Ambasada e Shqipërisë në Zvicër ofron shërbim konsullor për qytetarët në nevojë

Ambasada e Republikës së Shqipërisë në Bernë, duke u angazhuar për t’u qenë sa më pranë qytetarëve, njofton për mundësinë e një shërbimi të posaçëm konsullor për shtetasit shqiptarë që kanë vështirësi të udhëtojnë drejt Shqipërisë për aplikime për dokumente, apo që nuk mund të paraqiten fizikisht në Ambasadë, transmeton albinfo.ch.

Të interesuarit ftohen të paraqesin kërkesën e tyre në adresën elektronike: [email protected].

Shërbimet e ofruara përfshijnë:

• Pasaportë biometrike

• Kartë identiteti (ID)

Dokumentacioni i nevojshëm:

• Kopje e dokumenteve aktuale identifikuese (pasaportë/ID)

• Adresa e plotë e vendbanimit

• Numër telefoni funksional

Ambasada thekson se, në varësi të numrit të të interesuarve, do të merret vendimi për organizimin dhe realizimin e këtij shërbimi.

Qytetarët që ndodhen në këto kushte ftohen të kontaktojnë Ambasadën pa hezitim, për të përfituar mbështetjen e nevojshme./Albinfo.ch

Ushtarë nga Austria, Italia dhe Rumania zhvillojnë trajnim për asgjësimin e mjeteve shpërthyese në Kosovë

Misioni i NATO-s në Kosovë, KFOR, ka njoftuar se ushtarë nga Austria, Italia dhe Rumania kanë zhvilluar një ushtrim të përbashkët për asgjësimin e mjeteve shpërthyese, si pjesë e aktiviteteve të rregullta të trajnimit në terren, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit, gjatë këtij ushtrimi janë ndjekur me përpikëri procedurat e nevojshme të sigurisë, si dhe standardet për mbrojtjen e mjedisit, me qëllim që operacionet e tilla të kryhen në mënyrë profesionale dhe të kontrolluar.

KFOR thekson se ky aktivitet është pjesë e angazhimit të vazhdueshëm për të garantuar stabilitet dhe siguri në Kosovë, duke rritur gatishmërinë operacionale të trupave të saj.

“Ky aktivitet i rregullt pasqyron përkushtimin e vazhdueshëm të KFOR-it për të bashkëpunuar me institucionet vendore, për të forcuar partneritetet dhe për të kontribuar në një mjedis të sigurt për të gjithë njerëzit që jetojnë në Kosovë”, thuhet mes tjerash në njoftimin zyrtar.

Misioni i KFOR-it vazhdon të luajë rol kyç në ruajtjen e paqes dhe sigurisë, duke bashkëpunuar ngushtë me institucionet lokale dhe ndërkombëtare./Albinfo.ch

Irani kërcënon të tërhiqet nga Botërori 2026 për shkak të vendndodhjes së ndeshjeve

Irani ka paralajmëruar FIFA-n se mund të mos marrë pjesë në Kupa e Botës 2026 nëse ndeshjet e Grupit G kundër Belgjikës, Egjiptit dhe Zelandës së Re mbeten të zhvillohen në Shtetet e Bashkuara, duke kërkuar që ato të zhvendosen në Meksikë për shkak të shqetësimeve serioze për sigurinë e lojtarëve dhe tifozëve.

Ministri i Sportit i Teheranit, Ahmad Donyamali, ka theksuar se shanset që ekipi iranian të luajë në qytete si Los Angeles dhe Seattle janë “shumë të vogla”, duke përmendur mungesën e garancive logjistike dhe deklaratat e fundit të Presidentit Donald Trump si pengesa të rëndësishme.

Megjithë presionin diplomatik dhe kërkesat për ndryshimin e vendndodhjes së ndeshjeve, FIFA ende nuk ka bërë ndryshime, duke lënë vendimin final te autoritetet iraniane, të cilat kërkojnë “garanci konkrete” përpara se të konfirmojnë pjesëmarrjen e tyre.

Sipas rregullores së FIFA-s, nëse Irani vendos të tërhiqet, vendi i tij nuk do të zëvendësohet nga Italia, por nga Emiratet e Bashkuara Arabe, në përputhje me praktikat dhe meritën territoriale të federatës.

Maqedoni: Paralajmërohen masa të rrepta kundër keqpërdorimeve të çmimeve të ushqimeve

Qeveria dhe Inspektorati Shtetëror i Tregut në Maqedoninë e Veriut kanë njoftuar se po monitorojnë tregtarët për të identifikuar mundësitë e keqpërdorimit të çmimeve të ushqimeve. Kryeministri Hristijan Mickoski njoftoi se analizat janë në proces dhe se do të merren masa të forta kundër atyre që abuzojnë.

“Po shqyrtojmë nëse operatorët tregtarë po ndjekin praktika jo të drejta dhe po keqpërdorin tregun. Vetëm për t’iu rikujtuar, në mars dhe prill të vitit 2022 inflacioni kishte arritur në 10.5%. Me masat që kemi ndërmarrë, si ulja e TVSH-së dhe reduktimi i akcizës, kemi arritur ta frenojmë rritjen e madhe të çmimeve,” deklaroi Mickoski, raporton alsat transmeton albinfo.ch.

Ai shtoi se për shkak të këtyre masave nuk pritet që inflacioni të tejkalojë 5%: “Parashikimet tona tregojnë që inflacioni nuk do të kalojë 4,5-5% për mars. Do të ketë presion, veçanërisht në gjysmën e dytë të muajit, por po bëjmë analizat dhe do të marrim vendimet e duhura.”

