Sesioni pranveror i Dhomave Federale po zhvillohet nga 2 deri më 20 mars.

Taksë tranziti: Këshilli Kombëtar miratoi një taksë për trafik rrugor që kalon nëpër Zvicër pa ndaluar (173 pro, 13 kundër), kundër këshillimit të Këshillit Federal dhe GLP.

Neutraliteti: Nuk do të ndryshohet përcaktimi kushtetues i neutralitetit. Këshilli i Shteteve u tërhoq para Këshillit Kombëtar për këtë çështje.

Urgjenca pa referim mjeku: Pacientët që shkojnë në urgjencë pa u referuar nga mjeku do të paguajnë taksë (96 pro, 91 kundër, 3 abstenime). Çështja shkon në Këshillin e Shteteve.

Pagat minimale: Kontratat kolektive të punës do të kenë përparësi mbi ligjet kantonale për pagat minimale.

Certifikatat mjekësore: Këshilli Kombëtar miratoi lehtësimin e konfidentialitetit mjekësor për të kontrolluar autenticitetin e certifikatave.

Dy mbiemra: Çiftet e martuara mund të përdorin sërish dy mbiemra.

Nënshkrime elektronike: U miratua provimi për mbledhjen elektronike të nënshkrimeve.

Parashkrimi për vrasje: Afati 30-vjeçar i parashkrimit për vrasje do të hiqet, me mbështetje të Këshillit Kombëtar dhe Këshillit të Shteteve.

Udhëzuesi Michelin ka prezantuar një hartë të re tematike që përfshin 56 fshatra nga 19 kantone të Zvicrës, në bashkëpunim me shoqatën “Fshatrat më të bukur të Zvicrës”.

Harta synon të shërbejë jo vetëm si udhëzues udhëtimi, por edhe si mjet frymëzimi për vizitorët. Ajo përfshin destinacione të ndryshme, nga fshatrat buzë liqenit dhe zonat e verarisë, deri te vendbanimet malore dhe ato historike më pak të njohura.

Gjithashtu, publikimi përmban sugjerime për itinerare turistike, si çiklizmi dhe lundrimet në liqene, si dhe një përzgjedhje prej 54 restorantesh të rekomanduara nga Michelin pranë këtyre zonave.

Rrjeti “Fshatrat më të bukur të Zvicrës”, i themeluar në vitin 2015, përfshin 56 komuna dhe vendos kritere të rrepta për përfshirje, duke u bazuar në bukurinë, mirëmbajtjen, autenticitetin dhe vlerën historike të tyre.

Kjo nismë do të përfshihet edhe në edicionin 2026 të Michelin Green Guide për Zvicrën, i cili publikohet së bashku me hartën e re.

Në vitin 2025, në rrugët e Zvicrës humbën jetën 214 persona, që janë 36 më pak krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, numri i të plagosurve rëndë është rritur me 143 raste, duke arritur në gjithsej 3,935, njoftoi të enjten Zyra Federale e Rrugëve (FEDRO).

Numri i viktimave në mesin e udhëtarëve me vetura shënoi nivelin më të ulët ndonjëherë, me 59 të vdekur (-22). Ndërkohë, në aksidentet me biçikleta elektrike (e-bike), 586 persona u plagosën rëndë, që është një rritje prej 53 rastesh krahasuar me vitin 2024.

Rreth 50 motoçiklistë humbën jetën në aksidente rrugore (+2), ndërsa 1,085 u plagosën rëndë (+4). Po ashtu, është rritur numri i të plagosurve rëndë në mesin e çiklistëve dhe përdoruesve të biçikletave elektrike (respektivisht me 38 dhe 53 raste më shumë). Në të kundërt, numri i këmbësorëve të vrarë dhe të plagosur rëndë ka shënuar rënie.

Të dhënat e publikuara nga Zyra Federale e Rrugëve (OFROU) vënë në pah edhe aksidentet me motoçikleta në mesin e të rinjve të moshës 15–17 vjeç. Në këtë grupmoshë, 11 persona humbën jetën dhe 154 u plagosën rëndë. Për këtë arsye, autoritetet po shqyrtojnë masa të reja, si ndryshime në programet e trajnimit apo rritjen e moshës minimale.

Pakujdesia, shkaku kryesor

Shkaqet e aksidenteve ndryshojnë sipas llojit të mjetit. Tek veturat, faktorët kryesorë janë mosdhënia e përparësisë, pakujdesia dhe shpërqendrimi. Në rastin e motoçikletave, shpejtësia dhe pakujdesia mbeten arsyet kryesore. Sipas OFROU, aksidentet me këmbësorë lidhen kryesisht me sjelljen e tyre.

