Archives

Zvicra drejt ndalimit të dhunës si ndëshkim ndaj fëmijëve

Posted on by albinfo.ch

Më shumë se gjysma e fëmijëve në Zvicër përjetojnë dhunë psikologjike dhe një në katër ndëshkime fizike, sipas një studimi të Universitetit të Freiburgut të publikuar nga gazeta zvicerane SonntagsZeitung. Shifrat tronditëse tregojnë se një në dhjetë fëmijë merr shuplaka në fytyrë, ndërsa një në pesë goditet në fund, duke e vendosur çështjen e dhunës në prindërim në qendër të debatit publik dhe politik, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Në përgjigje të kësaj situate, nesër (e hënë), Këshilli Kombëtar pritet të debatojë një amendament të propozuar nga Këshilli Federal, i cili synon të përfshijë ndalimin e dhunës ndaj fëmijëve në të drejtën civile. Sipas draftit të ligjit, prindërit do të jenë të detyruar të “rrisin fëmijët e tyre pa përdorimin e dhunës, në veçanti pa ndëshkim fizik dhe forma të tjera të trajtimit degradues”. Përveç ndalimit, ligji parashikon përmirësim të qasjes në shërbime mbështetëse dhe këshillimore për prindërit.

Zvicra do të ishte një ndër vendet e fundit në Evropë që do të sanksiononte me ligj ndalimin e dhunës ndaj fëmijëve. Megjithatë, ligji nuk përmban masa ndëshkuese, por synon të vendosë një standard të qartë për prindërimin pa dhunë, transmeton albinfo.ch.

Amendamenti gëzon mbështetje të gjerë politike. Në janar, 21 nga 25 anëtarët e Komitetit të Çështjeve Ligjore të Këshillit Kombëtar votuan në favor të tij. Kundër janë shprehur vetëm tre deputetë të Partisë Popullore Zvicerane (SVP), përfshirë këshilltarin kombëtar Manfred Bühler nga Berna, i cili tha: “Nuk mendoj se një shuplakë në fytyrë duhet të jetë e papranueshme, të paktën nëse është një incident i izoluar.” Ai shtoi se prindërit duhet të kenë njëfarë “lirie veprimi” dhe paralajmëroi se një ndalim i tillë mund të minojë autoritetin prindëror.

Edhe kolegia e tij e partisë, Barbara Steinemann, e cila votoi pro amendamentit, theksoi se boshllëku ligjor që synon të mbulojë ligji është i paqartë, pasi dhuna në prindërim është tashmë e ndaluar me ligjin penal. Sidoqoftë, ajo e mbështeti nismën si një mënyrë për të forcuar rolin e qendrave të këshillimit, veçanërisht për rastet që përfshijnë familje nga kultura me stile të ndryshme edukimi.

Nga ana tjetër, mbështetësit e ligjit e shohin atë si një hap të rëndësishëm drejt mbrojtjes më të mirë të fëmijëve. Regula Bernhard Hug, drejtoreshë e organizatës “Mbrojtja e Fëmijëve Zvicër”, thekson se shumë prindër nuk janë të vetëdijshëm për atë që konsiderohet dhunë: “Shumica e prindërve përdorin dhunë psikologjike ose fizike kur janë të mbingarkuar”, thotë ajo, duke nënvizuar nevojën për qartësi dhe standarde të qarta për prindërimin pa dhunë, transmeton albinfo.ch.

Sigurimi shëndetësor dixhital në Zvicër: Kursime të mundshme mes sfidave teknike dhe sociale

Posted on by albinfo.ch

Rritja e vazhdueshme e kostove të kujdesit shëndetësor në Zvicër po nxit kompanitë e sigurimeve të ofrojnë zgjidhje inovative për të lehtësuar barrën mbi sistemin. Modelet dixhitale të sigurimit shëndetësor, të ofruara përmes aplikacioneve të posaçme, premtojnë eficiencë dhe kursime — por gjithashtu ngrenë pikëpyetje mbi qasjen, sigurinë dhe drejtësinë, shkruan SRF.

Sipas Thomas Gächter, ekspert për sigurimet shoqërore, modelet dixhitale ofrojnë “një potencial të konsiderueshëm kursimesh”, duke shmangur vizitat e panevojshme te mjekët dhe duke përdorur më mirë stafin ekzistues. Shoqata prio.swiss vlerëson se këto modele ndihmojnë në uljen e ngarkesës mbi sistemin e kujdesit shëndetësor, transmeton albinfo.ch.

Gjithçka përmes aplikacionit — por jo për të gjithë

Në teori, modelet dixhitale janë të thjeshta: përmes një aplikacioni, pacientët mund të rinovojnë receta, të konsultohen me mjekë përmes video-thirrjes, të vlerësojnë simptoma me ndihmën e inteligjencës artificiale dhe të dërgojnë foto për diagnostikim. Në këmbim, ata marrin zbritje në primet e sigurimit.

Por në praktikë, Fondacioni për Mbrojtjen e Konsumatorit paralajmëron për një hendek dixhital që përjashton njerëzit me aftësi të kufizuara teknologjike ose ata pa akses në pajisje të përshtatshme.

Teknologjia, mjeti që mund të dështojë

Rasti i Medgate, një nga ofruesit kryesorë të këtyre shërbimeve, tregon për dobësitë teknike të sistemit. Pas një përditësimi në vjeshtën e 2024, disa funksione nuk funksionuan për muaj. Edhe pse komunikimi me mjekun ishte ende i mundur me telefon, organizata SPO thekson se varësia nga teknologjia mbart rreziqe serioze për pacientët.

Një tjetër problem i rëndësishëm është mungesa e stafit mjekësor. Edhe ofruesit dixhitalë, që operojnë me ekipe në distancë, hasin në kufizime kur sistemi është i mbingarkuar. Në raste të tilla, aplikacionet ndalojnë funksione si biseda me mjekun — pikërisht atëherë kur pacienti ka më shumë nevojë, transmeton albinfo.ch.

Përgjegjësi e njëanshme?

Kritika shtesë vjen nga organizatat e pacientëve që nënvizojnë mungesën e simetrisë në përgjegjësi: pacientët penalizohen nëse ndjekin rrugë tradicionale pa përdorur aplikacionin, ndërsa kompanitë e sigurimeve nuk kompensojnë dështimet teknike. Gächter, nga ana e tij, i minimizon këto probleme duke theksuar se pacientët gjithsesi përfitojnë nga çmimet më të ulëta.

E ardhmja: modele më të qëndrueshme dhe transparente?

Pavarësisht dobësive aktuale, ekspertët mbeten optimistë. “Koha është e pjekur për modele që funksionojnë me besueshmëri,” thotë Gächter. Ai thekson rëndësinë që pacientët të jenë të informuar për alternativat në rast dështimi të teknologjisë. Avokati i Popullit rekomandon kontakt të drejtpërdrejtë me kompaninë e sigurimeve dhe marrjen e lejes me shkrim për të ndjekur trajtim tradicional në raste emergjente, transmeton albinfo.ch.

Mes reformës dhe rezistencës, kush do të jetë Papa i ardhshëm?

Posted on by albinfo.ch

Konklava që pritet të fillojë javën e ardhshme në Romë është ndoshta më e paparashikueshmja në dekadat e fundit. Me 133 kardinalë të përshtatshëm për të votuar, trashëgimia e Papa Françeskut dhe përçarjet brenda Kishës Katolike po i japin kësaj zgjedhjeje një peshë të veçantë, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Pietro Parolin, Sekretari i Shtetit të Vatikanit dhe një figurë e njohur për aftësinë e tij diplomatike, përmendet nga shumë si një nga favoritët kryesorë. Ai shihet si kandidat i vazhdimësisë, që mund të ruajë frymën reformuese të Françeskut, por me një ton më institucional dhe më të balancuar. Megjithatë, mbivlerësimi i italianëve, siç vërejnë analistët Chirri dhe Politi, mund të jetë një iluzion mediatik më shumë sesa realitet brenda Sistinës.

