Kantonet zvicerane do të pajisin oficerët e policisë me kamera trupore

Oficerët e policisë në kantonet zvicerane të Vaud dhe Valais do të pajisen me kamera trupi.

Qeveria e Vaud dëshiron të “forcojë transparencën, besimin dhe sigurinë” në operacionet policore me futjen e përgjithshme të kamerave të trupit, siç shkroi në një njoftim për shtyp të enjten.

Kamerat e trupit do të ndihmojnë në “parandalimin e vrazhdësisë dhe dhunës gjatë operacioneve, do të ofrojnë regjistrime objektive që mund të përdoren në gjykatë dhe do të mbështesin llogaridhënien, legjitimitetin dhe besueshmërinë e punës së policisë”, gjë që është në interes të oficerëve dhe publikut.

Një provë pilot e kryer në vitin 2019 dhe 2020 nga policia kantonale dhe policia bashkiake e Lozanës konfirmoi vlerën e shtuar të kamerave të trupit. Si hap i parë, çdo patrullë dy-anëtare e policisë mobile të trazirave do të pajiset me të paktën një kamera trupi, shkruan swissinfo. Më pas është planifikuar një shpërndarje graduale, me qëllim pajisjen përfundimtare të të gjithë oficerëve të policisë, transmeton albinfo.ch.

Regjistrime të rregulluara

Qëllimi i ndryshimit në ligj është të standardizojë praktikën dhe të trajnojë forcat policore në një mënyrë të tillë që të garantohet i njëjti standard cilësie kur përdoren kamerat e trupit. Megjithatë, sipas autoriteteve, çdo forcë policore do të mbetet e lirë të vendosë për shkallën e përdorimit.

Regjistrimet e bëra duke përdorur kamerat e trupit mund të mbahen për një maksimum prej 150 ditësh, përveç nëse urdhërohet ndryshe nga një gjykatë. Qeveria theksoi më tej se qasja në imazhe do të rregullohet në mënyrë strikte dhe do të rezervohet për autoritetet kompetente.

Amendamenti i ligjit së shpejti do t’i paraqitet Këshillit të Madh të Kantonit të Vaud.

Nuk lejohen të huaj në forcën policore të Valais

Këshilli i Madh i Valais miratoi një amendament të ligjit mbi policinë kantonale në një lexim të vetëm të enjten. Kjo do të autorizojë përdorimin e kamerave të trupit dhe kërkimet automatike të automjeteve. Vetëm të Gjelbrit votuan kundër.

Dëshira e qendrës së Valais të Sipërm për të përfshirë përdorimin e armëve të zhurmshme në ligjin e ndryshuar nuk u mbështet nga shumica e këshillit. Parlamenti kantonal i Valais gjithashtu refuzoi të lejonte njerëzit me statusin e lejes së qëndrimit C të bashkoheshin me forcën policore kantonale.

Neuchâtel, Jura dhe Basel-City kishin vendosur të kundërtën në të kaluarën.

Qyteti zviceran regjistron rekord të nxehtësisë prej 23.5 gradësh në nëntor

Me 23.5 gradë, një rekord i ri temperature për muajin nëntor u shënua të enjten në qytetin zviceran Delémont.

Rekordi i fundit u shënua në vitin 2023, kur temperatura ishte 22.8 gradë, sipas Meteonews, transmeton albinfo.ch.

Shërbimi meteorologjik pret që stacionet meteorologjike të regjistrojnë vlera të mëtejshme të larta gjatë gjithë ditës. Në fillim të pasdites, temperaturat ishin afër nivelit 20 gradë në shumë vende, si La Brévine me 18.3 gradë dhe Gjenevë me 18.5 gradë.

Rekordi i ri për Delémont është dukshëm më i lartë se rekordi i vendosur në vitin 2023, shkruan Meteonews në platformën e tij X. Të dhënat e matjes janë mbledhur atje që nga viti 1959. Kandidatë të tjerë të mundshëm për rekordin janë luginat e Foehn. Në Vaduz, në Principatën e Lihtenshtajnit, për shembull, rekordi aktual është 23.7 gradë në nëntor.

Shërbimet meteorologjike parashikojnë gjithashtu temperatura të buta për nesër, të premten. Këto janë “jashtëzakonisht të larta” për këtë kohë të vitit, shkruan Meteonews në faqen e saj të internetit. Të enjten, izoterma zero gradë ishte midis 3,300 dhe 3,500 metrave.

Deri në fillim të javës së ardhshme, moti do të jetë më i zymtë dhe më i ftohtë. Të hënën, një front i ftohtë më në fund do të kalojë Zvicrën veriore. Kufiri i reshjeve të dëborës pritet të bjerë nën 1,500 metra, sipas të njëjtave burime.

Bedri Hamza shpall kandidaturën për kryetar të Partisë Demokratike të Kosovës

Bedri Hamza ka shpallur sot kandidaturën për kryetar të Partisë Demokratike të Kosovës.

Lajmin e ka konfirmuar vetë ai, teksa u shpreh se PDK-ja ka forcën për t’u unifikuar, reformuar dhe rikthyer si partia kryesore në vend.

“Të dashur qytetarë, Të nderuar anëtarë dhe përkrahës të PDK-së, Sot, me përgjegjësi dhe besim në të ardhmen e partisë sonë, e shpalli kandidaturën time për Kryetar të PDK-së. Unë besoj se PDK-ja ka forcën për t’u unifikuar, reformuar dhe rikthyer si partia kryesore në vend. Nga lufta për liri, deri te shtetndërtimi, demokratizimi dhe integrimi, PDK-ja ka lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e Kosovës. Me mirënjohje të thellë për themeluesit tanë, Hashim Thaçin, Kadri Veselin e Jakup Krasniqin, të cilët uroj të jenë së shpejti mes nesh, unë angazhohem për një PDK që ruan vlerat dhe krijon rrugë për gjeneratat e reja. Falënderim i veçantë edhe për dy miqtë e mi, Enver Hoxhajn dhe Memli Krasniqin, për udhëheqjen e tyre me dinjitet në kohë sfidash. Tani është koha për një PDK të bashkuar, që lufton për drejtësi, zhvillim dhe një Kosovë evropiane. PDK është familja jonë dhe së bashku do ta hapim kapitullin e ri të fitoreve. Ju falënderoj të gjithëve për besimin, bashkëpunimin dhe mbështetjen!”, ka shkruar ai, transmeton albinfo.ch.

