Autoritetet mbyllin rrugën Grand-St-Bernard për shkak të ortekëve

Pas një orteku që ndodhi në rrugën Grand-St-Bernard (A21) të enjten, tuneli që lidh kantonin Valais me Italinë do të mbyllet për të gjithë trafikun derisa të vlerësohet dëmi dhe të garantohet siguria e përdoruesit, përcjell albinfo.ch.

“Mbyllja e këtij tuneli ndërpret përkohësisht lidhjen me Italinë”, tha Zyra Federale e Rrugëve (ASTRA) në një deklaratë për shtyp, duke shtuar se një tjetër rrugë drejt atij vendi, Simplon Pass (A9), është gjithashtu e mbyllur, shkruajnë mediat zvicerane.

Gjatë reshjeve të dendura të borës, që përfshinë të gjithë kantonin e Valais, një ortek u shkaktua në tunelin Toules në rrugën Grand-St-Bernard, i cili ndodhet përballë hyrjes së tunelit Grand-St-Bernard.

“Hetimet fillestare kanë treguar se tuneli ka disa dëmtime. Ky dëm duhet të vlerësohet më tej,” sipas ASTRA.

Megjithatë, për shkak të rrezikut të mbetur të ortekëve në zonë, tuneli do të qëndrojë i mbyllur deri në një njoftim të dytë.

13 kilometra bllokim trafiku përpara tunelit Gotthard

Një bllokim trafiku 13 kilometra i gjatë u formua në anën veriore të tunelit Gotthard, në mëngjesin e sotëm, transmeton albinfo.ch.

Për shkak të mbingarkesës, një autokolonë ka ndodhur midis Erstfeld dhe Göschenen në kantonin Uri.

Humbja e kohës është aktualisht deri në dy orë e 10 minuta, siç raporton Touring Club Switzerland (TCS) në aplikacionin TCS.

Për më shumë – Këtu

Mira Murati me hapin e radhës në krijimin e “Thinking Machines Lab”

Mira Murati ka kohë që ka filluar të ndërtojë ekipin për startup-in e saj të ri në fushën e inteligjencës artificiale, duke rekrutuar një numër inxhinierësh dhe studiuesish nga kompani të mëdha si OpenAI, Character AI dhe Google DeepMind, transmeton albinfo.ch.

Ajo ka hedhur hapin e radhës në karrierën e saj me krijimin e “Thinking Machines Lab” – një iniciativë ambicioze në fushën e inteligjencës artificiale, përcjell albinfo.ch.

Nisma “Thinking Machines Lab” synon të krijojë teknologji të avancuar AI me ndikim të gjerë në industri të ndryshme, duke përfshirë shëndetësinë, arsimin dhe sigurinë kibernetike.

Kjo iniciativë është një tjetër dëshmi e fuqisë dhe ndikimit në rritje të shqiptarëve në skenën globale të teknologjisë, me Mira Muratin që vazhdon të jetë një frymëzim për brezin e ri të inovatorëve.

“Kosovë, po largohem. Jo sepse dua, por sepse më detyrove”

Ikja e të rinjve nga Kosova është një dukuri që po vazhdon ende edhe në vitin 2025, përcjell albinfo.ch.

Mundësia e punësimit për të rinjtë në fushën që ata duan, shpeshherë është e vështirë.

Këtë realitet e rrëfen edhe Kushtrim Gjinovci, i riu nga Skenderaj, i cili ka vendosur t’i japë fund përpjekjes për të ndërtuar një të ardhme në vendlindjen e tij.

Përmes profilit të tij në rrjetet sociale, ai ka thënë se po largohet nga Kosova, jo nga dëshira e tij, por nga detyrimi.

“Kosovë, po largohem. Jo sepse dua, por sepse më detyrove. Po iki nga toka që më rriti, më mësoi të dua, të ëndërroj, të shpresoj – por që nuk më dha mundësinë t’i realizoj ato ëndrra. Kosova ime, e dashur dhe e dhimbshme, sa herë kam pritur që të ndryshosh, që të bëhesh vend i mundësive dhe jo i padrejtësive, vend i punës e jo i lidhjeve, vend i meritës e jo i miqësive. Kam pritur, duruar, shpresuar… derisa shpresa filloi të bëhet plagë. E di që nuk jam i pari që largohet. Por çdo ikje është një humbje – për ty, për ne, për të ardhmen”, ka shkruar Gjinovci.

Po ashtu, ai tha se ka tentuar disa herë të ndërtojë një jetë në vendlindjen e tij, por përpjekja e tij tashmë ka mbaruar.

“Kam dashur të ndërtoj jetën këtu. Të kontribuoj, të qëndroj pranë familjes, të jetoj me dinjitet. Por më mësove që këtu nuk mjafton të jesh i dijshëm, i ndershëm dhe punëtor. Më mësove që ëndrrat këtu kanë afat skadimi. Po largohem me zemrën e rënduar, por me kokën lart. Sepse kam bërë gjithçka që kam mundur – kam mësuar, kam punuar, kam duruar. Tani është koha të mendoj për të ardhmen time, larg teje, ndoshta për herë të fundit. Kjo nuk është urrejtje. Është zhgënjim. Dhe zhgënjimi është formë dashurie që nuk ka gjetur kthim”, ka shkruar tutje Gjinovci.

Tutje ai u shpreh se Kosova i dha emrin atij, por jo edhe të ardhmen.

