Koronavirusi: çast pas çasti
Historia e vaksinave në botë
Mosbesimi ndaj vaksinave apo edhe refuzimi i plotë i një segmenti të popullsisë për t’u vaksinuar, nuk daton nga pandemia COVID-19
“Sfida e vaksinimit është po aq e vjetër, sa vetë vaksinimi”, sipas historianit të shëndetit Patrick Zylberman.
Ja një rishikim historik:
1796: Ideja e kundërshtuar e Jenner.
Lia ka qenë një sëmundje virale e tmerrshme për shekuj me radhë, para se të çrrënjosej në vitin 1980 përmes vaksinimit.
Në 1796, një mjek anglez, Edward Jenner, erdhi me idenë e vaksinimit me një forme të lehtë të lisë te fëmijët, për të stimuluar përgjigjen imune.
Procesi funksionon, por, që nga fillimi, ai ngjall skepticizëm dhe frikë, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.
1853: Vaksina e parë e detyrueshme.
Në Britaninë e Madhe, vaksina e lisë u bë e detyrueshme për fëmijët në 1853. Ky detyrim i parë i vaksinimit ngjalli kundërshtime të forta.
Një “klauzolë ndërgjegjeje” u fut në ligjin britanik në 1898 për të lejuar njerëzit e pabindur që të shmangin vaksinimin e detyrueshëm.
1885: Pasteur-i dhe tërbimi.
Në fund të shekullit XIX, Louis Pasteur krijoi një vaksinë kundër tërbimit nga një lloj i dobësuar i virusit, por, sërish, procesi ngjalli mosbesim: Pasteur u akuzua se dëshironte të përfitonte duke prodhuar “zemërim laboratorik”.
Vitet 1920: BCG, difteria, tetanozi dhe kripërat e aluminit.
Vitet 1920 panë një përhapje të vaksinave kundër tuberkulozit (BCG, 1921), difterisë (1923), tetanozit (1926) dhe kollës së mirë (1926).
Gjithashtu, në vitet 1920, kripërat e aluminit filluan të përdoren si një ndihmës për të rritur efektivitetin e vaksinave.
1998: studim i rremë, mosbesim i vërtetë.
Në 1998, një studim i botuar në revistën prestigjioze mjekësore “The Lancet” sugjeroi një lidhje midis vaksinimit MMR (fruthit, shytave, rubeolës) dhe autizmit.
Studimi rezultoi të ishte një “truk” nga autori Andrew wakefield, por as mohimi zyrtar i revistës, as veprat e shumta të mëvonshme, që tregojnë mungesën e një lidhjeje, nuk e zbutën frikën.
Ky “skepticizëm vaksinor” rezulton në “ringjalljen e disa patologjive ngjitëse” siç është fruthi.
Fruthi vrau 207 500 njerëz në 2019 në të gjithë botën, 50 për qind më shumë se në vitin 2016.
2009: dështimi i vaksinimit H1N1
Në vitin 2009, një pandemi e gripit H1N1, e shkaktuar nga një virus i së njëjtës familje me atë të të ashtuquajturit grip “spanjoll” të vitit 1918, dha alarmin në OBSH.
U organizuan fushata vaksinimi, por epidemia ishte më pak serioze nga sa pritej.
Miliona doza u hodhën dhe kritikat për keqmenaxhim përforcojnë mosbesimin ndaj kësaj fushate, veçanërisht pasi një nga vaksinat, Pandemrix, rezulton se rrit rrezikun e narkolepsisë.
2020: poliomieliti dhe teoria e komplotit
I zhdukur zyrtarisht nga Afrika që nga gushti 2020 falë vaksinës, poliomieliti po reziston në Azi, Pakistan dhe Afganistan, ku kjo sëmundje, që rezulton në paralizë te fëmijët e vegjël, mbetet endemike.
Dështimi i fushatave të vaksinimit mund të shpjegohet me mosbesimin e popullsisë rurale dhe besimin në teoritë e komplotit.
Në Afganistan, talebanët ndalojnë dhe denoncojnë fushatat e vaksinimit si një komplot perëndimor për të sterilizuar fëmijët myslimanë.
E-Diaspora
-
Revista e manifestimit “Kurora e Lirisë”, një publikim që sjell standard të ri Kjo revistë përfaqëson një ndër botimet e para të këtij niveli, e cila sjell një format... -
Two.jobs sjell inovacion në Social Media Recruiting në HR Festival Europe 2026 -
Në Bernë promovohet libri “Klithma” i autores Alketa Gashi-Fazliu -
Nga familja në shërbim të qytetit: çifti shqiptar zgjidhet në Këshillin Komunal të Yverdon-les-Bains -
Nesër në Bernë: Ejani në manifestimin “Kurora e Lirisë”
Jeta në Austri
-
Vjenë
Vjenë: Nis regjistrimi i nxënësve për mësimin plotësues në gjuhën shqipe për vitin shkollor 2026/2027 Afati i aplikimit për prindërit shqiptarë në shkollat publike austriake është i hapur deri më 31... -
Vjenë: Ndryshim i rregullave të parkingut, ministria del me njoftim -
Ortopedi shqiptar Dr.Leonard Ndue, në shërbim të mijëra pacientëve në Vjenë -
Martesat dhe divorcet shënuan rënie në Austri gjatë vitit 2025 -
Austri
Nuk u vlerësua nga juria, por kënga e Sidrit Vokshit bëhet hit ne Austri