Këto statistika përfshijnë të gjitha aksidentet e ndodhura në rrugët publike dhe të raportuara në polici. Në numrin e viktimave përfshihen personat që kanë vdekur në vendin e aksidentit ose brenda 30 ditëve pas tij.

Thirrje për masa mbrojtëse

Përballë kësaj situate, Shoqata për Transport dhe Mjedis (ATE) ka shprehur shqetësim të veçantë për sigurinë e personave të moshuar.

Organizata Pro Velo kërkon masa më efektive mbrojtëse, si vendosja e një distance minimale sigurie për veturat gjatë parakalimit të çiklistëve. Ajo gjithashtu u bën thirrje vetë çiklistëve që të marrin përgjegjësi më të madhe.

Po ashtu, organizata sugjeron që numri i aksidenteve të analizohet në raport me kilometrat e përshkuar dhe rritjen e shitjeve të biçikletave. Sipas saj, kjo do të ofronte një pasqyrë më të qartë të zhvillimit të aksidenteve, të cilat prej vitesh nuk kanë shënuar rënie në trafikun e biçikletave.

Autoritetet në qytetin e Bazelit kanë nxjerrë një përfundim pozitiv të përkohshëm pas tre vitesh shitjesh të rregulluara të kanabisit në qytetin përgjatë Rajnit.

Falë projektit pilot Weed Care, thithja e tymit nga cigaret që përmbajnë duhan ka rënë ndjeshëm, tha të enjten departamenti kantonal i shëndetësisë. Rreziqet shëndetësore janë zvogëluar dhe konsumi nuk është rritur.

Futja vjeshtën e kaluar e produkteve të kanabisit të pa tymosura – përkatësisht avulluesve dhe vajrave – në skemën e shitjeve të kontrolluara ka qenë një sukses: ato tani përbëjnë gati një të pestën e konsumit, pa u rritur konsumi total, shtoi departamenti i shëndetësisë.

Rishikimi i vitit të kaluar konfirmon gjithashtu vëzhgimet e bëra një vit më parë në lidhje me shëndetin mendor të përdoruesve, raporton swissinfo. Simptomat e depresionit, ankthit dhe psikozës janë ulur, tranmsmeton albinfo.ch. E njëjta gjë vlen edhe për konsumin e alkoolit dhe substancave të tjera psikoaktive midis pjesëmarrësve në projektin pilot të Bazelit, i cili u lançua në janar 2023 dhe u zgjat deri në janar 2027.

Legalizimi një nevojë e vërtetë

Këto rezultate pozitive të përkohshëm nxjerrin në pah nevojën për të rregulluar shitjen dhe konsumin e kanabisit përmes legjislacionit, tha Regine Steinauer, drejtuese e shërbimeve të varësisë në Departamentin e Shëndetit të Qytetit të Bazelit.

Studimi Weed Care mbi shitjen e rregulluar të kanabisit në farmaci po kryhet nga Universiteti i Bazelit, Klinikat Psikiatrike Universitare të Bazelit, Shërbimet Psikiatrike të Aargaut dhe Departamenti i Shëndetësisë i Bazelit. Aktualisht përfshin 265 pjesëmarrës, krahasuar me 378 që morën pjesë në vitin 2023.

Një vlerësim përfundimtar do të kryhet në vitin 2027. Studime të tjera të këtij lloji janë duke u zhvilluar në disa qytete dhe kantone: Lozanë, Gjenevë, Cyrih, Bernë, Biel dhe Lucernë.

Ekzistojnë dy koncepte krejtësisht të ndryshme në çështjen se si duhet të financohet pensioni i 13-të i AHV-së. Modeli i Këshillit Federal, i cili mbështetet vetëm në një rritje të TVSH-së – mbështetet nga Këshilli Kombëtar. Dhe modeli, siç është zhvilluar nga Këshilli i Shteteve verën e kaluar. Ai dëshiron të financojë barrën shtesë në AHV jo vetëm përmes TVSH-së, por edhe përmes zbritjeve nga paga.

Komisioni përgjegjës i Sigurimeve Shoqërore tani ka përshtatur dhe rafinuar modelin e Këshillit të Shteteve në pika të ndryshme. Për zëdhënësin e Komisionit Erich Ettlin, Mitte-Standständer nga kantoni i Obwalden, është qartësisht modeli më i mirë: “Me modelin tonë, një familje me të ardhura mesatare paguan më pak sesa me rritjen e TVSH-së.”

