Archives

Deputetja serbe: Serbia është vend i errësirës mediatike, zgjedhjeve të vjedhura dhe institucioneve të kapur

Posted on by Drin Reçica

Deputetja opozitare në Serbi i ka nisur një letër përfaqësuesve të OSBE/ODIHR-it duke u treguar realitetin e Serbisë dhe faktet mbi sjelljet e presidentit Vuçiq mbi qytetarët, mediat dhe aleancat me shtete autokrate si Bjellorusia.

Letra e plotë më poshtë:

Për Përfaqësuesit e OSBE/ODIHR

Ulvi Akhundlu dhe Raul Muresan

Të nderuar Zotërinj,

Mirë se vini në Serbi, një vend i errësirës mediatike, zgjedhjeve të vjedhura dhe institucioneve të kapur, duke u afruar çdo ditë më shumë me Bjellorusinë sesa me BE-në.

Tema e takimit që ju jeni ftuar ka të bëjë, siç thonë ata, për përpjekjet e vazhdueshme të aktorëve vendorë për t’iu përgjigjur rekomandimeve elektorale të ODIHR-it.

Megjithatë, ende nuk ka përparim apo përmirësim, asnjë përgjigje, sepse asnjë nga rekomandimet tuaja kryesore nuk është zbatuar. Qeveria ka injoruar detyrimet që dalin nga standardet ndërkombëtare dhe rekomandimet e ODIHR. Në vend të progresit, jemi dëshmitarë të vazhdimit të të njëjtave praktika, duke gërryer edhe më tej besimin e qytetarëve te zgjedhjet dhe institucionet.

Tani, ndërkohë që Serbia përballet me një krizë të rëndë politike dhe sociale, me një popullsi rebele të udhëhequr nga studentë që protestojnë për gati tre muaj në të gjithë vendin, duke kërkuar drejtësi dhe duke këmbëngulur që institucionet të bëjnë punën e tyre, dhe ndërsa opozita refuzon të marrë pjesë në zgjedhje të falsifikuara, qeveria po ju bën thirrje që t’i përsërisni rekomandimet tuaja edhe një herë.

Ne kishim një grup pune për përmirësimin e kushteve zgjedhore, i cili nuk arriti asgjë – asnjë propozim nuk u harmonizua dhe në fund u shkatërrua, pasi ishte thjesht një iluzion dhe manipulim që synonte t’i paraqiste publikut ndërkombëtar dhe të brendshëm se qeveria synon të përmirësojë kushtet zgjedhore.

Dështoi edhe përzgjedhja e anëtarëve të rinj të REM (Autoriteti Rregullator i Mediave Elektronike), pasi i gjithë procesi ishte i paligjshëm dhe opozita kërkon që të përsëritet. Të gjithë kandidatët e pavarur kanë tërhequr kandidaturat e tyre. Ndërkohë, nuk kemi asnjë REM funksional.

Hapësira mediatike mbetet e mbyllur dhe e njëanshme. Kanalet televizive të transmetuara në nivel kombëtar shërbejnë si mjete propagande për koalicionin qeverisës, ndërsa tabloidët synojnë këdo që mendon ndryshe. Në vend që të jetë zëri i të gjithë qytetarëve, transmetuesi publik RTS mbetet në shërbim të një partie të vetme politike.

Presidenti Vuçiq është shfaqur në televizionin kombëtar 352 herë në 365 ditët e fundit, ndërsa opozita ka pasur zero paraqitje.

Prandaj, unë ju pyes: kur do t’i shprehni qartë dhe me zë të lartë të gjitha këto, të cilat mund t’i shihni vetë? Dhe çfarë veprimesh do të ndërmerrni për të siguruar që rekomandimet kryesore të zbatohen pa vonesë? Pa këtë, raportet dhe rekomandimet tuaja mbeten thjesht fjalë në letër, ndërsa qeveria vazhdon të çmontojë demokracinë në Serbi.

Tatjana Pasic,

Anëtar i Komisionit për Çështje Kushtetuese dhe Legjislacion

Gjermani: Koncert nga Rona Nishliu për 17-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës

Posted on by Drin Reçica

Me rastin e 17-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës dhe 27-vjetorit të Epopesë së UÇK-së, ftoheni të merrni pjesë në koncertin e muzikës jazz me Rona Nishliu Quartet, përcjell albinfo.ch.

Rona Nishliu ka performuar në festivale prestigjioze, duke interpretuar me zërin e saj unik muzikën shqipe në Eurovision, si dhe në skena të tjera të ndryshme botërore.

Koncerti do të mbahet më datë 3 mars 2025 në Kesselhaus në Kulturbrauerei, Knaackstraße 97, 10435 Berlin, nga ora 19:00.

RSVP: Ju lutemi dërgoni konfirmimin e pjesëmarrjes deri më 28 shkurt 2025 në [email protected] (Luteni të konfirmoni emrat e shoqëruesve).Hyrja: falas

Dy artistët nga Kosova mirëpriten në Ambasadën e Kosovës në Gjermani

Posted on by Drin Reçica

Ambasadori Afrim Ajeti pati kënaqësinë e veçantë të pres në Berlin, Arbër Salihun, artist, muzikant, këngëtar dhe kompozitor nga Prishtina, i njohur ndryshe me emrin e tij artistik „La Fazani“, si dhe artisten, shkrimtaren dhe psikologen Likana Cana, përcjell albinfo.ch.

Arbëri dhe Likana kanë fituar fondin nga Bashkimi Europian “Culture Moves Europe”, ku përmes tij kanë pasur mundësinë të qëndrojnë për një kohë të shkurtër në Berlin dhe të krijojnë kontakte me artistë të ndryshëm, si dhe të thellojnë bashkëpunimet për projekte të ndryshme ndërmjet Berlinit dhe Prishtinës.

Aktiviteti kryesor që ata janë duke e organizuar është ngjarja kulturore “Telepathy Tunnel”, një koncert me artistë të jashtëzakonshëm si Ereza Rezi, La Fazani, Agona Shporta, Arbëreshë, me performancë nga Jehonë Jahaj, si dhe artistë të tjerë që do të mbahet me 22 shkurt 2025 në Prachtwerk në Berlin.

“Jemi gjithashtu të lumtur që raftet e bibliotekës tonë u pasuruan edhe me veprën „This is a Mirror“ nga autorja Likana Cana, i cili tani e tutje mund të gjendet në shitje edhe në libraritë e qytetit në Berlin”, thuhet në postimin e Ambasadës.

Alarmi nga Instituti i Shëndetësisë në SHBA: Rastet e demencës pritet të dyfishohen

Posted on by Alb

Rastet e demencës në Shtetet e Bashkuara pritet të dyfishohen nga tani deri në vitin 2060. Për qytetarët amerikanë mbi 55 vjeç, rreziku arrin në 42%, më shumë se dyfishi i vlerësuar më parë. Këto janë vlerësimnet e fundit të studimit të publikuara në “Nature Medicine”, që nëse rezultojnë të sakta do të përktheheshin në rreth gjysmë milioni raste të reja këtë vit, duke u rritur në një milion raste të reja në vit në vitin 2060, duke marrë parasysh plakjen progresive të popullsisë.

Analiza e re, e financuar nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë dhe e kryer nga disa institucione amerikane, si Universiteti Johns Hopkins, mori në konsideratë të dhënat e mbledhura nga Studimi Neurokognitiv i Rrezikut të Aterosklerozës në Komunitete (ARIC-NCS), i cili që nga viti 1987 ka monitoruar nga afër shëndetin vaskular dhe njohës të afro 16,000 pjesëmarrësve ndërsa plaken. Asnjë projekt tjetër nuk ka ndjekur shëndetin kardiovaskular të një grupi pacientësh afrikano-amerikanë për një periudhë kaq të gjatë kohore.

