Vjenë: SPÖ kryeson parashikimin me 37% ndërsa FPÖ rritet në 23.5%

Pavarësisht humbjeve të konsiderueshme, SPÖ ka siguruar vendin e parë në zgjedhjet e Vjenës. Kjo është sipas një parashikimi të tendencës nga Foresight dhe Peter Hajek. FPÖ është vendosur të trefishojë pjesën e saj. Vendi i tretë pritet të shkojë për të Gjelbërit, pavarësisht një rënieje të lehtë, të cilët mbeten përpara ÖVP. ÖVP pëson pengesa të rënda. NEOS parashikohet të ketë fitime modeste. Megjithatë, koalicioni kuqe-rozë rrezikon të humbasë shumicën. KPÖ ka të ngjarë të bjerë pak.

Sipas parashikimit (i cili ende nuk përfshin asnjë votë të numëruar), SPÖ do të merrte 37 për qind – gati pesë pikë poshtë, duke shënuar rezultatin e saj më të keq ndonjëherë. FPÖ do të vinte e dyta me 23.5 për qind, një fitim prej mbi 16 pikësh dhe një paraqitje më të fortë se performanca e FPÖ në Vjenë në zgjedhjet federale të vitit të kaluar, shkruan theinternational, përcjell albinfo.at.

Të Gjelbërit do të regjistronin 12.5 për qind (në rënie 2.5 pikë), dhe ÖVP do të rrëzohej nga 20.4 në 11.5 për qind. NEOS do të ngjitej një pikë në 8.5 përqind. Ndërsa Ekipi Strache, me 1.5 për qind, do të humbiste qartë pragun e 5 për qind, KPÖ, me 4 për qind, do të ishte shumë i shkurtër.

Rreth 1.4 milionë votues u thirrën për të vendosur përbërjen e Këshillit Bashkiak (100 vende) dhe 23 këshillave të rretheve (ku mund të votonin edhe qytetarët e BE-së).

Shaqiri dërgon Baselin në finalen e Kupës së Zvicrës

Ylli shqiptar, Xherdan Shaqiri ka zhvilluar tjetër ndeshje të madhe, ndërsa Baseli është kualifikuar në finalen e Kupës së Zvicrës.

Baseli fitoi 3:2 ndaj Lausannes. Ndeshja u vendos pas dy vazhdimeve nga 15 minuta, transmeton albinfo.ch.

Shaqiri ishte pjesë e aksioneve në golin e parë dhe të dytë të Baselit.

Baseli dy herë u kthye nga disavantazhi, ndërsa golin e fitores e shënoi në minutën e 110-të.

Kapiteni Xherdan Shaqiri, Albian Ajeti e Leon Avdullahu, u paraqitën nga minuta e parë për Baselin.

Ajeti në fund të kohës së rregullt u ndëshkua me karton të verdhë dhe në minutën e 90+1 u zëvendësua.

Alban Ajdini nga minuta e 75-të u aktivizua për Lausannen.

Në finale, më 1 qershor në Bernë, Baseli përballet me skuadrën Biel-Bienne, që garon në kategorinë e tretë.

Deri në një orë pritje për të dalë nga Kosova te Dheu i Bardhë

Ministria e Punëve të Brendshme, përkatësisht Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar ka bërë të ditur se janë regjistruar pritje të gjata për të dalë nga Kosova përmes pikës kufitare te Dheu i Bardhë.

Pritjet shkojnë deri në një orë për të dalë nga Kosova dhe 30 minuta për të hyrë në Kosovë, transmeton albinfo.ch.

Në Merdarë pritjet për të dalë nga Kosova janë deri në 10 minuta teksa në pikat tjera kufitare nuk janë regjistruar kolona të gjata.

 

Fluturimet ndërkombëtare në Zvicër: Arsyet e uljes së çmimeve dhe rritja e udhëtimeve

Në Zvicër, udhëtimet ajrore po bëhen më të lira dhe më të kërkuara, duke rikthyer nivelet e fluturimeve të para pandemisë. Çmimet e biletave janë ulur me 8% krahasuar me vitin e kaluar, sipas një analize nga Comparis. Kjo ka ndodhur për disa arsye, përfshirë faktorë gjeopolitikë që ndikojnë në fluturimet drejt dhe nga SHBA, si dhe çmimet më të ulëta për karburantin që paguajnë kompanitë ajrore. Po ashtu, konkurrenca e shtuar nga kompanitë ajrore me kosto të ulët si EasyJet ka kontribuar në uljen e çmimeve, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht rritjes së çmimeve për aktivitete të tjera, fluturimi mbetet një prioritet i lartë për qytetarët zviceranë. Ata janë të gatshëm të heqin dorë nga shpenzime të tjera për të udhëtuar, duke zgjedhur destinacione të ngrohta gjatë pranverës dhe vjeshtës. Për më tepër, shpenzimet për udhëtime ndërkombëtare kanë rritur me 57% në dy dekada, duke arritur në 2,300 franga zvicerane për person në vit deri në vitin 2023.

BE ndërmerr veprime për substancat e dëmshme në lodra, çfarë po bën Zvicra?

Bashkimi Evropian do të ndalojë përdorimin e PFAS, të njohura si “pollutues të përjetshëm”, si dhe të ndërprerësve endokrinë në lodra deri në vitin 2030. Si është situata në Zvicër dhe si mund ta kufizojmë ekspozimin e fëmijëve ndaj këtyre substancave? On en parle bën një pasqyrë me Murielle Bochud, mjeke e lartë në Unisanté dhe profesoreshë e shëndetit publik në Universitetin e Lozanës (UNIL).

