Evropiani i Femrave, Festival i Futbollit pa incidente

Pas dy javësh festimesh në futboll për Kampionatin Evropian të Femrave, policia në vendet e ndeshjeve po raporton një rezultat pozitiv: nuk janë raportuar incidente të rëndësishme dhune dhe gjithçka po vazhdon me qetësi dhe në një atmosferë festive.

Faza e grupeve e turneut kontinental përfundoi të dielën, duke tërhequr 461,582 spektatorë në stadiume, sipas Unionit të Shoqatave Evropiane të Futbollit (UEFA). Megjithatë, fluksi i madh nuk shkaktoi probleme me rendin publik, transmeton albinfo.ch.

Për policinë e Cyrihut, ky është një sukses. Një total prej 67,694 personash morën pjesë në stadiumin Letzigrund, të gjithë pa probleme. E njëjta gjë vlen edhe për zonat e tifozëve përreth qytetit. Falë atmosferës festive dhe paqësore, prania e policisë ishte gjithashtu e kufizuar: krahasuar me një ndeshje futbolli për meshkuj me rrezik të lartë, vendosja e forcave ishte dukshëm më e vogël. Megjithatë, nuk u dhanë shifra të sakta. Policia e Bazelit, në një konferencë për shtyp dje, e përshkroi atë si një festë të madhe futbolli. “Do të doja që të ishte e njëjta gjë edhe për futbollin e meshkujve”, tha zëdhënësi Stefan Schmitt për Keystone-SDA. 102,361 persona morën pjesë në stadiumin St. Jakob, ndërsa midis 5,000 dhe 10,000 vizituan zonat e tifozëve. Midis 2,000 dhe 10,000 spektatorë morën pjesë më pas në marshime. Kantoni i Bernës theksoi gjithashtu se deri më tani nuk janë raportuar probleme të mëdha. Megjithatë, meqenëse demonstrata është ende duke u zhvilluar, u vendos që të mos bëhet ende një bilanc.

Mbi 66,400 tifozë u dyndën më pas në Stade de Genève, me mbi 10,000 pjesëmarrës në marshimin për Zvicër-Finlandë, sipas shoqatës së Euro 25 në Gjenevë. Atmosfera e relaksuar është e dukshme: “Kryesisht janë familje që shikojnë ndeshjet; njerëzit blejnë katër ose gjashtë bileta në të njëjtën kohë.” Rreth gjysma e turmës është femër. Ky vlerësim ndahet nga Sabine Horvath, drejtuese e projektit Euro 25 në Bazel: “Me 50 përqind gra në tribuna, atmosfera është krejtësisht e ndryshme nga një turne meshkujsh. Vëmendja dhe entuziazmi për ngjarjen janë të mëdha.”

Kosova-Zvicra në çerekfinale të Evropianit në basketboll për të rinj

Pas përfundimit të garave në grupe, janë përcaktuar çiftet çerekfinale në FIBA U20 Kampionatit Evropian, Divizioni B.

Dardanët e rinj për herë të parë depërtuan në mesin e tetë më të mirëve.

Kosova kishte tri fitore e një humbje, duke përfunduar e dyta në Grupin D pas Turqisë. Pikërisht ndaj kësaj të fundit pësuan humbjen e vetme që erdhi pas tri fitoreve radhazi, ndaj Suedisë, Shqipërisë dhe Hungarisë.

Dardanët në çerekfinale do të përballen me Zvicrën, shkruan FBK, transmeton albinfo.ch.

Zvicra ishte e para në Grupin C, edhe pse kishte tri fitore e dy humbje, por me koshdallim më të mirë, pasi edhe Holanda, Austria e Danimarka kishte nga tri fitore e dy humbje.

Takimi do të zhvillohet të premten, derisa ora do të përcaktohet më vonë.

Fituesi i ndeshjes Kosova-Zvicra në gjysmëfinale përballet me fituesin e ndeshjes Letonia-Britania e Madhe.

Kjo është hera e parë që Kosova U20 hyri në mesin e tetë më të mirave. Njëkohësisht suksesi më i madh te gjeneratat e reja.

Makineritë moderne po rrezikojnë këmbësorët: Shoferët shohin më pak se më parë

Një studim i Departamentit Amerikan të Transportit tregon se fusha e shikimit të shoferëve është zvogëluar gjatë 25 viteve të fundit. Arsyeja kryesore është dizajni i ri i makinave, me kofano më të lartë dhe shtylla xhami më të trasha, që krijojnë zona të verbra më të mëdha.

Shembulli më shqetësues është Honda CR-V, ku dukshmëria përpara makinës ka rënë nga 68% në vitin 1997 në vetëm 28% sot.

Kjo do të thotë se shoferët nuk arrijnë të shohin plotësisht këmbësorët apo çiklistët që ndodhen afër makinës. Si pasojë, në SHBA vdekjet e këmbësorëve janë rritur me 37% dhe ato të çiklistëve me 42% që nga fundi i viteve ‘90.

Ekspertët thonë se teknologjitë moderne si kamerat dhe sensorët ndihmojnë, por nuk e zëvendësojnë shikimin direkt të lirë që mbetet vendimtar për sigurinë rrugore.

 

Asllani: Suedia nuk i frikësohet Anglisë

Anglia, kampione në fuqi, renditet e pesta në botë, vetëm një vend mbi Suedinë, e cila përfundoi në krye të grupit të saj.

Skuadra e Peter Gerhardsson mori nëntë pikët maksimale, duke i mbyllur ndeshjet e saj në grup me një fitore mbresëlënëse 4:1 ndaj Gjermanisë.

Pas fitores 6:1 të Anglisë ndaj Uellsit, mesfushorja Ella Toone i tha ITV Sport se Suedia “duhet të ketë frikë”, por Asllani nuk është dakord, transmeton albinfo.ch.

“Ne e respektojmë Anglinë, ekipin që kanë dhe gjithçka që kanë arritur deri më tani. Por frika? Jo. Nuk e kemi fjalën frikë në fjalorin tonë”, tha Kosovare Asllani.

“Ne e kërkojmë fjalën guxim. Sigurisht që duhet të respektosh një nga ekipet më të mira në botë, por ne kemi planin e lojës perfekt për këtë ndeshje.

