Gjeneva, kantoni më i pasur në Zvicër

Gjeneva ka dalë si kantoni më i pasur në Zvicër për vitin 2024, duke shënuar një tepricë mbresëlënëse prej 541 milionë frangash, duke lënë pas kantonet që tradicionalisht kryesonin ekonominë zvicerane, si Zug, Cyrih dhe Basel-City.

Kjo performancë e jashtëzakonshme financiare e ka vendosur Gjenevën në një pozitë të re udhëheqëse brenda sistemit të solidaritetit të Zvicrës, të njohur si “barazimi financiar”. Sipas këtij mekanizmi, kantonet më të pasura kontribuojnë me fonde për të mbështetur kantonet më të varfra, me qëllim që të zvogëlohet pabarazia e të ardhurave mes rajoneve të ndryshme, transmeton albinfo.ch.

Bazuar në këto të dhëna, në vitin 2028 Gjeneva pritet të bëhet kontribuuesi më i madh në këtë sistem, me një pagesë prej 602 milionë frangash që do të shkojë për të ndihmuar kantonet më pak të zhvilluara ekonomikisht.

Fondet e barazimit financiar përdoren nga kantonet “përfituese” për të financuar shërbime publike të rëndësishme si spitale, shkolla dhe infrastrukturë rrugore, duke synuar një zhvillim më të balancuar në mbarë vendin, shkruan The Local.

Ky sukses ekonomik e forcon më tej pozitën e Gjenevës, jo vetëm si një qendër financiare ndërkombëtare, por edhe si një shtyllë e rëndësishme e solidaritetit federal zviceran, transmeton albinfo.ch.

Analiza e DW: Qeveria e re gjermane përballë sfidave globale: Nga Ukraina te SHBA, Kina dhe klima

Qeveria e re gjermane, e udhëhequr nga Friedrich Merz (CDU), përballet me një kontekst ndërkombëtar sfidues, përfshirë tensionet globale, politikat tregtare të Donald Trump dhe luftën në Ukrainë. Partnerët e koalicionit e shohin këtë si një moment historik dhe janë të vendosur të ndihmojnë në formësimin e ndryshimeve globale për të mbrojtur interesat gjermane, shkruan DW.

Në aspektin tregtar, qeveria kërkon të shmangë përshkallëzimin e konflikteve me SHBA dhe shpreson për një marrëveshje afatmesme të tregtisë së lirë. Megjithatë, qëndrimi agresiv i Trump ndaj Evropës e bën këtë një sfidë të vështirë. Në fushën e mbrojtjes, Merz synon pavarësi më të madhe evropiane nga SHBA dhe bashkëpunim të ngushtë me Francën e Britaninë për çështjet bërthamore, ndërsa mbështetja për Ukrainën do të vazhdojë, edhe pse dërgimi i raketave Taurus mbetet i paqartë, transmeton albinfo.ch.

Në marrëdhëniet me BE-në, Merz synon të riparojë lidhjet me Francën dhe Poloninë, por përballja me rritjen e populizmit e vështirëson këtë synim. Ndërkohë, në raport me Kinën, qeveria kërkon të zvogëlojë varësinë ekonomike dhe të mbrojë interesat strategjike.

Çështjet në Lindjen e Mesme paraqesin sfida të mëdha, sidomos përballë urdhër-arrestit ndërkombëtar për Netanyahu, të cilin Merz ka premtuar të mos e zbatojë. Në fund, mbrojtja e klimës mbetet e paqartë: ndërsa neutraliteti i klimës është ende në plan, organizatat mjedisore e shohin qasjen e qeverisë së re si më pak ambicioze, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Rritje e kontributeve dhe pasiguri për taksat e pagën minimale

Koalicioni i ardhshëm CDU/CSU dhe SPD në Gjermani përballet me sfida të mëdha financiare, sipas vlerësimeve të Institutit Ekonomik Gjerman (IW). Eksperti i IW-së, Jochen Pimpertz, paralajmëron për rritje të mëtejshme të kontributeve për sigurimet shoqërore, të cilat parashikohet të arrijnë deri në 46% të të ardhurave, kryesisht për shkak të rritjes së kostove në sistemin shëndetësor dhe reformave të planifikuara për pensionet, shkruan DW.

Për të mbajtur nivelin e pensioneve në 48% të rrogës deri në vitin 2031, do të nevojiten miliarda euro shtesë, të cilat pritet të mbulohen nga të ardhurat nga tatimet. Megjithatë, planet për uljen e tatimeve për shtresat me të ardhura të ulëta dhe të mesme, si dhe rritja e pagës minimale në 15 euro deri në vitin 2026, nuk janë ende të sigurta. Friedrich Merz theksoi se këto masa do të zbatohen vetëm nëse buxheti e lejon, duke shtuar pasiguri për shumë punonjës që frikësohen se do të përballen me barrë më të madhe financiare gjatë mandatit të ri qeveritar, përcjell albinfo.ch.

Zvicër: Taksa për vizitat në urgjencë konsiderohet e panevojshme

Kushdo që do të paraqitet në dhomën e urgjencës spitalore për një sëmundje të vogël, në të ardhmen do të duhet të paguajë nga xhepi një tarifë prej 50 frangash. Kjo masë është miratuar nga Komiteti i Çështjeve Sociale dhe Shëndetësisë i Këshillit Kombëtar (SGK-N), i cili votoi në favor të një projektligji të gjatë dhe të debatueshëm për të vendosur një “taksë” mbi rastet e vogla në dhomat e urgjencës.

Ky vendim përfaqëson një kthesë të madhe, pasi ideja ishte refuzuar pothuajse unanimisht gjatë fazës së konsultimeve paraprake. Sipas propozimit, pacientët që paraqiten në urgjencë pa rekomandimin paraprak të një mjeku dhe me simptoma që nuk konsiderohen urgjente, do të duhet të përballojnë vetë koston, pasi sigurimet shëndetësore nuk do ta mbulojnë këtë shërbim, shkruan The Local.

Që propozimi të hyjë në fuqi, duhet të shqyrtohet dhe miratohet nga Këshilli i Shteteve në vijim.
Debati pritet të vazhdojë, ndërsa opinioni publik dhe profesionistët e shëndetësisë ndajnë mendime të ndryshme mbi efektet e mundshme të kësaj mase në sistemin shëndetësor, transmeton albinfo.ch.

