Archives

Dushko Arsiq edhe në rigjykim dënohet me 13 vjet burgim për krime lufte në Kosovë

Posted on by erezzaademi

Gjykata Themelore në Prishtinë, edhe në rigjykim e ka dënuar me 13 vjet burgim Dushko Arsiqin, i akuzuar për krime lufte në Kosovë.

Aktgjykimi ndaj tij u shpall sot nga kryetari i trupit gjykues Vesel Ismaili dhe anëtarët Lutfi Shala dhe Violeta Namani-Hajra, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Ismaili tha se në dënimin me burgim, të akuzuarit i llogaritet koha e kaluar në paraburgim teksa atij i vazhdohet kjo masë deri në plotfuqishmërinë e aktgjykimit, por jo më tepër se dënimi i shqiptuar, transmeton albinfo.ch.

I akuzuari obligohet edhe për shpenzimet e procedurës, për paushallin gjyqësor 200 euro dhe 100 euro të tjera për Fondin për Kompensimin e Viktimave të Krimit, të gjitha në afat prej 15 ditësh nga plotfuqishmëria e aktgjykimit.

I dëmtuari Artan Krasniqi udhëzohet në kontest të rregullt juidiko-civil për kërkesën pasurore-juridike

Gjykata Themelore në Prishtinë më 2 shkurt 2024 e ka dënuar me 13 vjet burg të akuzuarin Arsiq. Por, Gjykata e Apelit e ktheu rastin në rigjykim.

Sipas aktakuzës së ngritur nga Prokuroria Speciale më 2 nëntor 2022, thuhet se ekziston dyshimi i bazuar se Arsiq në bashkëkryerje me pjesëtarë të tjerë të Policisë serbe dhe grupet paramilitare, në muajt janar-qershor 1999, ka marrë pjesë në dëbimin dhe shpërnguljen e qytetarëve nga Prishtina dhe rrethina. Aktakuza e ngarkon Arsiqin se bashkë me grupin tjetër kanë filluar të bëjnë plaçkitjen e shtëpive, si dhe më pas me qëllim të dëmtimit të pronës së shqiptarëve ia kanë vënë zjarrin.

Aktakuza e bën përgjegjës Arsiqin edhe për keqtrajtimin e civilëve shqiptarë, plagosje, si dhe për vrasje.

Arsiq akuzohej se ka marrë pjesë në ekzekutimin e tani të ndjerit B.Sh., ashtu që më 20 prill 1999, në fshatin Butovc të Komunës së Prishtinës, në vendin e quajtur “varrezat e Maqedoncve”, derisa viktima kishte qenë duke ecur, e kanë gjuajtur me pushkë automatike dhe pasi që e kanë goditur, e kanë urdhëruar të dëmtuarin A.K., i cili atë kohë ishte 15 vjeçar, që trupin e viktimës B.Sh., ta mbajë në shpinë edhe pse i dëmtuari ka pasur lëndime të konsiderueshme fizike për shkak se i akuzuari paraprakisht e kishte maltretuar fizikisht dhe psiqikisht, veprime këto të sanksionuara sipas ligjeve vendore, zakoneve të luftës dhe Konventave Ndërkombëtare të Gjenevës dhe Protokolleve Shtesë.

Me këtë, Arsiq akuzohej se ka kryer veprën penale “Krime lufte kundër popullatës civile” nga neni 142 lidhur me nenin 22 të Ligjit Penal të RSFJ-së.

Rritja e planifikuar e TVSH-së në Zvicër shihet si një ‘sakrificë e menaxhueshme’

Posted on by erezzaademi

Sipas Ministrit Zviceran të Mbrojtjes, Martin Pfister, rritja e planifikuar e TVSH-së në favor të ushtrisë është një zgjidhje minimale për sigurinë e Zvicrës. Është “një sakrificë e dukshme, por edhe e menaxhueshme” për të gjithë, thotë ai.

“Po flasim për 0.80 CHF (1.03 dollarë) për një blerje prej 100 CHF,” tha Pfister në një intervistë me Neue Zürcher Zeitung (NZZ) të hënën. Vende të tjera evropiane po investonin ndjeshëm më shumë në siguri, tha ai.

“Aktualisht jemi të pajisur dobët,” tha ministri i mbrojtjes. Edhe pse e ndjen këtë mirëkuptim nga të gjitha palët, tani duhet të ndërmerren veprime, tha ai.

Nëse kjo nuk ndodh, Zvicra do të kishte një problem, sipas Pfister. “Plani B do të thotë më pak siguri për Zvicrën. Do të merrnim një rrezik të madh.” Zvicra nuk është realisht një vend që merr vullnetarisht rreziqe të mëdha, thotë Pfister. “Ne kemi një traditë të gjatë të shmangies së rrezikut.”

Populli dhe kantonet do të vendosin

Sipas qeverisë, Zvicrës do t’i duhen rreth 31 miliardë CHF për të forcuar sigurinë nga viti 2028. Qeveria kombëtare dëshiron të kompensojë këtë shpenzim shtesë duke rritur TVSH-në me 0.8 pikë përqindjeje për një periudhë prej dhjetë vitesh, siç njoftoi në fund të janarit, transmeton albinfo.ch.

Ministria e mbrojtjes do të përpunojë detajet deri në fund të marsit. Parlamenti pritet të merret me çështjen dimrin e ardhshëm. Populli dhe kantonet do të kenë fjalën e fundit, pasi një ndryshim kushtetues është i nevojshëm për një rritje të TVSH-së. Votimi është planifikuar për verën e vitit 2027.

Refuzim në anketë

Në një anketë të botuar rreth dy javë më parë nga instituti i kërkimit të opinionit Sotomo në emër të gazetës Blick, 76% e të anketuarve thanë se ishin qartësisht ose disi kundër propozimit.

Pavarësisht fushatës së ardhshme të referendumit, Pfister thotë se dëshiron të krijojë transparencë të plotë në lidhje me problemet me projektet e departamentit të tij.

Sigurisht, tundimi për të hedhur thjesht një perde ngjyrë rozë mbi të gjitha projektet është i madh në dritën e një votimi të tillë, i tha ai NZZ-së, “por bindja ime është e qartë: nuk duhet t’i gënjejmë njerëzit – edhe nëse kjo do të thotë se duhet të adresojmë të vërteta të pakëndshme”.

Qentë ndryshojnë ndjeshëm ajrin në shtëpi, thonë shkencëtarët zviceranë

Posted on by erezzaademi

Qentë ndikojnë në cilësinë e ajrit në shtëpi. Një studim nga Lozana ka matur për herë të parë gazrat, grimcat dhe mikrobet që miqtë me katër këmbë sjellin brenda.

Hulumtuesit i shohin rezultatet si bazë për modele më realiste të ajrit të brendshëm, tha të hënën Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Lozanë (EPFL). Ndikimi i njerëzve në ajër është studiuar mirë. Megjithatë, studiuesit thonë se ndikimi i kafshëve shtëpiake mezi është marrë në konsideratë deri më sot.

Sipas studimit, një qen i madh në qetësi lëshon afërsisht të njëjtën sasi CO2 si një njeri i rritur. Sasia e amoniakut të emetuar është gjithashtu e krahasueshme. Ky gaz prodhohet kur proteinat zbërthehen dhe lirohet nëpërmjet lëkurës dhe ajrit që thithim.

Sipas të dhënave, megjithatë, qentë kishin ndikimin më të madh në grimcat në ajër. Duke u tundur, kruar ose përkëdhelur, ata nxisin sasi të mëdha pluhuri, poleni, mbetjesh bimore dhe mikrobesh. Qentë e mëdhenj lëshojnë dy deri në katër herë më shumë mikroorganizma sesa një njeri në të njëjtën dhomë.

Kafshët veprojnë si “bartës” të lëvizshëm, duke transportuar material biologjik nga jashtë brenda dhe duke e shpërndarë atë në të gjithë dhomën nëpërmjet aktiviteteve të tyre. Megjithatë, kjo larmi e shtuar e grimcave në brendësi nuk është domosdoshmërisht negative, sipas studiuesve, shkruan swissinfo. Disa studime sugjerojnë se kontakti me mikrobe të ndryshme mund të nxisë zhvillimin e sistemit imunitar, veçanërisht tek fëmijët, transmeton albinfo.ch.