Arrestohet një shqiptar në Greqi, kishte vjedhur 100 mijë “kuleta” kriptovalutash

Policia në Greqi ka arrestuar një shqiptar, 38-vjeçar, të dyshuar për vjedhjen e 100 mijë “kuletave” të kriptovalutave.

Sipas njoftimit, është arrestuar shtetasi Sotitaq Kolezi, 38 vjeç, nga Bilishti. Ai kishte qasje në më shumë se 100,000 portofola kriptovalutash që u përkisnin këtyre viktimave, vlera e të cilave ka të ngjarë të arrijë në miliona euro, transmeton albinfo.ch.

Faza më e fundit e operacionit u zhvillua nën koordinimin e selisë së Europolit në Hagë dhe shënjestroi Rhadamanthys, një nga programet më të mëdha të vjedhjes së informacionit, Trojanin me qasje në distancë VenomRAT dhe botnetin Elysium, i cili luajti një rol kyç në krimin kibernetik ndërkombëtar.

Rrjeti që u çmontua ishte përgjegjës për sulme kundër qindra mijëra viktimave në të gjithë botën me software të dëmshëm, shkruan TCH. Operacioni “Endgame”, i koordinuar nga Europol dhe Eurojust, është një përpjekje e përbashkët midis autoriteteve të zbatimit të ligjit dhe atyre gjyqësore në Greqi, Australi, Belgjikë, Kanada, Danimarkë, Francë, Gjermani, Lituani, Holandë, Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara për të luftuar ata që promovojnë programe keqdashëse.

Këto veprime të koordinuara çuan në:

– Një arrestim në Greqi (më 3 nëntor)

– Kontrolle në 11 lokacione (një në Greqi, një në Gjermani dhe 9 në Holandë)

– Ndërprerja ose mbyllja e më shumë se 1,025 serverave në të gjithë botën

– Sekuestrimi i 20 domeneve të internetit.

Rrjeti i programeve keqdashëse i çmontuar përbëhej nga qindra mijëra kompjuterë të infektuar që përmbanin disa miliona të dhëna të vjedhura. Shumë prej viktimave nuk ishin në dijeni se sistemet e tyre ishin shënjestruar.

Arbitrja shqiptare është caktuar nga UEFA të drejtojë ndeshjen Spanjë-San Marino U-21

Arbitrja shqiptare Emanuela Rusta është caktuar nga UEFA të drejtojë ndeshjen Spanjë U-21 – San Marino U-21, e vlefshme për kualifikueset e Kampionatit Europian “Shqipëri – Serbi 2027”, përcjell albinfo.ch.

Kjo është hera e parë që UEFA i beson një arbitreje shqiptare drejtimin e një ndeshjeje të djemve në nivelin U-21, një moment historik për arbitrimin shqiptar dhe për vetë Emanuela Rustën.

Takimi do të zhvillohet në stadiumin “Angel Carro” në Spanjë, më 14 nëntor në orën 20:45, ndërsa e gjithë trupa gjykuese do të jetë shqiptare. Ilir Tartaraj dhe Xhulio Mani do të jenë asistentë të dytë dhe të tretë, ndërsa Andi Koçi do të mbajë detyrën e arbitrit të katërt.

Arbitrat shqiptarë po bëhen gjithnjë e më të pranishëm në ndeshjet europiane, dhe ky është një tjetër hap i rëndësishëm në afirmimin e arbitrimit shqiptar në arenën ndërkombëtare.

KQZ nis vlerësimin e rreth 13 mijë votave të diasporës

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka njoftuar se ka filluar procesin e vlerësimit dhe verifikimit të votave të ardhura nga diaspora për raundin e dytë të zgjedhjeve për kryetarë të 18 komunave, përcjell albinfo.ch.

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka deklaruar se në këtë proces po trajtohen rreth 13 mijë pako me fletëvotime të ardhura nga jashtë vendit.

“Gjatë ditës së martë dhe të mërkurë, nga kutitë postare të KQZ-së në 22 shtete të ndryshme të botës, është bërë tërheqja e më shumë se 13,000 pakove të supozuara me fletëvotime, të cilat i takojnë votimit me postë jashtë Kosovës në raundin e dytë të zgjedhjeve për kryetarë të 18 komunave. Para numërimit të fletëvotimeve, të enjten në mesditë ka filluar procesi i vlerësimit dhe verifikimit të tyre, që ka për qëllim të vërtetojë nëse këto pako janë dërguar nga shtetas të Kosovës të regjistruar si votues jashtë vendit”, ka sqaruar Elezi.

Ai shtoi se pas përfundimit të verifikimit, votat e vlefshme do t’i nënshtrohen procesit të numërimit.

Sipas të dhënave të KQZ-së, në këtë raund zgjedhor janë regjistruar afër 30 mijë qytetar

Shqipëria luan sonte ndaj Andorrës

Kombëtarja shqiptare do të luajë sonte orën 20:45, në stadiumin “FAF” të Andorrës, ndeshjen e vlefshme për kualifikueset e Kupës së Botës 2026, përcjell albinfo.ch.

Trajneri i Kombëtares, Silvinjo ka grumbulluar 25 futbollistë për dy ndeshjet e fundit kualifikuese të Kupës së Botës 2026, ndaj Andorrës dhe Anglisë.

Ndeshja e mbrëmjes së sotme do të arbitrohet nga Horatiu Fesnic.

Asistentë të Fesnic do të jenë Valentin Avram dhe Alexandru Cerei. Arbitër i katërt është caktuar Rares Vidican. Në sallën e VAR-it, gjithashtu do të jenë rumunë: Ovidiu Haţegan në rolin e arbitrit kryesor të teknologjisë dhe Adrian Costreie si ndihmës i tij.

Orë letrare në Vjenë në shënim të Ditës së Flamurit

Lidhja e Shkrimtarëve dhe Krijuesve Shqiptarë në Austri “Aleksandër Moisiu”, në kuadër të festës së 28 Nëntorit, Ditës së Flamurit, edhe këtë vit organizon një aktivitet kulturor me fokus në letërsi, transmeton albinfo.at. 