Nga viti 1987 deri në vitin 2020 kishte 3,252 pjesëmarrës që zhvilluan demencë. Rreziku për ata mbi 55 vjeç që të pësojnë këtë formë të përkeqësimit kognitiv ishte 42% (një rrezik mesatar midis 35% për burrat dhe 48% rrezik për gratë, të cilat janë më të prirura për të zhvilluar demencë, sepse jetojnë më gjatë). Shanset për të pasur demencë janë edhe më të larta për njerëzit afrikano-amerikanë dhe për ata me variantin gjenetik APOE4, i cili shoqërohet me një rrezik më të madh të sëmundjes së Alzheimerit, përcjell A2 CNN.

Studimet e kaluara kanë nënvlerësuar rrezikun e demencës për shkak të dokumentimit të dobët të sëmundjes në certifikatat shëndetësore dhe mbikëqyrjes së dobët të fazave të hershme të sëmundjes, veçanërisht në pakicat etnike, të cilët janë gjithashtu më të prekshëm nga kjo sëmundje për shkak të faktorëve socio-ekonomikë.

Rritja e numrit të rasteve të vlerësuara nga tani deri në vitin 2060 i atribuohet plakjes së popullsisë, 58 milionë amerikanë janë mbi 65 vjeç, por edhe faktorëve gjenetikë, prevalencës së lartë të hipertensionit, diabetit, obezitetit, dietës së pashëndetshme, mungesës së ushtrimeve dhe neglizhimit të shëndetit mendor.

 

Pse nuk duhet konsumuar çokolata para gjumit?

Posted on by Alb

Nëse keni probleme me gjumin, mund të jetë si shkak i një ushqimi të cilin mund ta keni ngrënë para gjumit, që përmban kafeinë.

Kafeina është një stimulues që gjendet në kafe, çaj dhe pije energjike, i njohur për aftësinë e saj për të na mbajtur vigjilentë duke stimuluar trurin dhe sistemin nervor.

Autoritetet shëndetësore britanike rekomandojnë shmangien e stimuluesve të tillë të paktën dy orë para gjumit për shkak të efekteve të tyre që nxisin zgjimin.

Megjithatë, pasi kafeina mund të qëndrojë në trup deri në pesë orë, mund të jetë e mençur ta shmangni atë shumë përpara se të planifikoni të flini.

Ndërsa largimi nga pijet me kafeinë si çaji ose kafeja para gjumit është e thjeshtë, është gjithashtu e rëndësishme të shmangni ushqimet që përmbajnë kafeinë, njëra ndër to është çokollata.

Ky ‘snack’ është i pranishëm në shumë ushqime dhe pije, kështu që rishikojeni atë. Llojet e ndryshme të çokollatës përmbajnë nivele të ndryshme të kafeinës.

Çokollata e zezë ka më së shumti, me 43 miligram për 100 gram, e ndjekur nga çokollata me qumësht me 20 miligram për 100 gram, ndërsa çokollata e bardhë nuk përmban kafeinë. Për ta parë këtë në perspektivë, një filxhan kafe mesatarisht përmban më shumë se 94 gram kafeinë.

Por kafeina nuk është i vetmi përbërës në çokollatë që mund të prishë gjumin tuaj.

Teobromina, një stimulues tjetër që gjendet në çokollatën e zezë që i jep asaj shijen e hidhur të veçantë, mund të kontribuojë gjithashtu në pagjumësinë së bashku me kafeinën. Çokollata e zezë, e cila përmban më shumë lëndë të ngurta kakao, ka përmbajtjen më të lartë të teobrominës, ndërsa çokollata e qumështit ka më pak dhe çokollata e bardhë aspak.

Kosovë: Arrestohen 3 shtetas të huaj, dyshohet se përfituan duke keqpërdorur kartela bankare

Posted on by Alb

Policia e Kosovës ka njoftuar se ka zhvilluar kontrolle në tri lokacione të ndryshme dhe ka arrestuar tre të dyshuar: dy shtetas turk dhe një maqedonas.

Ata dyshohet se kanë përfituar duke keqpërdorur kartela bankare të shtetasve të huaj dhe POS terminale të bankave vendore.

Ata dyshohen për veprën penale “Lëshimi i çeqeve pa mbulesë ose të rremë dhe keqpërdorimi i kartelave bankare apo të kreditit”.

Në lidhje me rastin, në cilësi të provave materiale janë gjetur dhe sekuestruar:

– POS terminale;

– Kartela bankare;

Vendpushimet e skive në Vaud po kërkojnë zgjidhje për të qetësuar skiatorët e stresuar nga turmat 

Posted on by Alb

Shpatet e Vaud janë të mbushura me njerëz gjatë kësaj jave pushimi shkollor. Ndërsa aksidentet nuk janë shtuar vitet e fundit, stresi i disa skiatorëve në pista është shumë real. Përballë kësaj ndjenje pasigurie, janë marrë disa masa për të lehtësuar bashkëjetesën mes “përdoruesve të borës”.

Gjithnjë e më shumë skiatorë ndihen nën presion kur janë në shpatet e mbushura me njerëz. “Unë përpiqem t’i shmang ata [skiatorët që janë shumë të shpejtë] dhe ndonjëherë kam pak frikë,” tha Théo, një skiator i ri, të enjten në lajmet e orës 19:30 në RTS.

Një snowboarder pajtohet: “Unë nuk mendoj se të gjithë po i kushtojnë shumë vëmendje. Ndonjëherë është paksa e komplikuar, të jetosh së bashku,” thotë ajo. Shpesh veçohet rritja e shpejtësisë, e nxitur nga pajisjet gjithnjë e më efikase.

Ndërsa sinjalistika përforcohet në kryqëzime dhe kthesa, filozofia e resorteve bazohet mbi të gjitha në përgjegjësinë e skiatorëve. “Politika në Zvicër është të ofrojë një minimum informacioni dhe sinjalistike në mënyrë që të mos ngatërrohen njerëzit,” shpjegon Willy Brand, menaxher i pistës dhe sigurisë në Télé Villars-Gryon-Les Diablerets. “Njerëzit duhet të shohin se çfarë po u vjen përpara dhe çfarë do të ndodhë”.

Përshtatja e terrenit për të reduktuar rreziqet është një strategji e rëndësishme, dhe disa resorte po shkojnë edhe më tej duke riformësuar shpatet për të kufizuar aksidentet. “Ne eliminuam një pjerrësi duke ndërtuar një rrugë dhe kemi ulur në mënyrë drastike numrin e aksidenteve në këtë kryqëzim qendror. Që nga fillimi i sezonit, nuk është regjistruar asnjë aksident i raportuar atje, ndërsa më parë ato ishin një dukuri e përditshme,” shpjegon Martin Deburaux, drejtor i Télé Villars-Gryon-Les Diablerets, duke iu referuar punës së kryer në Lacir. Për të përmirësuar sigurinë e perceptuar, zona të ngadalta janë ngritur gjithashtu në disa zona skijimi.

Në Villars, policia lokale gjithashtu ka monitoruar pistat për disa vite me qëllim që të inkurajojë skijimin më të respektueshëm. “Po mundohemi të sensibilizojmë sa më shumë”, shpjegon një oficer i policisë së Chablais Vaudois, i cili siguron se çdo ditë merr urime nga shumë skiatorë, veçanërisht nga familjet, për praninë e tyre në pista. Inteligjenca artificiale gjithashtu ofron zgjidhje.

Disa vendpushime po testojnë kamera të afta të ngadalësojnë automatikisht ashensorët e karrigeve në rast situatash të papërshtatshme. Një risi që mund të ndihmojë më të shqetësuarit të rifitojnë qetësinë në ashensorët e skive.

Biseda telefonike me të moshuarit në Zvicër, projekti kundër vetmisë

Posted on by Alb

Një në tre të moshuar në Zvicër është i vetmuar – ndonjëherë me pasoja negative për shëndetin e tyre. Ekspertët tani duan të lidhin njerëzit në një mënyrë të synuar.

Vetmia në pleqëri është tabu dhe e nënvlerësuar, thotë Pasqualina Perrig-Chiello. Ajo është presidente e shoqatës Connect, e cila synon të bashkojë ofertat për të luftuar vetminë. Është gjithashtu e rëndësishme të sensibilizohet publiku, ekspertët dhe politikanët për këtë çështje tha bashkëthemeluesi i shërbimit “let’s talk”.