Sondazhet e reja në Vjenë: SPÖ humb terren, FPÖ trefishon mbështetjen

Vetëm dy javë përpara zgjedhjeve shtetërore dhe komunale në Vjenë, një sondazh i publikuar nga Der Standard dhe realizuar nga Instituti i Tregut tregon një rënie të mbështetjes për partinë në pushtet, SPÖ. Sipas sondazhit, SPÖ ka rënë në 38 për qind të mbështetjes, tre pikë më pak se në zgjedhjet e vitit 2020, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, Partia e Lirisë (FPÖ) shënon një rritje të ndjeshme, duke arritur në 21 për qind – trefishi i rezultatit të saj nga zgjedhjet e kaluara. ÖVP ka rënë në vetëm 11 për qind, ndërsa partitë Të Gjelbrit, NEOS dhe KPÖ po garojnë ngushtë për vendin e tretë.

Sondazhi gjithashtu tregon një klimë të përgjithshme pesimizmi në mesin e votuesve: më shumë se gjysma e tyre deklarojnë se ndihen pesimistë për të ardhmen, ndërsa vetëm 19 për qind shprehen optimistë.

Popullariteti personal i kryebashkiakut Michael Ludwig është në rënie. Vetëm 36 për qind e të anketuarve thonë se do ta rizgjedhnin atë nëse vota do të ishte e drejtpërdrejtë, një rënie nga 48 për qind sa ishte në vitin 2022, transmeton albinfo.ch.

 

Kosovë: Shënohet Dita Memoriale e të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale gjatë Luftës, një burrë flet publikisht

Sot, më 14 prill 2025, në Kosovë shënohet Dita Memoriale e të Mbijetuarve të Dhunës Seksuale gjatë Luftës së fundit, një ditë që i kushtohet përkujtimit të vuajtjeve dhe traumës së atyre që kanë përjetuar këtë formë të dhune. Kjo ditë synon të nderojë të mbijetuarit, të rrisë ndërgjegjësimin për padrejtësinë e përjetuar dhe të luftojë stigmën e shoqërisë ndaj tyre, shkruan albinfo.ch.

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRTM), për herë të parë një burrë i mbijetuar i dhunës seksuale gjatë luftës do të ndajë publikisht rrëfimin e tij, një akt guximi që sfidon heshtjen dhe frikën, dhe që synon të hapë një kapitull të ri për drejtësinë dhe të vërtetën.

Kjo ditë është zyrtarizuar si ditë përkujtimore me propozimin e Presidentes Vjosa Osmani, si një përpjekje për ruajtjen e memories kolektive dhe për të shprehur solidaritetin me të mbijetuarit e dhunës seksuale, shkruan albinfo.ch.

Tragjike në Austri: Ndërron jetë në aksident i riu nga Kosova

Një aksident fatal trafiku në Austri i ka marrë jetën të riut nga Kosova, Albion Bardhi, duke sjellë trishtim të thellë për familjen dhe komunitetin shqiptar. Lajmin për ndarjen e tij nga jeta e kanë konfirmuar familjarët përmes një njoftimi mortor, shkruan albinfo.ch.

“Me dhimbje të madhe njoftojmë shokët, miqtë dhe të afërmit se u nda nga jeta Albion Bardhi. Për detajet rreth ceremonisë së varrimit do të njoftoheni në vijim”, thuhet në njoftimin e familjes.

Përdorimi i maskave për t’i ikur ndalimit të mbulimit të fytyrës, turistët arabë gjejnë zgjidhje kreative

Që nga 1 janari 2025, në Zvicër ka hyrë në fuqi ndalimi i mbulimit të fytyrës në hapësirat publike. Ligji prek në veçanti gratë me mbulesa fetare, kryesisht turistet nga vendet arabe. Por, siç tregon rasti i qytetit turistik Interlaken, gratë e prekura po i përshtaten rregullave me zgjidhje kreative,

Në zemër të Interlakenit ndodhet një agjenci udhëtimi që operon në gjuhën arabe, e cila ofron bileta treni dhe guida për turistët nga Arabia Saudite, Kuvajti dhe Katari. Pronari i saj, Emad Boutrous, thotë se ndalimi nuk ka ndikuar në numrin e vizitorëve: “Malet, klima dhe ajri i pastër ende tërheqin njerëzit në Zvicër”, transmeton albinfo.ch.

Zgjidhja? Maska në vend të mbulesës fetare. Shumë gra myslimane, që dikur mbanin nikab apo burka, tani përdorin maska për fytyrën, një praktikë që po përhapet gjithnjë e më shumë. “Për to, është një kompromis i pranueshëm,” shprehet Boutrous. Ai shpesh i këshillon klientet që të blejnë maska në farmacitë lokale, për të shmangur problemet me autoritetet.

Maskat janë kthyer në një mënyrë efikase për të respektuar ndalimin, duke ruajtur një nivel modestie që përputhet me bindjet fetare. Megjithatë, shumë nga turistët nuk janë të gatshëm të flasin publikisht për këtë çështje – temën e ndalimit e shmangin menjëherë.

Autoritetet lokale po tregojnë fleksibilitet. Kryetari i bashkisë së Interlakenit, Philippe Ritschard, pranon se është në dijeni të “trukut” me maska. “Njerëzit janë shpikës”, thotë ai me një buzëqeshje. Ai shton se zbatimi i ligjit është detyrë e policisë, jo e bashkisë, dhe se shpeshherë zgjidhet që “të mbyllet një sy”.

Ndërkohë, zyra lokale turistike konfirmon se nuk ka pasur reagime zyrtare nga turistët arabë. “Shumica përshtaten. Nuk e shohin këtë ndalim si një sulm ndaj kulturës së tyre,” thekson përfaqësuesi Renato Julier. Megjithatë, përdorimi i maskave nuk rekomandohet zyrtarisht si zgjidhje për të anashkaluar ligjin, shkruan SRF.

Pavarësisht sfidave, rezervimet nga rajonet arabe për sezonin turistik 2025 janë mjaft premtuese, duke treguar se atraktiviteti i Zvicrës nuk është zbehur. Ndërsa rregulloret e reja sjellin sfida të reja, vizitorët vazhdojnë të gjejnë mënyra për të shijuar udhëtimin pa cenuar bindjet e tyre, transmeton albinfo.ch.