Në këtë aktivitet do të këtë një bashkbisedim me shkrimtarët e njohur Primo Shllakun dhe Vlora Ademin si dhe orë letrare.

Përveç kësaj, aktiviteti do të përcillet edhe me disa pika muzikore, soprano: Gesu Zefi, pianiste: Vlora Melchard, violeniste: Erseka Nekaj.

Ora letrare do të mbahet me premten, me 21 nëntor 2025, duke filluar nga ora 17:00 në Musikquartier, Mariahilferstraße 51, 1060 Vjenë. /Albinfo.at

 

Rrëfimi i një vajze nga lufta në Kosovë prezantohet në London School of Economics

Në ambientet prestigjioze të London School of Economics (LSE) u promovua libri i autores shqiptare Vjosa Musliu, një vepër që sjell një rrëfim personal dhe emocional mbi përvojën e një vajze gjatë luftës në Kosovë dhe periudhës së pasçlirimit në vitin 1999, transmeton albinfo.ch. 

Libri trajton temat e kujtesës, traumës dhe rindërtimit të jetës pas luftës, duke ofruar reflektime të thella mbi kuptimin e lirisë dhe forcën njerëzore përballë vuajtjeve. Përmes një gjuhe të ndjeshme dhe rrëfimi të sinqertë, autorja ndërthur përvojën personale me kujtesën kolektive të një gjenerate që u rrit mes dhimbjes dhe shpresës.

Në këtë ngjarje mori pjesë edhe Ambasadori i Republikës së Kosovës në Mbretërinë e Bashkuar, Ilir Kapiti, i cili përgëzoi autoren për krijimin e një vepre me rëndësi të veçantë kulturore e shoqërore.

“Ky libër na kujton rëndësinë e kujtesës, të rrëfimit autentik dhe të forcës njerëzore për të rindërtuar jetën pas traumës,” — u shpreh ambasadori Kapiti gjatë fjalës së tij në promovim.

Promovimi i librit në një nga universitetet më të njohura në botë, si LSE, vlerësohet si një arritje domethënëse për autoren dhe një kontribut i çmuar në promovimin e përvojave shqiptare në arenën akademike ndërkombëtare. /Albinfo.ch 

Dua Lipa kontribuon në rritjen e ekonomisë britanike me 8 miliardë funte

Këngëtarja me prejardhje kosovare, Dua Lipa, është bërë një ndër figurat më të rëndësishme të industrisë muzikore britanike, duke ndihmuar që ekonomia e Mbretërisë së Bashkuar të përfitojë rreth 8 miliardë funte gjatë vitit të kaluar, përcjell albinfo.ch.

Ylli botëror, e njohur për hitet “New Rules”, “Levitating” dhe albumin më të fundit “Radical Optimism”, renditet ndër artistet me ndikimin më të madh financiar në industrinë muzikore britanike. Sipas raportit vjetor të organizatës “UK Music”, suksesi i Lipës kontribuoi në një rritje prej pesë për qind të të ardhurave të përgjithshme të sektorit muzikor.

Albumi “Radical Optimism” debutoi në vendin e parë në toplistat muzikore, ndërsa koncertet promovuese në Singapor, Japoni dhe Malajzi gjeneruan të ardhura nga eksporti në vlerë prej 4.8 miliardë funtesh. Krahas saj, artistë si Taylor Swift, Liam Gallagher, grupi “Take That” dhe Bruce Springsteen, kanë dhënë gjithashtu një kontribut të rëndësishëm në këtë sukses ekonomik.

Nga totali prej 8 miliardë funtesh, rreth 1.49 miliardë janë gjeneruar nga shitjet fizike të albumeve, shkarkimet online dhe transmetimet në platforma digjitale — një rritje e ndjeshme krahasuar me 7.6 miliardë që ishin regjistruar në vitin 2023.

Në raportin e “UK Music” theksohet se industria muzikore britanike punëson mbi 220 mijë persona, por njëkohësisht paralajmërohet se ritmi i rritjes pas pandemisë po ngadalësohet.

Shefi ekzekutiv i organizatës, Tom Kiehl, e mirëpriti këtë zhvillim pozitiv, por theksoi nevojën për veprim institucional për të ruajtur stabilitetin e industrisë:

“Edhe pse kemi parë rritje të vazhdueshme, fitimet po bien krahasuar me vitet menjëherë pas pandemisë. Nëse sfidat strukturore nuk adresohen, qëndrueshmëria e sektorit në të ardhmen mund të vihet në rrezik.”

Aktualisht, 30-vjeçarja Dua Lipa ndodhet në Argjentinë si pjesë e turneut të saj botëror. Ajo u pa së fundmi në një ndeshje të ekipit të famshëm “River Plate” kundër rivalëve të “Boca Juniors”, në Buenos Aires, ku publikoi edhe një foto me motrën e saj, Rinën Lipa, pas dy koncerteve të suksesshme në këtë qytet.

Kevin doktoroi në Universitetin Teknik të Mynihut

Kevin Mato ka përfunduar me sukses doktoraturën në fushën e kompjuterikës kuantike (Quantum Computing)Universitetin Teknik të Mynihut (TUM), një nga institucionet më prestigjioze të arsimit të lartë dhe kërkimit shkencor në botë, shkruan albinfo.ch.

Rrugëtimi i tij drejt kësaj arritjeje ka qenë i gjatë dhe i mbushur me punë, pasion e përkushtim.

Familja Mato, e cila u largua vite më parë nga Shqipëria drejt Italisë në kërkim të një jete më të mirë, ka qenë shtylla e tij kryesore e mbështetjes. Sot, sakrifica e tyre është kurorëzuar me një sukses të rrallë: djali i tyre është bërë një ndër emrat më premtues të shkencës moderne evropiane.

Gjatë studimeve të tij, Kevin ka ndërtuar një profil shkencëtar të jashtëzakonshëm, duke prezantuar punime kërkimore në Japoni, Evropë dhe SHBA. Kontributet e tij në zhvillimin e algoritmeve kuantike dhe aplikimeve kompjuterike të avancuara janë vlerësuar në disa forume ndërkombëtare.