Reaksionet kimike me ozonin

Një aspekt tjetër ka të bëjë me reaksionet kimike brenda. Ozoni që hyn në shtëpi nga jashtë reagon me lipidet e lëkurës dhe formon substanca të reja si aldehidet ose ketonet. Tek njerëzit, skualeni, një përbërës i sebumit të lëkurës, luan një rol këtu.

Qentë nuk prodhojnë vetë skualen. Megjithatë, njerëzit transferojnë mbetjet e lëkurës në gëzofin e kafshëve kur i ledhatojnë ato. Këto mbetje më pas reagojnë edhe me ozonin. Mesatarisht, megjithatë, qentë prodhuan rreth 40% më pak produkte reagimi të ozonit sesa njerëzit.

Ekipi përdori një dhomë të kontrolluar mjedisore në EPFL në Fribourg për matjet. U analizuan dy grupe qensh: një me tre qen të mëdhenj (një Mastiff, një Mastiff Tibetan dhe një Newfoundland) dhe një me katër qen të vegjël (Chihuahua). Studimi u botua në revistën Environmental Science & Technology.

Të kujdesesh dhe të paguash: Barrë e dyfishtë për familjarët e pacientëve në QKUK

Posted on by erezzaademi

Në dhomat e Qendrës Klinike Universitare të Kosovës (QKUK), familjarët janë pjesë e përditshmërisë – jo si vizitorë, por si kujdestarë.

Në çdo shtrat, përveç pacientit, qëndron pranë edhe një bashkëshort, një fëmijë apo një prind, duke pritur në heshtje kalimin edhe të një dite tjetër.

Në mungesë të kujdesit të mjaftueshëm institucional, ata janë bërë hallkë e padeklaruar e trajtimit: ushqejnë pacientët, ua sjellin ilaçet që mungojnë, i ndihmojnë të lëvizin dhe i mbikëqyrin madje edhe gjatë natës.

Orë të tëra i kalojnë ulur në karrige dhe, kur kanë fat, mund të pushojnë për pak kohë në ndonjë shtrat të lirë.

Për këtë rol, që shpesh është jetik, ata duhet edhe të paguajnë.

Vendimi i menaxhmentit të QKUK-së që obligon përcjellësit të paguajnë nga tri euro për natë, për të qëndruar pranë të afërmve të tyre, ka shkaktuar pakënaqësi mes familjarëve, të cilët thonë se janë detyruar të marrin përsipër përgjegjësi që duhet t’i mbulojë vetë sistemi shëndetësor.

Kosova ka një sistem shëndetësor publik të financuar kryesisht nga buxheti i shtetit, por me burime të kufizuara dhe pa një sistem funksional të sigurimeve shëndetësore universale.

Kujdestarë të detyruar nga rrethanat

Remzije Berisha ka më shumë se dhjetë ditë që nuk është ndarë nga bashkëshorti i saj në Klinikën e Neurokirurgjisë.

“Jam këtu gjatë gjithë kohës dhe kujdesem për të”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

“Mjekët kanë thënë se duhet të jetë gjithmonë dikush pranë tij. Derisa ta lirojnë, unë nuk largohem”, thotë Remzija, ndërsa qëndron e ulur në të njëjtin shtrat me bashkëshortin.

Ajo tregon se netët i kalon aty, mes lodhjes dhe pasigurisë.

“Rri dhe fle këtu si të mundem. Nuk dua t’ua vështirësoj punën mjekëve dhe infermierëve, por kur kemi nevojë, duhet t’i thërrasim. Ata kanë edhe shumë pacientë të tjerë”, thotë Remzija.

Në të njëjtën dhomë, Durina Sylaj nga Deçani kalon ditët dhe netët në një karrige, duke u kujdesur njësoj për bashkëshortin e saj.

“Aq sa di dhe mundem, kujdesem për të”, thotë ajo, duke shtuar se nuk ka ankesa për përkushtimin e stafit, por se vëren mungesën e infermierëve.

Disa metra larg, në Klinikën e Neurologjisë, një tjetër familjar kujdeset për nënën e tij 80-vjeçare 24 orë në ditë.

Në dhomën e saj ndodhet vetëm një shtrat dhe dy karrige të vjetra.

“Mjekët kanë rekomanduar që të mos lihet vetëm asnjë moment. Ne e ushqejmë dhe kujdesemi që të mos i largojë tubat e oksigjenit”, thotë ai, por nuk do që të identifikohet.

Në një dhomë tjetër, edhe Lindita kujdeset për bashkëshortin e saj, i cili nuk mund të lëvizë.

Ajo thotë se e ndihmon t’i kryejë edhe nevojat më bazike.

“Jam këtu prej disa ditësh. Vetëm një natë kam pasur fatin të fle pak në një shtrat të lirë. Përndryshe, gjithë kohën kam qëndruar në karrige. Burri ka nevojë për ndihmë të vazhdueshme. Atë që e bëjmë ne familjarët, nuk e bëjnë infermierët”, thotë ajo për Radion Evropa e Lirë.

Pagesë për një rol që nuk u takon

Pavarësisht këtij realiteti, familjarët që qëndrojnë pranë pacientëve duhet të paguajnë nga tri euro për natë.

Të gjithë përcjellësit me të cilët bisedoi REL-i, janë të indinjuar nga ky vendim, por i janë bindur atij, për shkak të nevojës dhe mungesës së alternativave.

Në QKUK thonë se kujdesi për pacientët ofrohet nga mjekët dhe infermierët në përputhje me kushtet dhe kapacitetet ekzistuese.

Sipas një përgjigjeje me shkrim që ky institucion i dha Radios Evropa e Lirë, kjo tarifë ka nisur të zbatohet këtë muaj për të gjithë përcjellësit e pacientëve mbi 15 vjeç, në përputhje me udhëzimet administrative.

“Ky obligim zbatohet në të gjitha klinikat, me përjashtim të Klinikës së Onkologjisë dhe klinikave ku trajtohen pacientë me sëmundje malinje, pavarësisht se pacientët mund të jenë të shtruar në klinika të tjera brenda QKUK-së”, thuhet në përgjigje.

Por, përfaqësuesit e pacientëve e konsiderojnë këtë vendim të padrejtë dhe problematik.

Besim Kodra nga Shoqata e Pacientëve të Kosovës thotë se vendimi reflekton dështimin institucional.

“Institucionet, në vend që t’i përmbushin detyrimet e veta, ua transferojnë përgjegjësinë familjarëve, të cilët nuk janë profesionistë shëndetësorë. Për më tepër, u kërkojnë edhe pagesë. Kjo është absurde”, thotë Kodra.

Ai paralajmëron se prania e vazhdueshme e familjarëve në dhomat e spitalit, shpesh pa kushte të përshtatshme, mund të rrisë rrezikun e infeksioneve brendaspitalore si për pacientët, ashtu edhe për vetë familjarët.

Vitin e kaluar, vetëm në Qendrën e Mjekimit Intensiv në QKUK, infeksionet brendaspitalore kanë prekur mbi 70% të pacientëve gjatë disa muajve të vitit, ndërsa në Neonatologji, ku trajtohen foshnjat më të brishta, përqindja ka kaluar 20.

Problemet e tjera që përcjellin vazhdimisht QKUK-në, përfshijnë edhe listat e gjata të pritjes së pacientëve, mungesën e barnave dhe kushtet e dobëta infrastrukturore – deri te mungesa e çarçafëve dhe sapunëve.

Si është gjendja në spitalet e vendeve të BE-së?

Në shumicën e spitaleve në Evropë, familjarët kanë të drejtë t’i vizitojnë pacientët gjatë orareve të caktuara, ndërsa qëndrimi jashtë këtyre orareve kërkon leje të veçantë nga stafi mjekësor.

Shumë spitale kanë politika që lejojnë përfshirjen e familjarëve në kujdes, por kjo është kryesisht për mbështetje emocionale dhe komunikim, jo për zëvendësimin e stafit profesional.

Sipas një publikimi të Revistës Evropiane për Shëndetin Publik, rreth 52% e spitaleve evropiane kanë politika që lejojnë qasje të familjarëve edhe 24 orë, nëse pacienti dëshiron.

Sistemi nën presion

Të dhënat zyrtare tregojnë se në QKUK janë të punësuar rreth 2.000 infermierë.