Fëmijët nuk janë të imunizuar ndaj produkteve toksike. Unazat e dhëmbëve, lodrat e mbushura, lodrat e plazhit dhe produkte të tjera të destinuara për fëmijë të vegjël mund të përmbajnë PFAS, ndërprerës endokrinë, biocide dhe substanca alergjike. Këto janë kimikate që mund të jenë të dëmshme për trupin, transmeton albinfo.ch.

Më 10 prill 2025, Bashkimi Evropian arriti një marrëveshje për të ndaluar këto substanca nga lodrat që shiten në territorin e tij deri në vitin 2030. Deri tani, direktiva aktuale nuk përfshinte asnjë përmendje të PFAS. Ajo trajtonte vetëm substancat e quajtura “CMR” (karcinogjene, mutagjene ose toksike për riprodhimin), për të cilat ishin vendosur vlera maksimale.

Ndalimi specifik i PFAS, përveç rasteve kur fëmija nuk mund të vijë në kontakt me substancën, si dhe një numër i shtuar i ndërprerësve endokrinë, është një hap i parë, duke e bërë këtë rregullore një hap të rëndësishëm për mbrojtjen e fëmijëve nga kimikatet e dëmshme.

Parimi i parandalimit

Përdorimi i industrisë që nga vitet 1940 për vetitë e tij të papërshkueshmërisë nga uji, mos-ngjitjes dhe qëndrueshmërisë ndaj njollave, PFAS (ose substancat per- ose polifluoroalkilike) zakonisht nuk gjenden në lodra. Megjithatë, praninë e tyre nuk mund ta përjashtohet, ndaj është e rëndësishme të aplikohet parimi i parandalimit, siç thekson Murielle Bochud, profesoreshë e shëndetit publik në Universitetin e Lozanës dhe mjeke e lartë në Unisanté, në programin On en parle: “Ka disa mijëra PFAS. Shumë prej tyre nuk janë studiuar ende, prandaj ekziston pasiguri. Edhe nëse nuk kemi prova të qarta që këto substanca kanë një ndikim në shëndet përmes molekulave të caktuara, mund të dyshohet se ekziston një rrezik potencial, veçanërisht për fëmijët dhe gratë shtatzëna.”

Ndërprerësit endokrinë janë një familje shumë e gjerë substancash që ndikojnë në sistemin hormonal. Disa përbërës janë njëkohësisht PFAS dhe ndërprerës endokrinë. Prania e këtyre molekulave në trup është e lidhur me disa çrregullime zhvillimi, pubertet të vonuar dhe kancer, ndër efektet e tjera të vërejtura.

Një pjesë e madhe e lodrave është e përfshirë

“Një pjesë e mirë e lodrave janë të përfshira, sa herë që ka pjesë plastike, ngjyra ose tekstil. Të gjitha këto lloje lodrash mund të përmbajnë PFAS ose ndërprerës endokrinë”, shpjegon Murielle Bochud. “Fëmijët janë më të ndjeshëm ndaj këtyre substancave sesa të rriturit. Po ashtu gjatë rritjes dhe pubertetit. Periudha tjetër e ndjeshmërisë është shtatzënia, me ekspozimin e fetusit.”

Membranat mukozale, pra goja, janë një nga rrugët e mundshme të ekspozimit ndaj substancave të dëmshme. “Ingestioni, ushqimi ose pijet, kontakti me lëkurën, inhalimi përmes pluhurit dhe gjatë shtatzënisë përmes placentës janë rrugë të tjera ekspozimi”, saktëson Murielle Bochud.

Mjekja jep disa këshilla: “Nëse bëhet fjalë për një lodër me gishta, rekomandojmë ta lajë përpara përdorimit të parë. Nëse është një figurë plastike ose play-dough, shqyrtojini: nëse shihni simbolin CE, një certifikim evropian, kjo do të thotë që ato përmbushin disa standarde strikte të caktuara nga bashkësia evropiane.” Etiketa CE është një garanci për cilësinë, pasi kriteret e kësaj certifikate do të bëhen edhe më të rrepta me ndalimin e PFAS dhe ndërprerësve endokrinë deri në vitin 2030.

Pse një grua nuk mund të bëhet Papë?

Gjithnjë kemi parë që Papa nuk ka qenë kurrë një grua dhe a e keni pyetur ndonjëherë veten pse?

Në këtë artikull do ju tregojmë arsyet që mund të mos i keni ditur, se pse Papa duhet të jetë gjithmonë një burrë.

– Vetëm burrat mund të bëhen priftërinj në Kishën Katolike dhe duke qenë që Papë mund të zgjidhet vetëm një kardinal, automatikisht është një burrë.

– Bibla nuk e ndalon një Papë femër, por ky rol është bazuar tradicionalisht në modelet mashkullore që në fillimet e krishtërimit.

– Kisha bazohet në një traditë apostolike. Jezusi zgjodhi vetëm burra si apostuj dhe kjo u zgjodh si një model për t’u ndjekur.

– Në vitin 1994 Papa deklaroi se Kisha nuk do të ketë fuqinë për të caktuar shugurimin priftëror për gratë. Kjo deklaratë është detyrimisht e zbatueshme edhe sot.