“Lamtumirë Kosovë, ti që më dhe emrin, por nuk munde të më japësh të ardhmen. Ti që më mësove të dua tokën, por ma shkele mundësinë për të ecur mbi të me dinjitet. Po shkoj… me një valixhe shprese dhe me një zemër që dhemb për ty, më shumë se për veten. Unë, biri yt i lodhur… por gjithmonë i yti!”, është shprehur Gjinovci.

https://www.facebook.com/share/p/14z66Ns3ES/?mibextid=wwXIfr

 

Njihuni me familjen që la Zvicrën për të jetuar në Kosovë

Pas shumë vitesh jetesë në Zvicër, një familje shqiptare nga Kosova është kthyer për të jetuar në fshatin Henc, afër Sllatinës, transmeton albinfo.ch.

Bëhet fjalë për familjen Sllamniku, nga e cila janë shprehur se ka qenë ëndërr e kamotshme e tyre për t’u kthyer në Kosovë.

Qendresa, bashkë me burrin e saj, Liridon Sllamniku, dhe fëmijët e tyre, po ia dalin mirë të jetojnë edhe në Kosovë me bizneset e tyre.

Qendresa tregon se disa vite më parë e kishte në mendje kthimin në Kosovë dhe investimin në profesionin e saj.

Ajo, bashkë me familjen e saj, vendosën për t’u kthyer nga Gjeneva në fshatin Henc të Kosovës.

Ajo ka studiuar në universitetin “Ouvrière de Genève”, ka marrë disa diploma dhe trajnime të njohura nga Federata Zvicerane, ka përvojë 14 vjet punë në farmaci dhe 10 vjet në estetikë.

Ajo ka një kohë që ka hapur Institutin “Swiss Aesthetic Training” dhe shprehet se është shumë e kënaqur me punën dhe jetesën në Kosovë. /Albinfo.ch.

Erdhi për pushime nga Austria, humb jetën i riu shqiptar në një aksident

Raportohet se një person ka vdekur si pasojë e një aksidenti që ka ndodhur mes një veturë dhe një motoçiklete në fshatin Terstenik të Drenasit, transmeton albinfo.ch.

Raportohet se viktima është rreth 25-vjeç, me inicialet A.M.

Thuhet se mërgimtari  kishte ardhur  për pushime në Kosovë nga Austria.

Lajmin për aksidentin e ka konfirmuar Flora Ahmeti, zëdhënëse për media në Policinë e Kosovës për rajonin e Prishtinës.

Ahmeti ka thënë se edhe një person tjetër është lënduar nga aksidenti, viktima dhe i lënduari të dy ishin në motoçiklet kur ndodhi e gjithë ngjarja. /Albinfo.ch.

Lepuri futet në motor të aeroplanit, bëhet ulje emergjente

Aeroplani Boeing 737-800 me 153 pasagjerë dhe gjashtë anëtarë të ekuipazhit, në fluturim nga Denveri drejt Edmontoni, u detyrua të bëjë ulje emergjente, pasi, sipas të gjitha gjasave, një lepur i futur në motor shkaktoi zjarr.

Incidenti ndodhi pak pasi aeroplani ishte ngritur nga Denveri drejt Edmontoni në Kanada. Aeroplani u kthye me siguri dhe u ul në Denver, pa të lënduar, njoftoi kompania ajrore në një deklaratë. United Airlines bëri të ditur se ka shumë gjasa që bëhet fjalë për një “përplasje me një kafshë të egër”.

Në internet janë shfaqur pamje në të cilat dëgjohen pasagjerë të shqetësuar në aeroplanin e United Airlines, në fluturimin 2325, teksa bërtasin “zjarr”. Pasagjeri Scott Wolff tha në një intervistë për emisionin Good Morning America: “Dëgjuam një goditje të fortë dhe ndjemë një dridhje të fuqishme. Fluturimi vazhdoi ngjitjen”.

“Herë pas here nga motori dëgjohej një shpërthim dhe dukej një flakë e madhe që dilte prapa tij. Të gjithë në avion filluan të panikosen”, shtoi Wolff.

Sipas ABC News, në një incizim audio nga sistemi LiveATC është dokumentuar momenti kur ekuipazhi kërkon kontroll të aeroplanit për një zjarr të mundshëm në motor, dhe më pas merr informacionin se një lepur me shumë mundësi ishte futur në motor. Piloti raportohet të ketë thënë se “lepuri në motorin numër dy – kjo do ta shpjegonte gjendjen”.

Pas uljes emergjente, pasagjerët vazhduan udhëtimin drejt Edmontoni me një avion tjetër. Administrata Federale e Aviacionit të SHBA-së (FAA) konfirmoi se ekuipazhi raportoi “përplasje me një kafshë gjatë ngritjes”. Një zëdhënës shtoi se “FAA do të zhvillojë një hetim”, përcjell albinfo.ch.

Përplasjet e aeroplanëve me kafshë, veçanërisht me zogj, nuk janë të rralla. Sipas një raporti të FAA-së, në vitin 2023 janë raportuar pothuajse 20 mijë raste të tilla. Në rastet më të rënda, nga viti 1988 deri në 2023 në SHBA, përplasjet me kafshë të egra kanë shkaktuar vdekjen e 76 personave dhe shkatërrimin e 126 aeroplanëve.

VIDEO:

https://youtu.be/bMEZAh1mRmA

 

 

Prodhuesit e makinave elektrike në një udhëkryq

Në një moment kyç për industrinë e makinave elektrike, prodhuesit e këtij sektori përballen me një situatë të pasigurtë. Pas një periudhe të jashtëzakonshme rritjeje, si ajo e Tesla-s, ku aksionet u rritën me 45% për shkak të ndikimit të Elon Musk në fushatën presidenciale të Donald Trump, tashmë ka një kthesë të papritur. Lufta tregtare që ka nisur SHBA-të ka goditur shumë biznese, përfshirë edhe Tesla-n, e cila ka përjetuar një rënie të konsiderueshme aksionesh.