Në seancën e ardhshme qeveritare, pas festave, pritet të miratohen masa të reja që do të prekin më shumë sektorë, me fokus kryesor tek produktet bazë ushqimore.

Federata e Futbollit e Kosovës organizon kamp seleksionues për talentët e diasporës në Gjermani

Federata e Futbollit e Kosovës (FFK) po vazhdon traditën e organizimit të kampeve seleksionuese për të rinjtë dhe të rejat nga diaspora. Kampi aktual po zhvillohet në Grünberg, afër Frankfurtit, në bashkëpunim me Federatën e Futbollit Shqiptar në Gjermani.

Foto: FFK

Interesimi për këtë aktivitet ka qenë jashtëzakonisht i madh, duke reflektuar dëshirën e shumë talenteve për të shfaqur potencialin e tyre. Për t’u dhënë mundësi sa më shumë lojtarëve të talentuar, FFK ka njoftuar se gjatë verës do të organizojë edhe një kamp tjetër seleksionues në Kosovë.

Foto: FFK

Gjatë dy ditëve të para, 23 vajza të grupmoshave 2009, 2010 dhe 2011 morën pjesë në stërvitje dhe ndeshje testuese. Vajzat treguan përkushtim dhe seriozitet, ndërsa disa talente të reja pritet t’u bashkohen listave të ekipeve kombëtare të vajzave në të ardhmen.

Pas aktivitetit të vajzave, u zhvillua grumbullimi i gjeneratës 2011 të djemve, ku 25 futbollistë morën pjesë në seancën e parë stërvitore. Nesër pritet të zhvillohet edhe një ndeshje kontrolluese për këtë grup, që do të shërbejë për vlerësimin nga trajnerët e ekipeve kombëtare, transmeton albinfo.ch.

Foto: FFK

Kampi do të vazhdojë pasdite me futbollistët e gjeneratës 2012, ku pritet të marrin pjesë 24 lojtarë. Pjesëmarrësit vijnë kryesisht nga Gjermania dhe Zvicra, por edhe nga Austria dhe vendet skandinave, duke dëshmuar potencialin e madh të talentëve të diasporës.

Ky aktivitet, sipas FFK-së përbën një hap të rëndësishëm në identifikimin e hershëm të talentëve dhe forcimin e lidhjes së tyre me fanellën e Kosovës.

Mjekët nuk mjaftojnë: Zvicra kërkon zgjidhje të shpejtë

Zvicra po përballet me një mungesë të theksuar të mjekëve të përgjithshëm, pediatër, psikiatër dhe gjinekologë. Shkak janë vendet e kufizuara të trajnimit dhe preferencat e gjeneratës së re për punë me kohë të pjesshme në praktika grupore.

Për të përmirësuar situatën, kantoni i Cyrihut do të rrisë vendet e studimit për mjekësi nga 430 në 700 deri në vitin 2030. Në nivel kombëtar, po rishikohet edhe testi pranues për shkollat e mjekësisë për të vlerësuar më mirë aftësitë sociale dhe inteligjencën emocionale të kandidatëve, transmeton albinfo.ch.

Për shkak të mungesës së mjekëve të trajnuar brenda vendit, 41% e mjekëve në Zvicër janë të huaj. Qeveria dhe universitetet po kërkojnë mënyra për të siguruar më shumë mjekë dhe për të përmirësuar kujdesin shëndetësor.

Greva e autobusëve në Winterthur anulohet pas marrëveshjes për kushtet e punës

Një grevë e paralajmëruar e shoferëve të autobusëve në Winterthur është anuluar pas arritjes së një marrëveshjeje mes kompanisë Stadtbus Winterthur, sindikatës VPOD dhe përfaqësuesve të shoferëve.

Marrëveshja parashikon përmirësime të kushteve të punës, përfshirë reduktimin e orëve negative dhe rregullimin e turneve të gjata. Masat pritet të zbatohen deri në fund të korrikut 2026. Shoferët janë angazhuar të mos ndërmarrin greva të reja.

Rekord në para-shitje për edicionin e 10-të të Magic Pass

Paketa turistike Magic Pass ka shënuar një tjetër sukses të madh, duke regjistruar një rekord të ri në para-shitje për edicionin e saj të 10-të.

Pas një edicioni të 9-të shumë të suksesshëm, ku shitjet u rritën me 63%, edhe këtë vit interesimi ka vijuar të jetë në rritje. Para-shitjet për edicionin e 10-të janë rritur me 23% krahasuar me vitin e kaluar, me një ndikim të veçantë nga rajonet gjermanofolëse të Zvicrës.

Nga 10 marsi deri më 7 prill, janë shitur tashmë rreth 330,000 abonime, krahasuar me 277,000 në të njëjtën periudhë të vitit 2025. Edhe viti i kaluar kishte vendosur rekord, me një rritje prej 63% krahasuar me vitin 2024.

Rritja më e madhe është regjistruar në Zvicrën gjermanofolëse, ku shitjet janë rritur me 40%. Qendrat e mëdha urbane, veçanërisht Aarau dhe Cyrihu, kanë kontribuar ndjeshëm në këtë trend. Ndërkohë, edhe në Zvicrën frankofolëse është shënuar një rritje prej 8% në para-shitje.

Përballë këtyre rezultateve, kompania ka rishikuar në rritje parashikimet e saj. Fillimisht, objektivi për sezonin ishte 330,000 abonime, por tashmë pritshmëritë janë rritur në 400,000. Kompania parashikon një xhiro që pritet të kalojë 155 milionë franga zvicerane.