– Gratë në Kishtë kanë role themelore, por asnjë të natyrës sakramentale. Ato mund të bëhen shenjtore, teologe, murgesha, por jo priftërinj.

Edhe pse Papa femër momentalisht nuk mund të realizohet, është një temë e hapur diskutimi që po shqyrtohet për në vazhdimësi.

 

10% e lejeve të qëndrimit në Zvicër mund të lëshohen me mashtrim

Në të gjithë Zvicrën, autoritetet po përballen me një rritje të mprehtë të dokumenteve të falsifikuara të identitetit dhe mashtrimeve me lejet e qëndrimit.

Hetuesit në Neuchâtel kanë zbuluar një rrjet kriminal me rrënjë në Turqi, i cili dyshohet se është përgjegjës për shpërndarjen e pasaportave dhe kartave të identitetit evropiane të falsifikuara për individët që i përdorin ato për të aplikuar për leje qëndrimi për të punuar ilegalisht në restorantet lokale. Deri më tani janë arrestuar 50 persona, njoftoi SRF, transmeton albinfo.ch.

Problemi nuk kufizohet vetëm në Neuchâtel. Alexander Ott i policisë së imigracionit në Bernez i tha SRF për një rast të dy grave vietnameze që punonin në një sallon thonjve duke përdorur pasaporta të rreme belge. Ai vlerëson se deri në 10% të të gjitha lejeve të qëndrimit në Zvicër mund të jenë marrë me mashtrim – një pretendim i bazuar në vëllimin e arrestimeve dhe numrin e dokumenteve të falsifikuara të gjetura. Neue Zürcher Zeitung ka raportuar shqetësime të ngjashme, transmeton tutje albinfo.ch.

Simon Baechler, kreu i hetimeve penale në Neuchâtel, e gjen vlerësimin të besueshëm. Sa më shumë të shikoni, aq më shumë gjen, tha ai për SRF. Zyra e Baechler vazhdon të hetojë rrjetet që lehtësojnë dokumentet e falsifikuara.

Trajnimi i stafit bashkiak të vijës së parë, i cili përpunon vizat e qëndrimit, mbetet i paqartë. Ott, i cili gjithashtu bashkë-kryeson Shoqatën e Shërbimeve të Banorëve të Zvicrës, po shtyn për reforma. Në një seancë stërvitore të fundit në Solothurn, stafi nga disa qytete pranoi se kishin humbur dokumente të falsifikuara në të kaluarën. Pak janë plotësisht të njohur me tiparet moderne të sigurisë dhe shumë janë të vetmit zyrtarë që trajtojnë ndonjëherë pasaportat dhe ID-të e paraqitura.

Sekretariati Shtetëror për Migrim (SEM) pajtohet se komunat kanë nevojë për ndihmë. Ai ka porositur një vlerësim të praktikave aktuale dhe synon të paraqesë propozime politikash në Këshillin Federal deri në fund të vitit.

Ndërkohë falsifikatorët po përmirësohen. Një specialist i dokumenteve në Zyrën Federale për Doganat dhe Sigurinë Kufitare demonstron një falsifikim të kartës së re të identitetit zviceran-mezi dy vjeç. Disa nga veçoritë janë përsëritur me saktësi shqetësuese, tha ai. Trajnimi për zyrtarët kufitarë, gjithashtu, po përpiqet të mbajë hapin me sofistikimin e mashtruesve.

Përkujtohet masakra e Mejës si një nga plagët më të thella në historinë e Kosovës

Në përvjetorin e Masakrës së Mejës, udhëheqësit më të lartë të Kosovës kujtuan këtë ngjarje të dhimbshme si një nga plagët më të thella të historisë së vendit.

Presidentja Vjosa Osmani theksoi se 376 shqiptarë të pafajshëm u vranë mizorisht nga regjimi gjenocidal i Serbisë më 27 prill 1999. Ajo u zotua se kujtimi i martirëve do të jetojë përjetë dhe se e vërteta nuk do të harrohet, transmeton albinfo.ch.

Kryeministri në dorëheqje, Albin Kurti, kërkoi rritjen e presionit ndërkombëtar ndaj Serbisë për hapjen e arkivave dhe zbardhjen e krimeve të luftës. Ai përkujtoi dhimbjen e familjeve të viktimave dhe nënvizoi nevojën për drejtësi dhe ndëshkimin e përgjegjësve.

Edhe kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi, theksoi se masakra mbetet një dëshmi e dhembshme e barbarisë dhe një plagë e hapur për Kosovën. Ai ripërsëriti zotimin për të kërkuar drejtësi për viktimat dhe të pagjeturit.

Të gjithë drejtuesit politikë shprehën respekt dhe nderim të përjetshëm për jetët e humbura në Mejë, duke u angazhuar për ruajtjen e kujtimit dhe kërkimin e pandërprerë të drejtësisë

Chat GPT mund ta gjejë vendndodhjen tuaj vetëm me një fotografi

Pasi kaloi faza kur njerëzit përdornin masivisht ChatGPT për të krijuar figura aksioni nga fotot e tyre, argëtimi i ri në internet duket se ka të bëjë me gjurmimin e lokacionit. Në shikim të parë, duket si një lojë, përdoruesit ngarkojnë foto menushe restorantesh, selfi apo pamje nga rruga dhe ChatGPT përpiqet të gjejë se ku është bërë fotografia. Disa madje e “shndërrojnë” ChatGPT në një lojtar të GeoGuessr, një lojë online e njohur ku duhet të gjesh vendndodhjen bazuar në pamjet nga Google Street View.