Ndër çmimet më të rëndësishme që ka marrë janë:

Vlerësimi si shkencëtari më i mirë në botë në fushën e tij, nga qendra atomike ORNL (Oak Ridge National Laboratory) në SHBA;

Çmimi i Bashkimit Evropian për inovacion dhe kërkim shkencor, për projektet e tij që lidhin inteligjencën artificiale me teknologjitë kuantike;

• Dhe së fundmi, një grant ndërkombëtar prestigjioz, që mbështet shkencëtarët e rinj më premtues në shkencat ekzakte.

Aktualisht, Kevin Mato është pjesë e kompanisë NVIDIA, një nga liderët botërorë në fushën e inteligjencës artificiale dhe superkompjuterëve, ku vazhdon të punojë në zhvillimin e teknologjive që do të përcaktojnë të ardhmen e përpunimit kuantik.

Për familjen e tij, ky moment është më shumë se një arritje akademike – është përmbushja e një ëndrre që nisi dekada më parë. Tezja e tij, e emocionuar, shkroi në rrjetet sociale:

“Zemra më shpërthen nga gëzimi! Më kujtohet kur ishte një vjeç, dhe tani është bërë doktor në një fushë që e njeh e gjithë bota. Ky është një shembull i bukur për të gjithë shqiptarët që sakrifikojnë jashtë vendit, për të treguar se me mund, dashuri dhe përkushtim, gjithçka arrihet.”

Historia e Kevin Matos është dëshmi se dija, këmbëngulja dhe përkushtimi mund ta çojnë një shqiptar në majat e shkencës botërore. Një frymëzim i madh për çdo të ri që beson se kufijtë nuk mund ta ndalojnë ëndrrën për të arritur më lart./Albinfo.ch

Riorganizim i madh dhe kursime në spitalet e veriut të Vaudit

Grupi Spitalor i Veriut të Vaudit (eHnv) do të riorganizohet deri në vitin 2026, duke u përqendruar në tre qendra: Yverdon, Orbe dhe Saint-Loup. Qendra e Chamblon-it do të mbyllet, ndërsa shërbimet e mjekësisë së brendshme do të bashkohen në Yverdon. Synimi është ulja e kostove operative me 5.1 milionë franga zvicerane në vit pa ulur cilësinë e kujdesit shëndetësor.

Drejtuesit e eHnv-së njoftuan se zhvendosje të shërbimeve do të ketë mes qendrave mbetëse, duke përfshirë trajtimin e rehabilitimit nga Chamblon në Orbe dhe përqendrimin e shërbimeve ortopedike dhe kirurgjike në Saint-Loup. Kursimet pritet të arrihen përmes pensionimeve të parakohshme, dorëheqjeve dhe moszëvendësimit të disa pozicioneve.

Marc Allemann, drejtori i eHnv, theksoi se shërbimet ndaj popullsisë do të mbeten të pandryshuara, por nuk mund të përjashtohet rreziku i shkurtimeve të vendeve të punës. Një vendim për organizimin përfundimtar, në një ose dy site, pritet të njoftohet deri në fund të vitit, në bashkëpunim me Këshillin e Shtetit të Vaudit.

Gazeta gjermane: “Ja pse Shqipëria është më e bukur se Italia në vjeshtë”

Kur ngadalë bëhet ftohtë dhe me shi në Gjermani, shumë njerëz pyesin veten: Ku mund të bësh ende not, edhe në vjeshtë? Si një alternativë për Italinë, Shqipëria tregon anën e saj më të bukur, me plazhe të zbrazëta, temperatura të buta dhe çmime të drejta, duke e bërë atë një destinacion të njohur udhëtimi në Evropë edhe gjatë sezonit të artë, transmeton albinfo.ch shkrimin e mediumit gjerman baden24.de.

Shqipëria ka pësuar një transformim të jashtëzakonshëm vitet e fundit: Vendi mesdhetar në detin Adriatik është zhvilluar nga një vend modest në një alternativë tërheqëse dhe, mbi të gjitha, të përballueshme për turistët – një sekret i këndshëm për pushimet në tetor dhe nëntor!

Pse Shqipëria është një alternativë e vërtetë ndaj Italisë në vjeshtë

Ku është deti më i bukur – në Shqipëri apo në Itali? Ndërsa vijat bregdetare të Italisë janë të larmishme, Shqipëria, në veçanti, bën përshtypje përgjatë Rivierës (Dhërmi, Gjipe, Ksamil) me ujërat e saj kristalore, bruz dhe gjiret si fjorde në detin Jon, shpesh me guralecë me ngjyra të çelëta që rrisin më tej dukshmërinë. Megjithatë, plazhi më i bukur në botë ndodhet në një destinacion tjetër evropian për pushime.

Por Shqipëria ka shumë më tepër për të ofruar në vjeshtë sesa vetëm diell dhe det: liqene të pastra, male të ashpra dhe lugina të gjelbërta karakterizojnë peizazhin nga veriu në jug, përcjell albinfo.ch. Entuziastët e ecjes në natyrë do të shijojnë veçanërisht shtigjet e izoluara të Parkut Kombëtar të Thethit, të gjitha me një raport çmim-performancë të pakrahasueshme!

Ata që kërkojnë një hotel ekskluziv me katër yje me mëngjes do të paguajnë pothuajse aq sa për një hostel në Itali. Kombinimi i akomodimit të përballueshëm, shujtave me çmime të arsyeshme dhe aktiviteteve të lira e bën vendin kaq tërheqës për shumë udhëtarë dhe një destinacion të përsosur vjeshtor.

Në këtë vend evropian, madje mund të kaloni tre muaj të dimrit me një buxhet mujor prej 1,000 €!

Toka do të vazhdojë të ngrohet

Toka rrezikon të ngrohet me 2.8 gradë Celsius deri në fund të shekullit, nëse nuk merren masa shtesë për reduktimin e emetimeve të gazeve serrë, sipas Raportit Vjetor të Hendekut të Emetimeve 2025, të publikuar nga Programi i Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP). Dokumenti analizon hendekun midis rrjedhës aktuale të emetimeve globale dhe nivelit që duhet për të arritur objektivat ndërkombëtare të klimës.