Megjithatë, sistemi shëndetësor përballet me një sfidë të vazhdueshme: largimin e profesionistëve shëndetësorë nga vendi.

Të dhënat që siguroi Radio Evropa e Lirë nga Oda e Mjekëve të Kosovës tregojnë se nga viti 2018 deri në vitin 2021 janë lëshuar 493 certifikata për mjekë që planifikonin të punonin jashtë vendit.

Ngjashëm ndodh edhe me infermierët – mesatarisht, rreth 300 infermierë largohen çdo vit nga Kosova, kryesisht drejt vendeve të Bashkimit Evropian, në kërkim të pagave më të larta dhe kushteve më të mira të punës.

Ky fenomen është i pranishëm edhe në spitale rajonale të Kosovës.

Ai ka reduktuar kapacitetet e sistemit dhe ka rritur barrën mbi stafin e mbetur, por, në mënyrë indirekte, edhe mbi familjarët e pacientëve.

“… për shkak të mungesës së infermierëve, ne po detyrohemi të kujdesemi vetë për të afërmit tanë. Pagesa nuk mendoj se është në rregull”, thotë një përcjellës që prej ditësh kujdeset për babanë në repartin e Kirurgjisë Abdominale./REL

Dialogu Kosovë–Serbi kalon nën drejtimin e MPJD-së

Posted on by erezzaademi

Zëvendëskryeministri i Parë dhe Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës në Kosovë, Glauk Konjufca, priti në takim njoftues Përfaqësuesin Special të Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Peter Sorensen.

Gjatë takimit, Konjufca e informoi Sorensen se procesi i dialogut tashmë do të jetë nën udhëheqjen e Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës, teksa bëhet e ditur se në takim u diskutua momentumi aktual në të cilin ndodhet dialogu, si dhe u shkëmbyen pikëpamje mbi qasjen dhe parimet e nevojshme për të siguruar një proces më efektiv dhe të qëndrueshëm, transmeton albinfo.ch.

Konjufca deklaroi se Republika e Kosovës mbetet e përkushtuar që dialogun ta shohë si një mundësi për përmirësimin e marrëdhënieve fqinjësore me Serbinë, si dy shtete sovrane në rrugën e tyre drejt integrimit evropian.

Pasuria për të rritur: Zvicra mbi 500 mijë euro për person

Posted on by BR

Pabarazia në pasuri në të gjithë Evropën është e qartë. Njerëzit në disa vende janë shumë më të pasur se të tjerët. Pasuria për të rritur tregon një ndarje të fortë midis kombeve më të pasura dhe më të varfra.

Vlera neto, ose pasuria, është vlera totale e asaj që zotëron një familje minus atë që i detyrohet. Ajo përfshin asetet financiare dhe asetet reale, kryesisht strehimin. Pastaj borxhet zbriten nga ky total, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Sipas Raportit Global të Pasurisë 2025 nga UBS, dhe të dhënave shtesë të ndara me Euronews, pasuria mesatare për të rritur në vitin 2024 varioi shumë në 31 vende evropiane. Ajo varionte nga 29,923 euro në Turqi në 634,584 euro në Zvicër.

Brenda BE-së, hendeku ishte pak më i vogël, por prapëseprapë i konsiderueshëm. Pasuria mesatare për të rritur varionte nga 44,568 euro në Rumani në 523,591 euro në Luksemburg.

Zvicra dhe Luksemburgu janë të vetmet dy vende me pasuri mesatare për të rritur mbi 500,000 euro. Danimarka renditet e treta me 444,898 euro.

Mbretëria e Bashkuar më e pasur midis ekonomive kryesore, ku pasuria mesatare është mbi 300,000 € në Holandë (342,477 €), Norvegji (340,364 €), Belgjikë (322,805 €), Mbretërinë e Bashkuar (313,840 €) dhe Suedi (308,935 €).

Kjo e bën Mbretërinë e Bashkuar më të pasurën midis pesë ekonomive më të mëdha të Evropës, ndërsa Italia ka pasurinë mesatare më të ulët midis tyre, me 198,321 euro. Shifra është 278,550 euro në Francë, 237,172 euro në Gjermani dhe 215,945 euro në Spanjë.

Raporti paralajmëron se si pasuria mesatare ashtu edhe ajo mediane për të rritur kanë kufizime. Secila mund të japë rezultate shumë të ndryshme. Mediana është vlera e saktë mesatare në shpërndarjen e pasurisë së një popullsie.

Hendeku midis vendeve më të pasura dhe më të varfra është më shumë se 20 herë në të gjithë Evropën. Brenda BE-së, ndryshimi është më shumë se 10 herë.

Rritet numri i amerikanëve në Universitetet Zvicerane

Posted on by BR

Universitetet prestigjioze zvicerane po përjetojnë aktualisht një rritje të aplikimeve nga Shtetet e Bashkuara.

Vetëm në ETH Zurich, 680 amerikanë aplikuan për një program masteri.

Kjo përfaqëson një rritje prej 46 përqind. Numri i njerëzve që u regjistruan në një program masteri u rrit gjithashtu ndjeshëm, nga 53 në 123 vjeshtën e kaluar, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në EPFL në Lozanë, numri i aplikantëve amerikanë për programet master u rrit deri në 60 përqind. Pati gjithashtu një rritje prej 31 përqind në pozicionet e doktoraturës.

Edhe Instituti i Diplomuar i Gjenevës po përjeton rritjen më të lartë të aplikimeve në SHBA – një rritje prej 80 përqind.

 

 

Goli i parë për futbollistin shqiptar në Bundesligë

Posted on by BR

Futbollisti shqiptar Arijon Ibrahimoviqi e ka shënuar golin e parë në Bundesligën gjermane.

Heidenheimi barazoi 3:3 me Stuttgartin të dielën mbrëma në xhiron e 23-të të elitës gjermane, kurse Ibrahimoviqi realizoi për 2:1 nga penalltia në minutën e 34-t.

20-vjeçari i ka edhe tri asistime në 25 ndeshjet e këtij edicioni në të gjitha garat, transmeton albinfo.ch.

Ibrahimoviqi, i huazuar te Heidenheimi nga Bayern Munichu, e kompletoi ndeshjen, bashkë me portierin Diant Ramaj.

Heidenheimi në fundin e tabelës i ka 14 pikë, ndërsa Stuttgarti i katërti i ka 43 pikë.

Goli

https://streamain.com/en/5vdLtAEeB9AYkiV/watch

Udhëtimi nëpër qytetet e Shqipërisë: Nga Tirana në Ksamil

Posted on by BR

 

Shqipëria po shfaqet për vizitorët e huaj si një perlë e panjohur e Evropës. Pas disa dekadash izolimi dhe heshtjeje, vendi i vogël ballkanik, sot ofron infrastrukturë të re, qytete të gjalla dhe një mikpritje të ngrohtë!

Udhëtimi ynë filloi në Tiranë, pikënisja e një turi 15-ditor përgjatë qyteteve të pasura kulturore të Shqipërisë, shkruan Enrique Córdoba në një artikull të botuar në revistën spanjolle “El Nuevo Herald”.

Tirana: Kryeqyteti plot jetë

Tirana është një kryeqytet i gjallë, plot ngjyra dhe jetë, ku sheshi Skënderbej dhe lagja e Bllokut tregojnë kontrastin mes së kaluarës dhe të tashmes: nga xhamitë dhe katedralet që rikthehen në qytet, te baret, libraritë dhe kafetë moderne ku rinia diskuton për Evropën dhe të ardhmen.

Në pamje të parë, Tirana duket një kryeqytet i ri, plot jetë dhe ngjyra të ndezura, me një trafik që duket i pakufizuar.  Pak hapa më tej kuptohet se pas këtij dinamizmi fshihet një histori e rëndë, që ende merr frymë.  Në Pazarin i Ri, tregu i vjetër i rinovuar, frutat shkëlqejnë si një manifest: shegë të kuqe, fiq të purpurt, grumbuj ullinjsh. Në një qoshe, një grup burrash luajnë tavëll mes tymit të cigareve dhe të qeshurave të thella.

Njëri prej tyre më përshëndeti me një spanjishte të rrjedhshme: e kishte mësuar ndërsa punonte në Valencia.