Nismë për shkollim gjithëpërfshirës në Gjenevë

Federata e Shoqatave të Personave me Aftësi të Kufizuara dhe Familjeve të tyre në Gjenevë (fégaph) ka dorëzuar një nismë për përfshirjen e plotë të fëmijëve me aftësi të kufizuara në shkollat e zakonshme.

Nisma ka siguruar 5,126 nënshkrime, duke tejkaluar pragun e nevojshëm prej 4,214 për t’u konsideruar e vlefshme. Ajo pritet të shqyrtohet nga Këshilli i Shtetit dhe më pas në Këshillin e Madh, me mundësi për votim popullor.

Projektligji “Të gjithë së bashku në shkollë!” synon garantimin e arsimit pa diskriminim, në përputhje me Konventën e OKB-së për të Drejtat e Personave me Aftësi të Kufizuara.

Nisma propozon:

zhvillimin e klasave gjithëpërfshirëse në shkollat e zakonshme

uljen e numrit të nxënësve në klasa

bashkë-mësimdhënie me specialistë të edukimit special

integrimin e nxënësve pranë vendbanimit të tyre

Sipas iniciatorëve, modeli bazohet në përvojën e kantonit Ticino dhe synon të reduktojë izolimin e nxënësve, pasi shumë prej tyre aktualisht kalojnë deri në dy orë në ditë në transport drejt institucioneve të veçanta.

Ata theksojnë se arsimi gjithëpërfshirës është një përfitim për të gjithë nxënësit dhe se Gjeneva aktualisht ka vonesa në këtë drejtim.

Shifrat: Rritje e turistëve në Shqipëri

Shqipëria vijon të mbetet destinacion i preferuar turistik, konfirmuar kjo edhe nga shifrat gjithnjë në rritje të vizitorëve.

Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja tha se, Shqipëria, gjatë muajit mars, mirëpriti 609.363 vizitorë të huaj, një rritje prej 59.598 turistësh krahasuar me marsin e vitit 2025, ose rreth 11% më shumë.

“Në një kohë sfidash globale, Shqipëria po spikat si një alternativë e sigurt dhe gjithnjë e më tërheqëse për turizmin gjithëvjetor. Nga natyra te trashëgimia kulturore, mikpritja, kulinaria dhe jeta artistike, oferta turistike shqiptare po fiton gjithnjë e më shumë vëmendjen e botës”, u shpreh ministri Gonxhja, transmeton albinfo.ch.

Jo vetëm marsi, por në të tre muajt e parë të vitit është regjistruar rritje e numrit të turistëve, të biletave për vizita në parqet kulturore e historike, zonat e mbrojtura dhe kalatë. Ndërkohë që synimi kryesor mbetet arritja e një turizmi gjithëvjetor, duke ofruar diversitet të lartë në turizmin natyror, kulturor, historik, aventurë, traditë, kulinari e më gjerë.

Kështu, shifrat konfirmojnë trendin edhe në Kalanë e Gjirokastrës, e cila, sipas DRTK, gjatë muajit mars 2026, është vizituar nga 14.253 vizitorë, duke shënuar një rritje prej 57,56% krahasuar me marsin e vitit 2025.

Ky trend pozitiv tregon interesin gjithnjë në rritje për trashëgiminë kulturore dhe historinë e qytetit të Gjirokastrës.

Muriqi, në mesin e top shënuesve në Evropë

Harry Kane i Bayernit, Kylian Mbappe i Real Madridit dhe Erling Haaland i Manchester Cityt kanë më shumë gola sesa sulmuesi i Mallorcas dhe Kosovës, Vedat Muriqi.

Muriqi mbetet në mesin e pesë golashënuesve që po luftojnë për Këpucën e Artë të futbollit evropian. Ai shënoi golin e fitores 2:1 të Mallorcas kundër Real Madridit. Muriqi dhe Igor Thiago i Brentfordit kanë nga 19 gola, përkatësisht nga 38 pikë në renditje.

Me 31 gola për Bayernin, Kane ka 62 pikë. Mbappe, që ka shënuar 23 gola, i ka 46 pikë, kurse Haaland me 22 gola i ka 44 pikë.

Në top-liga, koeficienti për gol të shënuar është 2. Ligat e tjera kanë koeficient më të ulët.

Edhe Gjermania po i ndjen pasojat e luftës në Lindjen e Mesme

Lufta e SHBA-së dhe e Izraelit kundër Iranit po e tkurr ekonominë botërore. Kostot e energjisë po rriten ndjeshëm. Zinxhirët e furnizimit po copëzohen. Dhe nga faturat e energjisë tek ushqimet, konsumatorët po përballen me rritje çmimesh brenda vetëm një muaji.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë thotë se konflikti ka shkaktuar “ndërprerjen më të madhe të furnizimit në historinë e tregut botëror të naftës”, që është regjistruar ndonjëherë deri tani. Po ashtu bllokimi i Ngushticës së Hormuzit po ndërpret furnizimin me plehra kimike, duke rritur çmimet me 30-40% që nga janari, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Shenjat e ngadalësimit të rritjes ekonomike kanë filluar të shfaqen në mbarë botën. Ndërprerjet e mëdha në furnizimet globale me naftë dhe gazin e lëngshëm natyror kanë rritur kostot, veçanërisht për vendet importuese të energjisë.