Ne duam të arrijmë futbollin që duam të përfaqësojmë. Në mendjet tona ka vetëm një rezultat dhe ai është të fitojmë ndeshjen.”

“Padyshim që mendojmë se jemi një nga ekipet më të mira në botë nga ajo që kemi bërë. Por njerëzit rrallë flasin për ne si një ekip që mund të fitojë medaljen e artë.

Ne e dimë që mund të mposhtim çdo ekip në botë kur kemi ditën tonë më të mirë. Njerëzit patjetër duhet të flasin më shumë për ne”, u shpreh mesfushorja shqiptare, e cila luan për Suedinë.

Studimi i ri danez: Vaksinat e fëmijërisë nuk lidhen me autizmin

Një studim i madh në Danimarkë ka konfirmuar se vaksinat e fëmijërisë nuk shkaktojnë autizëm apo sëmundje të tjera serioze. Kjo teori, e cila u përhap në vitin 1998 nga një artikull që më vonë u tërhoq, vazhdon të jetë mit edhe pse është hedhur poshtë nga shumë studime.

Në kërkimin e fundit, të publikuar në Annals of Internal Medicine, studiuesit analizuan të dhënat e mbi një milion fëmijëve të lindur në Danimarkë midis viteve 1997 dhe 2018. Ata zbuluan se vaksinat që përmbajnë alumin, i cili përdoret në sasi shumë të vogla për të rritur efektivitetin e vaksinave, nuk rrisin rrezikun e autizmit, astmës apo sëmundjeve autoimune.

Dr. Niklas Andersson nga Instituti Statens Serum i Danimarkës i quajti rezultatet “qetësuese”, duke theksuar se nuk ka asnjë dëshmi që vaksinat shkaktojnë 50 probleme të ndryshme shëndetësore të analizuara.

Teoria se vaksinat shkaktojnë autizëm u bë e famshme pas studimit të publikuar nga mjeku britanik Andrew Wakefield në vitin 1998, i cili më vonë u vërtetua se kishte të dhëna të manipuluara. Ky mit vazhdon kryesisht sepse ende nuk dihen të gjitha shkaqet e autizmit, ndërkohë që rastet janë rritur për shkak të diagnostikimit më të mirë dhe përkufizimeve më të gjera të spektrit autik.

Studiuesit thonë se këto rezultate duhet të përdoren për të luftuar dezinformimin, i cili ka bërë që shumë prindër të mos i vaksinojnë fëmijët e tyre, duke rrezikuar rikthimin e sëmundjeve të parandalueshme si fruthi dhe kolla e mirë.

“Është e rëndësishme të ndahet shkenca nga propaganda politike, sepse në fund fëmijët janë ata që rrezikohen më shumë,” tha studiuesi Anders Hviid nga SSI.

Punëdhënësit shkurtojnë përfitimet shëndetësore për shkak të kostos së ilaçeve për dobësim

Më shumë se gjysma e punëdhënësve të mëdhenj në SHBA planifikojnë të zvogëlojnë përfitimet e kujdesit shëndetësor vitin e ardhshëm, pasi kostot në rritje nga ilaçet për humbje peshe dhe barnat e specializuara po kufizojnë buxhetet e tyre, sipas një sondazhi të ri të publikuar të mërkurën nga firma këshillimore Mercer.

Nga punëdhënësit me 500 ose më shumë punonjës, 51% thanë se planifikojnë të rrisin ndarjen e kostove në vitin 2026, përfshirë rritjen e deduktuesve dhe të shpenzimeve maksimale që duhet të paguajnë vetë punonjësit. Kjo shifër është rritur nga 45% e punëdhënësve të mëdhenj që thanë se do të rrisnin ndarjen e kostove për vitin 2025, transmeton albinfo.ch.

77% e punëdhënësve thanë se kostoja e ilaçeve për humbje peshe GLP-1, si Wegovy i Novo Nordisk dhe Zepbound i Eli Lilly, është shqetësimi i tyre kryesor.

“Gjithnjë e më shumë klientë po thonë… ‘Nuk e dimë edhe sa gjatë mund t’i mbulojmë këto ilaçe’,” tha Alysha Fluno, lidere inovacioni farmacie në Mercer.

Ndërsa disa punëdhënës fillimisht i mbuluan këto ilaçe duke shpresuar kursime afatgjata në kujdesin shëndetësor, rritja e çmimeve po i detyron të rimendojnë. “Disa punëdhënës që po përballen me rritje të mëdha kostosh në 2026, mund ta konsiderojnë të pamundur mbulimin e tyre,” shtoi Fluno.

Konkurrenca më e madhe në tregun e ilaçeve për humbje peshe në vitet e ardhshme pritet t’u japë menaxherëve të përfitimeve farmaceutike (PBM) më shumë fuqi negociuese me kompanitë farmaceutike, duke ulur ndjeshëm kostot.

Aktualisht, Wegovy dhe Zepbound listohen përkatësisht me çmime prej 1.086 dhe 1.059 dollarësh, por shumë pacientë paguajnë më pak përmes planeve të tyre shëndetësore.

Kostot e barnave me recetë u rritën me 8% vitin e kaluar, ndërsa Mercer parashikon një rritje prej 5.8% të kostove të përgjithshme të përfitimeve shëndetësore për 2025.

Gjithashtu, punëdhënësit po shqyrtojnë alternativa ndaj menaxherëve tradicionalë të përfitimeve farmaceutike (PBM), si CVS Caremark, Express Scripts të Cigna-s dhe Optum Rx të UnitedHealthcare, të cilët veprojnë si ndërmjetës mes kompanive farmaceutike dhe konsumatorëve, duke negociuar zbritje dhe tarifat për llogari të tyre.

Rregullatorët i kanë kritikuar PBM-të kryesore për orientimin e pacientëve drejt barnave më të shtrenjta për të rritur fitimet, një akuzë që industria e mohon.

Fondacioni i pensioneve CalPERS në Kaliforni, blerësi i dytë më i madh publik i përfitimeve shëndetësore në SHBA, njoftoi të martën se Caremark do të zëvendësojë Optum Rx si PBM i tij në vitin 2026, në një kontratë pesëvjeçare që kërkon më shumë transparencë dhe mbikëqyrje.