Kjo mund të tingëllojë e padëmshme, por ka edhe një “anë të errët” serioze. OpenAI së fundmi ka publikuar modelet e reja o3 dhe o4-mini, të cilat kanë aftësi të avancuara të “arsyetimit vizual”. Kjo do të thotë që AI mund të zmadhojë, rrotullojë, presë dhe analizojë edhe imazhe të paqarta për të nxjerrë informacion të dobishëm. Kur këto aftësi kombinohen me të tjerat që ka modeli, rezultati është një aftësi e jashtëzakonshme për të identifikuar lokacione.

Mjafton një foto e thjeshtë nga Instagrami, dhe AI mund të dallojë në cilin qytet jeni, në cilin lagje madje edhe në cilën adresë të saktë. Në një testim, modeli o3 arriti të dallonte që një foto me një kokë rinoceronti ngjyrë vjollcë në një bar ishte bërë në një lokal në Williamsburg të New Yorkut, ndërsa GPT-4o gabimisht mendoi se ishte një pab britanik. Megjithatë, edhe pse o3 është më i saktë në disa raste, nuk është i pagabueshëm, ndonjëherë ngec në përpjekjet për të përcaktuar lokacionin.

Nga OpenAI thonë se këto aftësi mund të ndihmojnë në fusha të ndryshme, nga qasja për persona me aftësi të kufizuara dhe kërkimet shkencore, deri te ndërhyrjet emergjente. Ata gjithashtu pretendojnë se modelet refuzojnë kërkesat për informacione private ose të ndjeshme dhe se janë vendosur mekanizma mbrojtës kundër identifikimit të personave privatë në foto. Megjithatë, aftësia e AI për të marrë me mend vendndodhjen nga një foto bazuar në detaje të vogla (shenja, brendshme, peizazh) mbetet ende potencialisht e rrezikshme, veçanërisht në duart e atyre që duan të dëmtojnë dikë.

 

 

Sërish radhë të gjata para tunelit Gotthard

Sot janë shënuar përsëri bllokime të gjata trafiku para të dy hyrjeve të tunelit rrugor të Gotthardit.

Në anën veriore, rreshti i makinave arriti një gjatësi prej nëntë kilometrash pak para orës 15:00, ndërkohë që më herët ishte raportuar për dhjetë kilometra.
Sipas TCS (Touring Club Switzerland), koha e pritjes në drejtim të jugut është rreth një orë e 30 minuta.
Për të shmangur trafikimin alternativ, hyrjet në autostradë në Göschenen dhe Wassen janë mbyllur, transmeton albinfo.ch.

Për shkak të bllokimit, janë shënuar edhe ngarkesa trafiku në rrugën kryesore përmes Uri-t. TCS rekomandoi përdorimin e rrugës alternative përmes San Bernardino-s për të udhëtuar drejt jugut.

Në jug, radha e automjeteve para portalit jugor të Gotthardit arriti katër kilometra pak pas orës 15:00, që përkthehet në një kohë pritjeje prej rreth 40 minutash. Edhe hyrja në autostradë në Airolo u mbyll.

Bllokime të ngjashme trafiku janë regjistruar edhe të shtunën, me radhë deri në 12 kilometra në veri dhe deri në 6 kilometra në jug.

Projekti i ngarkesave nëntokësore të Zvicrës ndërron rrugën

Cargo Sous Terrain (CST), rrjeti i planifikuar prej kohësh i mallrave nëntokësore i Zvicrës, ka qenë në zhvillim për më shumë se një dekadë.

Koncepti është i thjeshtë: në vend të bllokimit të rrugëve, mallrat do të transportohen nëpërmjet vagonëve të automatizuar që lëvizin nëpër tunele nëntokësore, të ngarkuara dhe të shkarkuara në qendrat e caktuara.

Megjithatë, entuziazmi për projektin është ftohur. Vitin e kaluar, komunat dhe qeveritë kantonale shprehën skepticizëm, duke e përshkruar CST në mënyra të ndryshme si të paarritshme, sfiduese ose jo të realizueshme. Menjëherë pas kësaj, CST njoftoi vonesa dhe shkurtime të vendeve të punës, transmeton albinfo.ch.

Plani fillestar kishte parashikuar që automjetet elektrike vetë-drejtuese të udhëtonin në rrugë nëntokësore, duke u karikuar në mënyrë induktive ndërsa lëviznin. Kjo është braktisur në favor të teknologjisë së teleferikut: vagonët tani do të hipin në shina, të tërhequr nga një kabllo, sipas një njoftimi të fundit për shtyp.

Afati kohor tani ka rënë me pesë vjet. Në vend të vitit 2031, mallrat e para pritet të kalojnë nën tokë jo më herët se 2036.

Vlerësimet e kostos janë rishikuar në rënie. CST tani pret që projekti të kërkojë investim prej rreth 25 miliardë CHF-afërsisht një e treta më pak se sa ishte parashikuar më parë. Kursimet rrjedhin pjesërisht nga rishikimi teknologjik.