Gjermani: Alarm nga prodhuesit

Dhe në ekonomitë me prodhim madhor, si Gjermania, prodhuesit kanë vënë alarmin. Timo Wollmershäuser, ekonomist pranë Institutit IFO, thotë se “Pasiguritë më të mëdha lidhen me rrjedhën e ardhshme të konfliktit me Iranin. Nëse lufta përshkallëzohet ose zgjatet, çmimet më të larta të energjisë do ta pengonin më tej rimëkëmbjen në Gjermani, zinxhirët e furnizimit mund të ndërpriten dhe tregjet financiare mund të përballen me turbulenca edhe më të mëdha.

Një anketë e kohëve të fundit nga Instituti për Kërkime Ekonomike i Mynihut u drejtoi prodhuesve gjermanë pyetjen: A jeni të shqetësuar për luftën e Iranit? Përgjigja ishte pothuajse unanime: 90% të prodhuesve po përgatiten për ndikimin e kësaj lufte. Sepse ata po e ndiejnë që tani këtë ndikim.

78% e bizneseve të pyetura thanë se po përballen me rritjen e çmimeve të energjisë. 36% po përballen me rrugë transporti të bllokuara dhe mungesa të lëndëve të para. Dhe 24% presin rënie të kërkesës për eksport.

Jo vetëm zinxhirët e furnizimit

Nën presion nuk janë vetëm zinxhirët e furnizimit, por i gjithë sistemi financiar që lidhet me prodhimin. Institutet kryesore ekonomike të Gjermanisë i ulën pritjet e tyre për parashikimin e rritjes ekonomike për vitin 2026në 0.6%, më pak se gjysma e parashikimit të vitit të kaluar.

Inflacioni arriti në 2.7% në mars, niveli më i lartë në dy vjet. Dhe Banka Qendrore e Gjermanisë paralajmëron se përqindja mund të rritet edhe më tej.

Inflacioni dhe rreziqet financiare

Kompanitë janë gjithashtu të shqetësuara për rreziqet financiare, primet më të larta për sigurimet dhe kostot e paqëndrueshme të transportit të mallrave. Ekspertët e ekonomisë ende presin një rritje prej afër 3% këtë vit në shkallë botërore, por inflacioni në vendet e G20-ës mund të arrijë në 4%. Pra edhe pse konflikti është i kufizuar gjeografikisht, pasojat ekonomike ndihen në mbarë botën.

Mungesa e frëngjishtes në paketimet e ushqimeve shqetëson konsumatorët

Sipas raportimeve, shumë produkte në treg shiten vetëm me etiketa në gjermanisht apo gjuhë të tjera, pa përfshirë frëngjishten – edhe pse ato shiten në rajone ku kjo është një nga gjuhët zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kjo praktikë është plotësisht ligjore në Zvicër, çka ka shkaktuar edhe më shumë pakënaqësi te blerësit.

Pse po shqetësohen qytetarët?

Mungesa e informacionit në gjuhën lokale e bën më të vështirë kuptimin e përbërjes së produkteve

Konsumatorët ndihen të përjashtuar në tregun e tyre

Rritet pasiguria për përmbajtjen dhe përdorimin e produkteve

Ky fenomen lidhet edhe me faktin se shumë produkte shpërndahen në nivel kombëtar pa u përshtatur për çdo rajon gjuhësor.

 

 

Qeveria zvicerane premton masa për sigurinë në rrugët më të rrezikshme

Sipas Zyrës Federale të Rrugëve (ASTRA), në rrjetin rrugor të Zvicrës janë identifikuar rreth 950 zona me rrezik të lartë aksidentesh. Vetëm gjatë vitit 2025, 4,149 persona humbën jetën ose u plagosën rëndë në aksidente trafiku, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet kanë identifikuar disa nga pikat më problematike në rrugët kombëtare, përfshirë:

Wangen-Brüttisellen (Cyrih)

Gubrist (Cyrih)

Nyja Egerkingen (Solothurn)

Një nga zonat më të rrezikshme konsiderohet dalja Wangen në autostradën A1, ku ndodhin shpesh përplasje nga pas si pasojë e trafikut të dendur dhe menaxhimit të vështirë të qarkullimit.

Masat që pritet të ndërmerren

Për të ulur numrin e aksidenteve, autoritetet planifikojnë:

Ndërtimin e korsive shtesë për menaxhim më të mirë të trafikut

Përmirësimin e infrastrukturës në zonat kritike

Masa të tjera për rritjen e sigurisë rrugore

Qëllimi është reduktimi i aksidenteve në këto pika të rrezikshme dhe rritja e sigurisë për të gjithë përdoruesit e rrugës.

Ndër më të sigurta në Evropë, por me sfida

Edhe pse disa segmente mbeten problematike, rrugët zvicerane konsiderohen ndër më të sigurta në Evropë, me një nga normat më të ulëta të fataliteteve.

Megjithatë, autoritetet theksojnë se përmirësimi i vazhdueshëm i sigurisë mbetet prioritet, sidomos në zonat ku ndodhin më shpesh aksidentet.

Mësuesit pa diplomë nuk do të lejohen më të japin mësim në Cyrih

Për katër vitet e fundit, shkollat publike të Cyrih lejuan individë që po përgatiteshin për t’u bërë mësues, por që ende nuk kishin marrë diplomën, të japin mësim përkohësisht. Kjo masë ishte e nevojshme për të përballuar mungesën e mësuesve në qytet, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, nga viti i ri shkollor që fillon në gusht, kjo praktikë nuk do të lejohet më. Arsyeja kryesore është se numri i vendeve të lira për mësues është zvogëluar me 35 për qind, duke bërë që më shumë mësues të diplomuar të jenë tashmë të disponueshëm për punë në shkolla.