 

Granit Maqedonci, shqiptari që po shkëlqen si gjyqtar në elitën e futbollit suedez

Në një kohë kur numri i futbollistëve shqiptarë në ligat evropiane është në rritje, figura të tjera si trajnerët dhe gjyqtarët janë ende të rralla. Një ndër përjashtimet është Granit Maqedonci, 36-vjeçari me origjinë nga Prishtina, i cili po lë gjurmë të rëndësishme në elitën e futbollit suedez, shkruan KOHA, transmeton albinfo.ch.

Maqedonci ka drejtuar tashmë 112 ndeshje në Allsvenskan, ligën më të lartë suedeze, duke u bërë një prej emrave më të njohur në arbitrazhin e vendit nordik. Ndeshjen e tij të 112-të e kishte të dielën, kur ndau drejtësinë në takimin Sirius – Brommapojkarna, në xhiron e tretë të kampionatit.

Ai mban stemën e FIFA-s dhe ka ambicie të qarta për të gjykuar në fazat e grupeve të garave evropiane. “Kam nisur të referoj në moshën 15-vjeçare për të fituar pak të ardhura shtesë. Kam luajtur futboll deri në moshën 25-vjeçare, kur vendosa të fokusohem vetëm në referim,” ka rrëfyer.

Në karrierën e tij, Maqedonci ka ndarë drejtësinë edhe në 78 ndeshje të Superettan-it (liga e dytë suedeze), si dhe në 11 takime ndërkombëtare. Këto përfshijnë ndeshje kualifikuese për Evropianin U19, UEFA Youth League dhe fazat preliminare të Ligës së Konferencës, transmeton albinfo.ch.

Ndër ambiciet e tij është edhe një ndeshje në vendlindje. “Do të dëshiroja të gjykoja edhe një ndeshje në Kosovë, nëse do të kishte mundësi. Kam qenë në kontakt me Federatën e Futbollit të Kosovës, por duket e vështirë për t’u aranzhuar.”

Pavarësisht origjinës së tij, shumë nuk e dinë që ai është nga Kosova për shkak të mbiemrit. “Shumë mendojnë se jam nga Maqedonia. Por unë jam krenar që jam shqiptari i parë nga Kosova që referon në Allsvenskan. Janë hapur dyert edhe për të tjerët – tashmë në Superettan janë disa gjyqtarë nga Kosova,” tregon Maqedonci.

Një javë më parë, ai ishte në qendër të vëmendjes pasi gjykoi një ndeshje dramatike mes AIK-ut dhe Norrkoping-ut, që u ndërpre për rreth 25 minuta pas një incidenti të rëndë, ku një nga asistentët e tij u godit nga tifozët me një mjet të fortë.

“Ishte hera e parë që ndërpreva një ndeshje. Bëmë gjithçka sipas protokollit, për të siguruar që asistenti im të mund të vazhdonte në kushte të sigurta. Ishte një ngjarje që mori shumë vëmendje në Suedi,” tha ai, duke shtuar se tashmë janë vendosur procedura të reja sigurie për raste të tilla.

Me përkushtim, profesionalizëm dhe synime të qarta, Granit Maqedonci po vazhdon të ngjitet lart në hierarkinë e gjyqtarëve evropianë, duke përfaqësuar me dinjitet komunitetin shqiptar në një fushë ku zërat tanë janë ende të rrallë, shkruan KOHA, transmeton albinfo.ch.

 

Gërvalla: Dialogu duhet të çojë në njohjen reciproke, BE-ja të bëjë veprime ndaj Serbisë

Në takimin e Ministrave të Jashtëm të Bashkimit Evropian të mbajtur në Luksemburg, Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Republikës së Kosovës, Donika Gërvalla, kërkoi mbështetje të qartë për aspiratat euroatlantike të Kosovës, duke theksuar se është koha për veprim konkret nga partnerët ndërkombëtarë, shkruan albinfo.ch.

Ministrja Gërvalla theksoi rëndësinë që integrimi i Kosovës në Bashkimin Evropian dhe NATO ka jo vetëm për vendin, por për të gjithë rajonin dhe sigurinë evropiane në tërësi. Ajo prezantoi tri hapa urgjentë që sipas saj janë vendimtarë për stabilitetin në Ballkanin Perëndimor: Heqja e masave ndëshkuese të BE-së ndaj Kosovës; përfundimi i procesit të anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës; mbështetja për aplikimin e Kosovës për anëtarësim në BE.

Gërvalla rikonfirmoi përkushtimin e Qeverisë së Kosovës ndaj dialogut të lehtësuar nga BE me Serbinë, si dhe zbatimit të marrëveshjeve të arritura në Bruksel dhe Ohër më 2023. Ajo nënvizoi se njohja reciproke dhe ndërtimi i marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë mbeten synim i domosdoshëm i këtij procesi. Në këtë kontekst, ajo kërkoi që BE të marrë masa ndaj Serbisë, e cila, siç tha ajo, vazhdon të refuzojë marrëveshjet dhe vepron kundër frymës së dialogut, shkruan albinfo.ch.

Në dritën e zhvillimeve të fundit në rajon, përfshirë ndikimin rus dhe kërcënimet e vazhdueshme nga Serbia, Gërvalla bëri thirrje për mbështetje të fuqishme për anëtarësimin e Kosovës në NATO. Ajo kërkoi gjithashtu llogaridhënie për sulmin në Banjskë, duke e cilësuar si një akt të hapur agresioni që kërcënon sigurinë rajonale dhe stabilitetin evropian.

“Koha për veprim është tani. Mbështetja për Kosovën është investim për paqe, siguri dhe demokraci në gjithë Evropën,” deklaroi ministrja Gërvalla në përfundim të fjalimit të saj, shkruan albinfo.ch.

Shërbimet Konsullore në Ambasadën e Kosovës në Austri vetëm me termin nga 21 prilli

Ambasada e Republikës së Kosovës në Austri ka njoftuar se, duke filluar nga data 21 prill 2025, të gjitha shërbimet konsullore, përfshirë lëshimin e pasaportave, letërnjoftimeve, certifikatave dhe dokumenteve të tjera, do të ofrohen vetëm me termin të caktuar paraprakisht.