Ambasada e Kosovës në Austri nderon Orkestrën “Amadeus” për suksesin në Festivalin Botëror të Orkestrave në Vjenë

Në një atmosferë të ngrohtë dhe miqësore, Ambasada e Republikës së Kosovës në Austri priti Orkestrën “Amadeus” në shenjë mirënjohjeje dhe falënderimi për pjesëmarrjen dhe çmimin e fituar në Festivalin Botëror të Orkestrave, mbajtur në Vjenë.

Udhëheqësi i misionit diplomatik, Albinot Bimbashi, takoi anëtarët dhe stafin e orkestrës duke i vlerësuar me fjalë të ngrohta dhe lavdërime për suksesin e arritur, duke theksuar kontributin e tyre në promovimin e kulturës dhe talentit të rinisë kosovare në arenën ndërkombëtare.

Anëtarët e orkestrës shprehën mirënjohje të thellë për mikpritjen dhe mbështetjen e Ambasadës së Kosovës, si dhe falënderuan Qeverinë e Republikës së Kosovës për mbështetjen e dhënë, që mundësoi pjesëmarrjen në këtë festival të rëndësishëm në qendrën botërore të muzikës klasike, transmeton albinfo.ch.

Ky takim u cilësua si një moment i veçantë motivues për të vazhduar rrugëtimin artistik me përkushtim dhe pasion në shërbim të artit dhe vendit të tyre.

Ambasada gjermane nuk ka informata për përshkallëzim ushtarak në Kosovë

Ambasada e Gjermanisë në Kosovë ka deklaruar se nuk ka asnjë informacion që tregon për ndonjë përshkallëzim të mundshëm ushtarak mes Kosovës dhe Serbisë. Këtë e bëri të ditur për Radion Evropa e Lirë, pasi u pyet nëse ekziston ndonjë kërcënim i fundit.

Kjo deklaratë vjen pas komenteve të presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani, e cila tha se ish-presidenti amerikan, Donald Trump, kishte parandaluar një konflikt të mundshëm të Serbisë ndaj Kosovës. Osmani theksoi se bëhet fjalë për “zhvillime shumë të vona”, transmeton albinfo.ch.

Deklaratat e saj u kundërshtuan nga i dërguari i Trumpit për misione speciale, Richard Grenell, i cili e akuzoi Osmanin për manipulim të fjalëve të ish-presidentit amerikan. Grenell kujtoi se Trump ishte nominuar për Çmimin Nobel për Paqe për Marrëveshjen e Uashingtonit në vitet 2019-2020, duke shtuar se Osmani nuk kishte qenë pjesë e asaj marrëveshjeje dhe se “pretendimi për ndonjë zhvillim të ri është absurd”.

Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë nuk ka dhënë ende ndonjë koment lidhur me këtë çështje, pavarësisht kërkesës së Radios Evropa e Lirë për sqarime.

Firmat zvicerane pesimiste për tremujorin e tretë të vitit

Firmat zvicerane po hyjnë në tremujorin e tretë të vitit 2025 me ndjenja të zymta dhe pritshmëri të ulëta për zhvillimin ekonomik. Sipas një raporti të publikuar të mërkurën nga shërbimi i informacionit të biznesit Dun & Bradstreet (D&B), Indeksi Global i Optimizmit të Biznesit në Zvicër ka rënë me 18%, një nga rëniet më të mëdha në krahasim ndërkombëtar, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Kjo përkeqësim e ndjeshme e klimës së biznesit është ndikuar nga frika për rritje të taksave doganore, pasiguritë globale, rënia e shitjeve dhe ngadalësimi i tregtisë ndërkombëtare. Në rang global, indeksi shënoi një rënie mesatare prej vetëm 6%, ndërsa Zvicra u rendit pas Francës (-20%) dhe Brazilit (-19%) për nga thellësia e rënies.

Në mënyrë të veçantë, nënindeksi për stabilitetin e zinxhirit të furnizimit në Zvicër ra me 20%, duke reflektuar shqetësimet e bizneseve për furnizime të paqëndrueshme dhe ndikimet e mundshme nga rregulloret e reja tregtare, si mekanizmi i BE-së për rregullimin e kufirit të karbonit (CBAM). Drejtoresha e D&B për Zvicrën, Marianne Bregenzer, theksoi se “rritja e dobët, kërcënimi i konflikteve tregtare dhe presioni nga politikat mjedisore po rrisin pasigurinë.”

Sektorët më të prekur janë ai i prodhimit të ushqimit, transportit, financës dhe sigurimeve, ku firmat kanë raportuar ndjenja të theksuara pesimizmi dhe vështirësi në planifikimin afatmesëm, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, besimi financiar ka rënë me 12% mes kompanive zvicerane, krahasuar me një mesatare globale prej 3%. Kjo ka bërë që shumë prej tyre të ripërcaktojnë strategjitë e financimit, të shtyjnë investimet dhe të përballen me vështirësi në qasjen ndaj kapitalit, veçanërisht bizneset e vogla.

Raporti u bazua në një anketë me rreth 10.000 kompani në 32 vende dhe përfaqëson një paralajmërim të qartë për klimën ekonomike në Zvicër në muajt e ardhshëm, transmeton albinfo.ch.

Fatkeqësitë natyrore shkaktojnë humbje rekord për siguruesit në mbarë botën

Gjysma e parë e vitit 2025 është shënuar nga një numër i madh fatkeqësish natyrore që kanë shkaktuar dëme të mëdha materiale dhe kosto të rënda për industrinë e sigurimeve në mbarë botën, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Zjarret në pyje, përmbytjet, stuhitë dhe tornadot kanë rezultuar në humbje të siguruara në vlerë prej rreth 90 miliardë dollarësh, sipas vlerësimeve të publikuara nga Jefferies Bank.

Kjo shumë e pozicionon këtë periudhë si gjysmën e dytë më të shtrenjtë të vitit ndonjëherë për siguruesit, duke kaluar dukshëm shifrat e vitit të kaluar (58 miliardë dollarë) dhe mesataren pesëvjeçare prej 30 miliardë dollarësh, raporton portali i industrisë Reinsurance News.

