Kostoja e blerjes së një shtëpie në Zvicër u rrit me 4.1% nga viti në vit në tremujorin e fundit dhe me 0.7% krahasuar me tre muajt e mëparshëm, sipas Zyrës Federale të Statistikave.

Indeksi i fundit i Çmimeve të Pronës Rezidenciale (RPI) qëndron në 121.1 pikë. Shtëpitë njëfamiljare shënuan rritje vjetore prej 3.6%, banesat 4.6%, ndërsa në bazë tremujore ndryshimet janë përkatësisht +1.5% dhe +0.1%, përcjell albinfo.ch.

IMPI është një tregues mjaft i ri: ai llogaritet nga tremujori i tretë i vitit 2020 (me të dhëna që shkojnë deri në tremujorin e dytë të 2019) mbi bazën e një mesatare prej 8,000 transaksionesh të regjistruara në të gjithë Zvicrën.

FSO i referohet informacionit nga 28 institucionet më të mëdha të hipotekave të vendit, të cilat mbulojnë një pjesë të madhe të tregut pasi shumica dërrmuese e shitjeve të pasurive të paluajtshme financohen nëpërmjet një hipotekë.

Mediat në Zvicër përballen me presion të konsiderueshëm ekonomik, por vendi ruan vendin e 9-të në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit.

“Liria e shtypit nuk ka qenë kurrë aq e kërcënuar sa është këtë vit”, shkroi Reporterët pa Kufi (RSF) në një deklaratë për shtyp të premten. Për herë të parë, OJQ-ja e ka përshkruar situatën globale të lirisë së shtypit si “të vështirë”, përcjell albinfo.ch.

Në pothuajse 90% të vendeve të analizuara nga RSF (160 nga 180), media nuk është më në gjendje të arrijë stabilitet financiar afatgjatë. Dhe në pothuajse një të tretën e vendeve të botës, ato po detyrohen të mbyllen.

Situata është përkeqësuar veçanërisht në Shtetet e Bashkuara, të cilat renditen në vendin e 57-të në renditje. Ashtu si një vit më parë, Zvicra është në vendin e 9-të. Liria e shtypit përshkruhet si “mjaft e mirë”, edhe nëse presioni ekonomik po ndihet edhe nga mediat zvicerane.

Më 18 maj, votuesit e Cyrihut do të vendosin për pjesën e dytë të Propozimit Tatimor 17.

Për çfarë do të votohet?

Propozimi ka emrin disi të rëndë “Ligji Tatimor Hapi 2 i Propozimit Tatimor 17”. Hapi i dytë nënkupton një votim të dytë për një ulje të tatimit mbi të ardhurat e korporatave. Në maj 2019, votuesit e Cyrihut miratuan tashmë një ulje të normës së taksave nga tetë në shtatë për qind. Në hapin e dytë, norma tatimore do të ulet me një pikë tjetër përqindje, nga shtatë në gjashtë për qind. Qeveria e Cyrihut njoftoi tashmë këtë hap të dytë gjatë votimit të parë.

Pse duhet të ulen sërish taksat e korporatave?

Aktualisht, kantoni i Cyrihut renditet i dyti për të fundit në renditjen e taksave kantonale, përpara Bernës, e cila renditet e fundit. Vitet e fundit, shumë kantone si Gjeneva, Basel-Stadt dhe Vaud kanë ulur në mënyrë drastike normat e tyre të taksave, duke kaluar Cyrihun. Drejtori kantonal i financave Ernst Stocker thotë se Cyrihu nuk do të jetë kurrë një kanton me taksa të ulëta. Por Cyrihu duhet të lëvizë për të mbetur konkurrues. “Ulja e normës së taksës së korporatave ngushton hendekun midis kantoneve dhe kantoneve të tjera.” Kjo synon të parandalojë kompanitë që të zhvendosin selitë e tyre në kantone të tjera dhe të paguajnë taksa atje.

Çfarë do të thotë kjo për taksat e korporatave?

Me uljen e dytë me një pikë përqindje të normës tatimore, kompanitë e prekura do të paguajnë taksa edhe më të ulëta mbi fitimet e tyre. Sa më pak varet nga shkalla e tatimit në secilën komunë. Në qytetin e Cyrihut, për shembull, barra tatimore e korporatave do të bjerë nga 19.6 përqind e saj aktuale në 18.1 përqind. Në një bashki me taksa të ulëta, ajo mund të bjerë në 17 për qind. Sipas drejtorit të financave Ernst Stocker, me uljen e dytë të taksës së korporatave brenda gjashtë viteve të fundit, taksat e korporatave në kantonin e Cyrihut do të reduktoheshin me një total prej 25 për qind. Në kantonet e tjera, taksat u ulën edhe më drastikisht: në kantonin Basel-Stadt, për shembull, me 68 për qind, në kantonin e Gjenevës me 67 për qind dhe në Vaud me 61 për qind, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Çfarë thonë propozuesit?