Caktimi i terminit bëhet përmes platformës zyrtare elektronike E-Kosova, në këtë link: https://ekosova.rks-gov.net/Public/497

Për të rezervuar një termin, qytetarët duhet të ndjekin këto hapa:

  • Hyni në platformën E-Kosova

  • Zgjidhni seksionin Shërbimet Konsullore

  • Klikoni në opsionin Terminet për misionet diplomatike dhe konsullore të Republikës së Kosovës

  • Zgjidhni Ambasada – Austria, Vjenë

  • Zgjidhni shërbimin e dëshiruar dhe plotësoni aplikimin

Sipas terminit të konfirmuar, qytetarët duhet të paraqiten në Ambasadë në adresën:
Wohllebengasse 4, Top 3, 1040 Vjenë

Për informata shtesë, qytetarët mund të kontaktojnë Ambasadën përmes:

Orari i punës me palë:
E hënë – E enjte: 09:00 – 12:00 dhe 13:30 – 15:30


Pesë ngjarjet që karakterizuan Zvicrën këtë javë

Numër rekord i të huajve janë të punësuar në punët kryesore në Zvicër dhe çfarë duhet të bëjnë të huajt për të mbrojtur kursimet e tyre janë ndër temat që u diskutuan më shumë këtë javë.

Numër rekord i shtetasve të huaj janë të punësuar në postet kryesore të Zvicrës

Sipas një raporti të ri, përqindja e shtetasve të huaj të punësuar për të plotësuar postet e larta drejtuese në kompanitë zvicerane “nuk ka qenë kurrë më e lartë”.

Ai zbuloi se përqindja aktuale e të huajve në menaxhimin e korporatave në Zvicër – 49 për qind – është “e paprecedentë”.

Vetëm për sa i përket punësimeve të reja, përqindja e jozviceranëve është edhe më e lartë, pasi tani është 63 për qind.

Shumica e tyre punojnë në kompani të mëdha si Novartis, Roche dhe Nestlé.

Ndërprerje do të godasin trafikun ndërkombëtar të trenave në muajt e ardhshëm

Një numër i trenave për dhe nga Zvicra, duke përfshirë edhe ata gjatë natës, do të pësojnë anulime dhe ndërprerje të tjera nga kjo pranverë deri në fund të vitit.

Ato përfshijnë trena për dhe nga destinacionet e njohura në Austri, Gjermani dhe Francë, ndër të tjera, që nisen nga ose mbërrijnë në Cyrih, Bazel dhe Gjenevë.

Arsyet e këtyre ndërprerjeve variojnë nga mirëmbajtja e shinave deri te punimet e ndërtimit në infrastrukturën hekurudhore në përgjithësi.

Një e treta e dentistëve ‘fryjnë’ faturat e tyre

Një e treta e të gjithë stomatologëve që praktikojnë në Zvicër thuhet se i mbifaturojnë pacientët e tyre nga 50 deri në 100 franga.

Në përgjithësi, vlerësimet tregojnë për mbifaturim prej 200 milionë frangash në vit, transmeton albinfo.ch.

Kjo ka dalë në dritë kur fatura e një pacienti ishte 800 franga më shumë, bazuar në një sistem pikësh të krijuar nga Shoqata Zvicerane e Stomatologjisë.

Ndërsa dentistët në Zvicër janë kryesisht të lirë të vendosin tarifat e tyre, ata nuk mund të kalojnë një prag të caktuar, shkruan The Local.

Një ‘mashtrim’ i ri tatimor po synon banorët

Banorët në Vaud janë vënë në shënjestër të faturave të rreme tatimore që i urdhërojnë ata të paguajnë detyrimet e prapambetura dhe gjobat për gjoja faturat e papaguara.

Shumë njerëz kanë raportuar se kanë marrë këto fatura të rreme të dërguara me postë dhe që përmbajnë një kod QR për një llogari mashtruese.

Në letrat, gjoja nga organet tatimore kantonale, thuhet se marrësi nuk ka paguar taksat e vitit 2024 dhe kërkohet një transferim i menjëhershëm prej 5,000 frangash, përveç interesit dhe tarifave administrative, për një total prej 5,430 frangash.

Policia po i këshillon marrësit që t’i shpërfillin këto letra.

Trazirat e tregut shqetësojnë zviceranët me kursime dhe investime

Donald Trump ka ndezur trazira në tregjet financiare me tarifat e tij të planifikuara. Edhe pse ai vonoi taksat prej 31 për qind për Zvicrën, tregjet duket se do të vazhdojnë të jenë të paqëndrueshme.

Pavarësisht nëse keni investime ose thjesht llogari të rregullta kursimi, me siguri jeni të shqetësuar se çfarë do të bëjnë këto trazira me financat tuaja dhe si mund ta zbusni dëmin.

The Local ia bëri këto pyetje Daniel Dreier, një ekspert i financave personale në Moneyland, një platformë konsumatore për – siç sugjeron emri i saj – të gjitha çështjet që lidhen me paratë.

Nëse keni investuar për një kohë të gjatë dhe portofoli juaj është i larmishëm, mund të mos ju duhet të bëni asgjë fare, tha Dreier.

Megjithatë, këshilla e tij është që të jeni të kujdesshëm në lidhje me financat tuaja personale në kohë të mira dhe të këqija.

Megjithëse nuk mund të bëni shumë për portofolin tuaj aktual ndërsa tregu po çmendet, në përgjithësi, “rregullat bazë të investimit mbeten të njëjta pavarësisht nga situata e tregut”, tha Dreier.

Dhe kjo do të thotë që ju duhet “të investoni vetëm para që mund të përballoni të jetoni pa”.

Një e treta e dentistëve në Zvicër “fryjnë” faturat e tyre

Një e treta e të gjithë stomatologëve që praktikojnë në Zvicër thuhet se i mbifaturon pacientët e tyre nga 50 deri në 100 franga.

Në përgjithësi, vlerësimet tregojnë për mbifaturim prej 200 milionë frangash në vit, transmeton albinfo.ch.

Kjo ka dalë në dritë kur fatura e një pacienti ishte 800 franga më shumë, bazuar në një sistem pikësh të krijuar nga Shoqata Zvicerane e Stomatologjisë.