Alternativa më dinamike mund të vijë nga kontinentet në rritje për Kishën Katolike—si Afrika apo Azia—ku numri i besimtarëve po rritet ndjeshëm. Kandidatë si kardinali nga Filipinet, Luis Antonio Tagle, shpesh përmenden si figura të hapura dhe me mbështetje të gjerë ndërkombëtare, por me pak fuqi në Evropën tradicionale të Kishës.

Nga ana tjetër, krahu ultrakonzervator, edhe pse i zhurmshëm në rrjetet sociale dhe në media, sipas Chirrit, nuk ka gjasë të jetë dominues brenda vetë konklavës. Fushata virtuale nuk përkthehet automatikisht në vota reale, dhe pjesa më e madhe e kardinalëve të emëruar nga Françesku kanë një qasje më të moderuar, transmeton albinfo.ch.

Politi thotë qartë: “Shumë kardinalë po kërkojnë një figurë bashkuese”, dikë që mund të zbusë përçarjet midis reformistëve dhe tradicionalistëve. Nuk ka papabile të përsosur për këtë rol, por shanset më të mira i ka një figurë me profil të lartë ndërkombëtar, me reputacion të paanshëm dhe që ruan lidhjet me të dyja palët.

Një tjetër pikë e rëndësishme në këtë konklavë është mungesa e grave në proces. Edhe pse Papa Françesku hapi disa dyer për gratë në sinodë dhe poste administrative, ato mbeten plotësisht të përjashtuara nga procesi i zgjedhjes së papës. Kjo është një temë e nxehtë sidomos në Evropë dhe Amerikën Veriore, por që nuk ka gjasa të ndikojë realisht në këtë votim. Siç thotë Chirri me sarkazëm të hidhur: “Nuk e di nëse do të ketë ndonjëherë një ‘mami’ në vend të një ‘babe’.”

Me një kolegj kardinalësh më të madh dhe më të larmishëm se kurrë, por me shumë anëtarë që nuk e njohin mirë njëri-tjetrin, ky është një votim që do të varet shumë nga takimet e këtyre ditëve të fundit—para-konklava, siç quhen, transmeton albinfo.ch.

“Ditët e Agimit 2025” në Zhegër, kujtohet heroi Agim Ramadani

Posted on by albinfo.ch

Nën përkujdesjen e kryetarit të Komunës së Gjilanit, Alban Hyseni, dhe Shoqatës Kulturore “Ditët e Agimit”, në Zhegër kanë nisur aktivitetet e manifestimit tradicional “Ditët e Agimit 2025”, që i kushtohet heroit kombëtar Agim Ramadani, shkruan albinfo.ch.

Edhe këtë vit është mbajtur manifestimi tradicional “Ditët e Agimit 2025” që i kushtohet heroit kombëtar Agim Ramadanit.

Nën përkujdesjen e kryetarit të Komunës së Gjilanit, Alban Hyseni, dhe Shoqatës Kulturore “Ditët e Agimit”, në Zhegër kanë nisur aktivitetet në ditët e para të muajit maj.

Në hapje të manifestimit, përveç kryetarit Hyseni, morën pjesë edhe drejtori për Kulturë, Rini dhe Sport, Kushtrim Zeqiri, kryetari i Këshillit të fshatit Zhegër, Qahil Halili, familjarë të heroit Agim Ramadani, si dhe qytetarë të shumtë që i janë bashkuar aktiviteteve përkujtimore dhe kulturore.

Aktivitetet nisën me turneun në futboll të vogël “Edhe me sport e kujtojmë Agimin”, për të vijuar në me ndezjen simbolike të “Flakadanëve të Lirisë”, kushtuar 114 dëshmorëve të rënë në betejën heroike të Koshares, një nga faqet më të ndritura të luftës për çlirimin e Kosovës, shkruan albinfo.ch.

Kryetari i Komunës, Alban Hyseni, tha se përmes këtyre aktiviteteve synohet jo vetëm të nderohet kujtimi i një figure të jashtëzakonshme si Agim Ramadani, por edhe të rinohet kujtesa kolektive për vlerat e lirisë, guximit dhe atdhedashurisë që ai përfaqëson.

“Për tri ditë me radhë, do të kujtojmë Agimin jo vetëm si hero të luftës, por edhe si simbol i kulturës, sportit dhe fjalës së lirë”, u shpreh Hyseni.

Manifestimi vazhdoi më 4 maj me aktivitete të shumta përkujtimore dhe kulturore. Më 2 maj, u mbajtt aktiviteti poetik “Muza e Agimit”, ku poetë nga të gjitha trojet shqiptare recituan poezi kushtuar heroit, duke theksuar dimensionin kulturor të jetës dhe veprës së tij.

Ngjarja u zhvillua në Shkollën e Mesme të Ulët “Agim Ramadani” në Zhegër, dhe mblodhi poetë të përzgjedhur nga mbarë vendi, të cilët sollën para publikut vargjet e tyre në një aktivitet me karakter garues. Juria profesionale, e përbërë nga Anton Nikë Berisha, Linditë Ramushi Dushku dhe Xhevat Latifi, përzgjodhi tre poezitë më të mira të këtij edicioni, shkruan albinfo.ch.

Çmimi i parë iu dha poetit Xheladin Rexhepi nga Ferizaj, vendin e dytë e fitoi poetja Zanë Mali nga Viti, ndërsa çmimi i tretë shkoi për Muhamet Halilin nga Gjilani.

Ndërkaq, më 3 maj u shënua “Dita e Shkollës” dhe ditëlindja e Agim Ramadanit, ndërsa u mbajt edhe “Tubimi Qendror – I këndojmë Agimit”, me pjesëmarrjen e yjeve të estradës shqiptare.

Programi përmbyllet më 4 maj me turneun tradicional në snooker, garën ndërkombëtare në karate dhe memorialin e peshkatarisë të organizuar nga SHPSR “Cormoran” në Gjilan.

“Ditët e Agimit” mbeten një nga manifestimet më të fuqishme përkujtimore në Kosovë, duke bashkuar artin, sportin dhe historinë në nderim të një figure të paharrueshme si Agim Ramadani, shkruan albinfo.ch.

Zvicër: Shqyrtohet ndërtimi i digave të reja për të shmangur krizën e ujit

Posted on by albinfo.ch

Shkrirja e përshpejtuar e akullnajave në Alpet zvicerane po sjell me vete rrezikun e mungesës së ujit në muajt e ngrohtë. Me rezervuarët aktualë nën mesataren sezonale dhe reshje të pamjaftueshme në dimrin e fundit, ekspertët paralajmërojnë se furnizimi me ujë për popullsinë dhe bujqësinë mund të vihet në pikëpyetje brenda pak dekadash, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Megjithëse reshjet e borës në prill paralizuan Valais, pjesa tjetër e vendit, veçanërisht rajonet lindore, po përjeton një mungesë të konsiderueshme reshjesh. Faqja informative dross.ch dhe Zyra Federale e Energjisë (SFOE) raportojnë se rezervuarët kanë mbetur nën nivelet mesatare, duke reflektuar rrezikun e thatësirës që po bëhet gjithnjë e më i zakonshëm për shkak të ndryshimeve klimatike.

Akullnajat aktualisht përmbajnë rreth 46 km³ ujë — një rënie drastike nga 75 km³ që kishte në vitin 2000. “Nëse ky ritëm vazhdon, përveç akullnajave Ron dhe Aletsch, shumica do të jenë zhdukur deri në mesin e këtij shekulli,” paralajmëron Astrid Björnsen nga Instituti Federal për Kërkime Pyjore, Bore dhe Peizazhi (WSL). Humbja e këtyre burimeve do të prekë drejtpërdrejt lumenjtë si Aare, Ron dhe Rajni, duke ulur sasinë e ujit të disponueshëm për industri, energji dhe bujqësi, transmeton albinfo.ch.

Përballë këtij skenari, ndërtimi i digave të reja në Alpe po diskutohet seriozisht si një masë parandaluese. Liqenet e sapoformuara në vendet ku akullnajat janë tërhequr ofrojnë potencial për të ndërtuar rezervuarë të rinj që mund të shërbejnë si depo uji për muajt e thatë dhe njëkohësisht të mbështesin prodhimin e energjisë elektrike.