Kjo do të thotë se vetëm mësuesit me diplomë të plotë do të mund të punojnë në institucionet arsimore publike të Cyrihut, duke siguruar standarde më të larta të kualifikimit dhe mësimdhënies./Albinfo.ch

Këto janë çmimet e derivateve sot në Kosovë

Si në çdo shtet të Evropës, ashtu edhe në Kosovë ka pasur një rritje të çmimit të naftës duke arritur deri në 2 euro gjatë këtij muaji, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka bërë të ditur çmimet e sotme të derivateve të karburantit në Kosovë.

Nafta: 1.88 € për litër

Benzina: 1.46 € për litër

Gazi: 0.74 € për litër

MINTI u ka bërë thirrje të gjithë operatorëve ekonomikë që të respektojnë me përpikëri vendimin e ri të nënshkruar nga ministrja Rozeta Hajdari Kusari-Lila, i cili synon të garantojë një treg funksional dhe të qëndrueshëm, në shërbim të konsumatorëve.

Autoritetet kanë paralajmëruar se çdo shkelje e këtij vendimi do të trajtohet sipas legjislacionit në fuqi./Albinfo.ch

Zjarr i madh në fabrikën e stiropolit në Kosovë, dëmet mbi 400 mijë euro

Mediat e Kosovës raportojnë se një fabrikë e stiropolit në shtetin e Kosovës, në Prizren u përfshi nga flakët më 7 prill 2026, duke shkaktuar dëme materiale që vlerësohen mbi 400 mijë euro.

Thuhet se rasti ndodhi në fshatin Mushnikove, ku zjarrfikësit dhe njësitet policore reaguan menjëherë për të vënë situatën nën kontroll.

Referuar informatave paraprake, dyshohet se zjarri mund të ketë nisur nga një makineri për thithjen e pluhurit brenda fabrikës. Ekipet e zjarrfikësve arritën të lokalizonin dhe të shuanin flakët, ndërsa në vendin e ngjarjes kanë dalë edhe hetuesit e Stacionit Policor në Prizren dhe njësia e krimteknikës, të cilët po kryejnë ekzaminime për zbardhjen e rrethanave.

Si pasojë e tymit, një punonjës i fabrikës ka pësuar probleme me frymëmarrjen dhe është dërguar për trajtim në Emergjencën e Spitalit Rajonal në Prizren. Sipas mjekut kujdestar, ai nuk ka lëndime të dukshme dhe ndodhet nën kujdesin mjekësor.

Pronari i fabrikës dhe punonjësi i prekur nuk kanë qenë në gjendje të japin deklarata për momentin. Strukturat përkatëse hetimore, përfshirë prokurorin e shtetit, janë njoftuar dhe hetimet për zbardhjen e shkaqeve të zjarrit janë në vazhdim./Albinfo.ch

Nuk e përballoi ndarjen: Shqiptarja, nënë e katër fëmijëve, vritet brutalisht në Austri

Një ngjarje e rëndë ka tronditur Austrinë mbrëmjen e së dielës, ku një grua 38-vjeçare, nënë e katër fëmijëve, është gjetur e pajetë në oborrin e një shtëpie në Sooß, një komunë e vogël pranë qytetit Baden, transmeton albinfo.at.

Sipas raportimeve, para se policia të mbërrinte në vendin e ngjarjes, një burrë kishte telefonuar qendrën e emergjencës duke raportuar shkurt dhe ftohtë se kishte ndodhur një vrasje. Kur forcat e rendit arritën, gruaja ishte e shtrirë pa shenja jete në bar, ndërsa në tokë ishin vërejtur gjurmë të errëta zvarritjeje nëpër oborr.

Në vendngjarje ndodhej edhe bashkëshorti i saj, i cili ishte i shqetësuar dhe emocionalisht i tronditur. Autoritetet e cilësuan rastin si një tjetër femicide (vrasje e gruas) që po rrit shqetësimin në Austri.

Albinfo.at merr vesh se i dyshuari i krimit është David O., poashtu nga komuna e Gjakoves

Plagë në kokë, dyshohet për armë zjarri dhe mjet shpues

Viktima kishte lëndime në kokë, ndërsa raportet flasin se ajo kishte marrë disa plagë, të cilat dyshohet se ishin shkaktuar nga thika, arma e zjarrit dhe mjete të tjera të forta.

I dyshuari, një shtetas austriak me prejardhje kosovare, fillimisht e kishte mohuar përfshirjen në krim, por më pas thuhet se ka pranuar para hetuesve se nuk e kishte kapërcyer kurrë ndarjen nga viti 2019, duke e fajësuar gruan për atë vendim.

Madje ai dyshohet se ka deklaruar: “E urrej atë!”

Gjatë kontrollit, policia i ka sekuestruar një pistoletë 9 milimetërshe, të cilën i dyshuari pretendon se e kishte blerë nga një person i panjohur. Si mjet tjetër i përdorur, ai ka përmendur edhe një kaçavidë.

Autoritetet kanë bërë të ditur se për të dyshuarin vlen ende prezumimi i pafajësisë, derisa të përfundojnë hetimet.

Komuna e tronditur: “Nuk e besojmë çfarë ndodhi”

Në Sooß, ku jetojnë rreth 1.000 banorë, familja ishte e njohur për shumë njerëz. Banorët e përshkruajnë viktimën si një grua të hapur, të dashur dhe shumë pozitive.