Perrig ka qenë më parë profesor i psikologjisë së zhvillimit në Universitetin e Bernës dhe psikoterapist. Ajo thotë se vetmia kronike mund të çojë në një shëndet më të dobët fizik, mendor dhe njohës: “Bara e sëmundjes është e krahasueshme me konsumin e lartë të duhanit, obezitetin, mungesën serioze të stërvitjes dhe mbi të gjitha, vetmia kronike dyfishon rrezikun e sëmundjes Alzheimer”.

Prandaj, projektet kundër vetmisë mund të kontribuojnë që njerëzit të rriten shëndetshëm. Psikoterapistja Perrig, për shembull, ka qenë e përfshirë në projektin “Le të flasim”.

Është një shërbim bisedash telefonike që synon këdo që dëshiron të bëjë një bisedë. Zyra ndodhet në një ndërtesë zyre në një periferi të Bernës. Linjat telefonike janë të hapura nga ora nëntë e mëngjesit. Bisedat janë konfidenciale dhe anonime dhe kryhen nga vullnetarë të trajnuar – për 20 minuta.

Një nga vullnetarët, për shembull, u flet njerëzve që telefonojnë një ose dy herë në javë në linjën e përditshme telefonike të “Mal Reden”. Është e rëndësishme të gjesh një ekuilibër midis ndërtimit të besimit dhe mbajtjes së një distance të caktuar, thotë ajo. Edhe pse bisedat janë individuale, ka tema që përsëriten: humbja e kontakteve, për shembull, shqetësimet për familjen ose miqtë, vështirësitë në lagje.

Të vetmuar në fizioterapi?

Eve Bino kishte idenë për këtë shërbim telefonik falas. 49-vjeçari punonte si fizioterapist: “Për shumë klientë kam qenë i vetmi person kontaktues”. Ata donin të shkëmbenin ide dhe ajo nuk kishte shumë kohë. Më pas Bino lexoi për një ofertë në Gjermani: Përveç telefonit të përditshëm, ekziston edhe një tandem telefonik për njerëzit që duan të flasin me të njëjtin person. Ka edhe informacion për ata që janë në kërkim të kontakteve të tjera sociale. Së bashku me Sylviane Darbellay, Bino themeloi “mal reden” pesë vjet më parë.

Ata tani kanë ndërmjet 650 dhe 700 biseda në muaj me vullnetarët vetëm nëpërmjet telefonit të përditshëm. Bino thotë: “Një bisedë që është e vërtetë dhe tregon interes të vërtetë – dhe kjo është ajo që ne duam – mund të bëjë shumë mirë.” Oferta financohet përmes fondacioneve, donacioneve dhe kontributeve nga kantone të ndryshme gjermanishtfolëse zvicerane, si shtesë e ofertave të tjera.

Ekspozita “Gjergji në art” – një homazh artistik për heroin kombëtar 

Posted on by albinfo.ch

Në nderim të 620-vjetorit të lindjes së Heroit tonë Kombëtar, Gjergj Kastrioti – Skënderbeu, Shoqata “Gjergj Kastrioti” në Zvicër organizon ekspozitën artistike “Gjergji në art”, një ngjarje e veçantë që bashkon historinë, kulturën dhe krijimtarinë shqiptare në një përjetim të rrallë vizual dhe muzikor.

Data: 18 Maj 2025
Vendndodhja: Grampenweg 5, 8180 Bülach, Zvicër
Pritja e mysafirëve: nga ora 11:00
Fillimi i programit: në ora 13:00
Çmimi i hyrjes: Sipas dëshirës

Ekspozita do të sjellë:

  • Piktura – portrete dhe skena historike nga jeta e Skënderbeut
  • Skulptura – vepra që mishërojnë madhështinë dhe heroizmin e tij
  • Vizatime dhe grafikë – interpretim artistik i figurës së tij
  • Fotografi artistike – kompozime të frymëzuara nga kryeheroi ynë
  • Forma të tjera arti vizual – çdo krijim që nderon Skënderbeun

Një moment i veçantë i ngjarjes do të jetë koncerti recital i pianistit të mirënjohur Leutrim Aliji, i cili ndër të tjera do të interpretojë veprën ikonike të Çesk Zadesë, “Suitë Simfonike nga Skënderbeu” – një kompozim që ngërthen thellësisht shpirtin heroik të kombit shqiptar.

Kjo është një mundësi unike për të përkujtuar figurën madhështore të Skënderbeut përmes artit dhe muzikës, për të ndarë vlera të përbashkëta kulturore dhe për të përjetuar krenarinë tonë kombëtare në një atmosferë të denjë e frymëzuese.

Për më shumë informacion, ju lutemi na kontaktoni: [email protected]

Mob. 0754150020
Të gjithë janë të mirëpritur!

Macron kritikon Trumpin për shkak të ‘dobësisë’ ndaj Putinit

Posted on by Alb

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, tha se do të udhëtojë për në Uashington për të tentuar që ta bindë presidentin amerikan, Donald Trump, se interesat e tij janë në linjë me aleatët evropianë dhe se shfaqja e ndonjë dobësie karshi Vladimir Putinit të Rusisë do ta bënte më të vështirë që të merrej me Kinën dhe Iranin.

“Trumpin e njoh. E respektoj dhe besoj se ai më respekton mua”, tha Macron.

“Do t’i them atij: thellë, thellë, nuk mund të tregosh dobësi përballë presidentit Vladimir Putin. Kështu nuk jeni ju dhe kjo nuk është në interesin tuaj”, shtoi Macron gjatë përgjigjeve në pyetjet që iu parashtruan në mediat sociale.

Macron tha se pasiguria për mënyrën se si Trumpi po e trajton pushtimin trevjeçar rus të Ukrainës është shqetësuese për aleatët e SHBA-së, sepse ai mund të negociojë diçka që është e pamjaftueshme, por kjo gjithashtu po krijon pasiguri për Putinin dhe është diçka që duhet të përdoret për të ndihmuar në negociata.

“Fjala është pasiguria. Donald Trumpi krijon pasiguri te të tjerët sepse ai do të bëjë marrëveshje, kështu që Donald Trumpi duke krijuar pasiguri për Vladimir Putinin është një gjë e mirë”, tha Macron, duke shtuar se presidenti rus nuk e di se çfarë do të bëjë Trumpi dhe si mund të reagojë.

Macron pritet që të hënën të qëndrojë në Uashington, ku do të zhvillojë bisedime me Trumpin, teksa evropianët po synojnë që të kenë një rol kyç në negociatat për përfundimin e luftës në Ukrainë dhe po bisedojnë se si të ofrojnë garanci të sigurisë për Kievin nëse do të arrihet një armëpushim.

Konsumuan alkool të prodhuar fals në Turqi, shkon në 63 numri i viktimave

Posted on by Alb

Numri i vdekjeve pas konsumimit të alkoolit të falsifikuar në Ankara është rritur në 63, ndërsa 36 persona janë aktualisht në kujdes intensiv në spital, raportoi sot gazeta turke Haberler. Vazhdon hetimi i prokurorit për pijet alkoolike të prodhuara në distileri pa licencë.

Prokuroria e Lartë Publike në Ankara ka hapur një hetim dhe deri më tani janë arrestuar 30 persona.

Në dosjet e të dyshuarve për kontrabandë alkooli dhe “shkaktim i vdekjes me dashje të mundshme” janë shtuar edhe raportet toksikologjike nga Instituti i Mjekësisë Ligjore.

Siç raporton portali Millijet, për shkak të vdekjes së një numri të madh të personave të helmuar nga rakia false, ekspertët kanë vënë në dukje edhe një herë dëmin e alkoolit metil, i cili përdoret në prodhimin e alkoolit të falsifikuar.

Alkooli metil mund të shkaktojë një sërë problemesh të përhershme, serioze shëndetësore dhe madje të çojë në vdekje, paralajmërojnë mjekët.