Rreth 85 për qind e kostove janë shkaktuar në Shtetet e Bashkuara, kryesisht nga zjarret masive në rajonin e Los Angeles. Sipas risiguruesit Swiss Re, flakët shkatërruan mbi 16.000 ndërtesa dhe më shumë se 30.000 hektarë tokë në qytetet Palisades, Malibu dhe Altadena gjatë janarit.

Këto zjarre, të ndihmuara nga moti i thatë dhe erërat e forta, u përshkruan si “katastrofa më e kushtueshme e zjarreve të regjistruara ndonjëherë”, me një kosto të vlerësuar prej 40 miliardë dollarësh për industrinë e sigurimeve, transmeton albinfo.ch.

Shkaktarët përfshijnë ndërtimin e gjerë në zona me rrezik të lartë, mungesën e masave parandaluese dhe mbingarkesën e shërbimeve të emergjencës. Humbjet janë ndarë midis risiguruesve globalë dhe siguruesve lokalë. Munich Re pritet të përballet me një kosto prej 1.1 miliardë eurosh, ndërsa Swiss Re ka parashikuar rreth 600 milionë dollarë në librat e saj.

Grupi Zurich do të ketë ndikim më të kufizuar, me humbje të vlerësuara në rreth 200 milionë dollarë, por partneri i tij Farmers Exchanges pritet të mbulojë rreth 600 milionë dollarë të tjera.

Ndërkohë, Plani i Drejtësisë së Kalifornisë, i financuar nga shteti, do të mbulojë gjithashtu një pjesë të konsiderueshme të dëmeve.

Përveç Shteteve të Bashkuara, edhe Kanadaja është goditur rëndë nga zjarret. Autoritetet kanadeze regjistruan mbi 2.000 zjarre në provincat Manitoba, Saskatchewan, Alberta dhe Ontario deri në mesin e qershorit, të cilat shkatërruan rreth 3.8 milionë hektarë tokë. Grimcat e tymit u përhapën deri në Evropë.

Edhe në kontinentin evropian, vendet si Gjermania, Franca, Spanja dhe Greqia kanë luftuar me flakët për javë të tëra, nën ndikimin e një vale të nxehti të zgjatur. Ndërsa ende nuk ka vlerësime përfundimtare për humbjet e siguruara në Kanada dhe Evropë, Swiss Re parashikon se ato do të jenë ndjeshëm më të larta sesa vitet e mëparshme, transmeton albinfo.ch.

Austri: Popullsia do të tkurrej ndjeshëm pa imigracion

Popullsia e Austrisë vazhdon të rritet kryesisht për shkak të migracionit, pasi normat e lindjeve të brendshme mbeten negative. Sipas “Librit Vjetor Statistikor mbi Migracionin dhe Integrimin 2025”, i publikuar së fundmi nga Statistikat e Austrisë dhe prezantuar nga ministrja e Integrimit Claudia Plakolm dhe drejtori i statistikave Stephan Marik-Lebeck, migracioni ka luajtur një rol kyç në rritjen demografike të vendit, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, rreth 27.8 përqind e popullsisë austriake kishte prejardhje migrimi, që përfshin si brezin e parë, njerëzit e lindur jashtë Austrisë, ashtu edhe brezin e dytë, ata të lindur në Austri por me prindër emigrantë. Kjo shifër përfaqëson një rritje prej mbi 38 përqind nga viti 2015, kur numri i personave me sfond migrimi ishte 1.81 milion, në 2.51 milion në vitin 2024.

Pa ndikimin e migracionit, popullsia austriake do të kishte pësuar një rënie të konsiderueshme, duke u kthyer në nivelet e viteve 1950 në afatgjatë, për shkak të normave negative të lindjeve, sipas raportit.

Ministrja Claudia Plakolm vuri në dukje rëndësinë e integrimit dhe menaxhimit të migracionit për të siguruar zhvillim të qëndrueshëm demografik dhe ekonomik. “Migracioni është një faktor kyç për të ardhmen e Austrisë,” tha ajo, transmeton albinfo.ch.

Rritet numri i personave që jetojnë vetëm në Gjermani, mbi 20% e popullsisë

Sipas të dhënave të reja nga Zyra Federale e Statistikave të Gjermanisë, 17 milionë njerëz në vend, ose 20.6% e popullsisë, jetojnë vetëm në shtëpitë e tyre. Kjo shifër është rritur ndjeshëm gjatë dy dekadave të fundit, duke u ngjitur nga 17.1% dyzet vite më parë, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Të moshuarit janë grupi më i prekur, ku 34% e personave mbi 65 vjeç jetojnë vetëm, ndërsa për moshën mbi 85 vjeç ky numër shkon në 56%. Ndërkohë, edhe të rinjtë e moshës 25–34 vjeç janë përfaqësuar lart në këtë tendencë, me 28% që jetojnë vetëm. Gratë jetojnë vetëm pak më shpesh se burrat (21.2% kundrejt 20%).

Krahasuar me mesataren e Bashkimit Evropian prej 16.2%, Gjermania ka një normë të lartë të familjeve solo, duke u renditur vetëm pas Lituanisë, Finlandës, Danimarkës, Estonisë dhe Suedisë. Familjet me një person tashmë përbëjnë 41.6% të totalit në vend, dhe parashikohet që kjo përqindje të rritet në 45% deri në vitin 2040.

Megjithatë, jetesa vetëm ka edhe sfidat e veta sociale: një në katër persona që jetojnë vetëm raportojnë ndjenja të shpeshta vetmie, më shumë se mesatarja prej 16.3% në popullsinë e përgjithshme mbi 10 vjeç. Vetmia është veçanërisht e përhapur te të rinjtë nën 30 vjeç që jetojnë vetëm, ku 36% ndihen shpesh të vetmuar. Në grupmoshën mbi 65 vjeç, ky numër bie në 17.6%.

Gjithashtu, beqarët që jetojnë vetëm janë më të rrezikuar nga varfëria. Në vitin 2023, 29% e tyre ishin në rrezik nga varfëria, pothuajse dyfish më shumë se mesatarja e popullsisë së përgjithshme, transmeton albinfo.ch.