Björnsen gjithashtu sugjeron që të ndërtohen rezervuarë më të vegjël në Rrafshnaltën Zvicerane për të mbështetur sektorin bujqësor në sezonin e thatë. “Nuk është më vetëm një çështje ambientale – është një çështje sigurie kombëtare,” thekson ajo.

Megjithatë, ndërtimi i digave nuk është një proces i shpejtë. Kërkon dekada planifikim, investime të mëdha dhe, jo më pak, një konsensus të gjerë publik dhe politik. Opozita më e madhe pritet të vijë nga grupet që e shohin çdo ndërhyrje në peizazhin natyror si të papranueshme, transmeton albinfo.ch.

Mbrëmje informative për nxënësit shqiptarë në Zvicër

Posted on by albinfo.ch

Në kuadër të mbështetjes për të rinjtë shqiptarë në Zvicër, do të organizohet një mbrëmje informative për dy projekte arsimore të rëndësishme: TUTOR#SHQIP dhe DITURIA+. Kjo ngjarje ka për qëllim t’u ofrojë mundësi dhe mbështetje nxënësve shqiptarë në zhvillimin e rrugës së tyre arsimore, shkruan albinfo.ch.

Mbrëmja do të zhvillohet më 14 maj 2025 në orën 18:30, në Universitetin e Cyrihut, në sallën KOL-G-217. Gjatë kësaj ngjarje, mësuesit, studentët, prindërit dhe të gjithë të interesuarit do të kenë mundësinë të njihen me mundësitë që ofrojnë këto projekte për zhvillimin edukativ të të rinjve shqiptarë në Zvicër.

Ftohen të gjithë ata që kanë interes për arsimimin dhe mbështetjen e rinjve shqiptarë të marrin pjesë në këtë ngjarje informuese, shkruan albinfo.ch.

Gjermania mban ende mbi një të tretën e rezervave të saj të arit në SHBA

Posted on by albinfo.ch

Në kohën kur marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Berlinit po ftohen gjithnjë e më shumë, një fakt vazhdon të ngjallë debat në Gjermani: më shumë se një e treta e rezervave të arit të vendit ende ruhen në SHBA.

Thirrjet për rikthimin e arit në atdhe janë shtuar së fundmi, veçanërisht pas kritikave të përsëritura të ish-presidentit amerikan Donald Trump ndaj Rezervës Federale Amerikane, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

“Na sillni arin në shtëpi,” deklaroi Michael Jäger, president i Shoqatës së Tatimpaguesve Evropianë, në një intervistë për ZDF. Këto thirrje janë të lidhura me frikën për cenimin e pavarësisë së sistemit bankar amerikan dhe pasigurinë gjeopolitike në rritje.

Sipas raportit të fundit të Bundesbank, Gjermania zotëronte në fund të vitit 2024 rreth 3,352 ton ar, vlerësuar në rreth 270.58 miliardë euro. Me rritjen e çmimit të arit në fillim të vitit 2025, vlera e kësaj sasie ka arritur aktualisht në rreth 340 miliardë euro. Prej tyre, 1,710 ton ruhen në Frankfurt, 1,236 ton në Nju Jork dhe 409 ton në Londër, transmeton albinfo.ch.

Bundesbank—e cila dikur ruante 69 për qind të rezervave jashtë vendit—ka ndryshuar qasje që nga viti 2013, duke rikthyer 300 ton nga SHBA dhe duke larguar të gjitha rezervat nga Franca. Megjithatë, pavarësisht diskutimeve të reja, banka qendrore gjermane nuk ka plane konkrete për të sjellë më shumë ar në Gjermani.

Një zëdhënës i Bundesbank theksoi se faktorë si siguria, tregtueshmëria dhe kostoja e ruajtjes janë vendimtarë për vendndodhjen e rezervave. “Fed e Nju Jorkut mbetet një partner i besueshëm për ruajtjen e arit tonë,” deklaroi ai.

Historikisht, rezervat e para të arit të Gjermanisë pas Luftës së Dytë Botërore nuk u transportuan në vend, por u regjistruan si pjesë e pagesave të bilancit sipas rregullave të Unionit Evropian të Pagesave dhe sistemit Bretton Woods. Rezervat u depozituan që në atë kohë në SHBA, Britani dhe Francë, kryesisht për arsye sigurie gjatë Luftës së Ftohtë, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Përplasje mbi masat shtrënguese, kantonet ndihen të përjashtuara

Posted on by albinfo.ch

Konsultimi publik mbi paketën e masave shtrënguese të propozuara nga Këshilli Federal mbyllet sot, ndërkohë që qeveritë kantonale kanë ngritur shqetësime të forta për faktin se janë lënë jashtë procesit të hartimit. Kritikët thonë se propozimet minojnë balancën federale dhe vendosin barrë të padrejtë mbi kantonet, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Në qendër të debatit është arsimi — një kompetencë tradicionale kantonale — ku pritet të aplikohen shkurtimet më të mëdha. Qeveria federale synon të reduktojë shpenzimet në këtë fushë, por pa marrë përsipër koston politike apo financiare të zbatimit. Në vend të kësaj, kantonet do të detyrohen të mbulojnë vetë kostot ose të reduktojnë shërbimet për qytetarët.

“Fakti që Berna përcakton drejtimin dhe kantonet mbajnë pasojat është i papranueshëm,” thuhet në një reagim të përbashkët nga disa qeveri kantonale.

Një studim i fundit i universiteteve të Lozanës dhe Kentit, që analizoi zhvillimin e federalizmit zviceran nga 1848 deri më sot, vëren një trend në rritje të ndërhyrjeve federale në politika që historikisht kanë qenë në kompetencë kantonale. Megjithëse ekzekutimi ende mbetet në nivel lokal, kantonet ndihen gjithnjë e më shumë si zbatues të direktivave të hartuara në Bernë, transmeton albinfo.ch.

Rahel Freiburghaus nga Universiteti i Bernës thekson se kantonet janë të pafavorizuara në këtë proces. “Procesi i konsultimit shpesh ndodh shumë vonë. Kushdo që dëshiron ndikim real, duhet të jetë pjesë e hartimit që në fillim,” thotë ajo. Ajo shton se përfaqësimi i kantoneve në Këshillin e Shteteve nuk garanton interesat e tyre, pasi senatorët zgjidhen drejtpërdrejt nga qytetarët dhe jo nga qeveritë kantonale.

Ndërkohë që kantonet teorikisht mund të përdorin instrumente si referendumi për të sfiduar vendimet federale, praktikisht kjo ndodh rrallë për shkak të kompleksitetit dhe kostove të larta.

Sipas Freiburghaus, një model bashkëpunimi më i ngushtë mes niveleve të qeverisjes do të ishte më efikas. Ajo përmend si shembull pozitiv Rrjetin Zviceran të Sigurisë, ku qeveria federale dhe kantonet përfaqësohen në mënyrë të barabartë dhe punojnë së bashku për çështje si lufta kundër ekstremizmit apo reagimi ndaj fatkeqësive natyrore. Përmbytjet e fundit në Valais treguan se bashkëpunimi federal-kantonale mund të funksionojë me sukses, transmeton albinfo.ch.

Britani: Pesë të arrestuar nën dyshimet për komplot terrorist

Posted on by albinfo.ch

Policia në Britani njoftoi të dielën arrestimin e pesë burrave nën dyshimin për përfshirje në vepra penale me karakter terrorist. Katër prej të arrestuarve janë shtetas iranianë, ndërsa kombësia e personit të pestë ende nuk është konfirmuar, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Të dyshuarit, të moshës nga 29 deri në 46 vjeç, u ndaluan në operacione të koordinuara në Londër, Swindon dhe zonën e Mançesterit të Madh. Sipas një deklarate nga Policia Metropolitane e Londrës, arrestimet janë të lidhura me “një komplot të dyshuar për të synuar një lokal specifik.”

“Ky është një hetim që po zhvillohet me ritme të shpejta dhe jemi në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet në zonën e prekur për t’i mbajtur të informuar,” deklaroi Dominic Murphy, shefi i njësisë kundër terrorizmit të Policisë Metropolitane.

Murphy theksoi se hetimi është ende në fazat e para dhe se aktualisht po shqyrtohen disa pista për të përcaktuar motivin e mundshëm, si dhe për të kuptuar nëse ekziston ndonjë rrezik i mëtejshëm për publikun.