Bien kërkesat e shqiptarëve për azil në BE

Posted on by Alb

Kërkesat e shqiptarëve për azil kanë rënë, në vitin 2024. Të dhënat e Eurostat, tregojnë se 6.8 mijë shtetas kërkuan mbrojtje ndërkombëtare në vendet e BE-së. Shifrat raportojnë një rënie me 21%, nga 2023, e madje shifra më e ulët në një dekadë.

Raporti tregon të dhënat për 11 muajt e vitit që lamë pas. Franca vijon të jetë destinacioni kryesor i azilantëve. Ishin 2100 shtetas që kërkuan mbrojtje ndërkombëtare në shtetin francez në 11 muajt e vitit, duke përbërë 31% të totalit të aplikimeve për në vendet e BE-së. Italia renditet e dyta me 1735 aplikime, ose 26% të totalit. E treta është Gjermania, me 1355 kërkesa, ose 20% të totalit. Shteti i katërt është Greqia, me 940 aplikime. Më pas renditen Belgjika (335) dhe Irlanda (165).

Për shumë shtetas nga vende të ndryshme të botës, azili nuk është më shpresa e tyre për një jetë më të mirë. Shifrat tregojnë rënie dhe në raport me vendet e tjera,

Në nëntor 2024, 75 045 aplikantë për azil për herë të parë (shtetas jo të BE-së) aplikuan për mbrojtje ndërkombëtare në vendet e BE-së, duke shënuar një rënie prej 14% krahasuar me tetorin 2024 (86 920) dhe një rënie prej 31% krahasuar me nëntorin 2023 (108 895).

Sirianët mbeten grupi më i madh i azilkërkuesve

Në nëntor 2024, sirianët mbetën grupi më i madh i njerëzve që kërkonin azil (11 565 aplikantë për herë të parë), të ndjekur nga venezuelianët (7 210) dhe afganët (5 880).

Gjithsej 2 820 të mitur të pashoqëruar aplikuan për azil për herë të parë në BE, ku shumica e tyre vinin nga Siria (860), Egjipti (395) dhe Afganistani (385).

Gjermania, Spanja, Italia dhe Franca morën 73% të aplikantëve për herë të parë

Gjermania (16 820), Spanja (14 925), Italia (11 620) dhe Franca (11 345) vazhduan të marrin numrin më të madh të aplikantëve për herë të parë për azil, duke përbërë 73% të të gjithë aplikantëve për herë të parë në BE/euronews

Tjetër incident ajror, avioni përfshihet nga flakët gjatë uljes së detyruar duke regjisruar dy viktima

Posted on by Alb

Një incident ajror ka ndodhur këtë të enjte në Rusi ku një avion i vogël ka bërë ulje të detyruar. Sipas Ministrisë së Emergjencave në Rusi, dy persona kanë humbur jetën gjatë uljes së detyruar të avionit i cili u përfshi më pas nga flakët.

Një ekip me gjashtë persona nga emergjencat dhe dy njësi pajisjesh u dërguan për asistencë në vendin e ngjarjes.

Në vendin e ngjarjes mbërriti edhe prokurori dhë një grup hetuesisht për incidentin e ndodhur në avionin Vans RV7.

Gjithashtu, një hetim në lidhje me incidentin ka nisur sipas nenit 263 të Kodit Penal për shkelje të rregullave të sigurisë së fluturimit dhe operimit të transportit ajror.

WhatsApp vjen me numër të madh të funksioneve të reja

Posted on by Alb

WhatsApp kohët e fundit po teston një numër të madh funksionesh të reja, dhe më të rejat na i zbulon përsëri WABetaInfo. Aplikacioni i njohur i mesazheve vazhdimisht sjell ndryshime dhe funksione të reja, të cilat fillimisht testohen përmes programit të tij eksperimental.

Më parë, kemi parë veçori të bazuara në inteligjencën artificiale, ndërsa disa të tjera thjesht kanë përmirësuar përvojën e përdoruesve. Tani, faqja WABetaInfo zbulon dy funksione që do ta bëjnë përdorimin e WhatsApp edhe më interesant.

WhatsApp po përgatit një seksion të ri në cilësimet e profilit, ku përdoruesit do të mund të shtojnë lidhje drejt rrjeteve sociale, duke e bërë më të lehtë lidhjen me të tjerët. Kjo veçori është vërejtur si në versionin Android, ashtu edhe në iOS të aplikacionit.

Funksioni i dytë i zbuluar ndihmon në zbulimin automatik të gjuhës në të cilën është shkruar një mesazh, duke e bërë më të lehtë përkthimin e tij.

Për momentin, nuk dihet saktësisht kur këto funksione do të jenë të disponueshme për të gjithë përdoruesit e WhatsApp, dhe as nëse do të jenë të qasshme vetëm për përdorim personal apo edhe për përdoruesit e biznesit.

Europol paralajmëron për kulte të dhunshme në internet që rekrutojnë të mitur

Posted on by Alb

Agjencia e zbatimit të ligjit të Bashkimit Evropian, Europol, lëshoi ​​sot një paralajmërim në lidhje me rrjetet kriminale që përdorin kujdesin kibernetik për të nxitur akte terroriste dhe dhunë.

“Grupet shënjestrojnë, kryesisht fëmijët dhe të rinjtë e cenueshëm dhe i detyrojnë ata drejt akteve ekstreme dhune”, sipas një raporti të agjencisë.

Grupet janë si kulte, pasi ato janë të organizuara rreth liderëve karizmatikë dhe përdorin mashtrime dhe mjete të tjera për t’i bërë ndjekësit e tyre të binden dhe të bëhen të varur nga grupi.

“Anëtarët duhet të ndajnë video që tregojnë dhunë ekstreme ose seks”, tha agjencia, duke shtuar se sa më shumë përmbajtje të ndajnë anëtarët, aq më lart renditen në grup.

“Këto grupe ekstremiste kriminale ose të dhunshme konkurrojnë kundër njëri-tjetrit për të ndarë përmbajtjen më të dhunshme”, tha ai.

“Përhapja e përmbajtjes ekstreme shërben si një mjet për të desensibilizuar njerëzit e cenueshëm, me qëllim thyerjen e normave shoqërore dhe normalizimin e dhunës ndaj të miturve të korruptuar dhe t’i drejtojë ata drejt dhunës së ardhshme”, tha Europol në një deklaratë, në Hagë.

Ai tha se autoritetet e BE-së kishin identifikuar raste kur anëtarët kishin shkaktuar lëndime të rënda dhe vrasje.

Këto akte shpesh lidheshin me komunitetet me lidhje të dhunshme ekstremiste të krahut të djathtë.

“Udhëheqësit e tyre mbrojnë kolapsin e shoqërisë moderne përmes akteve të terrorit, kaosit dhe dhunës, duke përhapur ideologji që frymëzojnë të shtëna masive, bomba dhe akte të tjera terrorizmi”, tha Europol.

Europol tha se viktimat kërkohen në platformat e lojërave, shërbimet e transmetimit ose mediat sociale.

“Objektivat më të preferuar janë veçanërisht të miturit vulnerabël midis 8 dhe 17 vjeç – veçanërisht LGBTQ+, pakicat racore dhe ata që luftojnë me probleme të shëndetit mendor, si depresioni dhe idetë për vetëvrasje”, thuhet në deklaratën e Europol.

Kardinali italian paralajmëron, ka gjasa që Papa Françesku të dorëhiqet

Posted on by erezzaademi

Një kardinal Italian ka paralajmëruar se Papa Françesku mund të japë dorëheqjen nëse shëndeti i tij përkeqësohet më tej.

Ish-kreu i departamentit të çështjeve kulturore të Vatikanit, Gianfranco Ravasi, ka ngritur këtë mundësi pasi papa 88-vjeçar kaloi ditën e tij të gjashtë në spital duke luftuar me pneumoni në të dy mushkëritë.

Sipas tij, ai ka qenë gjithmonë “vendimtar” dhe la të kuptohet se ai mund të tërhiqej vullnetarisht si kreu i Kishës Katolike Romake nëse shëndeti i tij kufizonte aftësinë e tij për të përmbushur detyrat.