Partitë konservatore dhe centriste argumentojnë se ulja e taksave nuk do të çojë në të ardhura më të ulëta nga taksat. Reduktimi i parë nga tetë në shtatë përqind e tregoi këtë. Që atëherë, pothuajse nuk ka pasur ndonjë mungesë. Dhe nëse ka pasur, komunat e prekura kanë marrë mbështetje. Ulja e taksave të korporatave gjithashtu forcon kompanitë dhe siguron vende pune, nga të cilat përfitojnë të gjithë.

Çfarë thonë kundërshtarët e uljes së mëtejshme të taksave?

Partitë e majta thonë se me të vërtetë ka mungesë parash në arka. Kjo duket në faktin se qeveria ka shtyrë disa projekte, si tramvaji i planifikuar për në Cyrih-Affoltern. Shërbimet që do të duhej të paguheshin nga popullata do të shkurtoheshin. Për më tepër, vetëm korporatat e mëdha do të përfitonin nga ulja. Ata thjesht do të paguanin më shumë dividentë për investitorët e tyre kryesisht të huaj.

Për herë të parë, shumica e banorëve zviceranë favorizojnë tërheqjen e vazos së tyre të pensionit si një shumë të madhe mbi pagesat e rregullta të pensionit.

Aktualisht, zgjidhja më popullore – të paktën teorikisht – është një kombinim i dy qasjeve, sipas një sondazhi të kryer në emër të ofruesit të shërbimeve financiare VZ VermögensZentrum.

Nga kampioni prej 1 200 personash (punëtorë dhe pensionistë) të pyetur vetëm në Zvicrën gjermanishtfolëse midis 20 janarit dhe 28 shkurtit, 27 % thanë se preferonin vetëm pensionin, 33 % vetëm kapitalin dhe 40 % një përzierje të të dyjave, përcjell albinfo.ch.

Në zgjedhjen e një shume të madhe ndikojnë: mundësia e investimit të parave në mënyrë të pavarur (54 %); dëshira për t’u lënë diçka trashëgimtarëve (17 %); konsideratat financiare si taksat (8 %); dhe shëndeti (8 %).

Ata që zgjedhin kombinimin vlerësojnë mbi të gjitha sigurinë e të ardhurave (35 %).

VZ gjithashtu thekson se një analizë e asaj që ndodh në të vërtetë gjatë daljes në pension tregon një pamje disi të ndryshme: sipas të dhënave nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), 41 % e pensionistëve në 2023 (të dhënat më të fundit të disponueshme) zgjodhën shumën e përgjithshme, 40 % zgjodhën pensionin dhe 19 % zgjodhën një kombinim.

Kjo është hera e parë që formulari i tërheqjes totale fiton mbi pensionin – kjo nuk kishte ndodhur kurrë në të kaluarën; në 2015, zgjedhja e pensionit ishte 50 %.

“Arsyeja kryesore e rritjes së tërheqjeve të kapitalit ndoshta gjendet në uljen e normave të konvertimit,” thonë specialistët e VZ.

Të dhënat e FSO tregojnë gjithashtu se gjithnjë e më shumë njerëz vlerësojnë fleksibilitetin e të qenit në gjendje të disponojnë lirisht kapitalin e tyre. Aspektet tatimore nuk duket se luajnë një rol mbizotërues në zgjedhje.

VZ VermögensZentrum i përket VZ Holding, një kompani financiare që është gjithashtu e pranishme në Lugano. Kompania është e listuar në bursë dhe ka 1 700 punonjës.

Ndër destinacionet e tjera ndërkombëtare që kompania hekurudhore kombëtare e Zvicrës – SBB po i kushton vëmendje, është qyteti italian i Bolzanos.

Plani kërkon që treni – që do të nisë në dhjetor 2026 – të largohet nga Cyrihu dhe të udhëtojë në qytetin në provincën e Tirolit Jugor të Italisë veriore nëpërmjet Innsbruck në Austri.

Koha e udhëtimit pritet të jetë rreth gjashtë orë.

Megjithatë, kjo kohë mund të zvogëlohet me një orë me hapjen e tunelit bazë të Brenerit – një rrugë hekurudhore 55 kilometra e gjatë në ndërtim përmes bazës së Alpeve Lindore – në 2032.

Trenat Giruno, të cilët tashmë janë shtylla kryesore e rrugës së SBB nga Cyrihu në Itali, pritet të qarkullojnë gjithashtu në linjën Bolzano.

Pse Bolzano?

E thënë thjesht, për të kënaqur kërkesën në rritje.

Kjo për shkak se ky qytet raportohet se është një destinacion popullor për turistët zviceranë, të cilët llogariten për pothuajse 400,000 mbërritje dhe 1.7 milion qëndrime të natës në vitin 2024.

Aktualisht, në këtë linjë nuk funksionon asnjë tren direkt nga Zvicra; udhëtarët nga Cyrihu duhet të ndryshojnë trenat në Lugano, Milano dhe Verona, ose në Innsbruck, shkruan thelocal, përcjell albinfo.ch.

SBB nuk po synon vetëm Bolzanon.

Trenat ekzistues të drejtpërdrejtë për në Bolonja, Firence, Genova, Livorno dhe Venecia do të zgjerohen gjithashtu.

