër

Posted on by BR

Sipas një rishikimi të publikuar të martën nga Instituti Federal Zviceran për Kërkime Pyjore, Bore dhe Peizazhi (WSL), 244 persona u regjistruan në 171 orteqe këtë dimër deri në fund të marsit. Këto shifra janë shumë mbi mesataren për dhjetë vitet e fundit, që është 182 persona të regjistruar në 127 aksidente, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Pesëmbëdhjetë persona humbën jetën. Asnjë nga personat e varrosur nuk ishte në pistat e skive. Nëntë u regjistruan në terren turistik, gjashtë në terren jashtë pistës, siç mund të shihet në faqen e internetit të WSL. Mesatarja për dhjetë vitet e fundit deri në fund të marsit është 14 viktima.

Dimri me një ‘problem të vjetër të borës’

Një i ashtuquajtur “problem i vjetër i borës” karakterizoi dimrin e vitit 2025/26 në të gjithë rajonin alpin. Pas një fillimi të hershëm të dimrit në fund të nëntorit, moti mbeti i thatë dhe me diell deri në janar. Mbulesa e hollë e borës që rezultoi u transformua shumë dhe formoi një bazë shumë të dobët dhe të paqëndrueshme.

Sipas WSL-së, dimrat me një problem të theksuar të borës së vjetër janë veçanërisht të prirur ndaj aksidenteve. Rreziku shpesh nuk është i lehtë për t’u dalluar, madje as për ekspertët e fushës. Përveç kësaj, ortekët që fillojnë në shtresat e thella të shtresës së borës janë zakonisht të mëdha në mënyrë të rrezikshme.

Valais, Ticino dhe Graubünden u prekën veçanërisht nga kjo situatë.

Klimatologjikisht, dimri i vitit 2025/26 ishte si dimri i mëparshëm, shumë i ngrohtë dhe i karakterizuar nga thellësi bore shumë nën mesataren. Totali i reshjeve të reja të borës në të gjithë Zvicrën arriti vetëm 50% deri në 75% të mesatares afatgjatë. Deficiti i borës ishte më i madhi në lindje të Zvicrës.

Kush është favoriti për ta fituar Botërorin 2026?

Posted on by Drin Reçica

Botërori 2026 i Futbollit po afrohet dhe tashmë janë publikuar parashikimet e para për skuadrat favorite që mund të fitojnë Kupën e Botës, e cila do të zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, përcjell albinfo.ch.

Sipas analizave dhe kuotave të fundit, Spanja konsiderohet favoritja kryesore për të fituar titullin, pas suksesit në Euro 2024 dhe formimit të një skuadre të re me shumë talente.

Pas saj renditen Anglia dhe Franca, të cilat kanë ekipe shumë të forta dhe përvojë në turne ndërkombëtare, ndërsa Brazili dhe Argjentina mbeten gjithmonë pretendentë për shkak të historisë dhe cilësisë së lojtarëve.

Skuadra surprizë që mund të shkojë larg përmenden Norvegjia, Maroku dhe Holanda.

Ky Botëror do të jetë më i madhi në histori, me 48 skuadra të kualifikuara, dhe do të zhvillohet nga 11 qershori deri më 19 korrik 2026. Parashikimet e hershme tregojnë se garat do të jenë më intensive se kurrë, me shumë surpriza të mundshme./Albinfo.ch

Trump: Po e shqyrtoj seriozisht largimin nga NATO-ja

Posted on by Drin Reçica

Presidenti amerikan kritikon partnerët evropianë për mungesë mbështetjeje në Ngushticën e Hormuzit dhe lë të hapur mundësinë e tërheqjes nga aleanca ushtarake, përcjell albinfo.ch.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë për mediat britanike se po e shqyrton seriozisht largimin e Shteteve të Bashkuara nga NATO, duke e quajtur aleancën “tigër prej letre”. Deklarata vjen pas refuzimit të aleatëve evropianë për të dërguar anije luftarake për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, e cila është e rëndësishme për 20% të eksporteve globale të naftës.

Në një intervistë për The Telegraph, Trump theksoi se largimi i SHBA-së nga traktati i mbrojtjes nuk është më thjesht një opsion për rishqyrtim, por një mundësi reale: “Po, do të thosha përtej rishqyrtimit. Nuk u ndikova kurrë nga NATO. Gjithmonë e kam ditur se janë tigër prej letre dhe Putini e di këtë gjithashtu”.

Trump shtoi se NATO nuk ka qëndruar pranë SHBA-së në përpjekjet për të siguruar kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit, duke kritikuar veçanërisht Mbretërinë e Bashkuar dhe Marinën Mbretërore për mungesë gatishmërie. Ai krahasoi këtë me angazhimin amerikan në Ukrainë, duke theksuar se SHBA-ja gjithmonë ka mbështetur aleatët, por nuk po ndodh e njëjta për ta.