Ndërkohë, policia vazhdon kërkimet në zona të ndryshme në Mançester, Londër dhe Swindon, ndërsa pesë të arrestuarit mbeten në paraburgim në pritje të zhvillimeve të mëtejshme hetimore, transmeton albinfo.ch.

6900 frang gjobë për një person që pështyu Ambasadën e Rusisë në Bernë

Posted on by albinfo.ch

Një episod i pazakontë me prapavijë diplomatike ndodhi në fund të shkurtit 2024 në lagjen e ambasadave në Bernë, kur një avokat i lidhur me federatën u përfshi në një incident para seksionit konsullor të Ambasadës Ruse. Gjest i tij, që në fillim dukej si një akt impulsiv gjatë vrapimit të mbrëmjes, rezultoi të kishte pasoja të rënda ligjore dhe ndikim deri në nivelet më të larta politike të Zvicrës, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas dokumenteve që ka parë gazeta Blick, rreth orës 18:00 të një të enjteje, vrapuesi ndaloi për një moment përpara portës hyrëse të Ambasadës Ruse në Brunnadernstrasse 53 dhe pështyu mbi tabelën e artë të seksionit konsullor. Gjesti i tij u vu menjëherë re nga një roje sigurie i ambasadës, i cili tentoi ta ndalonte vrapuesin. Ai u përball me rezistencë, por pak më tej, në një kryqëzim, roje të tjerë arritën ta ndalonin dhe ta rrëzonin përtokë.

Prokuroria Federale e shpalli avokatin fajtor për “sulm ndaj një embleme kombëtare të huaj” – një vepër penale që në Zvicër klasifikohet si delikate për marrëdhëniet ndërkombëtare. Si pasojë, ai u dënua me një gjobë prej 6,900 frangash zvicerane (30 tarifa ditore me nga 230 franga), si dhe duhet të paguajë 500 franga shtesë për kostot procedurale.

Rasti nuk kaloi pa u vënë re edhe nga politika. Ministri i Drejtësisë, Beat Jans, u përfshi në procedurë, pasi hetimi kërkonte miratim nga autoritetet më të larta për shkak të natyrës politike të incidentit. Në Zvicër, lejet për të hetuar çështje që mund të prishin marrëdhëniet diplomatike janë të rralla — vetëm pesë deri në njëmbëdhjetë të tilla jepen në vit.

Ky rast nënvizon tensionet që mund të lindin edhe nga gjeste simbolike në një kontekst ndërkombëtar të ndjeshëm dhe tregon se edhe aktet e vogla mund të kenë pasoja të mëdha në fushën diplomatike dhe ligjore, transmeton albinfo.ch.

Gjykata Federale e Apelit bllokon vendimin për rikthimin në transmetim të “Zërit të Amerikës”

Posted on by albinfo.ch

Një gjykatë federale apeli në SHBA ka pezulluar një vendim të mëparshëm që urdhëronte administratën Trump të lejonte rikthimin në transmetim të Zërit të Amerikës (VOA), transmeton DW, përcjell albinfo.ch.

Vendimi i së shtunës, i marrë me rezultatin 2–1, ndalon zbatimin e urdhrit të gjykatës së shkallës së parë, duke lënë në fuqi pezullimin e vendimit të mëparshëm të gjykatësit Royce Lamberth, i cili më 22 prill kishte urdhëruar administratën të merrte masa për të rikthyer në detyrë mbi 1,000 punonjës të pezulluar dhe rreth 600 kontraktorë të larguar nga USAGM — agjencia mëmë e VOA-së.

Në vendimin e saj, shumica e trupit gjykues argumentoi se gjykatësi Lamberth nuk kishte juridiksion për të ndërhyrë në këtë çështje. Megjithatë, gjyqtarja Cornelia Pillard nuk u pajtua me shumicën, duke paralajmëruar se vendimi “gati garanton që rrjetet nuk do të ekzistojnë më në asnjë formë kuptimplote deri në kohën kur kjo çështje të gjykohet plotësisht.”

Ky zhvillim ndodh pak ditë pasi ishin shfaqur raportime se VOA po përgatitej të rifillonte operacionet javën e ardhshme, bazuar në komunikimet mes avokatëve të organizatës dhe Departamentit të Drejtësisë. Organizata ndërkombëtare “Reporterët pa Kufij” kishte konfirmuar këtë mundësi, duke e cilësuar rikthimin e stafit si një hap drejt normalizimit.

Ndërkohë, Kari Lake, ish-transmetuese dhe e emëruar nga Trump për të mbikëqyrur USAGM, përshëndeti vendimin e gjykatës së apelit: “FITORE E MADHE në çështjet tona ligjore në USAGM dhe Zërin e Amerikës. Fitore e madhe për Presidentin Trump dhe Artikullin II,” shkroi Lake në platformën X.

Zëri i Amerikës, i financuar nga taksapaguesit amerikanë, ka qenë një kanal i rëndësishëm i diplomacisë publike që nga Lufta e Dytë Botërore. Pezullimi i tij për më shumë se një muaj ka ngritur shqetësime serioze për lirinë e shtypit dhe ndikimin politik në mediat publike, transmeton albinfo.ch.

Sulmohen policia dhe zjarrfikësit në Cyrih: Një oficer i plagosur

Posted on by erezzaademi

Disa të rinj të maskuar kanë sulmuar policinë me shishe dhe fishekzjarre. Mbrëmja e trazirave të djeshme në Cyrih, ku disa dhjetëra persona vunë zjarr rreth zonës së kazermës dhe më pas sulmuan policinë dhe zjarrfikësit, u qetësua vetëm pasi oficerët përdorën plumba gome, gaz irritues dhe një top uji. Një polic ka mbetur i plagosur.

Menjëherë pas mesnate, policia komunale e Cyrihut ka marrë njoftim për një kontenier në zjarr. Thirrja erdhi pak pasi festa e 1 majit kishte përfunduar në ambientet e kazermës, raporton RSI, përcjell albinfo.ch.

Raportime të tjera bënin fjalë për skuterë elektrikë, kosha dhe objekte të tjera që digjeshin në të njëjtën zonë.

Gjatë shuarjes së zjarreve dhe largimit të bllokimeve të trafikut, policia dhe zjarrfikësit u sulmuan disa herë nga persona të maskuar, që raportohet se i përkisnin vendit të ngjarjes dhe ishin të armatosur.

Nesër votohet në Glarus: Shkollë private për të gjithë, e paguar nga taksapaguesit

Posted on by erezzaademi

Glarus Landsgemeinde do të votojë për një propozim të diskutueshëm të dielën: prindërit duhet të marrin mbështetje financiare nga kantoni nëse dërgojnë fëmijët e tyre në shkolla private. Qeveria dhe këshilli i qarkut e refuzojnë propozimin.

Banorët e Glarusit kanë shkaktuar vazhdimisht surpriza në të kaluarën, për shembull kur miratuan moshën e votimit 16-vjeçare ose reformën komunale, me të cilën 25 komuna u bashkuan në tri.

Këtë të dielë, Landsgemeinde do të vendosë sërish për një propozim të diskutueshëm: krijimin e kredive arsimore. Nëse miratohet, ai do të ishte i pari në Zvicër.

Aplikim nga themeluesi i shkollës private
Ideja: kreditet e arsimit duhet t’u mundësojnë prindërve t’i dërgojnë fëmijët në një shkollë private. Kantoni do të jepte një kontribut financiar të barabartë me koston mesatare për një fëmijë në një shkollë publike. Në Glarus, kjo është afërsisht 15 000 franga zvicerane.

Propozimi vjen nga Nils Landolt (36), i cili themeloi një shkollë private në Mollis së bashku me bashkëshorten rreth katër vjet më parë. Për Landolt, është e qartë: “Fëmijët zhvillohen me ritme të ndryshme. Disa kanë nevojë për më shumë mbështetje, të tjerët për më shumë liri.” Ky ritëm individual nuk merret parasysh sa duhet në sistemin e sotëm shkollor. Ndërsa ka përpjekje për të dalluar, “ata që devijojnë shpesh bien në gropën e rrënimit”. Shkollat private mund të japin një zgjidhje këtu.