Dhjetë vjet pas miratimit të Marrëveshjes së Parisit, raporti vlerëson se pakti ka luajtur një rol kyç në uljen e projeksioneve të temperaturës globale dhe në nxitjen e energjive të rinovueshme. Megjithatë, përparimi i ngadaltë i vendeve në reduktimin e emetimeve e bën të mundshëm tejkalimin e kufirit prej 1.5 gradësh Celsius mbi nivelet paraindustriale, ndoshta brenda kësaj dekade, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Sipas marrëveshjes, vendet duhet të dorëzojnë çdo pesë vjet kontributet e përcaktuara në nivel kombëtar, që përcaktojnë planet për reduktimin e emetimeve dhe përshtatjen me ndryshimet klimatike.

Deri më 30 shtator 2025, vetëm 64 vende nënshkruese, që përfaqësojnë 63% të emetimeve globale, kishin dorëzuar ose shpallur plane me objektiva për vitin 2035. Vetëm 13 shtete, që përbëjnë më pak se 1% të emetimeve botërore, i kishin përditësuar objektivat e tyre. Raporti thekson gjithashtu një hendek të madh në zbatim: shumica e vendeve nuk janë në rrugën e duhur për të përmbushur as objektivat për vitin 2030, e jo më ata për 2035.

Nëse të gjitha kontributet do të zbatoheshin plotësisht, temperatura mesatare globale do të rritej me 2.3 deri në 2.5 gradë Celsius deri në fund të shekullit, një përmirësim i vogël krahasuar me parashikimin e vitit të kaluar prej 2.6–2.8 gradësh. Por nëse mbeten vetëm politikat aktuale, ngrohja do të arrijë 2.8 gradë, pak më pak se 3.1 gradë të parashikuara më parë.

Zbatimi i plotë i të gjitha masave deri në vitin 2035 do të ulte emetimet me 12%–15% krahasuar me nivelet e vitit 2019. Nëse Shtetet e Bashkuara do të qëndronin jashtë Marrëveshjes së Parisit, shifra do të tkurrej në 9%–11%. Numrat mbeten shumë larg objektivave: një ulje prej 35% do të kufizonte ngrohjen në 2 gradë Celsius, ndërsa një reduktim prej 55% do ta mbante brenda kufirit prej 1.5 gradësh Celsius.

Zvicër: Burgjet janë plot me persona që nuk paguajnë gjoba

Burgjet janë plot – por jo me kriminelë.

Sipas statistikave të reja federale, më shumë se gjysma e të gjithë të burgosurve janë pas hekurave thjesht sepse nuk mund të paguanin një gjobë.

Vetëm vitin e kaluar, gati 5,000 u burgosën për mospagim të një gjobe – shpesh për gjëra të tilla si shmangia e tarifave, transmeton albinfo.ch.

Çdo qëndrim i shkurtër u kushton taksapaguesve rreth 200 franga në ditë.

Një propozim në Parlament synon të zëvendësojë një kohë të tillë burgimi me shërbim ndaj komunitetit.

Këshilli Federal thotë se kjo do të lehtësonte barrën mbi burgjet dhe do të kursente para.

Kopshtet zoologjike zvicerane vaksinojnë zogjtë

Pesë kopshte zoologjike në Zvicër po vaksinojnë zogjtë e tyre kundër gripit të shpendëve si pjesë e një studimi, përcjell albinfo.ch.

Subjektet e testimit përfshijnë mbi 700 shpezë nga mbi 50 lloje.

Kopshti Zoologjik i Bazelit, Kopshti Zoologjik i Cyrihut, Parku Kafshëve Dählhölzli i Bernës, Parku Natyror, Goldau SZ dhe Bioparku i Gjenevës po marrin pjesë në studim.

Dy akademikë nga Kosova ndër më të spikaturit në universitetet suedeze

Miranda Kajtazi dhe Bahtijar Vogel pa dyshim se janë shembuj suksesi nga Kosova në Suedi, transmeton albinfo.ch.

Këto dy figura të shquara janë me prejardhje nga Kosova po po lënë gjurmë të rëndësishme në fushën e shkencës dhe teknologjisë, ku Miranda Kajtazi është docente në Universitetin prestigjioz të Lundit, dhe Bahtijar Vogel, është udhëheqës i Departamentit të Shkencave Kompjuterike dhe Teknologjisë Mediale në Universitetin e Malmos.

Miranda Kajtazi

Ambasadorja e Republikës së Kosovës në Suedi, Shkendije Geci-Sherifi, pati kënaqësinë e veçantë të zhvillojë një takim në Universitetin e Malmos, ku u diskutua për tema të rëndësishme që lidhen me diplomacinë, shkencën dhe të ardhmen digjitale.

Gjatë një takimi të zhvilluar me ta, u diskutua për tema të rëndësishme që prekin diplomacinë, shkencën dhe të ardhmen digjitale.

Bahtijar Vogel


Vogel prezantoi strukturën dhe punën e departamentit që drejton, duke theksuar
roli e digjitalizimit në shoqëri si një mjet që hap mundësi të reja për zhvillim, inovacion dhe përfshirje.

Gjithashtu, u fol për mundësinë e një bashkëpunimi konkret në kuadër të programit “Horizon Europe”, që do të shërbente si një urë bashkëpunimi ndërmjet institucioneve suedeze dhe atyre kosovare.

Është një krenari kombëtare të shohim profesionistë si Miranda Kajtazi dhe Bahtijar Vogel, të cilët me përkushtim, dije dhe vizion kontribuojnë në avancimin e shkencës dhe në përfaqësimin dinjitoz të Kosovës në botë — duke ndërtuar ura të reja të dijes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar./Albinfo.ch

Ambasadorja e Republikës së Kosovës në Suedi, Shkendije Geci-Sherifi, Miranda Kajtazi dhe Bahtijar Vogel

Nga Zvicra në Prishtinë: Mjekët shqiptarë frymëzojnë gjeneratën e re të studentëve të mjekësisë

Për herë të parë, “Swiss Medical School” u mbajt në bashkëpunim të drejtpërdrejtë me Dekanatin e Fakultetit të Mjekësisë të Universitetit të Prishtinës, duke shënuar një hap të ri në konsolidimin e bashkëpunimit akademik ndërmjet Lidhjes së Mjekëve Shqiptarë në Zvicër dhe institucioneve universitare në Kosovë.