Strategjia e arkave të zbrazëta?

Prandaj është më mbështetëse. Dhe për Pierre-Yves Maillard, Këshilli i Shteteve të Vaud-it i SP-së dhe President i Konfederatës së Sindikatave Zvicerane, modeli është i vetmi që ka një shans në një referendum. Me kundër-modelin, i cili mbështetet gjithashtu në zbritjet nga paga, pranohet me vetëdije një dështim. Kjo bëhet për të rritur presionin mbi popullsinë votuese që të bjerë dakord për një moshë më të lartë pensioni më vonë. “Kjo është strategjia e arkës së zbrazët.”

Këshilltari i FDP-së së Urit, Josef Dittli, përdor fjalë të ngjashme goditëse, por për arsye krejtësisht të ndryshme. Ai është në favor të rritjes vetëm të TVSH-së. Modeli konkurrues është një sinjal krejtësisht i gabuar, sipas tij: “Është një ndëshkim i dyfishtë i popullsisë punëtore dhe një fluturim i verbër i politikës fiskale në kurriz të brezave të ardhshëm.”

Sepse, kolegu i partisë së Lucernit, Damian Müller, pajtohet me të: “Kjo e bën punën në këtë vend më të shtrenjtë. Dhe dobëson vendndodhjen tonë.” Përveç kësaj, në këtë model, vetëm më të rinjtë do të duhej të ishin të 13-të. Financoni pensionin AHV, nga i cili përfitonin të moshuarit.

Këshilli Federal i hapur

Ministrja e Çështjeve Sociale Elisabeth Baume-Schneider do të kishte mirëpritur financimin ekskluzivisht përmes TVSH-së. Në Këshillin e Shteteve, megjithatë, ajo e bëri të qartë sot se Këshilli Federal mund të jetonte edhe me modelin tjetër, raporton SRF. Është e rëndësishme të gjejmë një zgjidhje financimi tani, tha Baume-Schneider, transmeton albinfo.ch.

Ky apel ka dhënë fryte në Dhomën e Vogël. Me 23 vota pro dhe 18 kundër nga 2 abstenime, Këshilli i Shteteve vendosi të qëndrojë te modeli i tij me financimin e TVSH-së dhe kontributeve të pagave. Megjithatë, me norma më të ulëta se ato të vendosura vitin e kaluar.

Ky model i adaptuar tani i kthehet Këshillit Kombëtar, i cili do të duhet ta shqyrtojë përsëri në sesionin e ardhshëm veror. Pastaj do të shihet nëse ai do t’i drejtohet zgjidhjes së Këshillit të Shteteve. Apo nëse ai do të vazhdojë të financojë vetëm përmes TVSH-së.

Nëse keni jetuar në Zvicër për njëfarë kohe, ka shumë mundësi që t’ju jetë kërkuar të paraqisni këtë dokument në situata të caktuara për të vërtetuar se nuk keni një të kaluar (ose të tashme) kriminale.

Kur ju kërkohet të jepni ekstraktin e regjistrit tuaj kriminal (Strafreregisterauszug në gjermanisht, Extrait du casier judiciaire në frëngjisht dhe Estratto del casellario giudiziale në italisht), nuk duhet të habiteni.

Kjo nuk do të thotë që autoritetet po ju veçojnë sepse jeni i huaj ose dyshoni se keni kryer ndonjë shkelje; qytetarët zviceranë gjithashtu duhet ta paraqesin këtë dokument herë pas here dhe ata janë mjaft të mësuar me të.

Çfarë është saktësisht ky ekstrakt?

Zvicra është një vend i vogël, jashtëzakonisht i organizuar mirë, kështu që zyrtarët e dinë saktësisht se ku jetoni, çfarë bëni dhe çdo çështje tjetër personale në lidhje me ju dhe familjen tuaj (gjë që është një paradoks në një farë mënyre, pasi mbrojtja e jetës private është një e drejtë kushtetuese këtu).

Nëse kryeni ndonjë vepër të rëndë penale, një regjistër mbahet në një regjistër të posaçëm në Zyrën Federale të Drejtësisë dhe Policisë (FDJP) në Bernë, raporton thelocal. Me fjalë të tjera, qeveria e di, ashtu siç e di edhe Babagjyshi, nëse keni qenë të keq apo të sjellshëm.