Zvicra mbetet liderja e inovacionit në Evropë për të tetin vit radhazi

Zvicra ka ruajtur pozicionin e saj si vendi më inovativ në Evropë për të tetin vit me radhë, sipas Tabelës së Rezultateve të Inovacionit të Komisionit Evropian, e publikuar të martën. Edhe pse rezultati i përgjithshëm i saj pësoi një rënie të lehtë krahasuar me vitin e kaluar, ai ishte ende i mjaftueshëm për ta mbajtur në krye të renditjes, shkruan Swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Raporti për vitin 2025 krahasoi performancën e 27 shteteve anëtare të Bashkimit Evropian dhe 12 vendeve të tjera evropiane në 32 tregues të inovacionit, duke përfshirë investimet në kërkim, teknologjinë dixhitale, bashkëpunimet ndërkombëtare dhe zhvillimin e talenteve.

Zvicra, së bashku me Suedinë, Danimarkën, Holandën dhe Mbretërinë e Bashkuar, zë një vend në pesëshen e parë. Jashtë Evropës, Koreja e Jugut është vlerësuar si vendi më inovativ globalisht.

Rënia e lehtë e Zvicrës këtë vit i atribuohet kryesisht një tkurrjeje në numrin e aplikimeve për dizajn, por raporti thekson se në disa fusha, si qasja në internet të shpejtë, vendi ka shënuar përmirësime të qarta, transmeton albinfo.ch.

Komisioni Evropian gjithashtu vlerëson Zvicrën për sistemin e saj të kërkimit, të cilin e konsideron si më tërheqësin në kontinent, falë bashkëpunimeve të forta ndërkombëtare, cilësisë së universiteteve dhe infrastrukturës së mirë shkencore.

Tabela e rezultateve është një instrument i rëndësishëm për të vlerësuar se si vendet evropiane po zhvillojnë ekosistemet e tyre të inovacionit dhe si pozicionohen në krahasim me njëra-tjetrën dhe me fuqitë globale, transmeton albinfo.ch.

Edhe në Lucern, pishina kufizon hyrjen për grupet turistike

Një nga resortet më të njohura buzë liqenit në Lucernë ka vendosur të kufizojë hyrjen për grupet turistike, veçanërisht gjatë orëve të pikut. Vendimi vjen pas shqetësimeve për sigurinë në ujë dhe sjelljen e zhurmshme të disa grupeve, përfshirë turistë nga Azia Lindore, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit të bërë nga pishina, grupet prej gjashtë ose më shumë personash nuk do të lejohen të hyjnë kur objekti është në kapacitet të plotë. Një paralajmërim i qartë në gjermanisht, anglisht dhe kinezisht është vendosur në faqen zyrtare të resortit, për të informuar paraprakisht vizitorët.

“Grupet papritmas zënë shumë hapësirë dhe janë përgjithësisht të zhurmshme,” deklaroi Rosie Bitterli Mucha, kryetare e bordit të drejtorëve të pishinës. Ajo shtoi se shumë nga vizitorët e huaj, veçanërisht nga Azia, kanë pak përvojë me notin në liqene të thella e të ftohta, gjë që ka sjellë një numër të lartë ndërhyrjesh të shpëtimit në të kaluarën.

Pamjet turistike të Lucernës, si Ura e Kapelës, qyteti i vjetër dhe panorama e liqenit me sfondin malor, e kanë kthyer këtë vend në një destinacion të kërkuar për grupe turistike, dhe pishina që ofron një pikëpamje perfekte për foto ka qenë pjesë e kësaj joshjeje, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, autoritetet e pishinës theksojnë se masa nuk ka të bëjë me diskriminim, por me menaxhimin e kapacitetit dhe sigurisë publike. “Është e rëndësishme për ne të mirëpresim turistët, veçanërisht,” theksoi Bitterli Mucha, “por duhet të ruajmë një ekuilibër për të gjithë mysafirët.”

Vendimi vjen pak ditë pasi komuna Jura e Porrentruy ndaloi përkohësisht hyrjen e qytetarëve të huaj në pishinën lokale, pas raporteve për sjellje të papërshtatshme, sidomos nga vizitorët francezë.

Masat kufizuese po bëhen gjithnjë e më të zakonshme në pishinat publike zvicerane këtë verë, teksa autoritetet përballen me sfida të reja në menaxhimin e turizmit masiv, ndërsa rritet numri i vizitorëve ndërkombëtarë, transmeton albinfo.ch.

Festivali “Mërgata”, në Fushë Kosovë: Verë, ritëm dhe shije

Nga data 15 korrik deri më 15 gusht 2025, në hyrje të parkut rekreativ “Pishat” në Sllatinë, Fushë Kosovë, po mbahet festivali dhe tregu veror “Mërgata”, një ngjarje që synon të bëhet atraksioni kryesor i verës për qytetarët dhe mërgimtarët që kthehen për pushime në Kosovë.

Për 30 net radhazi, festivali do të ofrojë performanca nga artistë të njohur të hip-hopit, RnB, muzikës qytetare, folklorike dhe pop, duke targetuar të gjitha grupmoshat, nga të rinjtë deri te familjet. Çdo natë do të ketë një artist kryesor, dy artistë lokalë dhe një DJ, për të siguruar një atmosferë festive dhe gjithëpërfshirëse.

Tregu veror me mbi 40 shtëpiza druri

Krahas muzikës, pjesë e festivalit është edhe tregu veror me mbi 40 shtëpiza druri, të cilat do të merren në shfrytëzim nga biznese lokale dhe rajonale për të ofruar pije dhe ushqime për vizitorët. Rreth 100 pjesëtarë stafi do të angazhohen nga bizneset pjesëmarrëse dhe mbi 10 nga ekipi organizues, duke u kujdesur për mbarëvajtjen e aktivitetit.

Infrastrukturë moderne dhe dekor veror ‘Eco Friendly’

Skena muzikore do të jetë e pajisur me teknologji profesionale dhe ekran LED për marketing dhe animacione festive. Hapësira e festivalit dhe shtëpizat e drurit do të dekorohen me ndriçim shumëngjyrësh dhe elemente verore ‘Eco Friendly’, për të ruajtur harmoninë me ambientin natyror të parkut “Pishat”.