Më shumë liri zgjedhjeje

Patricia Schafer (31) e grupit të mendimit liberal Avenir Suisse gjithashtu bën thirrje për më shumë liri zgjedhjeje në sistemin arsimor zviceran. “Kushdo që dëshiron një lloj tjetër shkolle sot duhet të lëvizë ose të shpenzojë shumë para në një shkollë private – kjo është e disponueshme vetëm për disa”. Sipas Schafer, kreditet arsimore mund të krijojnë më shumë transparencë, të mundësojnë konkurrencë më të madhe dhe të çojnë në zhvillimin e mëtejshëm të shkollave – përfshirë ato publike, raporton Blick, përcjell albinfo.ch.

Katharina Maag Merki (61), profesoreshë në Universitetin e Cyrihut, ka një pikëpamje tjetër. Ajo paralajmëron kundër përdorimit të fondeve publike për kuponët e arsimit. “Nuk ka asnjë provë empirike që kjo do të përmirësojë sistemin arsimor.” Përkundrazi, argumenton ajo, kjo do të devijonte fondet publike dhe do të rriste pabarazitë e mundësive – veçanërisht për fëmijët nga familje të pafavorizuara socio-ekonomikisht.

Kjo për shkak se kuponët e arsimit përfitojnë kryesisht familjet e privilegjuara, pasi disa shkolla private janë aq të shtrenjta sa që edhe me ndihmë financiare, do të duhej të paguanin shumë më tepër. “Qëllimi duhet të jetë ofrimi i mbështetjes individuale për të gjithë fëmijët në sistemin publik – jo për ta dobësuar atë nëpërmjet rishpërndarjes.”

Qeveria kantonale dhe këshilli i qarkut e refuzojnë gjithashtu propozimin. Arsyetimi i tyre është se kantoni ka shkolla të mira publike, vetëm disa fëmijë aktualisht ndjekin shkolla private dhe nuk ka nevojë të dukshme të përhapur. Dhe projekti do të ishte shumë i shtrenjtë.

Dobësim apo mundësi për shkollat ​​fillore?

Për Landolt, futja e krediteve arsimore nuk do të ishte një shpallje lufte pë shkollat ​​fillore. Krejt e kundërta: “Ata mund të ofrojnë lehtësim për sistemin aktual shkollor.” Për shembull, duke hapur shkolla private për fëmijët që kërkojnë arsim special. Një gjë është e qartë: kuponët arsimorë kanë një kohë të vështirë në Zvicër. Në të kaluarën, propozime të ngjashme – për shembull, në kantonin e Cyrihut në vitin 2012 – u refuzuan nga një shumicë e madhe. Schafer e shpjegon këtë me rolin e rrënjosur thellë të shkollave fillore: “Ato janë pjesë e identitetit tonë social – jo vetëm një institucion arsimor, por edhe një vend i ndërveprimit social”. Kjo është pikërisht arsyeja pse dizajni i kujdesshëm i këtyre kuponëve është i rëndësishëm, për shembull me qëllim të drejtësisë sociale.

Schafer sheh një mundësi në iniciativën e Glarus: “Federalizëm do të thotë gjithashtu të jesh në gjendje të provosh modele të reja. Glarus mund të shërbejë si një laborator për zhvillimin e mëtejshëm të sistemit arsimor.”

Qeveria austriake planifikon reformën e pensioneve: 63 është mosha e re e pensionimit të parakohshëm

Posted on by erezzaademi

Sistemi i pensioneve të Austrisë është vendosur për reforma të rëndësishme duke filluar nga viti i ardhshëm. Ndryshimet e para – që prekin rregullat e daljes në pension dhe rregullimit të pensioneve – kanë hyrë nga dje në procesin e rishikimit publik. Reforma shtesë, duke përfshirë futjen e një pensioni të pjesshëm dhe një mekanizmi të qëndrueshmërisë, janë në punë. Udhërrëfyesi legjislativ u prezantua nga krerët parlamentarë të ÖVP dhe NEOS pa socialdemokratët, megjithëse të gjitha partitë mohuan çdo përçarje brenda koalicionit.

Udhëheqësi parlamentar i NEOS, Yannick Shetty, e përshkroi planin si “reformën më të madhe të pensioneve në 20 vjet”, duke theksuar nevojën për të mbajtur sistemin të zbatueshëm ndërsa numri i pensionistëve rritet—nga 2.5 milionë sot në rreth 3.25 milionë deri në vitin 2045. Shetty paralajmëroi se pa reforma, Austria do të duhet të injektojë çdo vit në sistemin arsimor 30 miliardë euro investime paraprake në sistemin arsimor.

Rritet mosha e daljes në pension, pensioni i pjesshëm do të nisë në 2026

Duke filluar nga 1 janari 2026, mosha më e hershme e pranueshmërisë për daljen në pension në korridor do të rritet gradualisht nga 62 në 63 vjeç dhe vitet e kontributit të kërkuar do të rriten nga 40 në 42. Rritjet do të aplikohen çdo tremujor derisa të përmbushen objektivat. Këto masa pritet të kursejnë 1 miliard euro në vit deri në vitin 2029.

Një skemë e re e pensioneve të pjesshme do të futet gjithashtu në vitin 2026. Personat që kualifikohen për pension të parakohshëm do të mund të marrin, për shembull, 50 për qind të pensionit të tyre, ndërkohë që do të vazhdojnë të punojnë me kohë të pjesshme. Programi ekzistues i pensionit me faza do të integrohet në këtë model. Sipas Ministres Sociale Korinna Schumann, pensioni i pjesshëm është një fitim-fitim, duke përfituar si pensionistët ashtu edhe sistemin publik të pensioneve, shkruan albinfo.at.

Për shembull, një burrë 63-vjeçar që fiton 4,000 euro bruto mund të fitojë 350 euro më shumë nën pensionin e pjesshëm sesa me pensionin e plotë të korridorit, dhe pensioni i tij i plotë në moshën 65-vjeçare do të ishte më i lartë.

Shetty theksoi rëndësinë e një mekanizmi ligjërisht të detyrueshëm të qëndrueshmërisë. Nëse objektivat e së ardhmes humbasin, reformat e mëtejshme do të niseshin automatikisht. Këto mund të përfshijnë rregullime në moshën e daljes në pension, të cilën NEOS e preferon mbi shkurtimet e pensioneve. Një amendament kushtetues për këtë mekanizëm është duke u shqyrtuar, megjithëse partitë opozitare aktualisht e kundërshtojnë atë.

Duke filluar nga viti 2026, rregullimet e pensioneve në vitin e parë të daljes në pension do të vendosen në masën 50 për qind pavarësisht muajit të daljes në pension, raporton theinternational. Gjithashtu, kontributet e sigurimeve shëndetësore për pensionistët do të rriten nga 5.1 në 6 për qind duke filluar nga 1 qershori. Qeveria planifikon gjithashtu një sistem të ri stimulimi dhe monitorimi për të nxitur punësimin e personave mbi 60 vjeç.

Pavarësisht mungesës së SPÖ në prezantimin e reformës, ÖVP dhe NEOS theksuan unitetin e koalicionit. Ministrja Schumann deklaroi se nuk do të ketë ndryshime në llogaritë individuale të pensioneve, nuk do të anulohen rritjet vjetore të pensioneve dhe nuk do të rritet mosha e daljes në pension në 67 vjeç. Ajo e përshkroi reformën si një “hap thelbësor”.

Reagimet: Lavdërime për pension të pjesshëm, kritika për reforma të tjera

Zëdhënësi i politikës sociale të Partisë së Gjelbër, Markus Koza përshëndeti pensionin e pjesshëm, por kritikoi rritjen e moshës së daljes në pension në korridor. Ai gjithashtu kundërshtoi përfshirjen e mekanizmit të qëndrueshmërisë në kushtetutë.

FPÖ hodhi poshtë shumicën e reformave, duke akuzuar qeverinë se synon pensionistët duke injoruar shqetësimet e imigracionit. Megjithatë, ata u shprehën të hapur ndaj pensionit të pjesshëm.