Mos u shqetësoni, nëse “aktiviteti juaj i vetëm kriminal” në Zvicër është i kufizuar në gjobat e parkimit, kjo nuk do të shfaqet në të dhënat tuaja; listohen vetëm veprat penale dhe dënimet, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, ka përjashtime. Siç raportoi The Local në vitin 2020, një fëmijë tetëvjeçar mori një të dhënë policore për pyetjen nëse mund të përdorte një kartëmonedhë lodër për të paguar në një dyqan në një fshat zviceran.

Kur mund t’ju kërkohet të tregoni këtë një ekstrakt nga të dhënat tuaja dhe a duhet ta bëni?

Ka situata specifike kur ky dokument do të kërkohet dhe nga kush, në të cilin rast duhet ta jepni atë, për përfitimin tuaj.

Për shembull, ekstrakti do të kërkohet rregullisht kur aplikoni për një punë, për të marrë me qira një apartament dhe për të marrë një kredi (përfshirë hipotekën).

Ju gjithashtu mund t’ju duhet ta jepni atë për aktivitete që përfshijnë kontakt të rregullt me ​​të mitur ose persona të tjerë që kërkojnë mbrojtje të veçantë, siç janë personat me aftësi të kufizuara mendore.

Më e rëndësishmja, do t’ju duhet ta jepni atë kur të aplikoni për natyralizim.

Po sikur të mos doni ta ndani këtë dokument me të tjerët?

Nëse dikush në një pozicion zyrtar me një arsye të vlefshme (siç u përmend më sipër) ju kërkon të dhënat tuaja penale dhe ju nuk i përmbushni kërkesat, atëherë nuk do të merrni përfitimet për të cilat po aplikonit që në fillim, qoftë një punë, një vend për të jetuar apo shtetësi zvicerane.

Ku mund ta merrni ekstraktin e të dhënave tuaja penale?

Mund ta porosisni atë në internet nga faqja e internetit e FDJP-së.

Të gjitha dokumentet që duhet të jepni (si një kopje e kartës suaj të identitetit), si dhe pagesa, tregohen në këtë faqe.

Gati 96% e përfitimeve të papunësisë që duhet të paguhen që nga fillimi i vitit për shkak të problemeve kompjuterike janë paguar deri më 17 mars. Kjo përfaqëson rreth 1.18 miliardë franga, tha Presidenti Konfederat Guy Parmelin para Këshillit Kombëtar të enjten.

Ministri i Ekonomisë Guy Parmelin tha se i vjen keq për situatën e vështirë në të cilën ndodhen personat e prekur. Situata po stabilizohet, siguroi ai në përgjigje të një arrestimi urgjent nga Daniel Sormanni (MCG/GE), raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Zoneviani u irrit nga vonesat e padurueshme në pagesën e ndihmave. Për të, sistemi i financuar nga kontributet po përjeton një humbje serioze të besimit pas këtij gabimi kompjuterik. Të papunët nuk mund të presin deri në qershor ose në fund të vitit.

1181 milionë franga të paguara

Këshilltari Federal përsëriti se Sekretariati i Shtetit për Ekonominë (Seco) dhe zyrat e papunësisë punojnë pa u lodhur. Midis 6 janarit dhe 17 marsit, u paguan gati 1181 milionë franga. Kjo përfaqëson 95.7% të shumës së pritur.

Për njerëzit e regjistruar së fundmi si të papunë, fondet përfitojnë nga një hapësirë ​​më e madhe vlerësimi gjatë shqyrtimit të dosjeve, tha Vaudois. I pyetur për ndjekjen që DEFR do t’i jepte këtij rasti, ai tha “se do të ketë një analizë themelore të gjithçkaje që nuk funksionoi”.

Aeroportet zvicerane trajtuan 60 milionë pasagjerë në fluturime të planifikuara dhe çarter në vitin 2025. Numri i pasagjerëve nuk ka qenë kurrë kaq i lartë, duke tejkaluar numrat çift para pandemisë Covid-19, tha të enjten Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Krahasuar me vitin 2024, rritja arrin në 2.2 milionë pasagjerë shtesë (+4%), tha FSO në një deklaratë.

Vitin e kaluar, aeroporti më i ngarkuar zviceran ishte Cyrihu, me 32.5 milionë pasagjerë, përpara Gjenevës me 17.7 dhe Bazel-Mulhouse me 9.6 milionë, raporton RTS. Rreth 80% e pasagjerëve që udhëtonin nga një aeroport zviceran ishin të destinuar për në një vend evropian, transmeton albinfo.ch.