Ndryshimi është më shumë pragmatik sesa futurist. Disa pyesin veten nëse është një hap prapa. Megjithëse koncepti i automjeteve elektrike ishte inovativ, ai do të kërkonte zhvillim të kushtueshëm dhe do të krijonte sfida teknike shtesë. Ngarkimi induktiv do të kishte gjeneruar nxehtësi të konsiderueshme, duke kërkuar sisteme të shtrenjta ftohjeje dhe ventilimi – një shqetësim i ngritur nga bashkitë, të shqetësuara për temperaturat e ujërave nëntokësore. Nga ana tjetër, vagonët me kabllo thjeshtojnë operimet dhe reduktojnë kërkesat për energji.

Ekziston edhe çështja e mbingarkesës. Me automjetet autonome, bllokimet e trafikut në tunele do të kishin qenë një rrezik. Sistemi kabllor, i cili funksionon si një ashensor karrige, e shmang këtë: automjetet ngadalësohen vetëm për pak kohë në shpërndarës për të ngarkuar dhe shkarkuar, pastaj vazhdojnë me një shpejtësi të qëndrueshme.

Riparimi u prit me miratimin e ekspertëve. Leon Zacharias, një specialist i logjistikës në Universitetin e St Gallenit, i tha SRF se ai mendon se ndryshimi është i arsyeshëm. Në projektet e mëdha të infrastrukturës, ndryshimet teknologjike gjatë fazës së planifikimit nuk janë të pazakonta. Shpejtësitë uniforme dhe intervalet e rregullta reduktojnë kompleksitetin e sistemit, tha Zacharias.

Nëse mega projekti CST do të bëhet realitet mbetet e pasigurt. Por për momentin, të paktën, ëndrrat e Zvicrës për transportin e mallrave nëntokësore mbeten të gjalla.

100 ditët e para të Trump: Presidenti i parë i SHBA-së që përmbys rendin botëror

Në një periudhë kaotike dhe të paparashikueshme, mandati i dytë i Presidentit Donald Trump ka sjellë ndryshime të shpejta dhe të thella në politikën globale. Pas 100 ditëve të para të rikthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë, Trump ka sfiduar traditat dhe ka ndikuar thellësisht në shumë aspekte të politikës amerikane dhe ndërkombëtare, duke përmbysur rendin botëror, shkruan “USA Today”, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe nga presidentët e tjerë, që kanë nevojitur muaj apo edhe vite për të implementuar ndryshime të thella, Trump ka shfrytëzuar fuqitë ekzekutive për të realizuar reforma të paprecedentë që kanë tronditur politikën amerikane dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Që nga periudha e Franklin Roosevelt, një president nuk ka realizuar ndryshime kaq të shpejta dhe të guximshme.

Një ndër politikat më të spikatura të administratës Trump është lufta e tij tregtare globale, e cila ka sjellë tarifa të rritura dhe tensione ndërkombëtare, sidomos me Kinën, të cilat kanë përshkallëzuar një luftë tarifore mes dy ekonomive më të mëdha të botës. Përdorimi i fuqishëm i tarifave ka pasur pasoja të mëdha, duke arritur deri në 145% për mallrat kineze, dhe një përgjigje të ashpër nga Kina me tarifa prej 125% ndaj mallrave amerikane.

Një tjetër ndryshim i madh ka ardhur në politikën e emigracionit, ku kalimi i migrantëve në kufirin jugor të SHBA-së ka rënë ndjeshëm. Kjo ka reflektuar ndikimin e masave të ashpra të marra nga administrata Trump për të ngadalësuar emigrimin ilegal. Po ashtu, raportet për deportimet kanë treguar një rënie, përkundër përpjekjeve të Trump për të përshpejtuar ritmin e deportimeve.

Nga ana tjetër, diplomacia amerikane ka kaluar në një fazë të re, me tensione të reja në marrëdhëniet me aleatët dhe rivalët. Trump ka kërkuar që shtetet evropiane të rrisin shpenzimet për mbrojtje, duke kritikuar ashpër angazhimin e NATO-s. Kjo ka shkaktuar reagime të përziera ndërkombëtarisht dhe një pasiguri të thellë në politikën globale.

Po ashtu, Trump ka bërë të mundur një kthesë të politikave të brendshme, duke u angazhuar në reforma të brendshme që përfshijnë shkurtimin e ndihmave të jashtme dhe reduktimin e punësimeve federale. Ndryshimet në USAID dhe kalimi i saj nën Departamentin e Shtetit janë një tjetër shembull i ri i drejtimit të administratës Trump.

Në këtë periudhë të shkurtër, ai ka mundur të krijojë një valë ndryshimesh që, edhe pse të kontestuara, kanë shënuar një kthesë të rëndësishme në politikën e brendshme dhe të jashtme të SHBA-së. Kjo periudhë ka shënuar një fillim të ri, të ndikuar nga vendime të forta dhe një vizion për të rindërtuar pozitat strategjike të SHBA-së në botë

Aeroporti i Vlorës do të hapë dyert më 8 maj, testimi i parë i uljes së avionit në pistë

Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës do të kryejë testin e parë të uljes së avionit në pistën prej 3,2 kilometrash më 8 maj të këtij viti. Ky hap shënon një moment të rëndësishëm në zhvillimin e këtij projekti strategjik që ka si qëllim përmirësimin e infrastrukturës dhe mundësinë për të akomoduar flukse të mëdha pasagjerësh. Pas këtij testi, aeroporti pritet të niste operimet zyrtare gjatë sezonit veror, duke ofruar mundësi për transportin e rreth 3 milionë pasagjerësh gjatë vitit të parë të funksionimit.