Kardinali tha se Papa Françesku ka një tendencë për të luftuar, por nëse ai nuk ishte më në gjendje të komunikonte në një “mënyrë të menjëhershme, prerëse dhe vendimtare”, ai mund të konsiderojë dorëheqjen, transmeton albinfo.ch.

“Unë mendoj se ai mund ta bëjë këtë sepse ai është një person që është mjaft vendimtar në zgjedhjet e tij”, tha kardinali Ravasi në një intervistë me rrjetin radio italian RTL.

“Ai ka pasur gjithmonë tendencën për të luftuar dhe për të reaguar, dhe kjo është gjithashtu një zgjedhje legjitime, sepse ka qenë në gjendje të përballojë udhëtime në kushte shumë të vështira dhe sfiduese, si ai në Lindjen e Largët,” tha kardinali Ravasi, duke iu referuar udhëtimit rraskapitës prej 20,000 miljesh të Papës vitin e kaluar në Indonezi dhe Papua Guinenë e Re.

Ku do të paguani më shumë dhe ku më pak qira, në Zvicër?

Posted on by erezzaademi

Nëse po pyesni se si çmimi i akomodimit tuaj krahasohet me qiratë e tjera në pjesë të ndryshme të Zvicrës, shifrat e reja zbulojnë përgjigjen.

Një gjë në lidhje me qiratë zvicerane është e padiskutueshme: ndërkohë që ato mund të jenë më të lira në zonat rurale dhe në zona të tjera që nuk janë afër qendrave urbane, ato shpesh ndodhen përmes çatisë (pa qëllim të lojërave) në qytetet kryesore.

Detajet e qirave bazuar në vendndodhjet gjeografike janë zbuluar në një studim të ri nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Të dhënat janë të vitit 2023, por janë publikuar në shkurt 2025, që do të thotë se këto shifra janë ende relevante edhe sot, transmeton albinfo.ch.

Çfarë tregojnë ato?

Me pak fjalë, të dhënat zbulojnë se 2.4 milionë familje në Zvicër (61 për qind) jetojnë në banesa me qira ose bashkëpunuese.

Kantonet Basel-City (83 për qind) dhe Gjenevë (78 për qind) kanë përqindjen më të lartë të banesave me qira, ndërsa Valais (42 për qind) dhe Jura (44 për qind) kanë përqindjen më të ulët.

Shumica e qiramarrësve janë kryesisht persona beqarë (45 për qind) dhe familje ‘çift’ me ose pa fëmijë (43 për qind).

Pavarësisht nga madhësia, qiraja mesatare neto në vitin 2023 (përfshirë të gjitha banesat) ishte 1,451 franga në nivel kombëtar, zbuloi FSO.

Qiratë më të larta për rajon u gjetën në kantonet Zug (1,931 franga), Cyrih (1,722) dhe Schwyz (1,695).

Gjeneva (1,529), Nidwalden (1,528), Bazel-Country (1,489), Aargau (1,456) dhe Lucerne (1,452) janë gjithashtu mbi mesataren kombëtare për sa i përket qirave, shkruan thelocal.

Çmimet më të ulëta, nga ana tjetër, janë në Jura (981 franga), e ndjekur nga Neuchâtel (1,070) dhe Valais (1,206).

Këto janë qiratë mesatare të përgjithshme, por çfarë ndodh me qiratë bazuar në madhësinë e banesës?

Për qëllimet e këtij studimi, janë shqyrtuar banesat me tre dhe katër dhoma, që do të thotë përkatësisht dy ose tre dhoma gjumi.

Zug vjen në krye, me qiranë mesatare prej 2,006 frangash, e ndjekur nga Cyrihu (1,804), Schwyz (1,756) dhe Nidwald (1,620).

Për krahasim, një apartament i kësaj madhësie në Gjenevë jepet me qira për 1559 franga; në Vaud (1,581); Basel-City (1,544); Bazel-Shteti (1,540); Aargau (1511); dhe Graubünden (1,462).

Të gjitha këto çmime janë shumë mbi mesataret në krahasim me disa kantone – për shembull në Jura (1,018).

Qiratë bien midis dy “ekstremeve” (më të shtrenjta dhe më të lira) në pjesën më të madhe të pjesës tjetër të Zvicrës, duke përfshirë Friburgun (1,359), Bernën (1,358), Valais (1,322) dhe Ticino (1,312).

Çfarë tjetër del nga ky studim?

Ndërsa fokusohet më së shumti te qiratë, studimi përfshin gjithashtu disa statistika se kush zotëron pjesën më të madhe të banesave me qira në Zvicër.

Në mënyrë tipike, pronat e banimit janë në pronësi të individëve privatë, subjekteve korporative si bankat ose kompanitë e sigurimeve, biznese të tjera si zhvilluesit e pasurive të paluajtshme, si dhe bashkitë ose kooperativat.

Ndërsa numrat ndryshojnë sipas kantonit, shumica dërrmuese e banesave me qira janë në duar private.

Kjo përqindje është më e larta në Uri (afërsisht 70 përqind) dhe më e ulëta në Gjenevë (22.9 përqind).

Përqindja në pronësi të subjekteve publike, kooperativave, apo kompanive të ndërtimit/agjencive të pasurive të paluajtshme që kanë ndërtuar shtëpinë, është më e vogla nga të gjitha në të gjitha kantonet.

Austria më afër krijimit të qeverisë, ndërsa marrëveshja e buxhetit merr formë

Posted on by erezzaademi

Me një marrëveshje financiare tashmë të vendosur, Austria është një hap më afër një qeverie të re. Por cilat sfida mbeten dhe si mund të ndikojë kjo në politikat e ardhshme?

ÖVP e qendrës së djathtë dhe SPÖ e qendrës së majtë thuhet se kanë arritur një marrëveshje për buxhetin e Austrisë, një hap i madh drejt formimit të një qeverie së bashku, raportojnë mediat austriake.

Ndërsa ata nuk kanë nënshkruar ende zyrtarisht një marrëveshje koalicioni, duke rënë dakord mbi politikat financiare sugjeron se ata janë në atë rrugë.

Austria përballet me një mungesë buxheti prej 18 miliardë eurosh gjatë shtatë viteve të ardhshme, duke e bërë politikën financiare një nga pikat më të vështira të negociatave, transmeton albinfo.at. Sipas ORF, palët kanë vendosur të shmangin një procedurë deficiti të BE-së, të vendosin taksa të reja për bankat dhe kompanitë e energjisë dhe të bëjnë shkurtime shpenzimesh nëpër ministri të ndryshme.

Çfarë ka në marrëveshjen e buxhetit ÖVP-SPÖ?

Plani përfshin shkurtime shpenzimesh, taksa të reja dhe ndryshime politikash për të balancuar financat e Austrisë.

Raportet nga Kleine Zeitung dhe Der Standard thonë se marrëveshja përfshin një taksë bankare më të lartë, e cila do të rritet me 350 milionë euro në vit për 2025 dhe 2026 përpara se të vendoset në 50 milionë euro në vit. Tatimi mbi fitimin e kompanive të energjisë, i cili ishte gati të skadonte, do të zgjatet për të gjeneruar 200 milionë euro të tjera.

Masat e tjera përfshijnë shkurtimin e 1 miliard euro të shpenzimeve qeveritare, heqjen e pagesës sociale të Klimabonus dhe rritjen e kontributeve të sigurimit shëndetësor të pensionistëve nga 5.1 përqind në 6 përqind.

Një taksë e re për rizonimin e shitjeve të tokës pritet të sjellë 200 milionë euro në vit, ndërsa norma më e lartë e tatimit prej 55 për qind për të ardhurat mbi 1 milion euro do të mbetet në fuqi pas vitit 2025..

Ndryshimet në sistemin e lejes arsimore të Austrisë janë përfshirë gjithashtu. Programi ekzistues, i cili lejoi punonjësit të merrnin leje të zgjatur për arsimim të mëtejshëm me mbështetje financiare, do të zëvendësohet me një version më të rreptë që i kushton qeverisë dukshëm më pak.