Siguri e garantuar dhe marketing modern

Siguria e festivalit do të mbikëqyret nga kompani të specializuara, në bashkëpunim me institucionet lokale, për të garantuar një eksperiencë të sigurt për të gjithë. Ndërkohë, marketingu i festivalit do të realizohet nga kompania “Univers Studio”, e cila do të kujdeset për rrjetet sociale, kampanjat promovuese, xhirimet me dron, foto dhe video profesionale, si dhe shfaqjen e logove të sponsorëve në ekranin LED të skenës.

Pritshmëritë: mbi 100.000 vizitorë gjatë gjithë muajit

Sipas analizave të ekipit të marketingut, falë periudhës kur kthehen shumë mërgimtarë, strategjisë së marketingut dhe hyrjes falas, festivali dhe tregu veror “Mërgata” pritet të mbledhin mbi 3.500 pjesëmarrës çdo natë, duke e çuar numrin total të vizitorëve mbi 100.000 gjatë gjithë periudhës.

Distanca e afërt me qytetet Prishtinë, Fushë Kosovë, Lipjan, Drenas dhe Skenderaj është një tjetër arsye që i bën organizatorët të sigurt për një pjesëmarrje masive.

“Përmes performancave nga artistët më të mirë vendor, si dhe pijeve dhe ushqimeve nga shtëpizat tona të drurit, kemi menduar të ofrojmë një aktivitet të veçantë për mërgimtarët që vijnë nga e gjithë bota,” thotë Endrit Arifaj, menaxher kryesor i projektit.

Me një kombinim të muzikës, gastronomisë dhe atmosferës festive, “Mërgata” premton të kthehet në ngjarjen më të madhe verore të rajonit, duke e bërë verën në Fushë Kosovë edhe më të paharrueshme.

E refuzuan për shkak të shamisë, pas ankesave restoranti në Gjenevë ndryshon politikën

Një grua myslimane ka ngritur zërin pas një incidenti të ndodhur në një restorant të njohur në qendër të Gjenevës, ku ajo pretendon se iu mohua hyrja për shkak të shamisë që mbante në kokë. Ngjarja ka shkaktuar reagime të shumta në rrjetet sociale dhe ka ngritur shqetësime rreth diskriminimit fetar në hapësira publike, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Restoranti në Rue du Rhône, i njohur për pamjet e tij panoramike mbi liqenin e Gjenevës, i ishte referuar një “politike të brendshme” që ndalon “çdo mbulesë koke pa diskriminim”, si arsye për refuzimin. Por shumë përdorues të rrjeteve sociale postuan foto dhe video që tregonin klientë me kapele brenda lokalit, duke vënë në dyshim koherencën e kësaj rregulle.

“Jam thellësisht e lënduar dhe e trishtuar që diçka e tillë ndodh në një qytet ndërkombëtar si Gjeneva, ku duhej të mbroheshin të drejtat. Ndjej se ideologjia ekstremiste e krahut të djathtë po rritet pa pengesa. Unë do të vazhdoj të luftoj kundër saj,” deklaroi gruaja për televizionin publik RTS. Ajo ka paralajmëruar se do të ngrejë padi, me mbështetjen e një fondacioni privat që punon kundër racizmit anti-mysliman.

Fondacioni në fjalë e konsideron politikën e mëparshme të restorantit si të paligjshme dhe diskriminuese, duke theksuar se në Zvicër veshja e simboleve fetare është një e drejtë e garantuar, edhe në hapësira private të hapura për publikun.

Pas shpërthimit të debatit dhe kritikave publike, restoranti ka ndryshuar qëndrimin e tij. Në një deklaratë për RTS, menaxhmenti tha se politika për mbulesat e kokës është hequr dhe se nuk kanë pasur synim të diskriminojnë. Ata i kanë kërkuar falje zyrtarisht gruas së prekur nga incidenti, transmeton albinfo.ch.

Kthimi në shtëpi

Ka diçka të papërshkrueshme në momentin kur avioni zbret nga Cyrihu në Prishtinë, në tokën që të njeh. Në atë çast, çdo lodhje udhëtimi zhduket dhe zemra rreh më fort, jo nga frika, por nga mallëngjimi. Është ndjesia që vetëm kthimi në shtëpi mund ta sjellë. Dhe për qindra mijëra mërgimtarë shqiptarë në Zvicër e më gjerë, kjo ndjesi zgjat një verë të tërë, në Kosovë.

Pavarësisht sfidave politike, komunat e Kosovës kanë përgatitur agjenda të veçanta për mërgimtarët, për ata që janë ambasadorët më të mirë të vendit tonë në botë. Ata mbajnë lart emrin e Kosovës, promovojnë kulturën tonë dhe kontribuojnë me remitanca që e fuqizojnë ekonominë. Prandaj, pritja e tyre duhet të reflektojë vlerat tona më të mira: respektin, dashurinë dhe mikpritjen tradicionale.

Ky numër i veçantë i magazinës albinfo.ch është një homazh për ju, për ata që, edhe pse larg, nuk e kanë harruar kurrë nga kanë ardhur. Ju që, përtej sfidave të përditshme të jetës në mërgim, gjeni kohë dhe energji për t’u kthyer , jo vetëm fizikisht, por edhe emocionalisht  në vendin që ju formoi, duke sjellë me vete edhe kursimet tuaja për ta ndihmuar atdheun.

Në këtë numër sjellim gjithashtu informacione rreth festivaleve kryesore të kësaj vere në Kosovë. Nga Sunny Hill e PriFest në Prishtinë, te DokuFest në Prizren , këto ngjarje kulturore po bëhen pjesë e përvitshme e kalendarit veror. Prania e yjeve shqiptare të botës, si këngëtarja me famë ndërkombëtare Dua Lipa, e bën këtë verë edhe më të veçantë.