Ndërsa dentistët në Zvicër janë kryesisht të lirë të vendosin tarifat e tyre, ata nuk mund të kalojnë një prag të caktuar, shkruan The Local.

Rrëzohet një aeroplan i vogël në Gjermani, dy të vdekur

Dy persona kanë vdekur pasi një aeroplan i vogël u rrëzua sot në një fabrikë në Gjermaninë veriore.

Sipas njoftimit nga autoritetet gjermane, si pasojë e aksidentit kanë humbur jetën piloti dhe bashkëpiloti, teksa aeroplani u ngrit nga fusha ajrore në Salzgitter-Drütte dhe u rrëzua në vendin e fabrikës së çelikut në Salzgitter, pas një fluturimi të shkurtër. Salzgitter AG është një nga prodhuesit më të mëdhenj të çelikut në Gjermani, transmeton albinfo.ch.

Shkaku i saktë i përplasjes deri më tani nuk është plotësisht i qartë, por një zëdhënës i policisë theksoi se supozohej të ishte një aksident.

Aeroplani u rrëzua në një rrip të ngushtë midis dy sallave dhe mori flakë, tha menaxheri i operacioneve të brigadës së zjarrfikësve, Arno Sicks.

Sipas tij, vetëm pjesë të krahëve mund të shiheshin përmes tymit të dendur, duke përshkruar atë që mbeti si një “kornizë çeliku e djegur”, teksa theksoi se rreth 90 persona nga stafi i shërbimeve të urgjencës dolën në vendin e ngjarjes, që ndodhej rreth 50 kilometra në lindje të Hanoverit.

Asnjë çmim i transportit publik zviceran nuk rritet në vitin 2026

Tarifat e transportit publik zviceran do të mbeten të pandryshuara në vitin 2026, njofton Alliance SwissPass. Vendimi vjen si përgjigje ndaj një rritjeje të fundit të të ardhurave. Pavarësisht presioneve të vazhdueshme financiare, tarifat nuk do të rriten kur të futen oraret e reja në dhjetor 2025, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Aleanca, e cila bashkon 250 firma transporti, përfshirë Swiss Rail, përmendi një numër në rritje të pasagjerëve dhe të ardhura më të larta si arsye për mosrritjen e çmimit të biletave. Ofertat e reja, të tilla si “half-fare PLUS” dhe kartat e rishikuara për të rinjtë, kanë tërhequr klientë të rinj. Megjithëse tarifat federale të trenave janë ngrirë, rrjetet rajonale të tarifave mund të rrisin ende çmimet.

Subvencionet e qeverisë për transportin publik do të mbeten gjithashtu të pandryshuara për vitin 2026.

Rritja e fundit e çmimit hyri në fuqi në vitin 2024. Në prill 2023, Alliance SwissPass njoftoi një rritje mesatare prej 4.3%, me kartat e udhëtimit të përgjithshëm të klasit të dytë (AG) që panë rritjen më të madhe. Masa nxiti një peticion, të nënshkruar nga 28,000 njerëz, duke kundërshtuar rritjen. Në korrik, aleanca arriti një kompromis me rregullatorin federal të çmimeve. Rritja përfundimtare për AG-të e klasit të dytë u shkurtua në 3.5%, nga një rritje e propozuar prej 5.7%. Rritja e përgjithshme mesatare ishte 3.7%. Aleanca mbrojti rritjen, duke vënë në dukje shërbimet e zgjeruara dhe kostot më të larta të pagave, mirëmbajtjes dhe energjisë. Para kësaj, tarifat kishin mbetur të pandryshuara që nga viti 2016.

Presidentja Osmani për njohjet e reja: Një ritëm i cili nuk do të ndalet

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë qëndrimit të saj në Turqi, në kuadër të Forumit Diplomatik, ka deklaruar se procesi i njohjeve ndërkombëtare të Kosovës është zhbllokuar pas një periudhe pesëvjeçare, pasi përmendi se në më pak se një muaj vendi ka marrë dy njohje të reja – një nga Kenia dhe dje nga Sudani.

Ajo ka thënë se këto zhvillime janë një momentum i rëndësishëm për diplomacinë kosovare, pasi vijnë nga dy shtete me ndikim të madh në kontinentin afrikan dhe më gjerë.

“Është një rienergjizim i rëndësishëm i këtij procesi, por përveç këtyre dy njohjeve të fundit, ka edhe suksese të tjera. Kemi arritur të thellojmë marrëdhëniet me shumë shtete, për të cilat Serbia pretendonte se kanë tërhequr njohjen. Këto shtete tashmë i kanë rikonfirmuar raportet dypalëshe me Kosovën”, tha ajo për Televizionin Publik të Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Osmani ka thënë se njohjet ndërkombëtare kërkojnë kohë dhe angazhim afatgjatë.

“Ka shtete me të cilat kemi punuar më shumë se një dekadë për të arritur njohjen, e kjo e bën çdo sukses edhe më domethënës”, shtoi ajo, duke theksuar se sa i përket diskutimeve në vend për meritat e këtyre njohjeve, asnjë person serioz nuk duhet ta personalizojë këtë proces.

“Këto janë merita të popullit të Kosovës, të sakrificës sonë dhe të punës së shumë institucioneve, në bashkëpunim të ngushtë me aleatët ndërkombëtarë”, deklaroi ajo.

E pyetur për të ardhmen e saj në politikë, Osmani deklaroi se nuk ka rëndësi e ardhmja e individëve, por e ardhmja e Kosovës. “Unë do të vazhdoj të kontribuoj për vendin tim për një kohë të gjatë.”

A janë klubet e natës në Gjermani në rënie përfundimtare?

Gjermania – dhe Berlini në veçanti – ka ruajtur prej kohësh një reputacion për të pasur disa nga klubet më të mira të teknologjisë në botë, por një renditje e fundit e vë në pikëpyetje këtë reputacion. A po vdes vërtet skena?

Kushdo që ka kaluar ca kohë në Berlin, me siguri ka dëgjuar të thuhet se është shtëpia e disa prej klubeve më të mira në botë. Ideja është bërë një refren popullor mes banorëve të Berlinit dhe vizitorëve që vijnë për të zhytur gishtat e këmbëve ose të zhyten me kokë në skenën famëkeqe të klubit të qytetit.