Dhe një lidhje Cyrih në Romë me super-trenin italian Frecciarossa është gjithashtu në diskutim.

Por SBB nuk po fokusohet vetëm në destinacionet në jug të kufirit.

Ajo po planifikon gjithashtu më shumë trena për në Gjermani, trena të rinj të natës për në Kopenhagë dhe Malmö, si dhe lidhje më të mira me Hamburgun.

Po ashtu është duke u planifikuar edhe rruga ndërmjet qyteteve zvicerane dhe Londrës.

Kur udhëtoni jashtë vendit, mund të mos jeni të vetëdijshëm se disa gjëra që keni blerë në vendet e huaja janë të ndaluara për t’u futur në Zvicër, ose se ju duhet leje për t’i sjellë ato. Cilat janë ato?

Përderisa disa njerëz qëllimisht tentojnë të kontrabandojnë objekte të ndaluara në Zvicër, shumica e udhëtarëve që ‘kapen’ gjatë kontrolleve kufitare (të rastësishme siç janë), e bëjnë këtë pa dashje.

Disa artikuj janë të kufizuar, disa kanë nevojë për autorizim të veçantë, ndërsa të tjerët janë të ndaluar fare.

Ajo që duhet t’i kushtoni vëmendje

Udhëtarët shpesh nuk janë të vetëdijshëm se një suvenir që kanë blerë gjatë pushimeve jashtë vendit mund të përmbajë një produkt që rrjedh nga një specie e mbrojtur.

Sipas qeverisë, “nuk ka dallim nëse produkti është gjetur në natyrë – si koralet në plazh apo pendët në pyll – apo është blerë”.

Sjellja e çdo lënde bimore të gjallë, si bimë, fruta, perime, rrënjë, lule të prera dhe farëra në Zvicër nga jashtë Bashkimit Evropian dhe shteteve të EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) është e ndaluar.

Kjo është ajo që mund të sillni nga vendet e huaja pa kufizime (paralajmërim spoiler: disa nga këto artikuj janë padyshim të çuditshëm).

Kërkesat e deklarimit dhe inspektimit janë hequr për produktet e mëposhtme, sipas qeverisë:

Deri në 125 g havjar për person

Dy produkte lëkure krokodili

Tri guaska konike

Tre kilogramë guacka të moluskut gjigant për person dhe katër kuaj deti

Tre shkopinj shiu të bërë nga kërcell kaktusi

Agardru: 1 kg copa druri ose patate të skuqura, 24 ml vaj, 2 grupe rruaza druri ose zinxhirë lutjesh, 2 gjerdan ose byzylykë

Të gjitha suveniret e tjera “ekzotike” – për shembull, ato të bëra me fildish, koral ose guaskë breshkash, kaktus dhe orkide – ose janë të ndaluara ose kërkojnë leje.

Mund të sillni ushqim?

Ju mund të dëshironi të sillni ushqime me origjinë shtazore ose bimore – për shembull, mish, produkte qumështi, mjaltë, fruta, perime – në Zvicër, shkruan thelocal, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, qeveria thotë se këto produkte janë shpesh të ndaluara (ose të paktën të kufizuara) për të parandaluar futjen ose përhapjen e sëmundjeve.

“Kjo vlen veçanërisht në rastin e ushqimeve të sjella nga vendet jo anëtare të BE-së”.

Po medikamentet?

Sipas Zyrës Federale për Doganat dhe Sigurinë Kufitare (BAZG), “udhëtarët lejohen të mbajnë produkte medicinale që përmbajnë substanca narkotike ose psikotrope pa leje importi ose eksporti, me kusht që sasia e transportuar të mos jetë më e madhe se ajo e kërkuar për 30 ditë”.

Me fjalë të tjera, ju mund të sillni atë që ju nevojitet për një muaj për përdorimin tuaj personal, por jo për dikë tjetër.

Faqja e internetit e agjencisë rregullatore të barnave, Swissmedic, ka më shumë informacion se çfarë ilaçesh mund dhe nuk mund të sillni me vete në Zvicër.

Çfarë mund të ndodhë nëse sillni ndonjë nga sendet e ndaluara?

Ato do të sekuestrohen nga Dogana nëse janë të ndaluara, ose nëse nuk keni një leje eksporti/importi të kërkuar.

Akoma më keq, nëse nuk i deklaroni këto mallra kur hyni në Zvicër dhe zbulohen në kufi, kundër jush mund të ngrihet procedim penal.

Për të shmangur ndonjë problem në doganë gjatë kthimit tuaj në Zvicër, mësoni për rregulloret specifike të importit që zbatohen nëpërmjet aplikacionit të autoriteteve doganore zvicerane.

Ekziston gjithashtu një listë e gjatë e artikujve që definitivisht nuk mund t’i sillni në Zvicër, ose që kërkojnë leje të veçanta.

Ato përfshijnë armë, fishekzjarre, orë të falsifikuara dhe produkte të tjera, si dhe pajisje paralajmëruese për radar, ndër të tjera.