Ky projekt, i cili është një investim i madh për rajonin, do të krijojë gjithashtu 1200 vende pune në sektorin e aviacionit civil, përfshirë pozita të ndryshme në transportin e pasagjerëve dhe mirëmbajtjen e avionëve. Paga në këtë sektor do të jetë konkurruese me vendet e tjera evropiane. Përveç kësaj, Aeroporti i Vlorës do të kontribuoni në rritjen ekonomike të Shqipërisë, duke sjellë një impakt të dukshëm në industrinë e aviacionit dhe duke hapur mundësi për zhvillimin e nënsektorëve të rinj, përcjell albinfo.ch.

Investimi në aeroport ka arritur tashmë në 140 milionë euro, duke kaluar më shumë se sa ishte parashikuar fillimisht për shkak të zhvillimeve të ndryshme nga viti 2021 deri në 2024. Me funksionalizimin e këtij aeroporti, Shqipëria po pozicionohet si një destinacion tërheqës për turizëm dhe për aktivitete të tjera ekonomike.

 

Vendet më të mira në Evropë për të investuar në pasuri të paluajtshme

Në vitin 2025, vendet më të mira europiane për të investuar në pasuri të paluajtshme janë kryesisht në Europën Qendrore dhe Lindore. Sipas një studimi të ri nga kompania britanike e sigurimeve, William Russell, Moldavia kryeson këtë listë, duke ofruar mundësi të shkëlqyera për investitorët që janë të gatshëm të marrin rreziqe. Në këtë vend, kostot e blerjes së pronave janë të ulëta dhe tatimi mbi të ardhurat nga qiraja është 12%, duke siguruar një rendiment të lartë të qirasë.

Lituania, gjithashtu, ka përfituar nga rritja e çmimeve të pasurive të paluajtshme dhe mundësitë për investime. Ky vend, me një rendiment bruto të qirasë prej 6.39%, ofron mundësi të mira për investitorët, ndërsa Maqedonia e Veriut, e renditur në vendin e tretë, ka stimuj qeveritarë dhe taksa të ulëta, që e bëjnë tërheqës për investimet e huaja.

Përveç këtyre vendeve, Serbia, Irlanda dhe Letonia gjithashtu ofrojnë mundësi të mira investimi. Në Irlandë, ndërkohë që çmimet e qirave janë të larta, taksat gjithashtu janë të konsiderueshme, duke ndikuar në fitimet neto të investitorëve.

Në përgjithësi, këto vende ofrojnë mundësi të ndryshme për investitorët që kërkojnë pasuri të paluajtshme me rendimente të mira dhe taksa të favorshme, por është e rëndësishme që investitorët të marrin parasysh edhe faktorët lokalë dhe kushtet specifike të tregut.

 

 

Afër 200 mijë zarfe për diasporën për zgjedhjet në Shqipëri

Procesi i votimit të shqiptarëve që jetojnë jashtë vendit vijon, ndërsa janë 193,823 zarfe të marra nga zgjedhësit të cilët janë regjistruar për të marrë pjesë në zgjedhjet parlamentare të 11 majit.

Sipas shifrave të bëra publike nga kryekomisioneri Ilirjan Celibashi “rreth 22% e zarfeve të fletëve të votimit të dërguara tek zgjedhësit që jetojnë jashtë territorit të Shqipërisë, tashmë janë kthyer në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve”.

Përkthyer në shifra, sipas të dhënave të KQZ-së janë 55 761 zarfeve të mbërritura në KQZ, transmeton albinfo.ch.

Votuesit në diasporë kanë kohë ta plotësojnë dhe ta dërgojnë fletën e votimit me postë deri në javën e parë të muajit maj. Çdo votë që mbërrin në Shqipëri pas datës 11 maj, ora 19:00, do të konsiderohet e pavlefshme.

Vendi i caktuar për administrimin e këtij procesi është Pallati i Sportit “Feti Borova”, pranë Parkut Olimpik Tiranë. Aty po përgatiten dhe dërgohen fletët e votimit dhe po aty do të kryhet numërimi i votave të diasporës.

Peshkopët zviceranë kundër reformave të mëdha në Kishën Katolike

Presidenti i Konferencës së Peshkopëve të Zvicrës, Charles Morerod, këshillon që të shmangen reformat e gjera që mund të ndajnë anëtarët e Kishës Katolike zvicerane.

Pas vdekjes së Papa Françeskut, janë shfaqur pyetje mbi drejtimin e ardhshëm të Kishës Katolike.

Sipas Charles Morerod, reformat e tepruara do të thellonin më tej ndarjet mes anëtarëve të Kishës në Zvicër. Në një intervistë për SonntagsZeitung, ai tha:

“Ne gjithsesi bëjmë reforma, por në hapa të vegjël.”

Morerod theksoi gjithashtu se Kisha Katolike në Zvicër nuk mund të shihet e ndarë nga konteksti ndërkombëtar. Ai vuri në dukje se në Zvicër ekziston një “ndarje e thellë mes tradicionalistëve dhe progresistëve”, veçanërisht në çështje emocionale siç është homoseksualiteti, transmeton albinfo.ch.

Shembuj të tensioneve

Peshkopi i Lozanës, Gjenevës dhe Friburgut përmendi një meshë në Gjenevë, ku pati pakënaqësi sepse një person homoseksual ishte ftuar të marrë pjesë. Ai nuk pranoi të shprehte opinionin e tij personal mbi këtë temë.