“Vëlla, këtu gjithmonë ka hapësirë për turistë”, tha ai duke afruar një karrige. Quhej Leka dhe fliste me qetësi. Kur përmendi vitet e Enver Hoxhës, biseda ndryshoi ton: nuk ishte histori, ishte kujtim i ndjerë.

“Nuk mund të udhëtoje, të luteshe dhe as të flisje shumë. Më e keqja nuk ishte betoni… ishte heshtja”, tha, duke prekur gjoksin.

Ajo “heshtje” nuk është metaforë. Shqipëria jetoi midis viteve 1944 dhe 1985 nën një nga regjimet më të mbyllura të Evropës: komunizëm stalinist që e ktheu frikën në sistem. Simbol mbetën bunkeret: dhjetëra mijëra të shpërndara përgjatë plazheve, maleve dhe rrugëve, kupola të vogla betoni që edhe sot duken në peizazh si plagë!

Por, Tirana e sotme sheh përpara. Sheshi Skënderbej – i gjerë dhe pothuajse skenik— funksionon si zemra urbane: familje, muzikantë, studentë.

Muzeu Kombëtar ekspozon mozaikun e madh në fasadë si një kartolinë nga e kaluara; pak metra më tutje, xhamitë dhe katedralet rikthehen në vendin e tyre, në një shoqëri ku besimet bashkëjetojnë natyrshëm.

Zona e Bllokut tregon tranzicionin: aty ku dikur jetonte elita e Partisë dhe qasja ishte e kufizuar, sot janë ndërtuar bare, librari, kafene dhe të rinjtë diskutojnë për Evropën, punën në distancë dhe të ardhmen.

Kontrasti është një atraksion turistik: të ecësh në Bllok do të thotë të shohësh një qytet i cili shndërron një mur të padukshëm në jetë publike.

Tirana është një nisje e shkëlqyer për të shijuar produktet shqiptare: byrek (me djathë ose spinaq), sallata me djathë të bardhë, mish qingji në skarë, dhe kafeja – mbeten ushqime kryesore tradicionale. Nëse dikush ju ofron raki, kujtoni se: nuk është thjesht një gëzim, është një mikpritje e ngrohtë!, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Kruja: Qyteti i identitetit

Kruja, qyteti i identitetit shqiptar, ngjitet mbi luginën e Adriatikut, ku kështjella dhe Pazari i Vjetër tregojnë historinë dhe artizanatin e vendit. Një pjatë qingji, djathë, bukë e ngrohtë dhe mjaltë kashte përçon më shumë se çdo histori muzeale.

Rreth 40 minuta nga Tirana, ndodhet qyteti i Krujës, historia e të cilit lidhet me heroin e madh kombëtar, Gjergj Kastrioti Skënderbeu, udhëheqësi që i rezistoi osmanëve në shekullin XV.

Kalaja e Krujës dominon luginën si foltore shqiponjeje. Nga lart, mund të shihni Adriatikun… edhe gjate ditëve të kthjellta. Tirana duket larg. Në muzeun e dedikuar heroit kombëtar, Skënderbeut, epika bëhet objekt: harta, armë, simbole!

Pazari i Vjetër shfaq jetën e përditshme: artizanë që gdhendin shqiponja dykrenare në dru, që shesin qilima, qëndisma dhe thika. Në Krujë, gjithashtu mund të shijoni një vakt me mish qingji, djathë, bukë të ngrohtë dhe mjaltë.

Nga mali në det: Durrësi

Durrësi, porta e Adriatikut, ku shfaqet e kaluara romake dhe veneciane, ndërsa plazhet dhe bulevardi bregdetar ofrojnë kombinimin perfekt të relaksit dhe historisë.

Durrësi është 30 minuta larg nga Tirana dhe funksionon si porti kryesor i vendit. Era e kripës përzihet me naftën e trageteve që nisen për Itali; vinçat lëvizin ngadalë; qyteti tingëllon si derë e hapur.  Nën pamjen e një bregdeti modern, Durrësi ruan një të kaluar shumë të lashtë: i njohur dikur si Durraco dhe pikënisje e Via Egnatia, rruga lidhte Adriatikun me Bizantin e lashtë.

Amfiteatri romak, i zbuluar në vitet ’60, shfaqet në mes të qytetit me; shkallë, harqe, bar ku dikur uleshin 20 000 spektatorë.  Në bulevardin bregdetar, familjet ecin dhe restorantet ekspozojnë peshkun e pjekur, ndërsa deti kujton – se këtu kanë kaluar grekët, romakët, venedikasit, osmanët dhe emigrantët modernë.

Berati dhe Gjirokastra

Berati, qyteti i një mbi një dritareve, dhe Gjirokastra, trashëgimi të UNESCO-s me shtëpi osmane dhe rrugë të pjerrëta, tregojnë harmoninë mes kulturës, historisë dhe jetës së përditshme.

Rruga përmes kodrave me ullinj duket si e pikturuar me durim. Berati, një Trashëgimi Botërore, kuptohet me një shikim të vetëm: shtëpi të bardha të grumbulluara në shpat, dhjetëra dritare që vëzhgojnë luginën.

Lumi i Osumit ndan lagjet me histori —muslimane dhe kristiane— por e tashmja i përzien ato me një bashkëjetesë të qetë.

Rrugës për në Kalanë e Beratit do të shihni Kishat, mbetjet bizantine dhe rrugët me kalldrëm. Zgjidhni një nga lokalet me tarracë dhe shijoni ushqimet tradicionale si mish qingji, speca të pjekur, kos i trashë, verë lokale.

Më në jug, ndodhet Gjirokastra —një tjetër qytet në UNESCO, që duket i gdhendur në shkëmb. Shtëpitë osmane dhe rrugët e pjerrëta krijojnë një atmosferë magjepsëse.

Këtu lindi Ismail Kadare, shkrimtari i madh shqiptar, dhe gjithashtu udhëheqësi Enver Hoxha: dy biografi të kundërta nga e njëjta tokë. Vizita në Shtëpinë e Kadaresë jep një kontekst intim: si shkruhet në një vend që mësoi të heshtë.

Tunelat e Luftës së Ftohtë, ndërtuar për një sulm që kurrë nuk ndodhi, plotësojnë portretin e një epoke ku frika ndërtohej në beton.

Deti Jon – aty ku “skena” ndryshon

Saranda dhe Ksamil ofrojnë det të kaltër, ishuj të vegjël dhe perëndime dielli teatrale, duke e kthyer Shqipërinë në një destinacion Mesdhetar të pastër. Parku arkeologjik i Butrintit, gjithashtu i përfshirë në UNESCO, sjell një udhëtim përmes qytetërimeve në një peizazh të ruajtur magjik.

Rruga drejt Sarandës dhe Ksamilit ofron peizazhe si në kartolina me ujëra të kristalta dhe bregdet të ndritshëm. Saranda vibrion me hotele të reja, kafene, tarraca dhe turizëm në rritje. Ksamili, me ishujt pranë dhe “dritën teatrale” të perëndimit të diellit, është vendi ku Shqipëria bëhet “Destinacioni kryesor Mesdhetar”: not, pushim, peshk i freskët, verë e bardhë e ftohtë!

Parku Natyror: Butrinti

Një Park Arkeologjik dhe një Trashëgimi Botërore, në Butrint do të zbuloni një teatër helenistik, shtresa romake, bazilika bizantine, kështjella veneciane. Butrinti nuk është thjesht një park me rrënoja: por ai ofron një udhëtim përmes qytetërimeve në një  peizazh lagune dhe pylli, ku heshtja duket e ruajtur me kujdes.

Shqipëria është vendi ku historia mbetet aty, e dukshme, por nuk paralizon.

Çmimet janë më të arsyeshme se vendet fqinje, natyra ende e egër dhe mikpritja e drejtpërdrejtë e bën vizitën të paharrueshme!

Ky vend i fton vizitorët të ëndërrojnë dhe të zbulojnë një histori që sapo është zgjuar!

Policia e Bernës teston “super-njohësit” për identifikimin e fytyrave

Posted on by Alb

Policia kantonale e Bernës ka nisur një projekt pilot për të trajnuar të ashtuquajturit “super-njohës” – persona me aftësi të jashtëzakonshme për të identifikuar fytyra, shpesh më saktë se vetë softuerët e njohjes së fytyrës.