“Ka qenë gjithmonë e buzëqeshur dhe e sjellshme. Jemi të gjithë të shokuar,” ka thënë një banor lokal.

Në profilin e saj në Facebook, viktima kishte shkruar nën një fotografi: “Jeto, duaj, qesh.” Ndërsa në një foto më të vjetër kishte publikuar një mesazh prekës për gjërat më të bukura të jetës: përqafimet, buzëqeshjet, familjen, dashurinë dhe kujtimet.

Prokuroria konfirmon arrestimin, fëmijët nën kujdesin e shtetit

Të hënën, zëdhënësi i Prokurorisë së Wiener Neustadt, Erich Habitz, ka konfirmuar arrestimin e të dyshuarit dhe ka bërë të ditur se është urdhëruar autopsia, ndërsa është kërkuar edhe paraburgimipër të, transmeton tutje albinfo.at.

Edhe kryetari i komunës, Hermann Rauch, është shprehur i tronditur nga ngjarja, duke thënë se:

“Kjo nuk përshkruhet me fjalë.”

Ndërkohë, katër fëmijët e mitur që mbetën pas kësaj tragjedie janë marrë nën përkujdesje nga shërbimet sociale dhe autoritetet e mirëqenies së fëmijëve në Baden.

Ngjarja ka rikthyer edhe një herë debatet në Austri për dhunën në familje dhe rritjen e rasteve të vrasjeve të grave, duke shkaktuar reagime të forta në opinionin publik./Albinfo.ch

 

Polica austriake, policia, austri,
Keystone SDA

Zvicra nën presion amerikan për politikën monetare

Zvicra ndodhet në tension përballë Shteteve të Bashkuara për shkak të presionit të rinovuar mbi politikën e saj monetare. Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) ka vendosur të mbajë normën kryesore të interesit në 0.00% për të tretin herë radhazi, duke ruajtur qëndrimin e saj të ngurtë ndaj normave të ulëta të interesit.

Sipas mediave gjermanishtfolëse, Këshilli Federal ka thirrur për takim presidentin e SNB-së, Martin Schlegel, për të diskutuar mbi ndërhyrjet valutore të bankës, të cilat Shtetet e Bashkuara i shohin me dyshim.

Ultimatumi i 31 marsit kaloi pa incidente; Washingtoni kishte vendosur këtë datë për përfundimin e një marrëveshjeje tregtare me Bernin. Megjithatë, vendimi i Gjykatës Supreme, që anuloi të gjitha tarifat e vendosura nga Donald Trump që nga prilli 2025, ka ndryshuar situatën. Sipas Guy Parmelin, Ministrit të Ekonomisë, nuk pritet një marrëveshje e shpejtë.

Megjithatë, Këshilli Federal po ndërmerr veprime parandaluese përballë papriturësisë së Trump. Berni dëshiron të diskutojë me Martin Schlegel, pasi ndërhyrjet e SNB-së kundër forcës së frangut po monitorohen nga Shtetet e Bashkuara.

Hetime ndaj disa vendeve

Pas vendimit të Gjykatës Supreme, presidenti amerikan ka nisur masa të tjera, duke përfshirë tarifat 10% mbi tregtinë globale dhe duke përdorur Seksionin 301, i cili lejon masa kundër praktikave tregtare të padrejta. SHBA-ja ka nisur hetime për të zbuluar këto praktika, duke përfshirë edhe Zvicrën.

Washington kritikon Zvicrën për tepricën e saj të madhe tregtare, një çështje kyçe që ka shkaktuar tension gjatë vitit të kaluar. Po ashtu, SHBA-ja dyshon se SNB po dobëson frangun për të bërë eksportet më të lira, duke favorizuar bizneset zvicerane – një akuzë e përsëritur nga SHBA, e cila e ka etiketuar Zvicrën si manipuluese të valutës në të kaluarën, ashtu si Kina në vitin 2020.

Lufta kundër deflacionit

Banka Kombëtare Zvicerane mohon manipulimin e valutës. Për SNB-në, blerjet e valutës të kryera për dobësimin e frangut janë një mjet i politikës monetare për të ruajtur stabilitetin e çmimeve. Një frang i fortë e bën importin më të lirë, por kjo rrezikon deflacionin: ulja e vazhdueshme e çmimeve mund të ndalë konsumimin dhe të ngadalësojë ekonominë.

Në shtator të vitit të kaluar, SNB kishte arritur të bindë Washingtonin me një deklaratë të përbashkët ku të dy vendet ranë dakord të mos përdorin valutën për konkurrencë tregtare, duke pranuar nevojën e Zvicrës për ndërhyrje monetare.

Në vitin 2025, SNB ndërhyri relativisht pak, duke blerë 5,5 miliardë franga në valutë të huaj, një shumë e ulët krahasuar me vitet e mëparshme. Për shembull, në 2015, pas heqjes së normës minimale frang-euro, banka kishte blerë valutë të huaj në vlerën e 86 miliardë frangave.

Martin Schlegel ka theksuar se rreziku për t’u cilësuar si manipulator nuk do ta pengojë SNB-në të veprojë në rast nevoje ekonomike

Hospitalizimi në shtëpi po fiton terren në Zvicrën frankofone

Kujdesi mjekësor në shtëpi po zhvillohet gjithnjë e më shumë në kantonet gjermanishtfolëse të Zvicrës dhe po fillon të përhapet edhe në zonat frankofone. Ky model synon të lehtësojë presionin mbi spitalet dhe të mbështesë rikuperimin e pacientëve në mjedisin e tyre familjar.