Sipas të dhënave të fundit, në vetëm dy ditë, Tesla ka përjetuar një rritje të papritur prej 23% që ka vijuar me një rënie të menjëhershme prej 7.3%. Ky është një shembull i pasigurisë dhe paqëndrueshmërisë që karakterizon gjithë tregun. Kjo ka ndodhur për shkak të politikave ekonomike të Trump, që kanë sjellë ndikime të mëdha, veçanërisht për Tesla-n, e cila ka pasur një rënie prej 38% që nga fillimi i vitit, përcjell albinfo.ch.

Për më tepër, një tjetër masë e fundit që Trump ka marrë, ka ndikuar edhe në çmimin e makinave të importuara, me Tesla-n që mund të përfitojë nga një tarifë 25% për produktet e tilla. Kjo mund të nxisë një rritje të kërkesës për makinat e saj, duke e bërë atë një alternativë më tërheqëse për konsumatorët.

Ndërkohë, Tesla është duke pritur publikimin e raporteve të saj financiare më 22 prill. Fitimet e pritura për aksion janë më të ulëta krahasuar me tremujorin e mëparshëm, por një rezultat i papritur mund të nxisë një rritje të çmimit të aksioneve. Në fund të fundit, edhe pse lufta tregtare dhe paqëndrueshmëria e tregut paraqesin një sfidë të madhe, shumë analistë besojnë se Tesla ka mundësinë të rikthehet në nivele më të larta në të ardhmen.

Maqedoni: Çmimet e ushqimeve rriten dukshëm në prag të Pashkëve

Para festave të Pashkëve, çmimet e produkteve të konsumit janë rritur ndjeshëm, duke shkaktuar shqetësim te qytetarët, të cilët po përballen me një ngarkesë të madhe financiare. Sipas disa qytetarëve, çmimet e produkteve ushqimore janë dyfishuar, duke bërë që disa produkte tradicionale për Pashkë, si mishi i qengjit, të shndërrohen në një luks të papërballueshëm.

“Çdo ditë çmimet po rriten, tani për Pashkë presim një rritje të pensioneve, por çmimet janë bërë të pakontrollueshme,” tha një qytetar. Ndërkohë, të tjerë theksuan se, edhe pse ka një rritje të çmimeve, kjo është bërë një praktikë e zakonshme për festat.

Bisedimet me tregtarët në Tregun e Gjelbër zbulojnë se disa produkte janë shtrenjtuar deri në 40%, sidomos perimet dhe pemët, me domatet që kaluan nga 130 në 200 denarë. Qytetarët shprehen se kjo sjellje e tregtarëve, që shfrytëzojnë festat për të rritur çmimet, është një praktikë e padrejtë, që do të thotë se shumica e familjeve nuk mund të përballojnë një tryezë tradicionale të Pashkëve.

Përgatitja e një sofre tradicionale tani kushton shumë më tepër se vitin e kaluar. Analizat tregojnë se një darkë tradicionale për Pashkë tani mund të arrijë deri në 1210 denarë, një rritje me 310 denarë krahasuar me vitin e kaluar, raporton Alsat, përcjell albinfo.ch.

Çmimet e produkteve të zakonshme, si mishi i freskët, patatet, lakra dhe vezët janë rritur ndjeshëm, duke krijuar një ndjenjë të pasigurisë dhe shqetësimi për shumë qytetarë. Pasiguria ekonomike është shtuar në prag të festave, duke theksuar se, ndërsa festat duhet të jenë një mundësi për bashkëndarje, ato janë shndërruar në një mundësi për fitim të paarsyeshëm për tregtarët.

Rritja e çmimeve në prag të Pashkëve është një temë e diskutueshme, e cila ka nxitur kritika dhe shqetësim te qytetarët, të cilët shpresojnë për një ndërhyrje të shtetit në kontrollin e çmimeve.

 

Trump shqyrton mbylljen e 30 ambasadave dhe konsullatave amerikane në botë

Administrata e presidentit Donald Trump ka filluar shqyrtimin e një plani ambicioz për të mbyllur rreth 30 ambasada dhe konsullata amerikane në të gjithë botën, një hap që mund të shërbejë për të zvogëluar praninë e qeverisë federale jashtë territorit të Shteteve të Bashkuara, si pjesë e një nisme për të optimizuar burimet dhe për të reduktuar shpenzimet. Ky informacion u bë i njohur nga një raport i CNN, transmeton albinfo.ch.

Sipas burimeve të Departamentit të Shtetit, një dokument i brendshëm që përmban rekomandimet e nënsekretarit të Shtetit, sugjeron mbylljen e dhjetë ambasadave dhe shtatëmbëdhjetë konsullatave, shumica e të cilave ndodhen në Evropë dhe Afrikë. Ambasadat e mundshme për mbyllje përfshijnë ato në Maltë, Luksemburg, Lesoto, Republikën e Kongos, Republikën e Afrikës Qendrore dhe Sudanin e Jugut. Po ashtu, disa konsullata të rëndësishme, përfshirë ato në Francë, Gjermani, Mbretërinë e Bashkuar dhe Afrikën e Jugut, janë gjithashtu pjesë e listës.

Për më tepër, ndërsa dokumenti përmend mundësinë e transferimit të disa përgjegjësive diplomatike në misionet e tjera afër këtyre vendeve, ende nuk është e qartë nëse sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka miratuar këto ndryshime.

Në përpjekje për të zvogëluar praninë e SHBA-së në disa rajone, plani sugjeron gjithashtu krijimin e “posteve të lehta” të stilit FLEX në disa misione, të cilat do të kenë staf dhe përgjegjësi të kufizuara. Kjo mund të përfshijë gjithashtu konsolidimin e mbështetjes konsullore në misione më të mëdha, si ato në Japoninë dhe Kanadanë.