Projekti, i cili pritet të zgjasë rreth një vit, synon të testojë në praktikë përdorimin e kësaj aftësie në hetime policore. Të gjithë punonjësit e policisë u ftuan të aplikojnë dhe testimet për përzgjedhjen e kandidatëve u zhvilluan gjatë muajve janar dhe shkurt.

Sipas autoriteteve, këta specialistë do të përdoren në kërkime personash, analizë imazhesh dhe hetime kriminale, duke ofruar pista hetimore, por jo identifikim zyrtar.

Studimet tregojnë se disa individë mund të njohin fytyra edhe nga imazhe me cilësi të dobët, madje në disa raste duke tejkaluar algoritmet kompjuterike. Kjo aftësi konsiderohet veçanërisht e vlefshme kur teknologjia arrin kufijtë e saj.

Përvoja të ngjashme në St. Gallen dhe Winterthur kanë dhënë rezultate pozitive, me përputhshmëri të lartë mes “super-njohësve” dhe një normë shumë të ulët gabimesh.

Ky projekt e vendos policinë e Bernës në mesin e institucioneve që po eksplorojnë kombinimin e aftësive njerëzore me teknologjinë për të rritur efikasitetin në luftën kundër krimit.

Jehona Kicaj prezanton romanin e saj “ë” në Cyrih, Bazel dhe Thun

Posted on by albinfo.ch

Shkrimtarja e re shqiptare që shkruan në gjuhën gjermane, Jehon Kicaj ka pasur një vit me suksese të shënuara në skenën letrare të Gjermanisë. Përveç çmimit “Hanna” dhe atij “Buddenbrook House Debut 2025” për romanin me titullin “ë”, ajo ishte kandidate në rrethin e ngushtë për të fituar çmimin më të lartë letrar të Gjermanisë, shkruan albinfo.ch.

Aktualisht Kicaj është duke zhvilluar një tur leximesh letrare në Gjermani dhe në Zvicër. Në turin e saj zviceran ajo ka tre stacione në të cilët do të ndalojë në fillim të muajit mars.

Kështu, ajo do të lexojë nga romani i saj më 2 mars me fillim në orën 20.00 në sallën e objektit të njohur për organizime kulturore në Cyrih, Kaufleuten (Festsaal, Pelikanplatz 18).

Dy ditë më vonë, më 4 mars Jehona Kicaj do të jetë mysafire në Literathurhaus, Basel (Barfüssergasse 3) me fillim në orën 19.00 dhe më 7 mars, në Thun, ga ora 16:00, (Café Bar Mokka, Allmendstraße 14). Leximi i fundit është pjesë e festivalit letrar të këtij qyteti.

Romani “ë” i Jehona Kicaj është një libër i qetë por i fuqishëm për humbjen e atdheut përmes luftës, për dhimbjen dhe humbjen e gjuhës: Si fëmijë refugjatësh nga Kosova, narratori kërkon gjuhë dhe një zë, trnmseton albinfo.ch. Ajo rritet në Gjermani, ndjek kopshtin, shkollën dhe universitetin, kërkon mirëkuptim, por vazhdimisht has paragjykime, mungesë njohurish dhe injorancë. Kur Lufta e Kosovës shpërthen në fund të viteve 1990, ajo e përjeton atë nga një distancë e sigurt. Por edhe në diasporë, lufta dhe vdekja janë të pranishme – ato thjesht përjetohen ndryshe sesa në terren.

Romani evokon vuajtjet e familjeve që kanë humbur shtëpitë e tyre, të afërmit e vrarë të të cilëve u varrosën në mënyrë anonime dhe mbeten të zhdukur ose të paidentifikuar deri më sot. Një e kaluar që nuk mund të zbehet sepse është fjalë për fjalë në çdo fibër të qenies së saj.

Jehona Kicaj, e lindur në vitin 1991 në Kosovë dhe e rritur në Göttingen, studioi filozofi, studime gjermane dhe letërsi moderne gjermane në Hanover. Pas botimeve të saj akademike, ajo ka botuar edhe vepra letrare që nga viti 2020. Është bashkëredaktore e antologjisë “Dhe kështu mbetën përgjithmonë. Punëtorët mysafirë dhe fëmijët e tyre” (2023). Romani “ë” është debutimi i saj.

Gjermania: Rregullat e reja synojnë t’u japin azilkërkuesve më shpejt qasje në punë

Posted on by erezzaademi

Ministri i Brendshëm gjerman Alexander Dobrindt thotë se dëshiron të përshpejtojë integrimin e azilkërkuesve në fuqinë punëtore.

Në një intervistë me numrin e së dielës të gazetës tabloide Bild, ai tha se kishte hartuar një “plan të menjëhershëm punësimi” që do t’u lejonte azilkërkuesve të gjenin një punë pas tre muajsh në Gjermani.

“Kushdo që vjen këtu duhet të jetë në gjendje të punojë – dhe shpejt”, tha Dobrindt. “Forma më e mirë e integrimit është në botën e punës”, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit, migrantët do të jenë në gjendje të fillojnë të punojnë edhe nëse kërkesat e tyre për azil janë ende duke u përpunuar.

Një zëdhënëse e Dobrindt i tha Bild se nëse një azilkërkues zgjedh të punojë apo jo nuk do të ketë ndikim në rezultatin e kërkesës së tij për azil. Ajo shtoi se ata që punojnë në përgjithësi do të jenë në gjendje të mbajnë të ardhurat e tyre dhe se çdo e ardhur do të kompensohet me përfitimet sociale të marra.

Azilkërkuesit që tashmë janë refuzuar ose nuk bashkëpunojnë me autoritetet, për shembull duke dhënë informacion të rremë, do të përjashtohen nga plani, raportoi gazeta.

Lajmet që karakterizuan Zvicrën javën e parafundit të shkurtit

Posted on by erezzaademi

Zvicra do t’i japë përparësi imigracionit dhe marrëdhënieve me BE-në në vitin 2026, si dhe plani i qeverisë zvicerane për ta bërë vendin më pak të kushtueshëm për turistët e huaj, janë vetëm dy nga lajmet që karakterizuan këtë javë në Zvicër.

Prioritetet e Zvicrës në vitin 2026: Imigracioni dhe marrëdhëniet me BE-në

Këtë vit, disa çështje të nxehta do të jenë veçanërisht në fokus në Zvicër, me rezultatet e tyre që potencialisht do të riformësojnë drejtimin që ekonomia e vendit, si dhe politikat e brendshme dhe të jashtme, do të marrin në të ardhmen.

Ato përfshijnë lëvizjen drejt ratifikimit të paketës së re të marrëveshjeve me Bashkimin Evropian, pasojat e një referendumi të ardhshëm për kufizimin e imigracionit dhe bashkëpunimin me Presidentin Trump në mënyrë që të mbrohet ekonomia e vendit e orientuar drejt eksportit.

Qeveria planifikon ta bëjë Zvicrën më të përballueshme për turistët e huaj

Shumë njerëz që vizitojnë nga jashtë e konsiderojnë Zvicrën shumë të shtrenjtë, veçanërisht krahasuar me vendet e tjera.

Por qeveria zvicerane ka një plan për ta ndryshuar këtë.

Konkretisht, dëshiron të ulë pragun e rimbursimit prej 300 frangash të TVSH-së – nga 300 franga aktuale në 150.

Kjo do të thotë që vizitorët e huaj do të jenë në gjendje të përfitojnë më shumë nga paratë e tyre ndërsa bëjnë pazar në Zvicër.

Gruaja amerikane akuzon zviceranët se janë armiqësorë

Një banore amerikane e Zvicrës ka shkaktuar një stuhi pasi ka postuar në mediat sociale se sa keq po trajtohet në Zvicër nga disa vendas.

Por reagimet ndaj videos së saj kanë qenë të përziera.

Ndërsa shumë nga mbi 15,600 komentues simpatizojnë gjendjen e saj të vështirë, të tjerë sugjeruan se ndoshta ajo trajtohet në këtë mënyrë sepse nuk është përpjekur të integrohet ose të mësojë gjuhën.

Bazeli nuk dëshiron t’u ngarkojë të rinjve tarifa shtetësie

Bazeli-Vendi mund të ndjekë shembullin e kantonit të tij simotër, Bazel-City, duke hequr tarifat për të huajt nën moshën 25 vjeç që aplikojnë për shtetësi zvicerane.