Më 8 dhe 9 nëntor 2025, në ambientet e Fakultetit të Mjekësisë, u zhvillua kjo ngjarje shkencore e rëndësishme, e organizuar nga Lidhja e Mjekëve Shqiptarë në Zvicër (LMSHZ) në bashkëpunim me Organizatën e Studentëve të Mjekësisë të Kosovës (KOMS).

Ngjarja mblodhi disa prej mjekëve shqiptarë më të njohur që veprojnë në Zvicër, të cilët mbajtën ligjërata para studentëve të Fakultetit të Mjekësisë në Prishtinë, duke ndarë përvojat e tyre profesionale dhe duke krijuar ura të reja bashkëpunimi akademik ndërmjet Zvicrës dhe Kosovës.

Prof. Dr. Sefedin Muçaj, dekan i Fakultetit të Mjekësisë

Në hapje, fjalën e morën Prof. Dr. Sefedin Muçaj, dekan i Fakultetit të Mjekësisë dhe Dr. med. Mentor Bilali, kryetar i LMSHZ-së, të cilët theksuan rëndësinë e shkëmbimit të përvojave ndërmjet profesionistëve të diasporës dhe studentëve në Kosovë.

Dr. med. Mentor Bilali, kryetar i LMSHZ-së

Dr. med. Mentor Bilali, Kryetar i Lidhjes së Mjekëve Shqiptarë në Zvicër: “Swiss Medical School 2025 ishte një ngjarje e jashtëzakonshme, frymëzuese dhe shumë profesionale. U ndje një energji e veçantë mes pjesëmarrësve – një kombinim i motivimit akademik dhe dashurisë për atdheun. Interesimi i madh i studentëve dhe bashkëpunimi i ngushtë me stafin akademik treguan se kjo nismë ka arritur të krijojë ura reale mes dijes, përvojës dhe identitetit tonë profesional. Këto momente na kujtojnë se sa shumë mund të arrihet kur bashkojmë dijen me përkushtimin dhe rrënjët tona.”

Sipas LMSHZ-së ”Kjo ngjarje shkencore u dedikua absolventëve të Fakultetit të Mjekësisë dhe Stomatologjisë, si dhe mjekëve të rinj, me qëllim që të mundësojë transferimin e dijes bashkëkohore dhe eksperiencave profesionale nga Zvicra në Kosovë. Bashkëpunimi me Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Prishtinës përbën një shtyllë themelore të këtij projekti; ai lehtëson shkëmbimin e njohurive dhe krijon ura të qëndrueshme bashkëpunimi mes profesionistëve shqiptarë në Zvicër dhe atyre në Kosovë e më gjerë.”

Pas përfundimit të ngjarjes, disa prej mjekëve ligjërues ndanë përshtypjet e tyre për Albinfo.ch, duke shprehur vlerësimet e tyre për takimin me studentët e Prishtinës dhe për nivelin e përgatitjes akademike të tyre.

Prof. Dr. Alban Y. Neziri, gjinekolog dhe anëtar i Kryesisë së Lidhjes së Mjekëve Shqiptarë në Zvicër

Prof. Dr. Alban Y. Neziri, gjinekolog dhe anëtar i Kryesisë së Lidhjes së Mjekëve Shqiptarë në Zvicër. 
LIgjerata: Principet e Parandalimit dhe Trajtimit të Kancerit të Qafës së Mitrës “Swiss Medical School 2025 jo vetëm që zgjoi interesimin e qindra studentëve dhe specializantëve, por për herë të parë u organizua në bashkëpunim të drejtpërdrejtë me Dekanatin e Fakultetit të Mjekësisë. Ky është një shembull i shkëlqyer i bashkëpunimit të përparuar ndërmjet Lidhjes së Mjekëve Shqiptarë në Zvicër dhe institucioneve akademike në Kosovë”.

Organizimit i kanë paraprirë disa takime të ndërsjella mes Dekanit të Fakultetit të Mjekësisë, Prof. Dr. Sefedin Muçaj, Prodekanes për Mësim, Prof. Dr. Aurora Bakalli.

“Ngjarja u realizua në bashkëpunim të ngushtë me organizatën studentore KOMS dhe kryetaren e saj, Dr. Bardhë Agaj.
Swiss Medical School u akreditua për herë të parë nga Oda e Mjekëve të Kosovës. Interesimi i studentëve dhe specializantëve ishte i jashtëzakonshëm, ndërsa pjesëmarrja dhe diskutimet interaktive e bënë këtë ngjarje një shkëmbim të vërtetë akademik mes docentëve dhe pjesëmarrësve.Uroj që ky bashkëpunim të vazhdojë dhe të thellohet edhe në të ardhmen.”, tha doktor Neziri

Prof. Dr. Përparim Limani

Prof. Dr. Përparim Limani, kirurg, i cili prezantoi temën “Kirurgjia citoreduktive (CRS) dhe kimioterapia intraperitoneale me hipertermi (HIPEC) për malignitetet e sipërfaqes peritoneale (PSM)”, tha: “Ishte një kënaqësi e veçantë të ligjëroja para studentëve të Fakultetit të Mjekësisë në Prishtinë dhe të zhvillonim diskutime të thella rreth kësaj teme komplekse, por jashtëzakonisht të rëndësishme për trajtimin modern të pacientëve me tumore peritoneale. Më bëri shumë përshtypje interesimi i madh i studentëve dhe mënyra kritike me të cilën ata qasën pyetjeve dhe rasteve klinike. Kjo dëshmon se në Kosovë po rritet një brez i ri mjekësh të përgatitur dhe të motivuar.”

VIDEO

Dr. Durrësim Ramadani, urolog

Dr. Durrësim Ramadani, urolog, shtoi:“Prezantimi im ishte për hiperplazinë beninje të prostatës, një problematikë shumë e shpeshtë te pacientët e moshuar. Ka pasur një prani të jashtëzakonshme të studentëve dhe mjekëve të rinj. Ishte kënaqësi të ndajmë njohuritë dhe përvojën tonë me ta.”