Pavarësisht spekulimeve mbi këtë plan, zëdhënësja e Departamentit të Shtetit, Tammy Bruce, ka refuzuar të komentojë për detajet e dokumentit të brendshëm. Ajo u sugjeroi gazetarëve që të ndjekin zhvillimet nga Shtëpia e Bardhë dhe presidentin Trump, ndërkohë që administrata e tij punon për planin buxhetor të ardhshëm.

4 të vdekur nga tragjedia në Itali ku u këput teleferiku që transportonte turistë

Një teleferik që transportonte turistë në jug të Napolit është shembur pasi një kabllo është këputur, duke vrarë të paktën katër persona dhe duke plagosur një, thanë zyrtarët.

Shërbimi italian i shpëtimit malor po i përgjigjet aksidentit në Monte Faita, në qytetin Castellammare di Stabia, raporton Euronews, përcjell albinfo.ch.

Operacionet e shpëtimit, të cilat zhvillohen në një lartësi prej rreth 1200 metrash, pengohen nga moti i keq dhe mjegulla, e cila e ndërlikon më tej komunikimin.

Aksidenti ndodhi vetëm një javë pasi destinacioni u rihap për sezonin.

Shqipëri: Së shpejti kamerat inteligjente zëvendësojnë policët, gjobat do të vijnë me foto

Kryeministri Edi Rama njoftoi se këtë vit do të nisë përdorimi i kamerave inteligjente për monitorimin e qarkullimit rrugor, në kuadër të programit “Smart City”. Sistemi do të vendoset fillimisht në qendrat e qarqeve dhe pranë shkollave, duke eliminuar nevojën për praninë fizike të policëve në rrugë.

Shkeljet e rregullave të qarkullimit do të identifikohen në kohë reale dhe çdo gjobë do të shoqërohet me fotografi të momentit të shkeljes, transmeton albinfo.ch.

Së bashku me gjobën, drejtuesit e mjeteve do të marrin edhe njoftim për vendin dhe kohën kur duhet të paraqiten për ta paguar atë.

 

Rreth 23 milionë lepurushë çokollate të prodhuar në Zvicër për Pashkë

Sipas federatës së prodhuesve zviceranë të çokollatës, Chocosuisse, këtë vit në Zvicër janë prodhuar rreth 23 milionë lepurushë çokollate për festën e Pashkës. Por rritja e çmimeve të çokollatës ka ndikuar edhe në këto produkte tradicionale festive, të cilat këtë vit po shiten me çmime më të larta.

Çmimet e larta të lëndëve të para ndikojnë prodhimin

Shumë kompani kanë qenë të detyruara të rrisin çmimet për shkak të kostove më të larta të lëndëve të para, tha Chocosuisse për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA. Megjithatë, federata nuk jep një përqindje të saktë të rritjes së çmimeve, duke e konsideruar të pamundur për shkak të shumëllojshmërisë së produkteve që ofrohen, transmeton albinfo.ch.

Federata thekson se çmimet e kakaos janë katërfishuar gjatë dy viteve të fundit. Për pasojë, prodhuesit po përballen me marzhe më të ulëta fitimi, ndërsa rritja e çmimeve për konsumatorët ndodh më vonë.

Çokollata e qumështit në krye, por rritet popullariteti i çokollatës së zezë

Edhe këtë vit, lepurushët dhe vezët e mbushura me çokollatë pritet të jenë më të kërkuarat gjatë shitjeve të Pashkës. Popullore mbeten edhe kutitë me pralina. Në aspektin e shijes, çokollata e qumështit vazhdon të jetë më e preferuara, megjithëse çokollata e zezë po fiton gjithnjë e më shumë popullaritet. Ndërkohë, çokollata e bardhë mbetet një zgjedhje më pak e zakonshme.

 

Lara Colturi drejt largimit nga Shqipëria, synon t’i kthehet Italisë

Një kapitull i rëndësishëm në historinë e sportit shqiptar duket se po i afrohet fundit. Skiatorja e njohur Lara Colturi ka dorëzuar kërkesën zyrtare për t’u larguar nga Shqipëria dhe për t’iu rikthyer përfaqësimit të Italisë, vendit të saj të origjinës.

Colturi, e cila u bashkua me ekipin kombëtar shqiptar rreth katër vite më parë nën kujdesin e nënës së saj, kampiones olimpike Daniela Ceccarelli, u konsiderua një nga asetet më të mëdha që sporti shqiptar ka pasur ndonjëherë.

Me performanca mbresëlënëse, përfshirë tre podiume në Kupën e Botës dhe një vend të shtatë në Kampionatin Botëror të këtij sezoni, 18-vjeçarja është kthyer në një emër të madh në skitë alpine ndërkombëtare.

Megjithatë, sukseset e saj kanë nxitur interesin e madh nga Italia, ku mungesa e kampiones së dëmtuar Federica Brignone ka krijuar një boshllëk të madh në skuadrën kombëtare. Me një buxhet prej rreth 70 milionë euro për sportin e skive, Italia është në kërkim të një pretendenteje të denjë për Lojërat Olimpike Dimërore “Milano-Cortina 2026”.

Burime pranë Komitetit Olimpik Shqiptar konfirmojnë për Top Channel se kërkesa e Colturit ende nuk është miratuar. Sipas rregullave të Federatës Ndërkombëtare të Skive (FIS), një sportist që kërkon të ndryshojë federatën pa një marrëveshje paraprake, detyrohet të qëndrojë një vit jashtë garave ndërkombëtare – një periudhë që përkon pikërisht me vitin olimpik, përcjell albinfo.ch.