Kjo tarifë aktualisht është 1,550 franga – më e larta në Zvicrën Veriperëndimore – por një deputet nga Partia Social Demokrate ka paraqitur një mocion në parlamentin kantonal, duke kërkuar ta bëjë procesin e natyralizimit më të përballueshëm për të huajt e rinj.

Ekonomia zvicerane po rifiton forcën

Ekonomia e Zvicrës u rikthye në rritje, kryesisht falë sektorit të shërbimeve, pasi tarifat e larta të SHBA-së bllokuan eksportet dhe uli PBB-në në tremujorin e tretë.

“Sektori i shërbimeve pa një rritje të lehtë, ndërsa sektori industrial ngeci”, tha Ministria e Ekonomisë, duke shtuar se “Eksportuesit janë kufizuar nga konteksti i vështirë ndërkombëtar”, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Për vitin 2025 në tërësi, rritja e PBB-së arriti në 1.4 përqind, nga 1.2 përqind një vit më parë.

‘Pabarazia rajonale’: Si i përcaktojnë kantonet primet e tyre të sigurimit shëndetësor

Çdo vit, kostoja e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor të Zvicrës rritet – më shumë në disa kantone sesa në të tjerat.

Sipas ekspertëve, ky fenomen është për shkak të një mori faktorësh rajonalë, duke përfshirë infrastrukturën e ndryshme shëndetësore dhe nivelet e financimit qeveritar, demografinë, si dhe sa e sëmurë është popullsia lokale – domethënë, sa shpesh banorët e një kantoni të caktuar kërkojnë trajtim mjekësor.

Për shkak të mashtrimeve me sigurime, bëhet e vështirë të lidhësh një kontratë të re

Posted on by erezzaademi

Nëse kontrata e mëparshme e sigurimit të përgjegjësisë është ndërprerë për mashtrim, qoftë edhe minimal, mund të jetë e vështirë të gjesh një sigurim të ri. Kjo është ajo që i ndodhi një personi, rasti i të cilit u paraqit te Johnny Dousse, përfaqësues i sigurimeve private dhe avokatit të popullit të SUVA-s për Zvicrën frëngjishtfolëse.

Sigurimi i përgjegjësisë civile (RC) na mbulon në rast dëmi të shkaktuar ndaj palëve të treta, për shembull nëse thyejmë një objekt me vlerë. Ky sigurim nuk është i detyrueshëm në Zvicër, por rekomandohet fuqimisht, sepse shumica e kompanive e kërkojnë atë për të marrë me qira pronën.

Alain* është i pavarur. Gjatë një shërbimi profesional, ai dëmton pronën e një klienti. Logjikisht, ai duhet të kishte përdorur sigurimin e tij të përgjegjësisë profesionale. Por, duke qenë se zbritja e këtij sigurimi (2500 franga) është më e lartë se zbritja e RC-së së tij private (500 franga), ai vendos ta deklarojë kërkesën në sigurimin e tij privat, duke e kaluar atë si dëm që ka ndodhur në sferën e tij private, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Pa fat për të: sigurimi i tij kontakton personin e dëmtuar, i cili i tregon se në çfarë konteksti ka ndodhur fatkeqësia. Rezultati: siguruesi ndërpret kontratën e Alain. Ky i fundit nuk e kundërshton këtë ndërprerje dhe merr përsipër gabimin e tij. Nga ana tjetër, ai përballet me një problem: ai nuk mund të marrë më një sigurim të ri privat të përgjegjësisë.

Dy kushte për mashtrim

Përdorimi i sigurimit tuaj privat të përgjegjësisë për dëmet që kanë ndodhur në kontekstin profesional, a është një mashtrim që meriton ndërprerjen e kontratës suaj?

“Ligji i Kontratave të Sigurimit përcakton se çfarë është një kërkesë mashtruese në nenin 40 të tij. Ekzistojnë dy kushte që duhen përmbushur: duhet të keni fshehur ose deklaruar një fakt që, nëse do t’i ishte njohur kompanisë, do ta kishte çuar këtë të fundit të mos ofronte. Dhe ne gjithashtu duhet të kemi idenë e mashtrimit të kompanisë dhe kështu ta bëjmë atë të ofrojë kur nuk duhet ta bënte”, përgjigjet Johnny Dousse, përfaqësues i sigurimeve private dhe avokati i popullit i SUVA-s për Zvicrën frëngjishtfolëse, në programin On en parle.

“Në rastin e auditorit, në fakt, ky i fundit u përpoq vullnetarisht ta mashtronte kompaninë duke e bërë të besonte se e kishte kryer dëmin në një mjedis privat, kur ishte në një mjedis profesional dhe se ishte në dijeni të tij. Pra, jemi në kontekstin e mashtrimit. Nëse ka mashtrim, sado i vogël, kompania legjitimohet të vazhdojë me atë që quhet zgjidhje e kontratës së sigurimit, pra një përfundim para afatit të maturimit”, vazhdon Johnny Dousse.

Emri i personit që mashtroi regjistrohet në HIS

Kur mashtrimi vërtetohet, përveç përfundimit të kontratës, siguruesi e ka emrin e mashtruesit të regjistruar në një regjistër të veçantë, HIS. Ai do të shfaqet atje për 7 vjet. “HIS është një sistem informacioni dhe raportimi që synonte të luftonte mashtrimin dhe u krijua nën kujdesin e Shoqatës Zvicerane të Sigurimeve në shkurt 2021. Ky sistem identifikon njerëzit që kanë kryer akte të tipit mashtrim. Ekziston mashtrim sigurimi, por edhe veprime të tjera si ngurrimi, mashtrimi ose gënjeshtra për të marrë përfitime”, thotë Johnny Dousse.

Siguruesit nuk kanë qasje në regjistrin HIS kur lidhin një kontratë. Prandaj, si mund ta shpjegojmë që është kaq e komplikuar të gjesh sigurim?

Më e lehtë pas disa vitesh

“Vetëm tetë kompanitë që i janë bashkuar këtij sistemi kanë mundësinë ta përdorin atë, dhe vetëm për menaxhimin e një kërkese. Për mua, ajo që shpjegon pse ky i siguruar ka vështirësi në gjetjen e sigurimit që mund ta mbulojë atë është propozimi i kompanisë në përfundim të një kontrate. Në këtë propozim, shpesh ekziston një pyetje e tipit: ‘a keni pasur ndonjëherë një kompani që ka ndërprerë një sigurim të të njëjtit lloj në pesë vitet e fundit?’ Kur kjo pyetje përgjigjet në mënyrë pozitive, kompanitë ngurrojnë të duan të mbulojnë këtë lloj rreziku”, analizon Johnny Dousse.

Pyetjet e kompanive në propozimin e sigurimit shpesh kthehen në tre ose edhe pesë vjet. Pas kësaj periudhe, nuk ka më detyrim për të informuar për ndërprerjen e një kontrate të vjetër. Atëherë ka të ngjarë që do të jetë më e lehtë të gjesh një sigurues që ka të ngjarë të pranojë një kontratë të re.

Cyrihu, qyteti më i shtrenjtë në botë

Posted on by BR

Kostoja e jetesës mbetet një nga treguesit më të rëndësishëm për të krahasuar standardin ekonomik mes vendeve, veçanërisht në një periudhë kur çmimet e banesave dhe ushqimeve kanë shënuar rritje të fortë në shumë ekonomi.

Indeksi Global i Kostos së Jetesës 2026 i Numbeo ofron një panoramë të qartë të diferencave mes vendeve, duke treguar se sa e shtrenjtë është përditshmëria në raport me Nju Jorkun si pikë reference.

Megjithëse inflacioni është zbutur në shumë rajone, kostoja e jetesës mbetet një sfidë e madhe globale. Në 28 vende, çmimet e banesave janë rritur me më shumë se 50% që nga viti 2020, ndërsa çmimet e ushqimeve janë rritur ndjeshëm në vende si Meksika, Gjermania dhe Malajzia, duke vazhduar të ushtrojnë presion mbi buxhetet familjare në mbarë botën, shkruan  Visual Capitalist.

Të dhënat për vitin 2026 përfshijnë 155 vende dhe territore dhe tregojnë dallime të theksuara në koston e jetesës në mbarë globin, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Bermuda renditet si vendi me koston më të lartë të jetesës në botë, një territor britanik i njohur për pasuri të paluajtshme luksoze, turizëm të nivelit të lartë dhe kapital offshore.