Deklarata e Trump u pasua nga një intervistë e sekretarit të shtetit, Marco Rubio, në Fox News, i cili tha se SHBA-ja duhet të rishikojë anëtarësimin në NATO pas përfundimit të konfliktit në Iran. “Nëse NATO-ja është vetëm për mbrojtjen e Evropës, por nuk na mbështet kur na duhen, kjo s’është marrëveshje e mirë”, tha Rubio, duke marrë mbështetje nga Trumpi.

Ky deklarim shënon një nga momentet më të forta të tensionit midis Shteteve të Bashkuara dhe aleancës veriore-atlantike, duke nxitur debate mbi besueshmërinë e partnerëve evropianë në situata ndërkombëtare kritike./Albinfo.ch

Karin Keller-Sutter bën kallëzim penal për fyerje seksiste në internet

Posted on by Drin Reçica

Karin Keller-Sutter ka bërë kallëzim penal për shpifje dhe fyerje në internet, pasi një përdorues i platformës X kishte përdorur chatbot-in e inteligjencës artificiale Grok për ta ofenduar këshilltaren në mënyrë seksiste, përcjell albinfo.ch.

Sipas zëdhënësit të saj, Pascal Hollenstein, «ky urrejtje ndaj grave nuk duhet të konsiderohet normale ose e pranueshme». Kallëzimi penal ka për qëllim të ndëshkojë këtë lloj sjelljeje dhe të vendosë përgjegjësinë ligjore për ofendimet online.

Profesoreshë e së drejtës penale, Monika Simmler, ka deklaruar se ka shanse të mira për të ndjekur penalisht autorët e këtyre lloj kërkesave ndaj inteligjencës artificiale, edhe nëse postimet më pas fshihen.

Ky rast nxit debat mbi përgjegjësinë e përdoruesve të teknologjive të reja dhe kufijtë e përdorimit të AI-së për të sulmuar individët në internet./Albinfo.ch

Swiss Post prezanton shërbimin e letrës digjitale

Posted on by Drin Reçica

Swiss Post ka prezantuar një shërbim të ri të quajtur “letra digjitale”, i cili u mundëson përdoruesve të dërgojnë dhe të marrin letra në mënyrë elektronike përmes aplikacioneve Post App dhe ePost App, përcjell albinfo.ch.

Sipas këtij sistemi të ri, përdoruesit mund të dërgojnë dokumente dhe letra në formë digjitale përmes platformës së postës, duke ofruar një mënyrë më të shpejtë dhe të sigurt komunikimi.

Megjithatë, personat që nuk dëshirojnë të marrin postë në formë elektronike do të vazhdojnë t’i marrin letrat në mënyrë tradicionale në kutinë postare. Në këto raste, posta zvicerane do ta konvertojë letrën e dërguar elektronikisht në një letër fizike, e cila më pas do të printohet dhe do të dërgohet me postë.

Dorëzimi fizik i këtyre letrave përfshin kostot e printimit, letrës, zarfit dhe tarifës postare. Çmimi do të jetë 1.45 franga për dërgesat me postën “B” dhe 1.65 franga për dërgesat me postën “A”.

Ky shërbim i ri synon të kombinojë komunikimin digjital me sistemin tradicional postar, duke ofruar më shumë fleksibilitet për përdoruesit në Switzerland./Albinfo.ch

Tre qytete zvicerane renditen ndër 10 qytetet më të zgjuara në botë

Posted on by Drin Reçica

Tre qytete të Switzerland janë renditur ndër 10 qytetet më të zgjuara në botë, sipas raportit më të fundit të publikuar nga IMD World Competitiveness Center në kuadër të Indeksit të Qyteteve të Zgjuara për vitin 2026, përcjell albinfo.ch.

Sipas këtij raporti, Zurich ka ruajtur vendin e parë në renditje mes 148 qyteteve të analizuara në mbarë botën, duke konfirmuar edhe një herë pozicionin e saj si një nga qytetet më inovative dhe më të zhvilluara urbanisht.

Ndërkohë, Geneva ka mbajtur vendin e tretë në këtë indeks global, ndërsa Lausanne është ngjitur në vendin e shtatë, duke forcuar praninë e Zvicrës në mesin e qyteteve më të avancuara teknologjikisht dhe me cilësi të lartë jetese.

Sipas përkufizimit të IMD World Competitiveness Center, një “qytet i zgjuar” është ai që arrin të krijojë një ekuilibër të mirë mes fuqisë ekonomike, zhvillimit të teknologjisë, kujdesit për mjedisin dhe përfshirjes sociale. Qëllimi kryesor i këtij koncepti është përmirësimi i cilësisë së jetës për banorët që jetojnë në këto qytete.

Renditja thekson se qytetet që investojnë në inovacion, infrastrukturë digjitale dhe politika të qëndrueshme urbane kanë më shumë gjasa të ofrojnë një standard më të lartë jetese për qytetarët e tyre./Albinfo.ch