Sipas tij, ndarja mes qëndrimeve nuk është as gjeografike dhe as gjeneratash: “Edhe të rinjtë më janë drejtuar duke më thënë se Kisha duhet të flasë kundër homoseksualitetit, sepse përndryshe ata kanë frikë që fëmijët e tyre mund të bëhen homoseksualë në të ardhmen.”

Morerod e quajti këtë deklaratë “të marrë”. Por, shtoi ai, “nuk ndihmon t’u thuash njerëzve që janë të marrë”, ndaj ai mbështet dialogun si rrugë për zgjidhje.

Shpresa për Papën e ri

Presidenti i Konferencës së Peshkopëve të Zvicrës shprehu gjithashtu shpresën që Papa i ri të ndjekë shembullin e Papa Françeskut, i cili gjithmonë kërkonte dialog me të gjithë.

 

Mbi gjysmë milion turistë në Shqipëri gjatë marsit

Pas disa muajve në rritje, duket se marsi nuk ka tërhequr aq shumë turist këtë vit në Shqipëri.

Individual apo dhe me grupe të organizuara, ndonëse mbi gjysmë milioni të huaj vizituan Shqipërinë në muajin që lamë pas, sipas Institutit të Statistikave ky tregues ra me 2.7% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Gjatë muajit mars 2025, në territorin e Shqipërisë kanë hyrë gjithsej 1.154.288 shtetas, shqiptarë dhe të huaj, sipas të dhënave zyrtare të publikuara nga Instituti i Statistikave (INSTAT).

Nëse flasim për përbërjen e tyre, rezulton se kanë hyrë 604.523 shtetas shqiptarë dhe 549.765 shtetas të huaj.

Në Mars 2025, 95 % e hyrjeve të shtetasve të huaj në Shqipëri janë nga rajoni i Evropës.

Evropa Jugore zë 80 % të hyrjeve të shtetasve të huaj nga kontinenti Evropian, ndjekur nga Evropa Perëndimore me 7 %, shkruajnë mediat shqiptare, përcjell albinfo.ch.

Por edhe shtetasit nga Afrika, Azia dhe Lindja e Mesme kanë shënuar një rritje edhe në këto muaj të parë të vitit.

Qëllimi i hyrjes në territorin shqiptar i shtetasve të huaj, në 96 % të rasteve është për qëllime personale, ku dominojnë hyrjet për pushime, vizitë tek të afërm, etj.

Ndonëse më pak të huaj kanë ardhur për pushime, në rënie ka qenë edhe numri i atyre që vijnë për qëllime biznesi apo dhe shëndetësore.

Nga ana tjetër shqiptarët nuk i ndalën pushimet apo dhe vizitat jashtë vendit edhe për biznes në muajin mars. 621.777 shtetas shqiptarë numërohen të kenë dalë nga territori i Shqipërisë, duke shënuar rritje me 2,9 %, krahasuar me Mars 2024.

Birraritë e Jurës bashkohen për të mbijetuar përballë gjigantëve të birrës

Në rajonin e Jurës, shumë birrari dhe mikro-birrari po përballen me vështirësi për mbijetesë. Për këtë arsye, Black Pig Brewery, përmes kompanisë së saj Jura Craft Drink, u ka bërë thirrje që të bashkohen nën një flamur të përbashkët për të qëndruar të fortë përballë industrisë së madhe.

Epoka e artë e mikro-birrarive duket tashmë larg. Pas lulëzimit në fund të viteve 2010, situata ka ndryshuar. Për të mbijetuar, duhet të përshtaten. Për këtë qëllim, birraria Black Pig ka krijuar Jura Craft Drinks, një iniciativë që synon të bashkojë ekspertizën e 17 birrarive të kantonit dhe të krijojë sinergji, transmeton albinfo.ch.

“Së bashku, duke u fokusuar te cilësia dhe afërsia”

Nuk bëhet fjalë për të konkurruar drejtpërdrejt me gjigantët e industrisë, pasi birrat e tyre kushtojnë deri në 50% më pak. Ideja është të diferencohen së bashku, duke u fokusuar te cilësia dhe afërsia, siç shpjegon Adrien Noirjean, themelues i L’Emeute në Courgenay:

Për Brasserie des Franches-Montagnes (BFM), birraria më e madhe në kanton, projekti vjen paksa me vonesë. Megjithatë, bashkëpunimi nuk është i përjashtuar, siç thekson Jérôme Rebetez, drejtori i BFM:

Refuzimi i nderimit të flamurit: Ekipi zviceran në qendër të një skandali diplomatik

Skuadra zvicerane e shpatës për meshkuj, që fitoi medaljen e argjendtë në Kampionatin Europian U23 në Talin të shtunën, shkaktoi një skandal diplomatik. Të mundur në finalen kundër Izraelit, katërsheja zvicerane nuk u kthye nga flamujt gjatë ceremonisë së ndarjes së medaljeve, ndryshe nga izraelitët dhe italianët (fituesit e vendit të tretë).

Duket se Ian Hauri, Théo Brochard, Jonathan Fuhrimann dhe Sven Vineis po përpiqeshin të shprehnin një qëndrim politik. Të paktën kështu u perceptua në Izrael. Madje edhe autoritetet më të larta izraelite shprehën kritika të ashpra: “Turp për ekipin zviceran për sjelljen e tyre të pasjellshme,” shkroi ministri i Jashtëm izraelit Gideon Saar në X (ish-Twitter), transmeton albinfo.ch.