Presidentja e Shoqatës së të moshuarve nga ÖVP, Ingrid Korosec mbështeti pensionin e pjesshëm dhe ndryshimet e korridorit, por bëri thirrje që përfaqësuesit e lartë të përfshihen në procesin e reformës. Ndërkohë, Shoqata e Pensionistëve të lidhur me SPÖ, paralajmëroi se të kombinuara me shkurtimet e kujdesit shëndetësor, reformat mund të rrezikojnë pensionistët me të ardhura të ulëta. Ata gjithashtu mirëpritën pensionin e pjesshëm, por kritikuan mekanizmin e qëndrueshmërisë si një “kalim falas për shkurtimet e pensioneve”.

Baseli po përgatit 700 vullnetarë për Eurovision

Posted on by erezzaademi

Rreth 320 njerëz morën pjesë në një nga dy ngjarjet zyrtare të informacionit për Konkursin e Këngës Eurovision (ESC) në Bazel të premten pasdite.

Rreth 700 vullnetarë do të jenë në detyrë gjatë ESC.

Vullnetarët do të vendosen për të kujdesur për delegacionet ndërkombëtare, për të përshëndetur tifozët dhe për të drejtuar rrjedhën e vizitorëve, ndër të tjera.

“700 vullnetarët vijnë kryesisht nga rajoni i Bazelit dhe përfaqësohen 33 kombe,” deklaroi Sarah Kreis, prijëse e vullnetarëve, për Keystone-SDA, transmeton albinfo.ch. Personi më i vjetër është 80 vjeç. Në fazën e parë u regjistruan 7,000 vullnetarë; në fazën aktuale pati 3,500 persona të interesuar, sipas Kreis.

Si shpërblim, vullnetarët marrin një vështrim prapa skenave të ESC, si dhe veshje, ushqim dhe një festë mbyllëse. Atyre gjithashtu u lejohet të përdorin transportin publik falas, dhe disa vullnetarë mund të ecin në sfilatë më 11 maj.

Çfarë të drejtash kanë të huajt që martohen me shtetas gjerman?

Posted on by erezzaademi

Nëse je një i huaj nga jashtë BE-së i martuar me një shtetas gjerman, një pjesë e burokracisë që vjen me të jetuarit në Gjermani është pak më e lehtë se sa do të ishte ndryshe.

Shumë të huaj lëvizin në Gjermani për dashuri – dhe shpresojmë se kjo dashuri është mjaft e fortë për t’i bërë ballë provës jo vetëm të kohës, por edhe të burokracisë gjermane.

Edhe pse martesa me një gjerman e bën pak më të lehtë qëndrimin dhe rregulla të tjera, ka ende shumë paralajmërime për t’u ditur, kështu që është më mirë të dini saktësisht se cilat janë të drejtat tuaja.

A do ta njohë Gjermania martesën apo partneritetin tim?

Nëse ju dhe partneri juaj gjerman jeni martuar në Gjermani, kjo pyetje është mjaft e drejtpërdrejtë. Certifikata juaj gjermane e martesës do të sigurojë një provë mjaft hermetike të angazhimit tuaj për qëllime të gjërave si rezidenca.

Megjithatë, nëse jeni martuar jashtë vendit, mund t’ju duhet të sillni certifikatën tuaj të martesës së huaj në autoritetin tuaj lokal për t’u njohur, raporton thelocal. Në aplikimet për shtetësi, për shembull, do t’ju duhet gjithashtu të siguroni një përkthim të vërtetuar nëse është në një gjuhë tjetër përveç anglishtes ose gjermanishtes.

Partneritetet e regjistruara ndërmjet partnerëve të të njëjtës gjini njihen gjithashtu sipas ligjit gjerman për qëllime të bashkimit familjar për shkak të faktit se barazia martesore nuk është e ligjshme kudo. Megjithatë, partneritetet e regjistruara nuk ekzistojnë më në Gjermani dhe midis partnerëve të seksit të kundërt, vetëm martesat do të konsiderohen të vlefshme për bashkim familjar, përcjell albinfo.ch.

Qëndrim në Gjermani

Partnerët jo-BE të shtetasve gjermanë ose të BE-së zakonisht mund të aplikojnë për një “Visa D” ose leje qëndrimi për të hyrë dhe për të banuar në Gjermani – me kusht që të dy të jenë të paktën 18 vjeç.

Nëse partneri jo anëtar i BE-së ka një pasaportë nga një vend, shtetasit e të cilit gëzojnë qasje pa viza në Gjermani, ata mund të vijnë në Gjermani pa vizë dhe të aplikojnë për leje qëndrimi brenda tre muajve. Përndryshe, ata do të duhet të aplikojnë për një vizë D me misionin e tyre përgjegjës gjerman jashtë vendit.

Leja e qëndrimit mund të kërkojë rinovim të rregullt, por në përgjithësi ajo vjen me akses të pakufizuar në tregun gjerman të punës. Kjo përfshin të drejtën për të punuar në Gjermani pa pasur nevojë të plotësojë një kufi minimal të pagës. Mbajtësit e kësaj leje gjithashtu nuk kufizohen vetëm në punën në fushën e arsimimit ose trajnimit të tyre, siç janë mbajtësit e shumë lejeve të tjera gjermane të qëndrimit.

Megjithatë, sipas kësaj leje, bashkëshortët jashtë BE-së kanë ende disa gjëra për të provuar. Ata do të duhet të dëshmojnë se kanë aftësi të gjuhës gjermane në nivelin A1 – që është niveli më i ulët i mundshëm i aftësisë gjermane.

Ata gjithashtu do të duhet të provojnë se kanë sigurim shëndetësor – megjithëse zakonisht zakonisht mund të mbulohen nga sigurimi i partnerit të tyre – dhe familja duhet të jetë në gjendje të mbështesë veten financiarisht.

Bashkëshorti që nuk është anëtar i BE-së do të duhet të sigurojë prova për të gjitha këto kërkesa, së bashku me pasaportën e tij të vlefshme, pasaportën e partnerit ose prova të tjera të vlefshme të shtetësisë dhe certifikatën e martesës.

Shtetësia e dyfishtë automatike për fëmijët tuaj

Nëse jeni i martuar me një shtetas gjerman, çdo fëmijë që keni me ta do të ketë automatikisht të drejtën të mbajë të dy pasaportën gjermane, plus tuajën.

Ligji gjerman i shtetësisë është përgjithësisht kufizues për shtetësinë e dyfishtë për momentin – megjithëse qeveria po planifikon ta ndryshojë këtë përmes projektligjit të ri. Megjithatë, një nga rastet kur tashmë është e lejuar ka të bëjë me fëmijët që lindin nga një prind gjerman dhe i huaj.

Baballarët gjermanë që kanë fëmijë jashtë martese me nëna të huaja zakonisht duhet të njohin ligjërisht fëmijët e tyre për të kaluar nënshtetësinë. Megjithatë, nëse çifti është i martuar, një baba gjerman do t’ia kalojë nënshtetësinë fëmijës së tij automatikisht pa këtë hap.

Shtetësia gjermane përmes martesës

Nuk mund të bëhesh thjesht gjerman duke u martuar me një shtetas gjerman.

Në fakt, ju do të duhet të plotësoni ende kërkesat që çdo aplikant tjetër për shtetësinë gjermane duhet të plotësojë për të marrë një pasaportë gjermane. Kjo përfshin aftësitë e gjuhës gjermane B1, për shembull.

Megjithatë, ka një avantazh që shtetasit jo-BE të martuar me gjermanë: ata mund të aplikojnë për qëndrim të përhershëm dhe shtetësi në Gjermani pas një kohe më të shkurtër. Shumica e të huajve që jetojnë në Gjermani kanë të drejtë për qëndrim të përhershëm pas pesë vjet qëndrimi të vazhdueshëm dhe shtetësi pas tetë vjetësh – megjithëse projektligji i planifikuar i qeverisë do të reduktojë pritjen për shtetësinë në pesë vjet.

Bashkëshortët e martuar me shtetas gjermanë, megjithatë, mund të aplikojnë për të natyralizuar si gjermanë ose për të marrë qëndrim të përhershëm pas tre vjetësh – me kusht që të jetojnë ende me bashkëshortin e tyre në atë kohë.