Dr. Naim Mehmeti

Dr. Naim Mehmeti, angiolog theksoi : “Qëllimi i ligjëratës time për ‘Trombozën e venave të thella dhe sipërfaqësore’ ishte të theksohej rëndësia e diagnostikimit të hershëm dhe parandalimit të komplikimeve. Pjesëmarrja e studentëve ishte mbresëlënëse. Ky bashkëpunim ndërmjet institucioneve dhe profesionistëve kontribuon ndjeshëm në avancimin e mjekësisë dhe cilësinë e kujdesit ndaj pacientëve.”

Prof. Dr. Florim Cuculi, kardiolog, u shpreh se ishte thellësisht i impresionuar nga gjenerata e re e studentëve të mjekësisë në Kosovë: “U mahnita nga përgatitja dhe entuziazmi i studentëve. Kosova ka shpresë. Politika duhet të kujdeset për të ardhmen e këtyre të rinjve, sepse mungesa e perspektivës për specializim i nxit ata drejt emigrimit.”

Msc. med. dent. Gazmend Haliti, stomatolog, e përshkroi këtë edicion si një ngjarje të jashtëzakonshme: “Swiss Medical School në Prishtinë dëshmoi një nivel të lartë profesionalizmi dhe angazhimi. Pjesëmarrja e mbi 250 studentëve të talentuar tregoi pasionin dhe përkushtimin për dije. E ardhmja e sistemit shëndetësor në Kosovë qëndron te kjo gjeneratë. Shpresojmë që këta të rinj ta ushtrojnë profesionin e tyre në vend dhe të kontribuojnë në zhvillimin e një sistemi shëndetësor në shërbim të qytetarit.”

Dr. Bujar Sopi

Dr. Bujar Sopi, internist, në deklaratën e tij për Albinfo.ch, vuri në dukje rëndësinë e parandalimit të komplikimeve në praktikën klinike: “Insuficienca renale akute është një ndër komplikacionet më të shpeshta dhe më serioze në praktikën klinike. Qëllimi im ishte të theksoj rëndësinë e parandalimit përmes njohjes së pacientëve me rrezik të lartë dhe menaxhimit korrekt të rasteve. Insuficienca renale nuk është vetëm një problem laboratorik, por një alarm klinik që kërkon mendim të strukturuar dhe bashkëpunim ndërdisiplinar.”

Ngjarja u shoqërua me workshope praktike dhe sesione interaktive, ku studentët patën mundësi të përfshihen në demonstrime klinike, duke përjetuar nga afër përvojën profesionale të mjekëve nga Zvicra.

“Swiss Medical School” u vlerësua si një nga iniciativat më domethënëse që po forcon lidhjet midis diasporës profesionale shqiptare dhe institucioneve të arsimit të lartë në Kosovë, duke krijuar ura të qëndrueshme bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional që tejkalojnë kufijtë dhe bashkojnë përvojën, dijen dhe misionin njerëzor të mjekut shqiptar.

Përgatiti: Luljeta Ademi / Albinfo.ch

A do të punonit në Austri për 2200 euro?

Në rajonet alpine të Austrisë po nis periudha më e ngarkuar e vitit. Me afrimin e sezonit të dimrit, vendpushimet e skive po përgatiten për një fluks të madh turistësh nga e gjithë bota, tansmeton albinfo.at.

Megjithatë, mungesa e stafit mbetet një sfidë serioze për shumë hotele dhe biznese të gastronomisë, të cilat gjatë sezonit të pikut varen plotësisht nga puna e punonjësve sezonalë.

Në këtë sektor po zhvillohet një “luftë e vërtetë” për çdo punëtor të disponueshëm, veçanërisht në Austri, ku gjetja e personelit të kualifikuar është bërë gjithnjë e më e vështirë.

“Edhe para pandemisë së koronavirusit ishte sfiduese të gjeje staf të kualifikuar, por tani situata është përkeqësuar ndjeshëm,” ka thënë pronari i një hoteli në qytetin Fließ.

Sipas tij, shumë kamerierë kanë ndryshuar profesion gjatë pandemisë, gjë që ka krijuar boshllëqe të mëdha në tregun e punës. Për këtë arsye, hoteli i tij është i detyruar të kërkojë staf jashtë vendit, përmes Shërbimit Austriak të Punësimit (AMS), për sezonin që zgjat nga 18 dhjetori 2025 deri më 6 prill 2026.

Për pozicionet me kohë të plotë, kërkohen kandidatët që zotërojnë njohuri të mjaftueshme të gjuhës gjermane, të jenë të pavarur dhe të përkushtuar në punë, të kenë sjellje të mirë dhe preferohet përvoja në fushën e shërbimit të ushqimit dhe pijeve.

Ofrohet një pagë minimale prej 2,200 eurosh bruto në muaj, me mundësi rritjeje, si dhe akomodim dhe ushqim falas.

“Deri më tani kemi marrë vetëm disa aplikime të pasakta nga Maroku,” ka shtuar pronari për portalin austriak Heute.

Whatsapp po planifikon revolucionin në biseda

Shërbimi i mesazheve WhatsApp planifikon të sjellë një veçori të re dhe shumë të rëndësishme – dhe shumë shpejt. Megjithatë, ka edhe disa kufizime.

Whatsapp së shpejti do të prezantojë një përditësim që do të mundësojë dërgimin e mesazheve, fotove, videove dhe dokumenteve ndër-platforma.

Por disa funksione fillimisht nuk do të jenë të disponueshme. Për momentin, vetëm aplikacioni Birdychat do të mbështetet.

Çfarë sjell ky ndryshim?

WhatsApp po prezanton funksionin “Biseda me palë të treta”, i cili mundëson komunikim ndër-platforma.

Rregulloret e reja të BE-së detyrojnë WhatsApp të bëhet i interoperueshëm me shërbime të tjera të mesazheve.

Përdoruesit do të kenë gjithashtu mundësinë të përdorin emra përdoruesish për komunikim anonim deri në vitin 2026.