Por një renditje “Top 100 Clubs” nga DJ Mag, një revistë e industrisë së muzikës elektronike e hedh poshtë këtë pretendim.

Sipas listës së saj për vitin 2025, vetëm dy klube në Gjermani renditen në mesin e 100 më të mirëve në botë dhe klubi i renditur më i lartë në fakt nuk është në Berlin.

Cilat janë klubet kryesore të Gjermanisë?

Klubi më i vlerësuar i Gjermanisë dhe i vetmi që u rendit në top 10 këtë vit ishte Bootshaus në Këln.

Bootshaus (që do të thotë varkë) është ngritur në një magazinë të kantierit detar në portin Mülheim në qytetin e katërt më të populluar të Gjermanisë. Dj Mag shkruan se “Bootshaus ka qenë i dobishëm në përhapjen e EDM dhe dubstep nxitës të moshpit në të gjithë Gjermaninë dhe në Evropë.”

Klubi dihet se është rritur nga origjina modeste, por sot ka kapacitet për rreth 2000 njerëz dhe përmban tre pista vallëzimi të dallueshme. Ai pret formacione me një përzierje të dj-ve më të mirë ndërkombëtarë, si dhe artistë vendas dhe në zhvillim.

Bootshaus është ngjitur në mënyrë të qëndrueshme në renditjen e klubeve më të mira për pak më shumë se një dekadë – ai u rendit në vendin e 48-të në 2013 dhe hyri në dhjetëshen e parë në 2019. Në vendin e 7-të këtë vit, ai ka rënë me dy vende që nga viti i kaluar.

I vetmi klub tjetër gjerman që bëri këtë ulje ishte Berghain famëkeq i Berlinit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

E vendosur në një ish termocentral pranë bashkimit të lagjeve Kreuzberg dhe Friedrichshain, është ndër klubet më të njohura të Berlinit dhe një kontribues i rëndësishëm në reputacionin e kahershëm të kryeqytetit gjerman si një skenë tekno të klasit botëror.

Në fakt, Berghain zuri vendin e parë në renditjen e DJ Mag në vitin 2009 – dhe ndërsa pozicioni i tij është luhatur mjaft që atëherë, ai ka ruajtur vendin e tij në 20 më të mirat në botë.

Ndoshta është më i njohur për politikën e tij strikte dhe disi misterioze të dyerve. Gënjeshtrat e klubit janë të njohur për shkarkimin e mysafirëve të mundshëm që kanë qëndruar në radhë për orë të tëra me një “Heute leider nicht” të thjeshtë. (Legjenda thotë se Elon Musk u refuzua një herë.)

Për shumë, Berghain përfaqëson gjithashtu atë që është parë si teknika klasike e estetikës së Berlinit: Mendoni fustanin e zi, teknikën e fortë, mjediset e errëta industriale, jo një telefon në sy dhe sasi të bollshme droge dhe seksi.

A po humbet Gjermania kurorën e saj?

Vitet e fundit, jeta e natës dhe skena e festave në Gjermani duket se po përjeton një rënie.

DJ Mag komentoi se fakti që Gjermania përfaqësohet vetëm nga dy klube këtë vit është “një nivel i ulët historik dhe një sinjal i qartë se qendra e skenës globale të klubeve po zhvendoset gjithnjë e më shumë”.

Dy institucione të Berlinit kanë rënë nga renditja këtë vit – Watergate, e cila u rendit e 34-ta në 2024 dhe Tresor, më parë në vendin e 77-të.

Klubet e Berlinit janë përballur me kosto në rritje dhe rënie të numrit të vizitorëve që nga pandemia Covid. Çështjet e financimit të tyre janë përkeqësuar nga shkurtimet për financimin e kulturës.

Watergate ishte ndër viktimat e fundit, pasi mbylli dyert e tij përgjithmonë në fillim të këtij viti pas më shumë se dy dekadash organizimi të festave në buzë të lumit Spree.

Një numër i klubeve ikonë të Berlinit kërcënohen gjithashtu nga planet e zgjerimit të A100 të qytetit. Duke krijuar vend për autostradën e re, do të shihni të shtruara vendndodhjet e klubeve About Blank, Club Ost, Renate, Else, Oxi dhe të tjerë.

Megjithatë, DJ Mag vë në dukje se nuk është vetëm Gjermania, por Evropa në përgjithësi ajo që duket se po humbet dominimin e saj në skenën e klubeve botërore. Ky vit shënon herën e parë që më pak se 40 klube evropiane u renditën, ndërsa klubet në Azi po pretendojnë më shumë vende.

Sa serioze është renditja e klubeve më të mira në botë?

DJ Mag thotë se renditja e 100 klubeve më të mira përcaktohet tërësisht nga votat e audiencës dhe shtoi se këtë vit pa një numër rekord votash nga njerëzit në 226 territore anembanë botës.

Klubi numër një në botë ishte Hï Ibiza, i vendosur në ishullin spanjoll, i cili fitoi titullin për të katërtin vit radhazi.

Klubet e radhës më të vlerësuara ishin në Brazil, MB, SHBA dhe Bali. Por pavarësisht nga renditja e revistës, berlinezët me siguri do të ruajnë preferencën e tyre për ikonat kulturore të qytetit, si dhe xhevahiret e tij pak të njohura.

Si u bë Gjermania fillimisht një qendër për klubet tekno?

Muzika elektronike në Gjermani shkon prapa në vitet 1960 dhe 70 kur teknikët dhe muzikantët filluan të eksperimentojnë me teknika të reja për gjenerimin e tingujve në sintetizues. Artisti më i suksesshëm në këtë kohë ishte Kraftwerk, nga Düsseldorf, i cili u bë i njohur në mbarë botën.

Në vitet ’80, muzika elektronike u bë gjithnjë e më popullore dhe më pas në vitet ’90, pas ribashkimit të Gjermanisë, një skenë e re elektronike nëntokësore lulëzoi.

Veçanërisht në Berlin, përzierja e ish-gjermanëve lindorë dhe perëndimor frymëzoi një lloj rilindjeje kulturore dhe ndërtesat e shumta të braktisura të qytetit, bunkerët dhe stacionet e metrosë shërbyen si mjedis për lindjen e një skene të re alternative.