Federata Zvicerane e Eskrimit gjithashtu nuk e miratoi sjelljen e ekipit: “Swiss Fencing nuk e kupton pse ekipi i saj përdori ceremoninë e ndarjes së çmimeve për një demonstrim politik,” shkruhej në deklaratën e saj.

Ende nuk dihet nëse do të ketë pasoja për sportistët e përfshirë. Swiss Fencing do të nisë një dialog me ta pas kthimit nga Estonia dhe më pas do të vendosë për masat e mundshme.

Dështimi i konstituimit të Kuvendit të Kosovës shihet si “tallje me qytetarët”

Instituti Demokratik i Kosovës ka reaguar pas dështimit të shtatë me radhë të Kuvendit për t’u konstituuar, duke e cilësuar këtë situatë si një tallje me qytetarët. Eugen Cakolli nga ky institut tha se që nga 15 prilli, Kuvendi jo vetëm që po tallet me veten, por edhe me qytetarët e Kosovës.

Në seancën e së dielës, Kuvendi dështoi sërish të zgjedhë kryeparlamentarin, pasi kandidatura e Albulena Haxhiut nga Lëvizja Vetëvendosje mori vetëm 57 vota, njëjtë si në seancat e mëparshme.

“Kuvendi vazhdon të tallet, jo vetëm me veten, por edhe me qytetarët. Edhe sot, një të diel, një tjetër seancë për pesë minuta ‘punë’ – pa asnjë ndryshim real. Me shumicën e deputetëve që vonohen pa asnjë ndjesi urgjence, sepse nuk kanë as ngutje, as vullnet për ta zgjidhur ngërçin”, shkroi Cakolli në Facebook.

Sipas tij, për të pasur një marrëveshje reale, do të duhej të vëreheshin ndryshime në deklaratat dhe narrativën publike, sidomos nga ana e Lëvizjes Vetëvendosje.

“Deri atëherë, shfaqja teatrale vazhdon. Me aktorët e njëjtë, rolet e njëjta dhe një fund të njohur. Fatkeqësisht, edhe me spektatorë që ende presin fund tjetër – nga e njëjta kastë dhe i njëjti skenar,” përfundoi ai.

Tragjedi në Vankuver: SUV përplas turmën në festival, disa të vdekur dhe të plagosur

Një ngjarje tragjike ndodhi të shtunën në mbrëmje në Vankuver, ku një burrë përplasi me makinën e tij SUV dhjetëra persona gjatë Festivalit Lapu Lapu të komunitetit filipino-kanadez. Si pasojë, disa persona humbën jetën dhe disa të tjerë u plagosën, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Incidenti ndodhi rreth orës 20:14 me orën lokale në lagjen Sunset on Fraser, ku mijëra njerëz ishin mbledhur për të festuar. Sipas dëshmitarëve, burri përplasi mbi një duzinë personash dhe tentoi të largohej, por u ndalua nga të pranishmit në vendngjarje.

Policia konfirmoi se i dyshuari, një 30-vjeçar nga Vankuveri i njohur për autoritetet, është arrestuar dhe ndodhet në paraburgim. Deri tani, nuk ka shenja që incidenti të ketë qenë akt terrorist.

“Kemi besim se nuk bëhet fjalë për një sulm terrorist”, njoftoi policia përmes një deklarate në platformën X. Detaje të mëtejshme mbi numrin e viktimave dhe të plagosurve ende nuk janë bërë publike, transmeton albinfo.ch.

Ngjarja ka shkaktuar tronditje në mbarë vendin. Kryeministri kanadez Mark Carney reagoi duke shprehur dhimbjen e tij: “Jam i shkatërruar nga ngjarjet e tmerrshme në Festivalin Lapu Lapu sonte. Ngushëllimet e mia më të thella shkojnë për familjet e viktimave dhe të plagosurve, si dhe për komunitetin filipino-kanadez.”

Edhe kryetari i bashkisë së Vankuverit, Ken Sim, tha se ishte i tronditur dhe i pikëlluar nga incidenti, duke shprehur mbështetje për të gjithë të prekurit.

Festivali Lapu-Lapu, i cili nderon heroin kombëtar filipinas që luftoi kundër kolonizimit në vitin 1521, kishte marrë një rëndësi të veçantë në British Columbia që nga viti 2023, kur 27 prilli u shpall zyrtarisht Dita e Lapu-Lapu.

Ngjarja ndodhi vetëm një ditë para zgjedhjeve parlamentare që do të mbahen të hënën në Kanada, transmeton albinfo.ch.

Triumfon Ardian Krasniqi

Boksieri shqiptar, Ardian Krasniqi ka triumfuar ndaj boksierit nga Argjentina, Diego Ramirez.

Nipi i Luanit fitoi me nokaut në raundin e katërt.

Diego Ramirez nuk i përballoi goditjeve të Krasniqit dhe u gjend i dorëzuar, ndërsa Ardian Krasniqi me këtë fitore i hap rrugë vetës që të boksojë për titujt e kampionit të Botës, transmeton albinfo.ch.

Ky meç u mbajt në Stuttgart të Gjermanisë dhe u zhvillua në kuadër të peshave gjysmë të rënda të “WBO International”.