Në kohën e aplikimit, ju gjithashtu duhet të keni qenë i martuar me partnerin tuaj për të paktën dy nga ato tre vjet.

Bashkëshortët e huaj që divorcohen nga partnerët e tyre gjermanë pas marrjes së qëndrimit të përhershëm mund të qëndrojnë ende në Gjermani. Ka edhe raste në të cilat bashkëshorti që ka lënë martesën për shkak të abuzimit mund të lejohet ende të qëndrojë në Gjermani.

Rënie e temperaturave për shkak të ajrit polar në Zvicër, nga gati 30 deri në 10 gradë

Posted on by erezzaademi

Zvicra përjetoi temperatura jashtëzakonisht të larta, prej gati 30 gradë Celsius në fillim të majit. Kjo pritet të përfundojë për momentin: temperaturat nën 10 gradë Celsius janë të mundshme në ultësira.

Dje, temperaturat arritën në 29.8 gradë Celsius në Chur, dhe në pjesë të mëdha të Zvicrës termometri u ngjit mbi 27 gradë Celsius. Por kjo tashmë ka marrë fund.

Mund të ketë reshje shiu e stuhi lokale
Edhe pse temperaturat do të arrijnë sërish rreth 22–24 gradë Celsius të shtunën, ultësira e Alpeve dhe Oberlandi i Bernës do të kenë qiell me vranësira të forta, me mundësi shiu e stuhi lokale.

Të dielën, herët në mëngjes, temperaturat në ultësira pritet të arrijnë rreth 13 gradë, ndërsa gjatë ditës do të ngjiten deri rreth 19 gradë.

Më së voni deri të hënën duhet ta nxirrni sërish xhaketën nga dollapi. Ajri polar nga Skandinavia do të sjellë rënie të temperaturës, me maksimum prej vetëm 12 gradë Celsius në ultësira. Vija e borës mund të bjerë në 1 500 metra në anën veriore të Alpeve, përcjell albinfo.ch.

E marta do të mbetet mjaft e pakëndshme, me vranësira të dendura. Edhe pse në ultësira reshjet e shiut do të jenë të pakta, sipas MeteoSwiss, temperaturat do të mbeten rreth 12 gradë Celsius, me erë.

Papunësia në Austri rritet për 7.3%, me 392.600 punëkërkues

Posted on by erezzaademi

Numri i punëkërkuesve në Austri mbetet dukshëm më i lartë se një vit më parë. Në prill, 392.600 njerëz u regjistruan si të papunë ose në trajnim-një rritje prej 24.800 ose 6.7 për qind në krahasim me Prillin 2023. Nga ata, 311.838 ishin të papunë, duke shënuar një rritje prej 8.4 për qind nga viti në vit. Shkalla e papunësisë u rrit me 0.5 pikë përqindje në 7.3 për qind.

Papunësia midis grave u rrit me 10.4 për qind, krahasuar me 6.9 për qind tek burrat. Papunësia e të rinjve u rrit 10.9 për qind, dhe numri i njerëzve që kërkuan praktika u rritën me 19.4 për qind.

Papunësia afatgjatë dhe shtetasit e huaj të prekur veçanërisht

Papunësia afatgjatë u rrit me 14 për qind, me rreth 91.200 njerëz të prekur. Papunësia midis shtetasve të huaj u rrit me 10.5 për qind, ndërsa për qytetarët austriakë, ajo u rrit me 7 për qind. Sipas Ministrisë së Punës, numri i punëtorëve të punësuar ra me rreth 1.000, përcjell albinfo.at.

Shërbimi i Punësimit Publik (AMS) lëshoi ​​një avari që tregon se njerëzit me vetëm shkollim të detyrueshëm mbeten më të prekurit. Në vitin 2024, niveli mesatar i papunësisë i tyre ishte tre herë më i lartë se mesatarja kombëtare, shkruan theinternational.

Krahasimi Evropian dhe përgjigjet e industrisë

Në Eurozonë, papunësia u rrit në Mars (të dhënat e fundit të Austrisë janë nga Prilli). Shkalla më e lartë e papunësisë u regjistrua në Spanjë (10.9 përqind) dhe Finlandë (9.1 përqind). Malta kishte normën më të ulët (2.8 përqind), e ndjekur nga Sllovenia (3.2 përqind). Shkalla e harmonizuar e papunësisë e Austrisë ishte 5.4 përqind në mars, sipas Eurostat.

Megjithë numrat shqetësues, Shoqata Austriake e Biznesit (Wirtschaftsbund) vuri në dukje një shenjë të vogël pozitive: Në prill, kishte 156.724 postime të hapura pune – mbi 10,000 më shumë sesa në Mars.

Bëhet thirrje për veprim dhe reagime politike

Ministri i Punës Korinna Schumann (SPö) theksoi nevojën për të rritur njerëzit me arsim të ulët zyrtar për të përmirësuar perspektivat e tyre të punës. Helene Schuberth nga Federata e Unionit Austriak (ÖGB) bëri thirrje për një “ndërrim politikash”, duke i kërkuar kompanive të investojnë më shumë në trajnime për të adresuar mungesën e aftësive në rritje.

Renate Anderl, president i Dhomës së Punës, theksoi se papunësia është rritur në mënyrë të vazhdueshme për dy vjet, veçanërisht në mesin e atyre pa kualifikime zyrtare. Christoph Neumayer i Federatës së Industritë Austriake tregoi për ngarkesën e lartë të taksave të punës në Austri – 47 për qind – si çështje madhore, me taksat e pagave që ishin pjesa më e madhe.

Zëdhënësi i çështjeve sociale të FPÖ, Dagmar Belakowitsch kritikoi ashpër qeverinë, duke përmendur rritjen e papunësisë, një rritje prej 10.5 përqind midis shtetasve të huaj, stanjacionit ekonomik, zhvendosjeve të biznesit dhe më shumë falimentimeve. Ajo akuzoi qeverinë për “paralizë në politikën e tregut të punës”.

Unioni Vida gjithashtu fajësoi punëdhënësit, duke thënë se niveli i lartë i papunësisë pasqyron mosveprimin e tyre: “Shumë kompani po bëjnë shumë pak për t’u dhënë një shans punëdhënësve.”

Ndalohet pirja e ujit në 11 komuna afër Bazelit për shkak të aeroportit Basel-Mulhouse

Posted on by erezzaademi

Kimikatet në ujin e pijshëm po shkaktojnë shqetësim në 11 komuna të Alsace në kufi me Bazelin: Uji i rubinetit është i ndaluar për gratë shtatzëna, fëmijët e vegjël, të sëmurët rëndë dhe njerëzit e tjerë vulnerabël. Kjo është dekretuar nga Prefektura e departamentit Haut-Rhin. Rreth 60,000 njerëz jetojnë në zonën e prekur.

Shkak për këtë masë drastike janë të ashtuquajturat PFAS, të cilat përmbajnë deri në katërfishin e kufirit prej 0.1 mikrogramë për litër ujë të pijshëm. Këto kimikate kërcënuese për shëndetin kanë hyrë në ujërat nëntokësore nëpërmjet agjentëve zjarrfikës në aeroportin Basel-Mulhouse, veçanërisht gjatë ushtrimeve të shuarjes së zjarrit, raporton Blick, përcjell albinfo.ch.

Pavarësisht afërsisë së tyre të drejtpërdrejtë, uji i pijshëm në Bazel dhe Allschwil (Kantoni i Basel-Landschaft) nuk preket sepse nuk nxirret nga ujërat nëntokësore atje, por nga Rhine. Sipas kimistit kantonal të Bazelit, Yves Parrat, ky ujë përmban shumë më pak PFAS dhe filtrat e karbonit të aktivizuar do ta eliminonin këtë substancë gjatë trajtimit të ujit të rubinetit.

Megjithatë, Parrat flet për një “situatë shqetësuese”. PFAS është gjithashtu i pranishëm në ujërat nëntokësore të Bazelit. Dhe këto substanca nuk mund të hiqen më sepse mungon teknologjia dhe baza ligjore për ta bërë këtë.