Nëse deri më 1 maj – afati përfundimtar i kalimit të sportistëve sipas rregullores së FIS – nuk merret një vendim përfundimtar, atëherë Lara Colturi do të përballet me një vit pezullim, duke vënë në rrezik pjesëmarrjen e saj në Olimpiadën e 2026-s.

Megjithëse Shqipëria ka bërë përpjekje për të mbështetur talentin e saj të rrallë, përballja me sfidat financiare të një sporti kaq të kushtueshëm duket se ka ndikuar në prishjen e marrëdhënies me familjen Colturi.

 

Çfarë mbulon sigurimi shëndetësor në Zvicër për kujdesin ndaj shëndetit mendor?

Shumë njerëz në Zvicër përballen me probleme të shëndetit mendor si depresioni, ankthi apo stresi. Por, a mbulon sigurimi shëndetësor shpenzimet për trajtimin e këtyre gjendjeve?

Çfarë konsiderohet sëmundje mendore?

Termi “sëmundje mendore” përfshin një gamë të gjerë çrregullimesh, përfshirë depresionin klinik, ankthin, stresin si dhe gjendje të tjera të përkohshme apo kronike. Ashtu si sëmundjet fizike, edhe ato mendore ndikojnë në mirëqenien tuaj dhe kërkojnë trajtim të duhur.

A mbulohen trajtimet nga sigurimi shëndetësor?

Në përgjithësi, sigurimi i detyrueshëm shëndetësor në Zvicër (KVG/LaMal) nuk bën dallim mes sëmundjeve fizike dhe atyre mendore. Të dyja mbulohen njësoj, duke marrë parasysh që shpesh janë të ndërlidhura.

Kostot e trajtimit mjekësor për shëndetin mendor mbulohen, por varet nga lloji i profesionistit që ju trajton.

Psikiatër apo psikolog?

Psikiatrët janë mjekë të specializuar që mund të diagnostikojnë, trajtojnë dhe të përshkruajnë medikamente. Ndërsa psikologët kanë një diplomë universitare, por nuk kanë trajnim mjekësor dhe nuk mund të përshkruajnë ilaçe.

Ekzistojnë edhe psikoterapistët – psikologë që kanë ndjekur trajnime shtesë në psikoterapi apo psikoanalizë. Ata ofrojnë trajtim më të avancuar se psikologët e zakonshëm, por nuk përshkruajnë ilaçe, transmeton albinfo.ch.

Çfarë mbulon sigurimi bazë?

Sipas ofruesit Sanitas, trajtimi nga psikiatrit mbulohet si çdo mjek tjetër në Zvicër, duke zbritur franchise-n dhe bashkëpagesën.

Trajtimi nga psikologë nuk mbulohet nëse nuk është i referuar nga një mjek. Por, nëse një mjek i përgjithshëm përshkruan terapinë, atëherë ajo zakonisht mbulohet.

Psikoterapistët mbulohen nga sigurimi bazë vetëm nëse kanë licencë kantonale për të ushtruar profesionin dhe janë të njohur nga kompania e sigurimeve. Në këto raste, sigurimi mbulon deri në 30 seanca. Për vazhdim të trajtimit përtej kësaj, është e nevojshme një vlerësim dhe rekomandim nga një psikiatër. Vendimin përfundimtar e merr kompania e sigurimeve.

Po sigurimi plotësues?

Sigurimet shtesë zakonisht mbulojnë psikologët vetëm nëse ata janë anëtarë të shoqatave profesionale të caktuara ose të licencuar në kantonin tuaj. Kriteret ndryshojnë nga një kompani sigurimi në tjetrën.

A duhet rekomandim nga mjeku i familjes?

Kjo varet nga modeli i sigurimit që keni zgjedhur. Nëse keni modelin standard, nuk keni nevojë për referim. Por nëse keni një model më të lirë që kërkon referim, duhet të vizitoni mjekun tuaj të familjes fillimisht.

Reshje të dendura shiu shkaktojnë probleme në Italinë e Veriut

Reshje të forta dhe të vazhdueshme kanë goditur Italinë e Veriut ditën e enjte, duke shkaktuar përmbytje dhe ndërprerje në transport e infrastrukturë. Shërbimi meteorologjik i Forcave Ajrore raportoi reshje “intensive dhe të bollshme”, të cilat në lartësitë mbi 1800 metra janë kthyer në borë, me sasi që mund të konsiderohen “të jashtëzakonshme”.

Në qytetin e Torinos, niveli i lumit Po është rritur ndjeshëm, duke detyruar autoritetet të mbyllin përkohësisht qasjen në shëtitoren Murazzi për arsye sigurie. Rajoni i Piemontit është vendosur në alarm të kuq për shkak të motit të keq që ka përfshirë zonën, transmeton albinfo.ch.

Autostrada që lidh Torinon me Aostën është mbyllur për shkak të përmbytjes, ndërsa në Milano parqet janë mbyllur për shkak të rrezikut nga rrëzimi i pemëve, me erëra që në disa zona kanë arritur shpejtësinë deri në 100 km/h.

Evakuime në Luginën e Aostës

Në Luginën e Aostës është raportuar rritje e nivelit të lumenjve, duke detyruar autoritetet të evakuojnë banesa dhe stalla.

Situata alarmante edhe në Savojë

Edhe në rajonin francez të Savojës janë regjistruar reshje të mëdha bore, deri në 120 cm në zonat malore. Kjo ka detyruar autoritetet në komunën e Tignes të izolojnë banorët e saj të enjten, ndërsa është shkaktuar ndërprerje në rrjetin elektrik dhe vështirësi në transport.