Sipas Indeksit Global të Kostos së Jetesës 2026 të Numbeo, Shqipëria renditet në vendin e 73-të nga 155 vende me një indeks 31.7, shumë pranë mesatares globale prej 30.8.

Në krahasim rajonal, Shqipëria rezulton pak më e shtrenjtë se disa vende fqinje të Ballkanit, por mbetet në mesin e vendeve me kosto relativisht të ulët në Evropë.

Mali i Zi renditet pas saj në vendin e 77-të (31), ndërsa Serbia është më poshtë në vendin e 82-të (29.5) dhe Bullgaria në vendin e 90-të (28).

Nga ana tjetër, Kroacia është dukshëm më e shtrenjtë, në vendin e 54-t (37.1), ndërsa Greqia qëndron edhe më lart në vendin e 55-të (36).

Kjo tregon se Shqipëria pozicionohet në një nivel të ndërmjetëm në rajon: më e përballueshme se destinacionet turistike të zhvilluara si Greqia dhe Kroacia, por disi më e kushtueshme se disa ekonomi fqinje të Ballkanit.

Dhjetë vendet me koston më të lartë të jetesës në vitin 2026:

Bermuda – 123.5

Ishujt Kajman – 97.9

Zvicra – 84.3

Ishujt e Virgjër Amerikanë – 82.5

Singapori – 81.2

Bahamas – 77.1

Islanda – 75.9

Jersey – 72.5

Hong Kong – 69.8

Ishujt Solomon – 65.4

Shumë prej vendeve më të shtrenjta në botë për të jetuar janë ishuj dhe shpesh shërbejnë si parajsa fiskale ose qendra financiare.

Ishujt e Virgjër, Jersey dhe Ishujt Kajman janë të gjithë pjesë e dhjetëshes së parë. Përqendrimi i lartë i pasurisë, i kombinuar me varësinë e madhe nga importet, rrit çmimet në këto ekonomi ishullore.

Zvicra renditet e treta në botë, ndërsa Cyrihu është shpallur qyteti më i shtrenjtë në botë në vitin 2026. Përveç frangës së fortë zvicerane, pagat e larta dhe standardi i jetesës kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e kostove.

Singapori ka koston më të lartë të jetesës në Azi, duke u renditur i pesti globalisht. Mungesa e tokës ka nxitur rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme, ndërsa varësia nga importet, rreth 90% e ushqimit, shton presionin mbi çmimet.

Shtetet e Bashkuara renditen në vendin e 19-të globalisht me një indeks 56.3. Për krahasim, mesatarja globale e indeksit të kostos së jetesës në vitin 2026 është 30.8.

Të huajt që ikin: a është Zvicra ende tërheqëse?

Posted on by BR

Një rënie prej 10.5% në imigracionin neto në Zvicër. Popullsia neto e banorëve të përhershëm të huaj në vitin 2025 ishte 74,675 krahasuar me vitin 2024. Ndryshimi neto është raporti i emigrantëve në Zvicër krahasuar me emigrantët. Le t’i shohim shifrat me radhë. Në vitin 2025, 165,386 persona morën leje qëndrimi në Zvicër. Kjo përfaqëson një rënie prej 3.1%, ose 5,221 persona, krahasuar me vitin e kaluar. Trendi i kundërt është gjithashtu i habitshëm. Krahasuar me vitin 2024, numri i të huajve që vendosën të emigrojnë u rrit me 4.8%: një total prej 82,656 në vitin 2025, transmeton albinfo.ch.

Në thelb, ekzistojnë tre arsye për këto luhatje, siç shpjegon Sergio Rossi, profesor i ekonomisë në Universitetin e Fribourg-ut: “Për shumë njerëz që kanë jetuar në Zvicër për disa vite ose dekada, pas daljes në pension, pensioni i tyre i shtyllës së dytë ose të tretë nuk është i mjaftueshëm për të jetuar në Zvicër, dhe ata vendosin të kthehen në vendin e tyre të origjinës”, thotë ai. “Një arsye tjetër është vendimi i Trump për të rritur tarifat (dhe më pas për t’u tërhequr). Shumë biznese të vogla dhe të mesme kanë hasur probleme logjistike dhe shitjesh, kështu që kanë ulur punësimin ose janë zhvendosur jashtë vendit. Këta njerëz, ende të punësuar, janë detyruar të zhvendosen. Së fundmi, blerja e Credit Suisse nga UBS ka çuar në pushimin nga puna të mijëra punonjësve, të cilët më pas kanë emigruar”, shkruajnë mediat zvicerane.

Ndër kombësitë, gjermanët dallohen me 16%, të ndjekur nga afër nga francezët dhe italianët. Portugezët dhe spanjollët përbëjnë 7%, rumunët 4% dhe polakët 3%. Pjesa tjetër e vendeve të BE-së përbëjnë 14%, ndërsa të gjitha vendet e tjera së bashku janë 27%. Çfarë e shpjegon këtë ndryshim? “Imigracioni nga Italia, Franca dhe Gjermania është shumë i rëndësishëm për ekonominë zvicerane sepse ata janë njerëz të kualifikuar që flasin gjuhët kombëtare”, thotë Rossi, duke shtuar se “kompanitë zvicerane kanë tregje në vendet fqinje”. Shumica e njerëzve marrin leje qëndrimi për punësim fitimprurës. Arsyeja e dytë është ribashkimi familjar. Popullsia e huaj rezidente është një burim për ekonominë e vendit tonë dhe rënia e saj mund të ketë pasoja. Pra, a mbetet Zvicra tërheqëse? “Zvicra mbetet një vend tërheqës për cilësinë e jetës dhe shërbimet publike”, shpjegon Rossi. “Megjithatë, do të jetë më pak tërheqëse, pasi kompanitë do të jenë më pak të interesuara në rritjen e punësimit, duke pasur parasysh se një rimëkëmbje ekonomike globale është e pamundur në dy vitet e ardhshme.”

Shifrat: Gati 2 milionë gjermanë me arsim të lartë në rrezik varfërie

Posted on by BR

Rreth 1.9 milionë vetë, që kanë kryer studimet universitare, ishin në vitin 2025 në rrezik varfërie. Kjo përbën një rritje prej 350.000 vetësh krahasuar me vitin 2022.

Të dhënat e zyrtare nga Enti Federal i Statistikave të Gjermanisë u publikuan si përgjigje e një kërkese të bërë nga partia Aleanca Sahra Wagenknecht (BSW).

Rritja e të papunëve në radhët e të diplomuarve vjen në një kohë kur numri i tyre në nivel kombëtar arriti në 21 milionë vetë. Edhe të dhënat e Agjencisë Federale të Punës tregojnë se papunësianë radhët e personave që kanë përfunduar studimet universitare u rrit në 3,3%, nga 2,2% që ishte tri vite më parë, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Të prekura të gjitha shtresat shoqërore

“Përkeqësimi i gjendjes dhe varfëria prekin tani të gjitha shtresat shoqërore në të gjjitha nivelet e arsimimit” tha Sahra Wagenknecht, themeluese e partisë “Aleanca Sahra Wagenknecht”, duke u bërë thirrje politikanëve të ringjallin ekonominë dhe të mundësojnë lëvizshmëri sociale përmes punës së ndershme.

Megjithatë, rreziku për t’u prekur nga varfëria mbetet shumë më i lartë për personat me nivel të ulët ose të mesëm arsimimi. Në vitin 2025 nga 14,3 milionë vetë me kualifikime të ulëta konsideroheshin në rrezik varfërie rreth 4,1 milionë.

Në Gjermani në rrezik varfërie klasifikohet sipas përkufizimit kushdo që fiton më pak se 60% të së ardhurës mesatare, e cila vitin e kaluar ishte 1.446 euro në muaj për një të rritur që jeton vetëm.

Rexhbeçaj shënon në minutat e fundit golin e fitores

Posted on by BR

Mesfushori Elvis Rexhbeçaj ka shënuar gol në minutat shtesë për t’ia siguruar fitoren dramatike Augsburgut përballë Wolfsburgut në xhiron e 23-të të Bundesligës gjermane.

Futbollisti shqiptar shënoi në minutën e katërt shtesë një gol të bukur, për 3:2, transmeton albinfo.ch.

Augsburgu në fakt fitoi me përmbytje në fund.