Një revolucion në biseda po ndodh

Alexander Terwey, Zëvendësudhëheqës i Redaksisë së Lajmeve, raporton: “Ajo që dikur dukej e pamundur, së shpejti do të bëhet realitet. Funksioni ‘Biseda me palë të treta’ do të lejojë përdoruesit e WhatsApp të komunikojnë direkt me përdorues të shërbimeve të tjera të mesazheve. Funksioni pritet të aktivizohet së shpejti në Evropë, edhe pse data e saktë nuk është ende e qartë.”

Rregulloret e reja detyrojnë WhatsApp të veprojë

Problemi: Sipas WABetaInfo, për momentin mbështetet vetëm aplikacioni Birdychat. Megjithatë, pritet që më shumë aplikacione të shtohen sapo të plotësojnë standardet e sigurisë dhe enkriptimit të WhatsApp.

Përdoruesit mund të dërgojnë dhe marrin mesazhe, imazhe, video, dokumente dhe mesazhe zanore. Të gjitha bisedat do të mbeten të koduara nga fundi në fund.

Megjithatë, disa funksione nuk do të jenë të disponueshme fillimisht. Për shembull, përditësimet e statusit, stickerat dhe mesazhet që fshihen vetvetiu nuk janë pjesë e bisedave ndër-platforma.

Bisedat grupore ndër-platforma gjithashtu do të vijnë më vonë.

Si ta testoni funksionin

Përdoruesit e Android-it mund të testojnë funksionin përmes përditësimit beta 2.25.33.8 nën Cilësimet > Llogaria > Biseda me palë të treta.

Përdoruesit e iOS do të mund ta gjejnë këtë funksion pasi të instalojnë versionin më të fundit të WhatsApp. Aktualisht nuk është ende i disponueshëm në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Dy inovacione të tjera të mëdha

WhatsApp po teston një “Media Hub” që lejon qasje më të lehtë te përmbajtja e ndarë në biseda. Të gjitha mediat e fundit të ndara do të mblidhen në një vend dhe mund të aksesohen nga menuja.

Gjithashtu, deri në vitin 2026, WhatsApp do të prezantojë emra përdoruesish, duke lejuar komunikim pa zbuluar numrin e telefonit.

Kosovë: Ngritet aktakuzë ndaj ministres Hajdari për menaxhimin e rezervave shtetërore

Prokuroria Speciale e Kosovës ka dorëzuar të martën një aktakuzë në Gjykatën Themelore ndaj ministres në detyrë të Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari, si dhe dy zyrtarëve të tjerë, për keqpërdorim të dyshuar të rezervave shtetërore.

Sipas Prokurorisë, Hajdari dhe dy zyrtarët I.L. dhe H.G. dyshohen se kanë kryer shkelje të detyrave zyrtare për të përfituar pasuri për persona të tjerë, duke shkaktuar dëm buxhetit të Kosovës gjatë shkurtit dhe marsit të vitit 2022. Buxheti i shtetit thuhet se është dëmtuar me rreth 3 milionë euro si pasojë e veprimeve të tyre.

Të tre të pandehurit akuzohen për keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar dhe për zbardhje të fshehtësive zyrtare, ndërsa R.M. akuzohet për ndihmë në kryerjen e këtij keqpërdorimi. Hajdari, I.L. dhe H.G. dyshohen gjithashtu se pa autorizim kanë zbuluar informacion të klasifikuar si sekret shtetëror.

Prokuroria thekson se vendndodhja e rezervave shtetërore konsiderohet informacion sekret, por sipas akuzës, të pandehurit ia kanë dhënë këto të dhëna R.M., i cili më pas ka ndërmjetësuar dhe rekomanduar operatorët ekonomikë për përdorimin e rezervave.

Hajdari deklaroi të martën se ishte njoftuar për aktakuzën nga avokati i saj dhe se do të japë një deklaratë më të detajuar pas pranimit të dokumentit të plotë. Ajo theksoi gjithashtu se ndihet krenare për punën e saj si ministre në sigurimin e rezervave shtetërore me produkte esenciale gjatë periudhës së vështirë të shkurtit dhe marsit 2022.

Ministrja ka qenë disa herë e pyetur nga Prokuroria Speciale si e dyshuar, por ka zgjedhur të mbrohet në heshtje. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, gjithashtu është thirrur si dëshmitar, por deri tani ka kërkuar të japë dëshminë në zyrën e tij.

 

Divorci në Zvicër: Gratë paguajnë çmimin më të lartë ekonomik

Në Zvicër, dy nga pesë çiftet e martuara divorcohen, dyfish më shumë se në vitet 1970. Megjithëse divorci është bërë pjesë e jetës moderne, pasojat ekonomike janë të thella dhe të pabarabarta midis burrave dhe grave.

Një studim i Universitetit të Shkencave të Aplikuara të Bernës tregon se të ardhurat e nënave me fëmijë të mitur bien mesatarisht me 38% në dy vitet pas divorcit, ndërsa të baballarëve vetëm 3%. Kjo pasojë lidhet kryesisht me humbjen e të ardhurave kryesore, kujdesin për fëmijët që bie kryesisht mbi gratë dhe fakti që burrat martohen më shpejt, duke rikuperuar të ardhurat e ndara.

Avokatja Sabrina Burgat thekson se ndarja e roleve mbetet tradicionale: burrat punojnë me kohë të plotë, gratë me kohë të pjesshme. Kjo bëhet problematik pas divorcit, duke rritur rrezikun e varfërisë për gratë. Një në dhjetë nënave të divorcuara mbështetet tek asistenca sociale, krahasuar me një në tridhjetë burra të divorcuar.

Ndërkohë, disa burra përballen me borxhe të mëdha dhe vështirësi financiare, siç tregon rasti i Julien Dura, 56 vjeç, i cili ka borxhe mbi 120,000 franga pas divorcit. Nga ana tjetër, gratë që kanë pavarësi ekonomike mund të përballojnë më mirë ndryshimet financiare, si Pauline de Haas, 40 vjeç, e cila menaxhoi rritjen e shpenzimeve pas ndarjes përmes buxhetimit rigoroz.

Ekspertët kërkojnë ndryshime në sistem, përfshirë leje të barabarta për baballarët dhe nënat dhe qendra të përballueshme për kujdesin e fëmijëve, për të mbështetur pavarësinë ekonomike dhe për të parandaluar varfërimin e grave pas divorcit.