Météo-France ka shpallur alarm portokalli për ortekë që nga mbrëmja e së mërkurës, për shkak të grumbullimit të madh të borës përgjatë kufirit me Italinë. Rreziku nga ortekët në disa masive të Alpeve (Haute-Tarentaise, Haute-Maurienne, Vanoise) është në nivelin maksimal 5 nga 5.

Rregullimi i platformave online në Zvicër shtyhet sërish – kritika për vonesën

Rregullimi i platformave online si Google, Facebook, YouTube dhe X në Zvicër vazhdon të mbetet pezull. Edhe pse Këshilli Federal kishte kërkuar një projekt-rregullore që prej dy vitesh, vendimi për të vazhduar më tej është shtyrë sërish këtë të mërkurë.

Meqë shumica e qytetarëve zviceranë informohen gjithnjë e më shumë online, qeveria mendon se duhet të ketë më shumë kompetenca ndaj gjigandëve dixhitalë, të cilët shpesh konsiderohen si të paqartë në praktikat e tyre. Problemet që lidhen me fshirjen e përmbajtjeve apo bllokimin e llogarive janë vetëm disa nga rastet që tregojnë dobësinë e pozitës së përdoruesve, transmeton albinfo.ch.

Këshilli Federal kishte kërkuar që deri në mars 2024 të përgatitej një projekt i frymëzuar nga “Akti për Shërbimet Dixhitale” i Bashkimit Evropian, i cili është në fuqi që nga shkurti i këtij viti dhe synon të vendosë rregulla më të qarta për të gjitha platformat online.

Megjithatë, çështja është shtyrë përsëri. Sipas burimeve të ndryshme, diskutimet në vijim me Shtetet e Bashkuara mbi çështje doganore janë arsyeja kryesore për këtë vonesë.

Zëdhënësja e përkohshme e Këshillit Federal, Ursula Eggenberger, konfirmoi se çështja ishte në axhendë, por nuk u mor asnjë vendim. Departamentet Federale për Ekonominë dhe për Punët e Jashtme nuk kanë komentuar, duke iu referuar konfidencialitetit të mbledhjeve qeveritare.

Kritika për vonesën

Shtyrja ka shkaktuar zhgënjim të gjerë. Disa deputetë janë shprehur publikisht në favor të rregullimit. Seksioni rinor i Partisë Qendrore akuzoi Këshillin Federal për “përulje ndaj Trump-it” dhe për mungesë të mbrojtjes së të rinjve dhe të demokracisë.

Organizata FRC javën e kaluar bëri thirrje për masa urgjente, duke dënuar praktikat e rrezikshme të platformave, si grumbullimi i dhënave në mënyrë netransparente apo shitja e produkteve të pasigurta.

Po ashtu, organizata AlgorithmWatch CH kritikoi lejimin e ndikimit të platformave dixhitale në debatin publik pa kontroll, duke theksuar se fitimi nuk duhet të vihet mbi të drejtat dhe drejtësinë shoqërore.

 

Nëse trashëgoni mbi 40 mijë franga në Zvicër, duhet të ktheni ndihmat shtesë

Që nga viti 2021, trashëgimtarët e personave që kanë përfituar ndihma shtesë (EL) nga shteti duhet t’i kthejnë këto shuma, nëse trashëgimia kalon vlerën prej 40,000 frangash. Vetëm pjesa mbi këtë shumë mund të rikuperohet.

Një vendim i fundit i Gjykatës Federale ka sqaruar se çfarë përfshihet në këtë llogaritje.

Gjykata vendosi që shpenzimet e fundit të shtëpisë së të moshuarve nuk mund të kalohen te trashëgimtarët, pasi janë borxhe të marra para vdekjes, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, shpenzimet e funeralit duhen paguar nga trashëgimtarët, pasi lindin pas vdekjes dhe për këtë qëllim është parashikuar përjashtimi prej 40,000 frangash.

Ky vendim ka ngjallur diskutime politike dhe sociale, pasi rikthimi i EL-ve mund të rëndojë financiarisht trashëgimtarët, veçanërisht kur trashëgimia përfshin prona të paluajtshme si shtëpi apo ferma. Në parlament po shqyrtohet mundësia e heqjes së detyrimit për rikthim të këtyre përfitimeve.

 

Banka Qendrore Evropiane ul normën bazë të interesit në 2.25 për qind

Banka Qendrore Evropiane (BQE) po ul sërish normat e interesit në zonën e euros.

Norma e depozitave, e cila është e rëndësishme për bankat dhe kursimtarët, do të ulet me 0,25 pikë përqindje në 2,25 për qind, njoftoi banka qendrore në Frankfurt.

Kjo është ulja e shtatë e normës së interesit nga BQE që nga qershori i vitit 2024.

Ekspertët prisnin një ulje. Tarifat dhe tensionet gjeopolitike amerikane kohët e fundit kishin bërë presion mbi ekonominë evropiane dhe çuan në turbulenca të rënda në tregjet financiare. Në të njëjtën kohë, inflacioni në eurozonë u dobësua në 2.2 për qind në muajin mars.

Normat bazë të ulëta të interesit përmirësojnë kushtet e financimit për kompanitë dhe familjet private. Ato synojnë të ndihmojnë ekonominë e dobët në Eurozonë, e cila kërcënohet me pengesa për shkak të ofensivës tarifore të Trump. Shqetësimet për ekonominë janë rritur – edhe pse Trump ka pezulluar tarifat e sheshta prej 20 për qind për importet nga BE për 90 ditë. Megjithatë, tarifa e re bazë amerikane prej 10 për qind dhe një tarifë 25 për qind për makinat, çelikun dhe aluminin nga Evropa mbeten në fuqi.

Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, ka paralajmëruar për pasojat e politikës agresive tarifore të qeverisë amerikane. Perspektiva ekonomike po rëndohet nga “pasiguria e jashtëzakonshme”, tha Lagarde pas vendimit të normës së interesit. Rreziqet negative për zhvillimin e ardhshëm ekonomik janë rritur, përcjell SRF.

Kohët e fundit, një konflikt tregtar në rritje midis SHBA-së dhe Kinës ka rënduar në perspektivën e ekonomisë globale, paralajmëroi bankieri qendror.

Megjithatë, Lagarde sheh shenja të rritjes ekonomike në eurozonë për tremujorin e parë. Kohët e fundit ka pasur shenja stabilizimi në sektorin e prodhimit në vështirësi. Për më tepër, sipas BQE-së, inflacioni ka të ngjarë të vazhdojë të dobësohet. Lagarde beson se fitimet e rëndësishme të fundit në euro mund të zbusin gjithashtu inflacionin, transmeton albinfo.ch.

Dështimet e biznesit janë të qëndrueshme në Zvicër, por jo në Ticino

Numri i falimentimeve të korporatave mbeti i qëndrueshëm në tremujorin e parë në Zvicër, ndërsa Ticino dhe Grisons treguan shifra në rritje: këtë e tregojnë të dhënat e publikuara sot nga kompania e informacionit ekonomik Dun & Bradstreet (D&B), transmeton albinfo.ch.

Kompanitë që duhej të mbylleshin për shkak të falimentimit ishin 1559 në Zvicër, saktësisht po aq sa në të njëjtën periudhë të vitit 2024. Të dhënat përmbledhin gjithashtu një realitet të larmishëm rajonal: qendra kryesore ekonomike zvicerane, Cyrihu (-8%), tregon një rënie dhe Grisons gjithashtu bie (-8%); në Ticino, nga ana tjetër, ka një rritje (+16% në 103 raste).

Përveç falimentimeve për shkak të pamundësisë për të përmbushur pagesat, ka edhe ato për shkak të mangësive organizative (neni 731b i Kodit të Detyrimeve): kështu numri i përgjithshëm rritet në 2,240 në Zvicër (+4% krahasuar me tre muajt e parë të 2024), në 143 në Ticino (31 inç) në Ticino (-11%) dhe në Grison (-14).

Ndërkohë që shumë kompani duhet të mbyllin dyert, shumë prej tyre po i hapin dyert: në periudhën në shqyrtim në regjistrin tregtar në Konfederatë u regjistruan 13.982 regjistrime të reja, një vlerë që u rrit me 4% me bazë vjetore. Në Ticino (-8% në 592) dhe në Grisons (-3% në 290) vërehet më pak dinamizëm.

 

 

 

Gjashtë fakte të vështira që duhet të dinë të huajt që kërkojnë punë në Zvicër

Nëse jeni duke kërkuar punë në Zvicër ose keni ndërmend ta bëni një ditë, këto janë disa nga rregullat që duhet të respektoni dhe kushtet që duhet të plotësoni.

Për shkak të mungesës kronike të fuqisë punëtore, shumë pozita të lira presin të plotësohen nga punëtorë të kualifikuar nga jashtë, veçanërisht në disa sektorë.

Por kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se kërkimi i punës është gjithmonë një proces i qetë dhe i thjeshtë dhe se nuk do të hasni fare vështirësi gjatë rrugës.

Përkundrazi, përpara se të keni një kontratë pune në dorë, mund t’ju duhet të kaloni nëpër disa hapa administrative – veçanërisht nëse jeni shtetas i huaj.

Ja çfarë duhet të dini:

Merrni një leje pune

Të gjithë të huajt, pavarësisht nga vendi i origjinës, kanë nevojë për një të tillë.

Procesi i marrjes së tij është shumë më i lehtë dhe më i shpejtë për qytetarët e Bashkimit Evropian dhe EFTA (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), sesa për homologët e tyre nga vendet e treta.

Në fakt, punonjësit e BE/EFTA nuk kanë nevojë fare për një leje për tre muajt e parë, pas së cilës ata duhet të aplikojnë për një leje B në komunën zvicerane ku jetojnë.

Këto dokumente duhet të dorëzoni: një kartë identiteti ose pasaportë të vlefshme, si dhe një konfirmim punësimi nga punëdhënësi juaj ose një kontratë pune.

Për shtetasit jo-BE/EFTA, nga ana tjetër, procedura është më e gjatë dhe kriteret më të rrepta.

Flisni gjuhën

Kjo është një sfidë me çdo punë në një vend të huaj, por nëse nuk jeni punësuar posaçërisht për një pozicion ku nevojitet vetëm anglishtja, atëherë duhet të keni një nivel të caktuar aftësie në gjuhën e rajonit ku është puna juaj.

Në fakt, nëse nuk i plotësoni këto kërkesa gjuhësore, nuk do të merrni fare leje pune, transmeton albinfo.ch.

Sigurimi shëndetësor

Në varësi të vendit nga vini, lidhja midis të dyjave mund të mos jetë e qartë.

Por sigurimi shëndetësor është i detyrueshëm në Zvicër dhe asnjë punëdhënës nuk do t’ju punësojë pa të.

Dhe nëse mendoni se kompania do të sigurojë një plan shëndetësor për ju, në shumicën dërrmuese të rasteve kjo nuk do të ndodhë.

Ju do të duhet të blini politikën tuaj brenda 90 ditëve nga mbërritja dhe t’ia tregoni provën zyrës së burimeve njerëzore të kompanisë suaj.

‘Zvicëroni’ CV-në tuaj

Pavarësisht se çfarë forme dhe forma merr ky dokument në vendin tuaj, punëdhënësit në Zvicër pëlqejnë që biografia të jetë ‘tamam ashtu’.