Sistemi aktual ka kushtuar rreth 500 milionë euro në vit, por sipas planit të ri, kjo do të reduktohet në rreth 150 milionë euro në vit. Negociatat e mëparshme midis ÖVP dhe FPÖ e ekstremit të djathtë kishte rezultuar në një fund të sistemit.

Pse kjo marrëveshje ka rëndësi?

Kjo marrëveshje buxhetore e bën më të mundshëm një koalicion ÖVP-SPÖ.

Politika financiare ishte një pikë e madhe pengesë, me ÖVP që rezistonte ndaj taksave më të larta dhe SPÖ që shtynte për më shumë të ardhura nga bankat dhe korporatat. Marrëveshja për një taksë stabiliteti për bankat dhe një taksë e tepërt mbi fitimin tregon se të dyja palët kanë bërë lëshime.

Sipas Kleine Zeitung, palët kanë negociuar edhe ndarjen e posteve ministrore, duke sugjeruar se bisedimet kanë shkuar përtej politikave financiare.

Çfarë është ende në rrugën e një koalicioni?

Edhe me një marrëveshje buxhetore, mbeten disa pengesa përpara se të arrihet një marrëveshje zyrtare e koalicionit. ÖVP dhe SPÖ kanë një histori mosbesimi politik dhe disa brenda SPÖ, veçanërisht në Burgenland dhe Styria, nuk janë të bindur se ky partneritet është masa e duhur.

Një koalicion midis të dyve do të kishte vetëm një shumicë me një vend në Këshillin Kombëtar, duke ngritur shqetësime nëse do të ishte mjaftueshëm i qëndrueshëm për të qeverisur në mënyrë efektive.

Ata mund të kenë nevojë të negociojnë mbështetjen nga NEOS ose të Gjelbërit për të marrë politikat kryesore përmes Parlamentit.

Ndërkohë që dakordimi për politikat financiare është një hap i madh, negociatat për rolet e lidershipit dhe politikat më të gjera janë ende në vazhdim. Udhëheqësit e partisë, Christian Stocker dhe Andreas Babler do të informojnë Presidentin Alexander Van der Bellen të enjten, por është e paqartë se kur do ta shpallin publikisht marrëveshjen.

Çfarë ndodh më pas?

Nëse ÖVP dhe SPÖ arrijnë një marrëveshje përfundimtare së shpejti, Austria mund të ketë një qeveri të re deri në fillim të marsit. Megjithatë, ORF raportoi se negociatat po ndodhin ende pas dyerve të mbyllura, me të dyja palët që mbajnë të fshehta detajet derisa gjithçka të zgjidhet.

Nëse nuk bien dakord, Austria mund të përballet me zgjedhje të reja, duke shtuar pasigurinë politike që është zvarritur që nga zgjedhjet e shtatorit 2024. Për momentin, marrëveshja e buxhetit sinjalizon se Austria mund të jetë në rrugën e duhur për një tjetër koalicion të madh, duke sjellë së bashku dy partitë kryesore të vendit në pushtet.

Filmi zviceran me dy aktorë shqiptarë – në Berlinale, në Ditën e Pavarësisë së Kosovës

Posted on by albinfo.ch

Më 17 shkurt, pikërisht në ditën që shënon përvjetorin e shpalljes së Kosovës shtet të pavarur, në festivalin e madh të filmit Berlinale u shfaq premiera botërore e filmit zviceran “Heldin” (Heroina), në të cilin dy aktorë shqiptarë, Albana Agaj dhe Ridvan Murati luajnë role të rëndësishme.

“Në filmin e ri të Petra Volpes “Heldin” unë luaj rolin e zonjës Osmani, një grua e fortë, e emancipuar që drejton biznesin e saj me të shoqin. Kur burri duhet të shkojë në spital për një operacion, ajo e shoqëron atë”, shprehet Albana Agaj për albinfo.ch., lidhur me filmin.

“Takimi me regjisoren Petra Volpe gjatë audicionit ishte një moment magjik për mua. Më ftuan për një rol që nuk plotësonte klishetë e zakonshme, por tregonte një grua që kishte gjetur veten në këtë vend. Bëhet fjalë, pra, për një grua që është e pavarur, i heq frikën të shoqit dhe kujdeset për gjithçka,” thotë tutje ajo.

“Mirënjohja ime më e thellë shkon për Petra Volpe, e cila sjell në ekranin e madh personazhe të tilla femërore, si zonja Osmani, e cila nuk është stereotip, por përfaqëson një të vërtetë të rëndësishme. Si një aktore me rrënjë kosovare e cila ka studiuar aktrimin në Zvicër në Universitetin e Arteve në Bernë, kjo do të thotë shumë për mua”, vazhdon zonja Agaj.

Screenshot

Në këtë film të rëndësishëm, me peshë shoqërore, roli i zonjës Osmani ka marrë një rëndësi politike për mua personalisht. Është një rol i vogël, por për mua me shumë kuptim, në një film të rëndësishëm me një regjisore të mrekullueshme dhe një ekip të mrekullueshëm, dhe këtë do ta marr me vete si një eksperiencë shumë të veçantë, thotë Albana për albinfo.ch.

Fakti që premiera botërore u bë në Berlinale më 17 shkurt, në festën e Pavarësisë së Kosovës, sigurisht që ishte shumë i këndshëm edhe për mua dhe familjen time”.

Filmi bën fjalë për një ambient të ngarkuar spitali, ku infermierja Floria punon me shumë pasion dhe profesionalizëm në kirurgji në një spital zviceran. Kur Floria fillon turnin e saj atë ditë, një koleg mungon në repartin plotësisht të zënë dhe me staf të pamjaftueshëm. Me gjithë ritmin e vrullshëm, Floria kujdeset për një nënë të sëmurë rëndë dhe një plak që pret urgjentisht diagnozën e tij me po aq kujdes dhe përvojë sa ajo e pacientit privat me të gjitha kërkesat e tij të veçanta. Por më pas ajo bën një gabim fatal dhe ndërrimi kërcënon të dalë krejtësisht nga kontrolli. Fillon një garë nervore kundër kohës.

Albana Agaj është aktore e diplomuar e teatrit, e cila prej disa vitesh krijon artin e saj në teatro të ndryshme në Zvicër në Gjermani, Austri e gjetiu.

E lindur në vitin 1982 në Prishtinë dhe e ardhur në Zvicër me familjen në moshën 11 vjeçare, Albana në vitin 2007 ka mbaruar studimet për aktrim në Shkollën e Lartë të arteve në Bernë. Nga viti 2008 deri në vitin 2012 ajo është angazhuar si aktore në teatrin “Theater an der Ruhr” (Mühlheim, Gjermani).

Ndërsa Ridvan Murati, nga Gjilani, ka mbaruar Aktrimin në Fakultetin e Arteve në Prishtinë. Publiku i gjerë e njeh Muratin kryesisht si aktor të serialeve të realizuara në Kosovë. Ai, prej tashmë shumë vitesh jeton në Zvicër, ku dhe punon në një teatër në Bazel.

Premiera gala në prani të regjisores Petra Volpe jepet të shtunën, më 22 shkurt 2025, me fillim në orën 20:15 në kinemanë Arthouse Le Paris, Cyrih.

 

Gjithçka që duhet të dini për kufijtë e Zvicrës

Posted on by erezzaademi

Në shkurt, qeveria e Zvicrës miratoi një mocion të komisionit parlamentar për të forcuar kontrollet në kufijtë e saj. Por çfarë do të thotë në të vërtetë fjala “kufi” në kontekstin zviceran?

Përpara se kufijtë zviceranë siç i njohim sot të vinin në ekzistencë, ata ishin formësuar dhe riformuar shumë herë për shkak të luftërave, perandorive mbretëruese dhe aleancave politike në ndryshim.

Fuqitë e huaja, duke përfshirë Perandorinë Romake, Habsburgët dhe Savojat, ndër të tjera, përcaktuan kufijtë e Zvicrës gjatë historisë, derisa morën formën e tyre përfundimtare në pjesën e fundit të shekullit të 19-të, transmeton albinfo.ch.