Numri i ngritjeve dhe uljeve u rrit gjithashtu në vitin 2025 (+3%). Vlera e arritur në vitin 2025, megjithatë, mbetet 4% më e ulët se në vitin 2019.

Transporti ajror i mallrave ra pak vitin e kaluar: numri i toneve të transportuar ra me 0.4% krahasuar me vitin 2024 (-8% që nga viti 2019).

Perspektiva për financat publike të Zvicrës është përkeqësuar për vitet 2026 dhe 2027. Kjo për shkak të futjes së pagesës së 13-të të pensionit dhe një deficiti të pritur në sigurimin e papunësisë, sipas Administratës Federale të Financave.

Pagesa e 13-të mujore çdo vit nga skema shtetërore e pensioneve të pleqërisë dhe të mbijetuarve, e cila u miratua nga votuesit në mars 2024, fillimisht do të futet në vitin 2026 dhe 2027 pa fonde shtesë, zbuloi Administrata Federale e Financave të enjten.

Sigurimi i papunësisë do të tregojë gjithashtu një deficit të lehtë për shkak të situatës së tregut të punës, tha departamenti federal. Një shpërndarje fitimi prej 4 miliardë CHF (5.05 miliardë dollarë) nga Banka Kombëtare Zvicerane duhet të përmirësojë financat në vitin 2026.

Situata financiare pritet të përmirësohet përsëri duke filluar nga viti 2028. Arsyet për këtë janë rritjet e planifikuara të taksës mbi vlerën e shtuar (TVSH) për të paguar rritjet në buxhetin kombëtar të mbrojtjes dhe për të financuar pagesën e 13-të të pensionit, raporton swissinfo. Një rimëkëmbje e pritur ekonomike dhe një situatë e përmirësuar në tregun e punës duhet të mbështesin gjithashtu financat e fondeve të sigurimeve shoqërore, tha administrata e financave, transmeton albinfo.ch.

Parlamenti zviceran po debaton aktualisht se si shteti do të financojë pagesën e 13-të të pensionit, me të dyja dhomat që mbështesin një zgjidhje të përzier për rritjen e kontributeve të sigurimeve shoqërore të punonjësve dhe rritjen e TVSH-së.

Në vitin 2025, 214 persona humbën jetën në rrugët zvicerane, 36 më pak se një vit më parë. Në të njëjtën kohë, numri i personave të plagosur rëndë u rrit me 143 në 3,935, tha të enjten Zyra Federale e Rrugëve (Astra).

Numri i vdekjeve midis pasagjerëve të makinave ra në nivelin më të ulët historik. Një total prej 59 personash vdiqën (-22). Në rastin e biçikletave elektrike, 586 persona u plagosën rëndë, që korrespondon me një rritje prej 53 personash në këtë kategori.

Sipas zyrës së rrugëve, motoçiklistët e moshës 15 deri në 17 vjeç janë veçanërisht të prekur: në këtë grupmoshë, 11 persona u vranë dhe 154 u plagosën rëndë vitin e kaluar, shkruan swissinfo. Prandaj, zyra e rrugëve po punon për masa të reja parandaluese, të tilla si përshtatjet në trajnim ose një rritje në moshën minimale të lejuar për drejtimin e një motoçiklete, transmeton albinfo.ch.

Sipas zyrës së rrugëve, të gjitha aksidentet në rrugët publike të raportuara në polici regjistrohen në statistika. Personat që vdesin në vendin e aksidentit ose brenda 30 ditëve si pasojë e aksidentit konsiderohen të vrarë.

Këshilli Kombëtar zviceran ka miratuar një tarifë prej 50 frangash për çdo vizitë në urgjencën e spitalit, me zbatim vullnetar nga kantonet. Përjashtime do të ketë për gratë shtatzëna, fëmijët dhe pacientët me referim të shkruar.

Mbështetësit thonë se tarifa do të ndihmojë në uljen e vizitave të panevojshme dhe rregullimin e fluksit të pacientëve, duke i dërguar rastet e lehta tek mjeku i familjes ose klinikat e vogla, transmeton albinfo.ch.

Kundërshtarët paralajmërojnë për barrën administrative dhe mundësinë e padrejtësive, duke theksuar se emergjencat reale nuk duhet të tarifohen.
Propozimi tani i shkon Këshillit të Shteteve për shqyrtim dhe pritet debat i ri mbi zbatimin në kantone.