Disa festa të fshehta evoluan në ngjarje të rregullta dhe përfundimisht krijuan hapësirat e tyre me tulla dhe llaç, duke u bërë klubet e para tekno të qytetit.

Ndërsa muzika elektronike fitoi popullaritet në të gjithë botën, ngjarjet si Parada e Dashurisë në Berlin ndihmuan të shtynin tekno-në dhe kulturën e klubeve drejt rrjedhës kryesore.

Që nga viti 2024, kultura tekno e Berlinit u shtua në listën e UNESCO-s të trashëgimisë kulturore jomateriale për Gjermaninë.

Toblerone rimerr identitetin e saj zviceran

Që nga zhvendosja e një pjese të prodhimit të saj në Sllovaki në vitin 2023, Toblerone nuk është më i kualifikuar të pretendojë se është prodhim zviceran. Ikona e Matterhorn-it u zhduk nga paketimi i saj, e zëvendësuar nga një kulm i përgjithshëm. Tani, pronari i saj, multinacionalja amerikane Mondelez, planifikon të rilidhë produktin me Zvicrën, raportoi SRF, transmeton albinfo.ch.

Pasi humbi të drejtën në vitin 2023 për të etiketuar çokollatën e prodhuar në Zvicër me një logo të Matterhorn-it, çokollata trekëndore së shpejti do të shfaqë sërish flamurin zviceran në pjesën më të madhe të paketimit të saj. Kompania thotë se kjo ka për qëllim të riafirmojë rrënjët zvicerane të markës. Mondelez nuk pranoi të komentojë nëse heqja e Matterhorn-it ishte një gabim në aspektin e markës.

Identiteti zviceran i markës do të përforcohet më tej nga një investim prej 65 milionë CHF në fabrikën e Bern-Brünnen-it, ku prodhohet rreth 90% e Toblerone-s. Fabrika, një qendër prej kohësh në prodhimin evropian të çokollatës së Mondelez-it, do të fitojë një linjë të re prodhimi deri në vjeshtë, së bashku me objektet e zgjeruara të prodhimit të nugave dhe çokollatës. Kompania aktualisht nxjerr 4 milionë bare Toblerone çdo ditë nga kjo njësi prodhimi.

“Ne shohim kërkesë në rritje për çokollatë premium globalisht, dhe në këtë, shohim potencial për markën tonë ikonike Toblerone”, tha një zëdhënës i kompanisë.

Ari provon veten si një strehë e sigurt investimi dhe vendos rekorde të reja

Kur tregjet e aksioneve lëkunden, shumë kërkojnë strehim në të ashtuquajturat “strehë të sigurta”. Nga kjo përfiton çmimi i arit. Ndërkohë, reputacioni i dollarit amerikan si një “strehë e sigurt” mbetet e paqartë.

Tregjet dhe investitorët nuk janë rikuperuar ende plotësisht. Edhe pse tarifat e Presidentit të SHBA Donald Trump janë ndërprerë, me pak përjashtime, nervozizmi, pasiguria dhe frika e një recesioni mbeten. Në kohë si këto, investitorët mbështeten në të ashtuquajturat “strehë të sigurta”, transmeton albinfo.ch.

Tradicionalisht, këto janë ari dhe obligacione qeveritare. Ky është sigurisht rasti me arin edhe këtë herë. Të premten, tubimi i arit, i shkaktuar nga tarifat e Trump, përfundoi me çmimin e arit që tejkaloi 3200 dollarë për ons troje, duke thyer një tjetër rekord të lartë. Gazeta “Finanzmarktwelt” e quan arin “vendi më i mirë për të qenë” në kohë të tilla të trazuara.

Megjithatë, ka shenja fillestare të ndryshimit të monedhave. Investitorët nuk janë më aq të sigurt për dollarin amerikan, i cili përndryshe përshkruhet qartë si një “strehë e sigurt”, pas kthimit dhe kthimit të Trump mbi tarifat. “Dëmi është bërë,” i tha Guardian George Saravelos, kreu i kërkimit të këmbimit valutor në Deutsche Bank. “Tregu po rivlerëson atraktivitetin strukturor të dollarit si monedhë rezervë globale dhe po kalon një proces të shpejtë de-dollarizimi.”

Leonard Ferati reagon ndaj abstenimit rekord në Gjenevë: “Demokracia nuk vdes menjëherë, por zbehet në heshtje”

Deputeti në Këshillin e Madh të Gjenevës, Leonard Ferati, ka reaguar për krizën demokratike që po thellohet në kantonin e Gjenevës, pas një niveli rekord të abstenimit në zgjedhjet komunale. Në disa komuna, vetëm 23% e qytetarëve kanë marrë pjesë në votime.

Ferati thekson se nuk mund të flitet më për “vullnet popullor” kur një shumicë dërrmuese e votuesve zgjedh të mos marrë pjesë. Sipas tij, kjo mungesë mobilizimi nuk është vetëm mungesë interesi, por shpesh pasqyron një mosbesim në politikën institucionale, e cila shihet si arrogante, e largët apo tepër e polarizuar.

Ai bën thirrje për vetë-reflektim të klasës politike, duke kërkuar më shumë shembull personal, dialog ndërpartiak dhe ndërtim të kompromisit, sidomos në komuna ku ekzekutivi dhe legjislativi janë të përbërë nga shumica të ndryshme politike.

Ferati shpreh gjithashtu mirënjohje për të gjithë kandidatët që janë angazhuar në zgjedhje, shpesh në heshtje dhe pa njohje publike, por që mbajnë gjallë demokracinë lokale.

Ai mbyll me një mesazh:

“Demokracia nuk vdes nga një goditje e vetme. Ajo zbehet çdo herë që heqim dorë nga dëgjimi, nga dialogu dhe nga veprimi i përbashkët. Por po aq sa mund të zbehet, mund edhe të rilindë – përmes veprimit të sinqertë dhe guximtar të secilit prej nesh.”

Studimi: Kushtojini vëmendje atyre që urrejnë sportet, përtacia është në gjenet tuaja

Njerëzit dembelë nuk janë thjesht dembelë – sipas një eksperti të Bazelit, është gjithashtu në gjenet tona. Por ndikimi më i madh vjen nga jashtë.