Linjat ndarëse të paprekshme

Nëse shikoni hartën e Evropës sot, mund t’ju duhet një xham zmadhues për të gjetur Zvicrën, e vendosur në veri të Italisë, në lindje dhe juglindje të Francës, në jug të Gjermanisë dhe në perëndim të Austrisë dhe principatës së Lihtenshtajnit.

Në përgjithësi, Zvicra ndan një kufi 1,935 km të gjatë me këto pesë vende – kryesisht në tokë (duke përfshirë malet), por edhe nëpërmjet liqenit të Gjenevës (me Francën), liqenit të Konstancës (me Gjermaninë dhe Austrinë) dhe liqenit Maggiore dhe Lugano (me Italinë).

Si ndahet ky kufi gati 2000 km i gjatë?

Zvicra ndan kufirin më të gjatë (rreth 800 km) me fqinjin e saj jugor, Italinë. Kantonet e Ticino, Valais dhe Graubünden shtrihen të gjitha përgjatë kufirit zvicerano-italian.

Më pas në gjatësi (600 km) është kufiri me Francën, i ndarë nga kantonet e Gjenevës, Vaud, Jura, Neuchâtel, Valais dhe Bazel.

Kufiri 362 km i Zvicrës me Gjermaninë ndahet nga Bazel, Cyrih, Aargau, Schaffhausen, Thurgau dhe St. Gallen.

St. Gallen dhe Grubünden kufizohen me Austrinë (180 km), si dhe me Lihtenshtajnin (41.3 km).

Sa vendkalime ka midis Zvicrës dhe vendeve të tjera?

Midis Zvicrës dhe Gjermanisë ka 86 kufij tokësorë dhe 11 lidhje të transportit publik.

Midis Zvicrës dhe Francës ka 95 kalime tokësore me makinë dhe 14 me tren ose tramvaj.

Mes Zvicrës dhe Italisë: 30 kufij tokësorë dhe shtatë shërbime me transport publik.

Ndërmjet Zvicrës dhe Austrisë: 13 kalime rrugore dhe një me tren.

Midis Zvicrës dhe Lihtenshtajnit: 10 kalime rrugore dhe një me tren.

(Mos harroni se kalimet e liqenit midis vendeve ju kërkojnë gjithashtu të mbani një pasaportë ose kartë identiteti).

Sa njerëz kalojnë kufirin çdo ditë?

Rreth 2.2 milionë njerëz mesatarisht kaluan një kufi tokësor në ditë midis Zvicrës dhe njërit prej fqinjëve të saj në vitin 2021, shkruan thelocal. Shumica dërrmuese e këtyre kalimeve, qofshin në Zvicër ose jashtë Zvicrës janë me rrugë, ndërsa pjesa tjetër me hekurudhë.

Në vitin 2021, autostrada Chiasso në Ticino ishte pika kufitare individuale që pa më shumë kalime.

Por kufiri “më i ngarkuar” është me Francën ku qindra mijëra kalojnë çdo ditë, duke përfshirë 220,000 që kalojnë nga Franca për të punuar në Zvicër çdo ditë.

Sa e lehtë është të kalosh kufirin nga Zvicra në vendet fqinje (dhe anasjelltas)?

Zvicra si dhe të gjitha vendet që e rrethojnë janë anëtarë të zonës Shengen, që do të thotë se kanë hequr kontrollet në kufijtë e tyre të ndërsjellë.

Prandaj, kontrollet janë sporadike dhe të rastësishme (megjithëse ato mund të jenë më të forta tani që Këshilli Federal dëshiron të forcojë kontrollet kufitare).

Shumë varet edhe nga politikat e shteteve fqinje.

Gjermania, për shembull, kishte vendosur kontrolle kufitare në vitin 2024; ato duhej të përfundonin në mes të marsit, por qeveria po i zgjat me gjashtë muaj.

Prandaj, mund t’ju kërkohet të paraqisni pasaportën ose kartën e identitetit kur të mbërrini në Gjermani, por jo domosdoshmërisht kur të ktheheni. Zvicra (por edhe kjo mund të ndryshojë, sipas rregullave të reja të qeverisë zvicerane).

Gjithashtu, edhe nëse nuk kontrollohen hyrje-daljet tuaja përmes kufirit zviceran, ju përsëri jeni të detyruar të deklaroni dhe të paguani tatimin për çdo mall me vlerë mbi 150 franga që po sillni në Zvicër.

Dhe këtu janë disa fakte interesante për kufijtë e Zvicrës:

Kufiri i ‘hapur’ me Lihtenshtajnin

Ndërsa kontrollet kur kaloni në ose nga Italia, Franca, Gjermania dhe Austria janë të rralla (por mund të ndodhin), nuk ka asnjë ndërmjet Zvicrës dhe Lihtenshtajnit.

Ju mund të vozitni ose të ecni përpara dhe mbrapa përmes kufirit plotësisht të hapur; në fakt, në varësi të vendit ku kaloni, mund të mos ketë as shenja, kështu që nuk e dini nëse jeni në Zvicër apo Lihtenshtajn, pasi zonat rurale në të dyja duken pothuajse të njëjta.

Kjo mund të jetë një nga arsyet pse ushtria zvicerane u ngatërrua për vendndodhjen e tyre dhe ‘pushtoi’ Lihtenshtajnin në tre raste.

‘Derdhja’ e kufijve

Shumica e kufijve zviceranë janë të mirëpërcaktuar; nëse shikoni hartën, do të shihni se ku është.

Sidoqoftë, Zvicra ka gjithashtu territore të huaja – të ashtuquajturat “enklava” – brenda kufijve të saj.

Njëra është një enklavë gjermane, Büsingen, në kantonin e Schaffhausen, dhe tjetra është italiane, Campione, brenda Ticino.

Këto ‘enklava’ mund të jenë konfuze edhe për zyrtarët e qeverisë.

Për shembull, për katër vjet, nga viti 2018 deri në vitin 2021, qeveria zvicerane ofroi mbështetje financiare prej 60,000 frangash për një organizatë sportive në Büsingen.

Sipas raporteve të mediave, Zyra Federale e Sportit (FOSPO) kishte dhënë grante që synonin të promovonin programet sportive të të rinjve në Zvicër në vendin e gabuar: me sa duket, “zyrtarët federalë mendonin se Büsingen ishte një komunë zvicerane”.

Sikur të shikonin hartën, do ta dinin se qyteti ndodhet në rajonin Baden-Württemberg të Gjermanisë, i cili, në mbrojtjen e tyre, ndodhet afër Zvicrës.

Në nëntor 2022, megjithatë, “FOSPO vuri re se Büsingen në të vërtetë i përkiste Gjermanisë”, raportoi gazeta Schaffhauser Nachrichten, e cila shpërtheu historinë.

Zyra u dërgoi një letër klubeve sportive në fjalë, duke u thënë atyre se për shkak se janë në territorin gjerman, nuk do të kenë më të drejtë për mbështetje financiare nga Zvicra.

Zhvendosja e kufijve

Në të kaluarën, kufijtë u zhvendosën sipas tekave politike të fqinjëve të Zvicrës.

Por në shekullin e 21-të, ky fenomen është për shkak të shkaqeve natyrore.

Rasti në fjalë është kufiri i Zvicrës me Italinë, ku akullnajat në tërheqje, të cilat tani po zvogëlohen me një ritëm më të shpejtë se më parë për shkak të ngrohjes globale, i detyruan të dy vendet të rishikojnë një pjesë të kufirit të tyre të përbashkët.

Kur do të mund të formohet Qeveria e re e Kosovës?

Posted on by erezzaademi

Të supozojmë se jemi rreth mesit të muajit mars, kur pritet të përfundojë saga e numërimit dhe e certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare të 9 shkurtit në Kosovë.

Atëherë nis sfida e re – ajo e formimit të Qeverisë.

Sipas njohësve të çështjeve politike, situatë më të paparashikueshme sesa kjo aktuale në Kosovë nuk ka pasur prej vitesh.