Dy mocione të propozuara në nivel federal synojnë ta ndryshojnë këtë. Anëtarja e Këshillit të Shteteve të GLP, Tiana Angelina Moser, dëshiron një plan veprimi kundër kimikateve shumëvjeçare si PFAS. Dhe anëtarja e Këshillit të Shteteve të Qendrës, Marianne Maret, bën thirrje për vendosjen e vlerave kufitare për PFAS për të përshpejtuar rehabilitimin. Disa prej tyre përfshijnë shuma shumë të mëdha parash.

PFAS janë problem në shumë vende. Sipas Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN), nivelet e ngritura të këtyre substancave “shpesh hyjnë në ujërat nëntokësore në zonën e ujëmbledhësit përmes përdorimit të shkumave zjarrfikëse që përmbajnë PFAS”. Kjo vlen jo vetëm për aeroportet, por edhe për qendrat e trajnimit të shërbimit zjarrfikës dhe të mbrojtjes civile: “Bazuar në përvojën e mëparshme, nëse trajnimi është kryer me agjentë shuarëse që përmbajnë PFAS, duhet të supozohet se këto qendra trajnimi mund të jenë të kontaminuara”.

Uji në aeroportin e Cyrihut, në rregull

FOEN thekson se zbatimi i vendeve të kontaminuara është një çështje kantonale. Kantoni i Cyrihut aktualisht po heton vendet e dyshuara të kontaminuara. Vlerat aktuale kufitare të PFAS për 2023 dhe 2024 u përmbushën në vendin e nxjerrjes së ujërave nëntokësore pranë aeroportit, shkroi Departamenti i Ndërtimit në përgjigje të një hetimi.

Kimikatet PFAS kanë qenë prej kohësh një komponent i shkumave zjarrfikëse pikërisht për shkak të qëndrueshmërisë së tyre. Këto ishin standardet ndërkombëtare dhe kërkoheshin edhe në Euroaeroport, sipas prefekturës. Që kur agjentët e shuarjes pa PFAS u miratuan në vitin 2017, aeroporti i ka përdorur vetëm ato.

Prefektura tani u ka kërkuar bashkive të prekura që të paraqesin një plan deri në fund të vitit se si synojnë të ulin nivelet e PFAS në ujin e pijshëm nën kufirin. Impiante të lëvizshme të trajtimit të ujit do të sigurohen në afat të shkurtër dhe sisteme më të mëdha filtrimi në afat të mesëm. Vlerësohet se kostoja e investimit për filtrat e ujit në njëmbëdhjetë bashkitë e prekura shkon në rreth 20 milionë euro. Përveç kësaj, do të ketë kosto operative prej rreth 600,000 euro në vit. Prandaj, çmimi i ujit të pijshëm ka të ngjarë të rritet duke filluar nga viti 2026.

Në rast se nivelet e PFAS në ujin e pijshëm mbeten shumë të larta edhe me sistemet e filtrit, prefektura po kërcënon me kufizime më të rrepta në përdorim.

10 dhe 11 maj: Lorena Kengji, pjesë e ekspozitës artistike në Kreuzlingen

Posted on by erezzaademi

Më 10 dhe 11 maj, nga ora 14:00 deri në orën 18:00, do të zhvillohet hapja (“vernissage”) e ekspozitës artistike, një hapësirë e mbushur me art, ku pjesëmarrëse është edhe Lorena Kengji.

Ajo ka lindur, është rritur dhe jeton në Zvicër. Ka përfunduar studimet në degën e ekonomisë, transmeton albinfo.ch.

Lorena përfaqëson një përzierje të harmonishme të dy kulturave: shqiptare dhe zvicerane. Arti është pasioni i saj, të cilin e ushtron me dashuri në kohën e lirë. Për Lorenën, krijimtaria është një mënyrë për të ruajtur ekuilibrin në përditshmëri, por edhe një formë për të ndarë bukurinë dhe ndjeshmërinë e artit me të tjerët – duke e sjellë atë në shtëpitë e atyre që e vlerësojnë.

Nëse do ta përshkruanim Lorenën si person, mjaftojnë vetëm pak minuta bisedë për të kuptuar se ajo është një përzierje e harmonishme e dy kulturave: shqiptare dhe zvicerane. Ajo i ruan me përkushtim vlerat dhe traditat më të mira shqiptare, ndërsa virtytet e kulturës zvicerane – si korrektësia, përpikëria dhe respekti për të tjerët – i reflekton çdo ditë në jetën e saj dhe në rrethin ndërkombëtar që e rrethon.

Pagat që mund të priten në Zvicër në vitin 2025

Posted on by erezzaademi

Edicioni i ri i “Librit të pagave zvicerane”, i përpiluar nga kantoni i Cyrihut, ofron një vështrim mbi pagat e paguara në vitin 2025 në disa sektorë. Por ata nuk janë të barabartë në të gjithë vendin.

Në fakt, “Lohnbuch” mund të jetë fare mirë burimi më gjithëpërfshirës i Zvicrës për pagat: përveç bazimit të shifrave të saj në marrëveshjet kolektive, libri gjithashtu grumbulloi të dhëna nga Anketa Zvicerane e Strukturës së Pagave të kryer nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Në total, ai përfshin 9,400 statistika të pagave në qindra sektorë dhe vende pune.

Këtu janë disa nga pagat mujore të përmendura në libër:

Ekzekutivi kryesor: 21.538 franga

Dizajneri grafik: 5000 franga

Inxhinieri: 9583 franga

Specialisti i bioteknologjisë: 12,479 deri në 15,959 franga

Farmacisti: 8000 franga

Specialisti i teknologjisë ushqimore: 10258 franga

Punonjës IT: 5000 franga

Mbështetje në zyrën e pasme: 5,231 franga

Specialisti financiar: 5577 franga

Industria e ndërtimit: 5599 franga

Prodhimi i djathit: 5972 franga

Asistent veterinar: 7427 franga

Higjenist dentar: 5937 franga

Elektricist: 5000 franga

Variablat në lojë

Sidoqoftë, nuk duhet t’i merrni këto paga me vlerë nominale.

Kjo jo vetëm sepse janë mesatare të përgjithshme, por edhe sepse janë marrë parasysh nuanca të ndryshme gjatë procesit të llogaritjes.

Për shembull, pagat më të larta shpesh paguhen në punë të cilat jo vetëm kërkojnë arsim të lartë, trajnim më të gjerë ose njohuri të specializuara, por edhe disa paga bazohen në numrin e viteve të punësimit të një personi të caktuar, përcjell albinfo.ch.

Me fjalë të tjera, lindin dallime midis atyre që kanë qenë të punësuar për një kohë të gjatë dhe atyre që sapo kanë filluar.

Pabarazitë rajonale

Këto paga janë përmbledhje të shkallëve të ndryshme të pagave të praktikuara në të gjithë vendin.

Ky është një sqarim i rëndësishëm, pasi pagat ndryshojnë shumë nga njëri rajon në tjetrin.

Në kantonin e Cyrihut, për shembull, ato janë 11 për qind më të larta se mesatarja zvicerane, tregon Lohnbuch.

Pagat në rajonin e Liqenit të Gjenevës (i formuar nga kantonet e Gjenevës, Vaud dhe Valais) janë, nga ana tjetër, pak më të ulëta (me 0.4 për qind) se mesatarja kombëtare – kjo është kryesisht sepse, ndërsa pagat në Gjenevë dhe Vaud janë relativisht të larta, ato ‘shtyhen poshtë’ nga pagat në Valais.

Dhe në Ticino, paga është edhe më shumë nën mesataren kombëtare: me 17.4 për qind.

Presidentja Osmani: Kosova si një destinacion premtues për investime

Posted on by Drin Reçica

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, sot është shprehur se Kosova është një destinacion premtues për investime, përcjell albinfo.ch.

“Gjatë takimeve me përfaqësuesit e Dhomës Kombëtare të Tregtisë dhe Investimeve të Malajzisë (NCCIM), si dhe me përfaqësues nga sektori i prodhimit, teknologjisë informative dhe turizmit në Malajzi — organizata këto që përfaqësojnë mbi 100 000 biznese — diskutuam për potencialin e madh që ofron Kosova në sektorë të ndryshëm, me një klimë gjithnjë e më atraktive për investime të huaja”, ka thënë ajo.