Si alternativë ndaj trajtimit akut spitalor, ky qasje është e përshtatshme për pacientë me gjendje të qëndrueshme, të cilët mund të monitorohen në distancë. Pas trajtimit fillestar në urgjencë, disa pacientë mund të vazhdojnë kujdesin në shtëpi nën mbikëqyrje mjekësore.

Në praktikë, një pacient 73-vjeçar me sëmundje kronike të mushkërive mund, pas stabilizimit, të kthehet në shtëpi me një aparat oksigjeni dhe sistem monitorimi në distancë. Ai përfiton vizita të përditshme nga mjeku dhe infermierja, transmeton albinfo.ch.

Një model që po zgjerohet, por ende po testohet

Ky model mbetet i kufizuar: nuk përfshin kirurgji ose kujdes intensiv. Shoqëria Zvicerane për Hospitalizimin në Shtëpi, e themeluar në 2023, synon të përshpejtojë implementimin e tij. Studimet tregojnë se kjo qasje redukton komplikacionet dhe shpejton rikuperimin në shtëpi.

Tashmë i aplikuar në disa kantone gjermanishtfolëse, sidomos në Cyrih, programi po zgjerohet gradualisht në Zvicrën frankofone. Projekte ekzistojnë në rajonin Jura Arc, dhe të tjerë pritet të zhvillohen gjatë këtij viti në kantonet Vaud dhe Wallis.

Çështja e financimit mbetet ende e pazgjidhur. Aktualisht, shpenzimet ndahen mes kantoneve dhe sigurimeve brenda kuadrit të projekteve pilot. Një model i qëndrueshëm duhet të përcaktohet për të mundësuar zbatimin e gjerë të këtij kujdesi.

Në këto vende numri i zviceranëve është duke u zvogëluar

Ndërsa, në përgjithësi, diaspora zvicerane vazhdoi të rritet në vitin 2025, ka një rënie të ndjeshme në numrin e zviceranëve dhe banorëve zviceranë që jetojnë në disa vende.

Numri i zviceranëve që jetojnë jashtë vendit rritet çdo vit. Vetëm viti 2020, i shënuar nga pandemia Covid-19, ka qenë një përjashtim gjatë tridhjetë viteve të fundit. Që atëherë, emigrimi është rifituar dhe, në fund të vitit 2025, diaspora zvicerane kishte rreth 840,000 njerëz.

Në shifra absolute, midis fundit të vitit 2024 dhe fundit të vitit 2025, Franca renditet e para duke regjistruar 1833 zviceranë më shumë në territorin e saj. Pastaj vijnë Shtetet e Bashkuara (+1198 persona), Gjermania (+1108), Spanja (+856) dhe Portugalia (+643).

Pavarësisht përkeqësimit të situatës së sigurisë në rajon që nga tetori i vitit 2023 dhe luftës dymbëdhjetëditore në verën e vitit 2025, Izraeli renditet i gjashti në vendet ku komuniteti zviceran është rritur më fuqishëm në vitin 2025 (+615).

Megjithatë, në disa vende, komuniteti i zviceranëve jashtë vendit po zvogëlohet. Në shifra absolute, rëniet mund të duken të vogla, por ato janë të rëndësishme në përqindje brenda komuniteteve të vogla. Pra, cilat vende po shënojnë rëniet më të theksuara?

Midis viteve 2020 dhe 2024, numri i zviceranëve që jetojnë në Meksikë u rrit vazhdimisht. Viti 2025 shënon një boshllëk, pasi vendi tani ka 66 Helvete më pak – humbja më e madhe në shifra absolute. Për disa muaj, situata e sigurisë në Meksikë ka qenë e tensionuar, veçanërisht për shkak të operacioneve ushtarake kundër karteleve të drogës dhe dhunës sporadike në disa shtete.

Singapori është vendi i dytë që përjeton një rënie të ndjeshme të numrit të shtetasve zviceranë, me 58 persona më pak. Ndërsa shteti i vogël i Azisë Juglindore kishte 3,292 banorë zviceranë në vitin 2015, numri i tyre është ulur vazhdimisht që atëherë, për të arritur në 2441 në vitin 2025.

Disa vende afrikane gjithashtu lihen gjithnjë e më shumë pas dore nga zviceranët. Në shifra absolute, ndër më të shqetësuarit janë Afrika e Jugut (-42 persona), Tunizia (-24) dhe Uganda (-22).

Si përqindje, për arsye që lidhen me konfliktet e armatosura të brendshme ose ndërkombëtare që shpërthejnë atje, diaspora zvicerane është shkrirë gjithashtu në Sudanin e Jugut (-27%), Nigerin (-25%), Çad (-25%) dhe Sudanin (-22%), raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2025, Kuba dhe Haiti humbën përkatësisht 21 dhe 20 banorë zviceranë.

Kuba pa numrin e zviceranëve të pranishëm në territorin e saj nga 312 në vitin 2018 në 191 në vitin 2025, ose 121 njerëz më pak në tetë vjet (-39%). Për disa vite, vendi i Karaibeve është përballur me një krizë ekonomike dhe sociale në rritje, e përforcuar nga embargoja amerikane.