Disa njerëz shkojnë vullnetarisht në palestër në mëngjes, ndërsa të tjerë luftojnë me idenë e ushtrimeve. Sipas shkencëtarit sportiv Markus Gerber nga Universiteti i Bazelit, nuk janë vetëm demonët tanë të brendshëm ata që luajnë një rol – gjenet tona gjithashtu luajnë një rol, transmeton albinfo.ch.

Përtacia si një strategji mbijetese

Deri në 70 për qind e sjelljes sonë të lëvizjes mund të jetë gjenetike, thotë Gerber në një intervistë me Basler Zeitung. Arsyeja për këtë qëndron tek paraardhësit tanë.

“Lëvizja i shërbente gjithmonë një qëllimi specifik – për shembull, gjuetia ose grumbullimi. Periudhat joaktive ndihmuan në ruajtjen e energjisë.” Nga një këndvështrim evolucionar, të mos bësh asgjë është një strategji e rëndësishme për ruajtjen e energjisë.

Fakti që ne tani kemi akses të vazhdueshëm në ushqim dhe mund të udhëtojmë kudo është një zhvillim shumë i fundit në aspektin evolucionar. Në fakt, trupat tanë ende nuk janë përshtatur siç duhet me të.

Ndikimi social është vendimtar

Pavarësisht predispozicionit gjenetik, faktorët social luajnë një rol vendimtar: Fëmijët shpesh adoptojnë sjelljen e prindërve të tyre – jo sepse është në gjenet e tyre, por sepse ata e vëzhgojnë atë. Miqtë, mësuesit e sportit dhe mjedisi – si këndet e lojërave apo shtigjet e biçikletave – gjithashtu ndikojnë fuqishëm në dëshirën e njerëzve për aktivitet fizik.

Nëse dikush i pëlqen ushtrimet varet edhe nga përvojat: Ata që lavdërohen në klasën e edukimit fizik e ruajnë atë si pozitive. Nga ana tjetër, ata me të cilët qeshin, kanë më shumë gjasa të zhvillojnë një qëndrim negativ. “Këto përvoja gjithashtu kanë një ndikim kur ne mendojmë vetëm për stërvitjen,” thotë Gerber.

Edhe pse dihet mirë se stërvitja është e shëndetshme, ky nuk është motivim i mjaftueshëm për shumë njerëz – vetëm shëndeti është tepër abstrakt dhe i paprekshëm si motivim, thotë eksperti. Ajo që ka rëndësi është ndjenja pozitive më pas: njerëzit që kënaqen me një aktivitet kanë më shumë gjasa t’i përmbahen atij.

“Jam 100 për qind i bindur se ekziston një sport apo formë ushtrimi që sjell gëzim për të gjithë”, pohon Gerber. Kjo ndonjëherë kërkon të provoni gjëra të reja dhe që fëmijët të ekspozohen ndaj shumë sporteve të ndryshme.

Pedometrat çojnë në më shumë ushtrime

Ata që kanë vështirësi të veçanta për të ushtruar mund të përfitojnë nga inkurajimi i jashtëm – për shembull, nga një partner, miqtë, një psikoterapist ose një mjek, thotë eksperti. Këshillimi i ushtrimeve ose trajnerët e shëndetit personal gjithashtu mund të ofrojnë lehtësim.

Një hapometri mund të ndihmojë gjithashtu: Gerber shpjegon se studimet kanë treguar se thjesht veshja e një pajisjeje të tillë i ka bërë njerëzit të bëhen më aktivë.

Votimi i ardhshëm i vë në qendër të vëmendjes të pasurit e Zvicrës

Zvicra është një komb i pasur, por si kudo tjetër, pasuria nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë. Sipas SRF, afro 400.000 banorë zviceranë kanë asete që tejkalojnë 1 milion CHF, transmeton albinfo.ch.

1% e taksapaguesve më të pasur zotërojnë 45% të pasurisë totale të vendit, ndërsa 62% e fundit zotërojnë vetëm 3%. 37% e mbetur e tatimpaguesve zotërojnë pjesën e mbetur prej 53%.

Për t’u bashkuar me 1% më të pasur, duhet një vlerë neto prej më shumë se 5 milionë CHF. Pasuria në mesin e 37% të mesëm varion nga 100.000 CHF në 5 milionë CHF, ndërsa 62% më e ulët kanë asete nga zero deri në 100.000 CHF.

Ky përqendrim i pasurisë ka pasoja fiskale: më të pasurit përfundojnë duke paguar shumicën e taksave të vendit. 10% e lartë paguajnë rreth 86% të tatimit mbi pasurinë e Zvicrës dhe 53% e të ardhurave nga tatimi mbi të ardhurat vijnë nga 10% e fituesve më të mëdhenj. Si rezultat, të pasurit e Zvicrës kanë një ndikim në mënyrë disproporcionale të madh në financat publike.

Kjo e bën një votim të ardhshëm veçanërisht të diskutueshëm. Një iniciativë e propozuar do të vendoste një taksë të madhe mbi trashëgiminë mbi pasuritë që i kalojnë 50 milionë CHF, duke shkaktuar shqetësim te disa vëzhgues.

E nisur në mars 2024 nga Partia e Re Socialiste (JUSO), nisma kërkon një taksë trashëgimie dhe dhurate prej 50% për asetet mbi 50 milionë CHF. Të ardhurat do të caktoheshin për transformimin ekologjik të ekonomisë.

Kundërshtarët paralajmërojnë se propozimi mund të kërcënojë bizneset familjare, pasi shumë pasuri private është e lidhur me kapitalin e kompanisë. Për të mbuluar faturën tatimore, kompanitë mund të kenë nevojë të shiten ose të ndahen. Si rezultat, shumë individë dhe familje të pasura kanë kërcënuar se do të zhvendosen jashtë vendit.

Nëse iniciativa JUSO kalon – dhe duke supozuar se të gjithë të pasurit mbeten në Zvicër – vlerësimet nga Universiteti i Lozanës sugjerojnë se mund të mblidhen një shtesë prej 2.5 deri në 5 miliardë CHF në vit.

Ka të ngjarë që disa njerëz të pasur do të largoheshin nga vendi, duke marrë taksat me vete, nëse nisma kalon. Megjithatë, parashikimet ndryshojnë shumë.

Propozimi pritet të votohet këtë vjeshtë.