Për shembull, ndërsa përmbajtja e përgjithshme ka të ngjarë të jetë e njëjtë kudo – arsimimi dhe përvoja juaj profesionale – zviceranët i kushtojnë rëndësi të veçantë një CV-je të shkruar mirë, ndaj kini kujdes nga gabimet gramatikore dhe drejtshkrimore, shkruan thelocal.

Kini parasysh gjithashtu që CV-ja duhet të jetë e shkruar në gjuhën e shpalljes; nëse nuk jeni të sigurt, shkruani atë në gjuhën e rajonit ku ndodhet kompania.

Jini gati për të vënë në orët (të gjata).

Një javë pune ‘tipike’ në Zvicër është mesatarisht 42 orë për punësim me kohë të plotë, megjithëse në disa punë mund të shkojë deri në 45 orë. (Nëse është ndryshe, do të shkruhet në kontratën tuaj të punës).

Kjo mund të duket si një javë e gjatë pune nëse jeni mësuar të punoni më pak në vendin tuaj.

Por në asnjë rrethanë nuk duhet të përpiqeni të negocioni më pak orë ose pushime më të gjata – përveç nëse punëdhënësi juaj është shumë fleksibël dhe i hapur ndaj ndryshimeve të tilla.

Pranoni kushtet

Shumë punë në Zvicër nuk vijnë me kontrata individuale, por me Marrëveshjen Kolektive të Punës (CLA), e cila përcakton gjithçka, nga pagat dhe orët e punës deri te kushtet e punës në përgjithësi.

Ajo ka për qëllim të mbrojë punëtorët dhe punëdhënësit njësoj, dhe kushtet e vendosura në të nuk janë të ndryshueshme pasi kjo kontratë të negociohet nga sindikatat dhe organizatat e punëdhënësve.

Prandaj, ju duhet ta pranoni (dhe të nënshkruani) këtë kontratë ashtu siç është dhe të mos kërkoni nga punëdhënësi të ndryshojë këtë apo atë pikë.

Nëse nuk jeni dakord me gjithçka në të, puna ndoshta nuk është më e përshtatshme për ju.

Rritet kënaqësia në punë e personelit shëndetësor në spitalet zvicerane

Kënaqësia e punonjësve të kujdesit shëndetësor në spitalet zvicerane është rritur lehtë, pavarësisht rritjes së ngarkesës.

Kështu thuhet në një raport të kryer nga Universiteti i Bernës. Megjithatë, një e treta e të anketuarve thanë se nuk ishin në gjendje të plotësonin nevojat e tyre personale për kujdes cilësor.

Sondazhi, i kryer në vitin 2024, u fokusua në elasticitetin dhe rëndësinë e nevojave personale, të gjitha të plotësuara me informacion të detajuar për gjendjen e dixhitalizimit, tregon sot universiteti, transmeton albinfo.ch.

Kënaqësia në punë mes personelit infermieror u rrit nga 73% në 2023 në 74.2% në 2024, duke ruajtur nivelin e valës së parë të Covid-19 (74.3%). Kënaqshmëria me kompensimin gjithashtu tregoi një përmirësim të lehtë në krahasim me vitin 2023, por mbetet 7.3% nën nivelin e para-pandemisë, duke treguar nevojën për masa shtesë, sipas autorëve. Rezultate pozitive janë vërejtur edhe në lidhje me synimin e punonjësve të kujdesit shëndetësor për të qëndruar: megjithëse probabiliteti për të vazhduar ushtrimin e profesionit në dy deri në pesë vjet është ende rreth 4% më i ulët në vitin 2024 se para pandemisë, ai është rritur pak në krahasim me vitin 2023.

“Ndërsa këto zhvillime pozitive janë të këndshme, ato nuk duhet të fshehin faktin se rreziku i luhatjeve mbetet i lartë, një sfidë me të cilën sektori i infermierisë po përballej tashmë përpara pandemisë”, thekson Markus Arnold, bashkëautor i raportit, cituar në një deklaratë për shtyp. Lodhja emocionale dhe mungesa e kohës vlerësohen të jenë përkatësisht 7.4% dhe 3.5% më të ulëta se një vit më parë, në ndryshim nga ngarkesa e punës, ku dy të tretat e infermierëve të anketuar perceptuan një rritje krahasuar me vitin 2023. Përveç kësaj, pothuajse një e treta e personelit të kujdesit shëndetësor thanë se nuk ishin në gjendje, në shumicën e rasteve, të përmbushnin kërkesat e tyre të njëjta për kujdesin personal. vlen për plotësimin e nevojave individuale të pacientëve (30%). Këto rezultate tregojnë një tendencë shqetësuese, sipas raportit: personeli infermieror që thotë se plotëson kërkesat është mesatarisht 15% më i kënaqur dhe 10% më shumë gjasa për të vazhduar punën në profesion në pesë vjet, transmeton tutje albinfo.ch.

Së fundi, dixhitalizimi i kujdesit infermieror është larg nga përfundimi: megjithëse pothuajse 95% e të anketuarve përmendën ekzistencën e një sistemi dokumentacioni dixhital, dobia e tij u vlerësua si mesatare. Autorët besojnë se ka ende një hendek për t’u plotësuar, veçanërisht në spitalet e vogla dhe të mesme. Ky raport për menaxhimin e spitalit është përpiluar që në vitin 2019 nga Instituti i Kontabilitetit dhe Kontrollit në Universitetin e Bernës në bashkëpunim me spitalet. Në verën dhe vjeshtën e vitit 2024, autorët intervistuan 3600 infermierë në 28 spitale zvicerane.