Augsburgu tani ka 28 pikë dhe është i 10-ti në tabelë. Wolfsburgu është i 15-it me vetëm 20 pikë.

Për Rexhbeçajn ishte goli i dytë i sezonit në Bundesligë.

Goli

https://streamin.me/v/4ca0d1a9#google_vignette

16-vjeçari ecën për herë të parë pas djegieve që pësoi në Crans – Montana

Posted on by albinfo.ch

Natën kur shpërtheu zjarri në Crans-Montana, 16-vjeçari Valentin filmoi flakët. Ai vetë ka pësur djegie të rënda. Nëna e tij tani përshkruan në programin ARD “Weltspiegel” se si familja ka luftuar për jetën e tij.

Po atë natë, prindërit e tij kishin udhëtuar për tetë orë nga Franca në Zvicër. Sot, Valentini po trajtohet në Lyon dhe familja po qëndron në këtë qytet, përkohësisht me miqtë, trnsmeton albinfo.ch. Adoleshenti ishte në gjendje kome (të shkaktuar qëllimisht nga mjekët) për 23 ditë dhe tani ka bërë hapat e parë.

Ai ende nuk mund të flasë – komunikon duke përdorur një dërrasë të zezë. Fjalët e tij të para: “Je vous aime.” “Të dua”, duke  treguar në drejtim të prindërve të tij, tregon nëna e tij. “Ishte e pabesueshme.”

Tubi i frymëmarrjes i është hequr dhe Valentini tashmë i është nënshtruar disa transplanteve të lëkurës. Kujtimet e natës së zjarrit po kthehen ngadalë – “është e vështirë për të”.

Natën kritike, Valentini kishte filmuar një video në celularin e tij ndërsa kamerierët ecnin nëpër bar duke mbajtur shishe shampanje dhe fishekzjarre. Videot e tij dramatike më vonë u bënë virale. Ato tregojnë një kamariere me një shishe spërkatëse që i afrohet shumë tavanit – dhe pak më vonë, zjarri u përhap, përcjell albinfo.ch. Vëllai i tij Ferdinand (19), i plagosur vetë, ndihmoi policinë dhe zjarrfikësit duke u hedhur ujë viktimave.

Vjena rrit ndihmën për të pastrehët gjatë stuhisë dimërore

Posted on by erezzaademi

Fonds Soziales Wien ka organizuar akomodime shtesë për personat e pastrehë në përgjigje të reshjeve të dendura të dëborës. Janë krijuar gjithsej 14 hapësira shtesë për pranime emergjente gjatë natës, të shpërndara në dy strehimore ekzistuese emergjente brenda programit të Paketës së Dimrit. Kjo u njoftua nga FSW për APA të premten.

Deri në tetë inç (20 centimetra) dëborë e freskët u mat në Vjenë brenda vetëm pak orësh. Kjo situatë, e pazakontë për kryeqytetin federal, mund të jetë kërcënuese për jetën për ata që preken, u theksua. “Fillimi i përsëritur i dimrit po krijon një kohë jashtëzakonisht sfiduese, veçanërisht për personat e pastrehë”, tha Drejtoresha Menaxhuese e FSW, Susanne Winkler.

Hapësirat shtesë po ofrohen me njoftim të shkurtër së bashku me organizatat partnere. Kapaciteti është rritur disa herë këtë vit, pasi dimri i ashpër ka kërkuar rregullime të shumta. Në fund të dhjetorit, u krijuan 30 hapësira shtesë brenda Paketës së Dimrit për shkak të të ftohtit ekstrem, të ndjekura nga 40 të tjera në fillim të janarit.

Paketa Dimërore e Fonds Soziales Wien përfshin rreth 1,000 akomodime çdo vit në 13 strehimore emergjente. Ekzistojnë gjithashtu tre qendra ngrohjeje. Këto ofrojnë qëndrime të ngrohta gjatë ditës me kapacitet për 255 persona në të njëjtën kohë, raporton theinternational, transmeton albinfo.at. Sipas FSW, shërbimet e Paketës Dimërore zbatohen përveç shërbimeve standarde gjatë gjithë vitit të disponueshme për individët e pastrehë dhe të pasigurt në strehim.

FSW gjithashtu i nxit publikun të përdorë Aplikacionin falas FSW Cold. Kushdo që has njerëz të pastrehë të ekspozuar ndaj të ftohtit në hapësira publike mund ta përdorë atë për të informuar ekipet e punës sociale në rrugë. Raportet mund të dorëzohen lehtësisht dhe pa regjistrim, theksohet.

Takimi Osmani–Rubio në Departamenti Amerikan i Shtetit: Në fokus NATO dhe partneriteti strategjik Kosovë–SHBA

Posted on by Drin Reçica

Presidentja e Kosova, Vjosa Osmani, është takuar me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, në Departamenti Amerikan i Shtetit, ku kanë diskutuar për thellimin e partneritetit strategjik ndërmjet dy vendeve, përcjell albinfo.ch.

Osmani bëri të ditur se gjatë takimit është biseduar për mundësitë e forcimit të aleancës Kosovë–SHBA dhe për hapa konkretë që kanë rëndësi jetike për qytetarët e Kosovës. Ajo falënderoi Shtetet e Bashkuara për përfshirjen e Kosovës në Bordin e Paqes, për mbështetjen e vazhdueshme ndaj sovranitetit dhe integritetit territorial të vendit, si dhe për praninë ushtarake amerikane në Kosovë.

Sipas saj, në fokus të diskutimeve ishte edhe anëtarësimi i Kosovës në NATO, si dhe hapja e kapitujve të rinj të bashkëpunimit në fushën e ekonomisë dhe mbrojtjes.

Takimi në DASH u zhvillua në 18-vjetorin e vendosjes së marrëdhënieve diplomatike ndërmjet Kosovës dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kosova shpalli pavarësinë më 17 shkurt 2008, ndërsa SHBA-ja ishte ndër vendet e para që e njohu atë, përcjell albinfo.ch. 

SHBA-ja vazhdon të ketë rol kyç në sigurinë e Kosovës përmes pjesëmarrjes në misionin paqeruajtës të KFOR, me rreth 600 trupa në terren. Sipas Presidencës së Kosovës, prania ushtarake amerikane në vend ka rëndësi strategjike për paqen dhe stabilitetin në rajon.

Mbrëmje festive në Stockholm: “Jehona” bashkon shqiptarët për Ditën e Pavarësisë

Posted on by Drin Reçica

Në Stockholm, Shoqata Jehona organizoi për të dytin vit me radhë festimin e Pavarësisë së Kosovës, në një mbrëmje artistike e kulturore me pjesëmarrjen e shqiptarëve nga të gjitha trevat, si dhe përfaqësues të komunitetit suedez, shkruan albinfo.ch.

Programin e pasuruan grupet e valleve Albansk Folkgrupp Tradita, Albanian Dancers Skifteria Stockholm dhe Grupi i valleve Albulena, ndërsa atmosfera festive u shoqërua nga DJ Tani Prenga. Emocione të veçanta sollën grupi polifonik “Kënga Labe” në Stockholm, këngëtarja Jona Spahijaj, Ervis Lila dhe Majlinda Hoxha.

Aktiviteti u moderua nga Kujtim Miftari (Mitjuk Iratfim), sekretar i shoqatës, i cili në fjalën e tij evokoi luftën e Ushtria Çlirimtare e Kosovës për liri. Të pranishmit i përshëndetën edhe diplomati Dren Zeka nga Ambasada e Kosovës, si dhe i Ngarkuari me Punë në Ambasadën e Shqipërisë, Eno Çollaku, të cilët vlerësuan rolin e mërgatës në arritjen e Pavarësisë dhe kontributin e shoqatës në ruajtjen e identitetit kombëtar.

Në emër të shoqatës foli kryetari Arben Shaqir Vata, i cili ftoi komunitetin të mbështesë dhe të anëtarësohet në “Jehona”, me synim zhvillimin e aktiviteteve cilësore për fëmijët dhe komunitetin.

Bordi i Shoqatës “Jehona” falënderoi të gjithë bashkatdhetarët dhe bashkëpunëtorët për kontributin në realizimin e kësaj feste, me mirënjohje të veçantë për ata që ndihmuan në organizim dhe mbarëvajtje të aktivitetit./Albinfo.ch