Kriza globale e ujit: Konsumohet më shumë sesa ripërtërihet

Një raport i ri i Kombeve të Bashkuara paralajmëron për një krizë globale të ujit, ku përdorimi i tepërt dhe ndotja rrezikojnë jetën e miliarda njerëzve dhe stabilitetin e shoqërive.

Mungesa e ujit po rritet

Raporti tregon se shumë vende e përdorin ujin më shpejt se sa natyra mund ta ripërtërijë. Akuiferët nëntokësorë dhe ligatinat janë shfrytëzuar tepër, duke shkaktuar “falimentim të ujit”. Kriza klimatike e përkeqëson situatën me periudha ekstreme të thatësirave dhe përmbytjeve. Sot, 75% e njerëzve jetojnë në vende të pasigurta ose kritikisht të pasigurta për ujin, ndërsa dy miliardë njerëz përballen me shterjen e akuiferëve.

Konflikte dhe pasoja për ushqimin

Qytetet dhe lumenjtë kryesorë po përballen me mungesa të ujit, ndërsa konfliktet për burimet hidrike janë rritur që nga viti 2010. Shumë liqene janë zvogëluar dhe vendet e pasura me ujë, si Mbretëria e Bashkuar, janë të rrezikuara për shkak të varësisë nga produktet që kërkojnë shumë ujë.

Rreth 70% e ujit të ëmbël përdoret në bujqësi. Profesori Kaveh Madani, udhëheqës i raportit, thotë se mungesa e ujit ka efekt global mbi prodhimin e ushqimeve, duke përfshirë eksportet e orizit nga India dhe Pakistan. Shfrytëzimi i ujërave nëntokësore ka shkaktuar fundosjen e qyteteve si Rafsanjan (Iran), Tulare (SHBA) dhe Mexico City.

Zgjidhje urgjente

Raporti kërkon ndryshime thelbësore në menaxhimin e ujit: uljen e kërkesave dhe të drejtave mbi ujin, si dhe transformimin e sektorëve që përdorin shumë ujë, si bujqësia dhe industria.

“Menaxhimi i krizës kërkon guxim, ndershmëri dhe vullnet politik,” tha Madani. “Nuk mund të rikthejmë akullnajat ose akuiferët e shterur, por mund të parandalojmë humbje të mëtejshme dhe të krijojmë sisteme të qëndrueshme uji.”

Tshilidzi Marwala, Nënsekretar i Përgjithshëm i OKB-së, shtoi: “Kriza e ujit po rrit rrezikun e konfliktit dhe zhvendosjeve. Qeverisja e drejtë është çelësi për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit.”