Kthimi nuk është vetëm vizitë. Është rigjetje. Është mbushje me ajrin e fshatit tënd, me zhurmën e rrugëve të qytetit, me përqafimet e familjarëve dhe shoqërinë që nuk plaket kurrë. Është rrënjë që thellohet e nuk thahet. Është gjithashtu një moment reflektimi: Si po ndryshon Kosova? Çfarë mund të japim më shumë? Si mund të bëhemi pjesë e zhvillimit të saj?

Në këtë edicion, do të gjeni informacione rreth aktiviteteve të organizuara nga komunat për mërgimtarët, si dhe ide për mënyrat se si mund ta shfrytëzoni më së miri kohën tuaj gjatë pushimeve verore në Kosovë. Qëllimi ynë është t’ju frymëzojmë dhe t’ju ftojmë të zbuloni bukuritë, potencialin dhe energjinë e qyteteve tona.

Kjo verë, edhe pse e shkurtër, është një kapitull i vlefshëm për të shkruar bashkërisht të ardhmen.

Faleminderit që po ktheheni. Faleminderit që nuk e harroni.

Në përmbyllje, pritja e diasporës nuk është thjesht një detyrë, është  edhe një mundësi për të forcuar lidhjet tona kombëtare dhe për të ndërtuar së bashku një Kosovë që di ta vlerësojë çdo qytetar të saj, kudo që ndodhet.

Mirë se vini në shtëpi!

 

 

Infermierët e huaj në Gjermani përballen me sfida gjuhësore dhe kulturore në punë

Infermierët dhe kujdestarët e huaj që punojnë në sistemin shëndetësor gjerman përballen me sfida të shumta, sidomos në mësimin dhe përdorimin e gjuhës gjermane teknike, si dhe në adaptimin me ndryshimet kulturore. Këto vështirësi ndikojnë jo vetëm në performancën e tyre, por edhe në marrëdhëniet me kolegët vendas, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas Agjencisë Federale të Punësimit, pjesa e infermierëve të huaj në Gjermani ka shënuar një rritje të ndjeshme në 10 vitet e fundit, duke arritur në 16 për qind të totalit në vitin 2023 dhe duke vazhduar të rritet. Megjithatë, shumë prej tyre fillojnë punën ndërsa ende mësojnë gjermanishten, gjë që krijon sfida të mëdha në komunikim dhe bashkëpunim.

Presidentja e Këshillit Gjerman të Infermierisë (DBfK), Christine Vogler, ka kërkuar vendosjen e standardeve të detyrueshme gjuhësore për infermierët, pasi aktualisht ato ndryshojnë shumë nga një land në tjetrin. Zëdhënësja e DBfK, Anja Hild, thekson se aftësitë gjuhësore janë thelbësore jo vetëm për ndarjen e informacionit mjekësor, por edhe për ndërtimin e marrëdhënieve të shëndetshme në ambientin e punës.

Një tjetër problem i rëndësishëm janë barrierat kulturore. Infermierët nga vende të tjera shpesh nuk e dinë që në Gjermani pjesë e detyrave të tyre janë edhe aktivitetet bazë të kujdesit ndaj pacientit, si ndihma në larje, ushqim dhe lëvizje. Kjo mund të krijojë keqkuptime dhe ndjenja demoralizimi, transmeton albinfo.ch.

Koudjo Johnson, menaxher i integrimit në Klinikën Ernst-von-Bergmann në Potsdam, thotë se shpesh infermierët me përvojë të specializuar nuk vendosen në pozicione që përputhen me kualifikimet e tyre, duke ndikuar negativisht në motivimin e tyre. Ai sugjeron që rekrutimi të bëhet bazuar në përvojën dhe aftësitë specifike, jo vetëm në nevojat urgjente të punës.

Sipas një studimi të DBfK, gati 80 për qind e infermierëve e pranojnë se punëtorët e huaj janë të domosdoshëm për funksionimin e sistemit shëndetësor gjerman, transmeton albinfo.ch.

Zvicra lëshon urdhër-arresti për tre hakerë pro-rusë

Zyra e Prokurorit të Përgjithshëm të Zvicrës (ZAP) ka lëshuar urdhër-arresti për tre anëtarë të dyshuar të grupit haker pro-rus “NoName”, si pjesë e një operacioni ndërkombëtar të koordinuar për çmontimin e këtij rrjeti kibernetik, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Grupi është përgjegjës për disa sulme DDoS (Distributed Denial-of-Service) ndaj institucioneve federale zvicerane gjatë viteve 2023 dhe 2024. Ndër faqet e prekura përfshihet edhe ajo e Parlamentit Zviceran, e cila u bë e padisponueshme në qershor 2023, në kohën kur Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky mbajti një fjalim video në Parlamentin Federal.

Sipas ZAP, sulmet kibernetike janë përsëritur edhe gjatë momenteve të tjera të rëndësishme politike dhe mediatike, si vizita e ish-Presidentit zviceran Alain Berset në Kiev (nëntor 2023), Forumi Ekonomik Botëror në Davos (2024 dhe 2025), Konferenca për Paqen në Ukrainë në Bürgenstock (qershor 2024) dhe Konkursi i Këngës në Eurovision në Bazel (maj 2025).

Hetimet, të udhëhequra nga Europol dhe me pjesëmarrjen e Policisë Federale Zvicerane (fedpol), identifikuan tre persona që besohet të jenë figura kyçe të grupit “NoName057(16)”. Për këta tre individë, që jetojnë në Rusi, janë hapur procedura penale dhe ZAP ka lëshuar urdhër-arresti ndërkombëtar, por procedurat do të pezullohen derisa ata të arrestohen, transmeton albinfo.ch.

Të martën u zhvilluan operacione të gjera policore në disa vende evropiane, ku u sekuestruan pajisje kompjuterike dhe u kryen arrestime. Në total u lëshuan shtatë urdhër-arreste ndërkombëtare, përfshirë ato për drejtuesit e grupit, njoftoi agjencia Eurojust. Deri tani, autoritetet zvicerane nuk kanë identifikuar ndonjë person të përfshirë brenda territorit të Zvicrës.

Grupi “NoName” rekrutonte anëtarë dhe koordinonte sulmet përmes një shërbimi mesazhesh, duke mobilizuar mbi 4.000 përdorues nga e gjithë bota për të ndërmarrë sulme ndaj faqeve të qeverive dhe institucioneve perëndimore.