Asnjëra parti nuk ka regjistruar fitore bindëse për të formuar e vetme Qeverinë, ndërsa bashkimi i forcave këtë herë duket proces i ndërlikuar.

Cilat janë procedurat përpara?

Presidentja Vjosa Osmani duhet të thërrasë mbledhjen konstituive të Kuvendit të Kosovës, e cila duhet të mbahet më së largu 30 ditë pas certifikimit të rezultatit zyrtar zgjedhor nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ).

Kjo mbledhje konsiderohet e mbyllur vetëm pasi të jenë zgjedhur kryetari dhe nënkryetarët e Kuvendit.

Në bazë të rezultateve preliminare, kryetari i Kuvendit do t’i takojë Lëvizjes Vetëvendosje (LVV), e cila ka fituar më së shumti vota. Por, nëse kjo parti nuk e propozon dikë për kryetar, procesi do të ngrijë në vend.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës na rikujton që, nëse kjo ndodh, nuk do të ishte hera e parë:

“Bazuar në praktikën e vitit 2014, kur procedura e konstituimit të institucioneve kishte zgjatur gjashtë muaj – atëkohë Gjykata Kushtetuese nuk ka përcaktuar afat ligjor, as kushtetues, se brenda çfarë periudhe është i obliguar subjekti fitues i zgjedhjeve që të propozojë një kandidat për kryetar të Kuvendit”.

Sipas tij, nëse nuk do të ketë aktgjykim tjetër të Kushtetueses, procesi mund të zvarritet deri vitin e ardhshëm, kur të skadojë mandati i presidentes, dhe të mbahen zgjedhje të jashtëzakonshme.

Më 2014, procesi ishte zhbllokuar vetëm kur Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) kishte braktisur bllokun e atëhershëm opozitar, dhe i ishte bashkuar Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) në koalicion qeveritar.

Pse mund të krijojë bllokadë LVV-ja?

Partia e kryeministrit aktual, Albin Kurti, mund t’i zvarrisë proceset nëse nuk arrin të formojë koalicion të qëndrueshëm për të përmbyllur ciklin e formimit të institucioneve.

Por, nëse kryetari i Kuvendit zgjidhet, atëherë nisin tiktaket e orës për afatet tjera.

Presidentja e vendit obligohet që të nominojë partinë fituese të zgjedhjeve si mandatare për formimin e Qeverisë.

Ndonëse as këtu nuk ekziston një afat i saktë, vendimet në fuqi përcaktojnë që procesi duhet të zhvillohet “sa më parë që të jetë e mundur”.

“Unë pres që sapo presidentja të nominojë kandidatin që propozohet nga Lëvizja Vetëvendosje, i njëjti do të jetë i obliguar që brenda një afati prej 15 ditësh ta propozojë para Kuvendit përbërjen e kabinetit qeveritar”, ka sqaruar Cakolli.

Kabineti duhet t’i sigurojë votat e 61 deputetëve brenda këtij afati. Por, nëse kjo nuk ndodh, presidentja është e obliguar që brenda 10 ditëve t’i ftojë në konsultim edhe një herë partitë politike, edhe të vendosë, sipas diskrecionit të saj, për mandataren e re, nëse ajo ia dëshmon se i ka numrat për të formuar Qeverinë.

Edhe mandatarja e ardhshme duhet t’i ketë 15 ditë kohë që t’ia paraqesë Kuvendit përbërjen e kabinetit qeveritar.

Nëse Qeveria nuk formohet as pas 40 ditësh, presidentja duhet të shpallë dekretin për zgjedhjet e reja, që duhet të mbahen dyzet ditë prej shpalljes së vendimit.

Cili është skenari më i mundshëm?

Sipas Cakollit, asnjëra prej partive nuk po duket që ka as ndonjë nguti, dhe as ndonjë interes për formimin e institucioneve:

“Në njërën anë, LVV-ja duket se do ta ketë tejet të vështirë gjetjen e partnerëve në mesin e partive shqiptare, për shkak se, të paktën, në bazë të rezultateve të deritashme, nuk e ka një partner të tillë dhe vetëm me parti minoritare joserbe nuk mund ta formojë Qeverinë. Besoj që do ta ketë tejet të vështirë, dhe si rrjedhojë do të tentojë që të bllokojë formimin e institucioneve përmes mosemërimit të kandidatit për kryetar Kuvendi”.

Partitë opozitare do të mund të kenë sfidë tjetër, nëse supozojmë se do të kryhet çështja e kryetarit të Kuvendit.

“Ato do ta kenë problem çështjen e presidentit – e cila menjëherë do të jetë në muajin mars dhe prill të vitit të ardhshëm – pasi LVV-ja, me 47 deputetë, sa i ka në bazë të projeksioneve të tanishme, mund ta bllokojë sërish zgjedhjen e presidentit dhe të shkaktojë zgjedhje të parakohshme”, ka vlerësuar Cakolli.

Partitë mund të mos kenë gatishmëri për të lëvizur përpara, sepse, sipas Cakollit, bëhet fjalë për sfidën e sigurimit të votave, por edhe kërkesat e faktorit ndërkombëtar që mund të peshojnë ndaj Qeverisë së re.

Kush do të mund ta formonte një Qeveri më stabile?

Cakolli ka thënë se përvoja nga zgjedhjet e vitit 2021 ka treguar se as edhe një Qeveri me 68 deputetë nuk ka qenë e mjaftueshme për kalim të projektligjeve në mënyrë efikase.

“Për një skenar më solid nevojitet një koalicion mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe partive shqiptare”, ka pohuar ai, duke përmendur si më të mundshëm një bashkim mes LVV-së dhe PDK-së, edhe për shkak të votave që duhen për pozitën e presidentit të ardhshëm.

Në diskutime partiake e jashtë tyre ekzistojnë edhe plot skenarë, dhe thuhet se po bëhen edhe plot matematika tjera./REL

Trump ultimatum Zelenskyt për marrëveshjen për mineralet e ralla

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump i ka dhënë ultimatum presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky për “ringjalljen” e marrëveshjes për mineralet e rralla.

Sipas njoftimit, deklarata e Trumpit për ringjalljen e marrëveshjes për mineralet e rralla vjen pasi tensionet mes tij dhe Zelenskyt janë rritur dhe pasi SHBA-ja dhe Rusia zhvilluan bisedime paqeje pa Ukrainën në Arabinë Saudite dhe Trump e quajti Zelenskyn diktator.

Shtytja për një marrëveshje për të cilën Ukraina mund të mos pranojë mund të vonojë përparimin e negociatave të paqes, shkruan Newsweek.

“Unë mendoj se do ta ringjall atë. E dini, ne do të shohim se çfarë do të ndodhë, por unë do ta ringjall atë ose Zelensky mund të mos jetë më shumë i lumtur”, deklaroi Trump teksa shtoi se SHBA-të “po ia dalin shumë mirë me Rusinë” dhe se mund të arrihet një marrëveshje me Moskën për të “ndaluar vrasjen e miliona njerëzve të tjerë potencialisht, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, kjo deklaratë vjen pasi Zelensky hodhi poshtë marrëveshjen, e cila kërkonte t’u jepte kompanive amerikane 50 për qind të pronësisë së depozitave të mineraleve të rralla të Ukrainës.

Trump kohët e fundit kishte shtyrë marrëveshjen dhe më parë kishte deklaruar se ai dëshiron “ekuivalentin e 500 miliardë dollarëve minerale të rralla” në këmbim të ofrimit të vazhdueshëm të ndihmës nga SHBA.

Presidenti ukrainas e hodhi poshtë marrëveshjen, duke argumentuar se ajo “nuk është gati ta mbrojë interesin e Ukrainës” dhe nuk ofron asnjë garanci sigurie. Zelensky që atëherë ka udhëzuar ekipin e tij të punojë në hartimin e një kundërpropozimi ndaj marrëveshjes së Trumpit, i cili përfshin garanci të qarta sigurie dhe lejon ende qasjen e SHBA-së në depozitat e saj minerale.