Situata është edhe më shqetësuese në Haiti. Nga 67 zviceranë që ende jetonin atje në vitin 2024, mbetën vetëm 47 në vitin 2025, pothuajse 30% më pak. Si në terma absolutë ashtu edhe në përqindje, Haiti është një nga vendet me rënien më të lartë të banorëve të regjistruar zviceranë. Midis viteve 2016 dhe 2025, numri i tyre u shkri me dy të tretat, nga 157 në 47.

Ky vend i Indive Perëndimore, i vendosur në lindje të Kubës, është i rrënuar nga bandat e armatosura që tani dominojnë pothuajse të gjithë kryeqytetin Port-au-Prince dhe zona të mëdha rurale. Vrasja e Presidentit Jovenel Moïse në vitin 2021 përkeqësoi gjithashtu paqëndrueshmërinë politike. Departamenti Federal i Punëve të Jashtme këshillon kundër udhëtimit në Haiti për shkak të paqëndrueshmërisë atje.

Në përpjesëtim, megjithëse më pak zviceranë janë larguar nga Venezuela dhe Kina vitet e fundit, diaspora është zvogëluar gjithashtu.

54% më pak zviceranë në Timorin Lindor

Shteti i vogël i Timorit Lindor, i cili ndodhet pranë Indonezisë, përjetoi rënien më marramendëse të numrit të zviceranëve dhe vizitave zvicerane jashtë vendit në përqindje në vitin 2025: -54%. Ende 13 në vitin 2024, kishte vetëm 6 shtetas zviceranë në vitin 2025.

Zviceranët jashtë vendit janë të shpërndarë shumë në të gjithë botën. Nga 197 vende në total, vetëm pesë nuk kishin asnjë zviceran në vitin 2025: Koreja e Veriut, Turkmenistani, Nauru (Oqeania), ishujt Marhsall (Oqeania) dhe Tuvalu (Polinezia). Prandaj, lista mbetet e pandryshuar krahasuar me vitin 2024.

Një kompani zvicerane e qumështit sfidon krizën energjetike

Konflikti në Lindjen e Mesme ka shkaktuar rritje të çmimeve të energjisë dhe shumë kompani të vogla dhe të mesme zvicerane po e paguajnë gjithashtu faturën.

Kompanitë që kanë investuar tashmë në energjinë e rinovueshme, duke zvogëluar varësinë nga lëndët djegëse fosile dhe luhatjet e tregut, janë më mirë ta përballojnë tronditjen.

Ky është rasti i qumështores Eyweid në Zäziwil, në Emmentalin e Bernës, i analizuar nga lajmet si një shembull konkret i këtij transformimi. Midis rreshtave të formave të djathit, kompania prodhon 30 lloje të ndryshme, duke përfshirë djathin Emmental dhe djathin raclette. Një aktivitet që kërkon sasi të mëdha energjie, të nevojshme si për të ngrohur qumështin gjatë përpunimit ashtu edhe për të ftohur format në fazat e ndryshme të prodhimit. Në të kaluarën, qumështores i duhej të blinte sasi të mëdha energjie elektrike. Sot, megjithatë, ajo ka gjetur një mënyrë alternative duke u përqendruar në energjinë diellore dhe atë të marrë nga druri.

Andreas Wyss, menaxher teknologjik i qumështores Eyweid, shpjegon se kompania është në gjendje të përdorë mbeturinat e drurit për të prodhuar nxehtësi me kosto të ulët dhe gjithashtu energji të dobishme për përpunimin e qumështit. Në thelb, thekson ai, kjo zgjedhje ju lejon të shmangni varësinë nga çmimi i naftës dhe të mbështeteni në një burim energjie ekonomikisht të favorshëm.

Por përhapja e burimeve të rinovueshme paraqet edhe sfida të reja. Më shumë se 300,000 sisteme fotovoltaike janë aktive në Zvicër. Një rritje e konsiderueshme që, nëse nga njëra anë përfaqëson një hap përpara në tranzicionin energjetik, nga ana tjetër krijon presion mbi rrjetin elektrik, sepse prodhimi diellor është nga natyra i parregullt, raporton RSI, transmeton albinfo.ch.

Për të tërhequr vëmendjen në këtë aspekt është Swissgrid, operatori i rrjetit kombëtar. Zëdhënësi Thomas Reinthaler thekson se sistemet fotovoltaike sigurisht që duhet të jenë të lidhura me rrjetin dhe se kjo do të thotë nevoja për ta zgjeruar atë. Megjithatë, specifikon ai, zgjerimi i rrjetit nuk ecën me të njëjtën shpejtësi me të cilën mund të ndërtohen termocentrale të reja. Dhe shton se nuk do të kishte kuptim të përmirësohej infrastruktura në kapacitetin e saj maksimal në të gjitha rrethanat.

Sipas Swissgrid, i cili ende mbështet zgjerimin e burimeve të rinovueshme, rrjeti duhet të përshtatet për të qenë në gjendje të menaxhojë energjinë elektrike shtesë të prodhuar nga energjia diellore. Nga ana e tij, Wyss sugjeron një zgjidhje praktike: të konsumohet sa më shumë energji elektrike të jetë e mundur brenda vendit. Nëse më shumë kompani e miratojnë këtë model, vëren ai, ngarkesa në rrjet mund të lehtësohet dhe në të njëjtën kohë kostot e prodhimit mund të optimizohen.

Zgjerimi i burimeve të rinovueshme, pra, nuk është një rrugë pa pengesa. Por rasti i qumështit Zäziwil tregon se, me investime të synuara dhe menaxhim më autonom të energjisë, edhe ndërmarrjet e vogla dhe të mesme mund ta shndërrojnë një krizë në një mundësi.