Sulme të ngjashme janë regjistruar edhe në vende të tjera evropiane. Në Suedi u goditën faqet zyrtare dhe bankat gjatë zgjedhjeve, ndërsa në Holandë hakerët sulmuan infrastrukturën dixhitale gjatë samitit të fundit të NATO-s.

Autoritetet zvicerane kanë theksuar se siguria kibernetike mbetet një prioritet kombëtar, ndërkohë që bashkëpunimi ndërkombëtar është thelbësor për përballjen me kërcënimet gjithnjë në rritje nga aktorë shtetërorë dhe jo-shtetërorë, transmeton albinfo.ch.

Austri: Shembet ura për këmbësorë në Linz, dy persona plagosen rëndë

Një aksident i rëndë ndodhi të mërkurën në mëngjes në lagjen Auwiesen të Linzit, ku një kamion me vinç goditi një urë për këmbësorë, duke shkaktuar dëme të mëdha dhe plagosjen e rëndë të shoferit dhe pasagjerit, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Në momentin e përplasjes, një copë mbeturinash prej rreth 50 tonësh ra mbi kabinën e kamionit, duke bllokuar dy burrat që ndodheshin brenda. Të plagosurit, një 22-vjeçar dhe një 18-vjeçar nga lagjja Rohrbach, u operuan atë pasdite dhe u dërguan në spital me lëndime të rënda. Personeli i emergjencës arriti në vendin e ngjarjes rreth orës 09:15 të mëngjesit.

Për të siguruar vendin e aksidentit dhe për të kryer operacionin e shpëtimit, në vendngjarje u përdor një vinç i madh 220 tonësh, i cili ngriti pjesën e dëmtuar të urës për të krijuar hapësirën e nevojshme. Komandanti i zjarrfikësve të Linzit e përshkroi ndërhyrjen si shumë të rrezikshme për shkak të paqëndrueshmërisë së urës.

Fatmirësisht, në kohën e aksidentit asnjë këmbësor nuk ishte duke kaluar mbi urë, e cila lidh dy komplekse ndërtesash.

Në vendngjarje reaguan shpejt edhe ekipet e Kryqit të Kuq me automjete mjekësore dhe ambulanca, si dhe ekipe emergjente për kujdesin psikologjik, pasi disa kolegë të të lënduarve, dëshmitarë të aksidentit, kërkuan ndihmë, transmeton albinfo.ch.

Rritet pjesëmarrja në ngjarjet e vrapimit në Zvicër

Vrapimi po përjeton një bum të ri në Zvicër, me mbi 260.000 persona që morën pjesë në rreth 250 ngjarje vrapimi gjatë gjysmës së parë të vitit 2025, sipas të dhënave të publikuara nga Swiss Runners, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Dhjetë ngjarjet më të mëdha të sezonit panë një rritje prej 18 për qind në pjesëmarrje krahasuar me vitin e kaluar, duke mbledhur rreth 163.000 vrapues. Veçanërisht të ngarkuara ishin dy fundjavat e para të majit, kur u zhvilluan disa nga garat më të njohura në vend, si 20KM de Lausanne, Lucerne City Run, Grand Prix i Bernës dhe Maratona e Gjenevës. Në secilën nga këto fundjava u regjistruan rreth 60.000 pjesëmarrës.

Drejtori menaxhues i Swiss Running, Andreas Grüter, theksoi për agjencinë Keystone-SDA se kjo tendencë pasqyron një ndërgjegjësim gjithnjë në rritje për shëndetin. “Edhe të rinjtë nga mosha 20 deri në 30 vjeç po bëhen më aktivë në vrapim,” tha ai. “Ky ndryshim shihet edhe në garat me distanca të gjata, ku aspekti social, shëndeti dhe aktiviteti fizik janë faktorë kyç.”

Megjithatë, Grüter paralajmëron se rritja e vazhdueshme mund të përbëjë sfidë për organizatorët, të cilët tashmë po përballen me kufizime të kapacitetit në disa gara.

Për gjysmën e dytë të vitit, interesimi mbetet i lartë. Disa ngjarje janë të rezervuara plotësisht, ndërsa të tjera po thyejnë rekorde të regjistrimit. Për shembull, 4.000 vendet e nisjes për Maratonën Jungfrau në shtator janë tashmë të zëna, ndërsa mbi 10.000 vrapues janë regjistruar për garën Greifenseelauf në kantonin e Cyrihut, transmeton albinfo.ch.

Makina digjet në tunel, mbyllet autostrada A1

Rreth mesditës së së mërkurës, një veturë me qira ka marrë flakë brenda Tunelit Rosenberg në autostradën A1, duke shkaktuar një ndërhyrje të menjëhershme të zjarrfikësve, policisë dhe ekipeve të shpëtimit, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

“Rreth orës 12:36 kemi pranuar një raport për një veturë që po digjej në tunel,” tha zëdhënësi i policisë, Hanspeter Krüsi. Ai bëri të ditur se deri më tani nuk raportohet për persona të lënduar. Shoferi i veturës është nxjerrë në kohë nga tuneli me ndihmën e një automjeti tjetër.

Për shkak të incidentit, autostrada A1 në drejtim të St. Margrethen është mbyllur për qarkullim. Trafiku po devijohet përmes qytetit të St. Gallen, duke shkaktuar ndalesa dhe kolona të gjata.

Zjarri është vërejtur fillimisht nga kalimtarë të rastit. Një dëshmitar, një 68-vjeçar nga Uzwil, tregoi për një përvojë tronditëse teksa kalonte përmes tunelit në momentin e incidentit. “Ishim duke shkuar në spital kur pamë flakët. Tuneli ishte i mbushur me tym dhe u dëgjua një zhurmë e madhe. Ishte e frikshme,” tha ai.

Shkaku i zjarrit nuk dihet ende dhe autoritetet kanë nisur hetimet për të zbuluar rrethanat e incidentit. Autostrada do të qëndrojë e mbyllur deri në përfundimin e operacionit të shpëtimit dhe pastrimit, transmeton albinfo.ch.