Rastet e diskriminimit racor në Zvicër mbeten të larta në vitin 2025

Zvicra regjistroi 1,245 raste të diskriminimit racor në vitin 2025, një rritje prej 3% krahasuar me vitin e kaluar, sipas raportit vjetor të Rrjetit Këshillimor për Viktimat e Racizmit të publikuar të dielën. Ashtu si në vitin 2024, shumica e rasteve ndodhën në sektorin e arsimit.

Pas një rritjeje prej gati 40% në vitin 2024, rastet tani janë “stabilizuar në një nivel të lartë”, thanë në një deklaratë të përbashkët Komisioni Federal kundër Racizmit (FCR) dhe OJQ-ja për të drejtat e njeriut Humanrights.

“Është e vështirë të thuhet nëse vetë racizmi po rritet në Zvicër”, tha Nora Riss, drejtuese e Rrjetit Këshillimor, në një intervistë me agjencinë e lajmeve Keystone-ATS.

“Këto shifra pasqyrojnë raste të raportuara, jo anketa gjithëpërfshirëse.” Ajo shtoi se rritja mund të tregojë pjesërisht ndërgjegjësim më të madh për qendrat këshillimore dhe një gatishmëri në rritje midis personave të prekur për të kërkuar ndihmë.

Një anketë e veçantë nga Shërbimi Federal për Luftimin e Racizmit zbuloi se 17% e popullsisë rezidente të Zvicrës thanë se kishin përjetuar diskriminim racor në pesë vitet e fundit. “Ende na mungon monitorimi sistematik i personave të racizuar”, vuri në dukje Riss.

Shkollat ​​dhe vendet e punës më të prekura

Shumica e rasteve të raportuara përfshinin persona të moshës 26 deri në 65 vjeç. Ashtu si vitin e kaluar, arsimi përbënte pjesën më të madhe (22%), veçanërisht shkollimi i detyrueshëm. Brenda këtij sektori, shumica e raportimeve kishin të bënin me racizmin kundër personave me ngjyrë (41%), i ndjekur nga racizmi anti-musliman (25%) dhe ksenofobia (20%).

Vendi i punës u rendit i dyti, duke përbërë 17% të rasteve dhe duke treguar rritjen më të madhe nga viti në vit, me tre pikë përqindjeje më shumë. Sipas FCR dhe të drejtave të njeriut, figurat autoritare si punëdhënësit dhe mësuesit “nuk ndërhyjnë vazhdimisht në incidentet raciste dhe nuk arrijnë të sigurojnë mbrojtje të përshtatshme për ata që preken”.

Riss tha se mungesa e procedurave të qarta të brendshme mund të shpjegojë rritjen në mjediset institucionale. “Duhet të ketë një person kontakti të caktuar i cili mund të kontaktohet në mënyrë anonime dhe i cili është përgjegjës për ndërmjetësimin”, tha ajo, duke shtuar se zgjidhja e rasteve të tilla nga jashtë një organizate është shpesh e vështirë, transmeton albinfo.ch.

Organizatat theksuan se rastet e dokumentuara “përfaqësojnë vetëm majën e ajsbergut”.

Rritja e racizmit anti-musliman

Arsyet më të shpeshta të raportuara për diskriminim mbetën racizmi kundër njerëzve me ngjyrë (33%) dhe ksenofobia (30%). Raportet e racizmit anti-musliman u rritën ndjeshëm, duke arritur në 23% në vitin 2025, nga 17% një vit më parë.

Riss ia atribuoi një pjesë të kësaj rritjeje Federatës së Organizatave Islamike në Zvicër që iu bashkua rrjetit këshillimor në vitin 2025. Ajo gjithashtu vuri në dukje nën-raportimin kronik. “Shumë njerëz nuk janë në dijeni të qendrave këshillimore ose nuk u besojnë atyre,” tha ajo. “Kjo tani mund të fillojë të ndryshojë.”

Forma të tjera të raportuara të diskriminimit përfshinin racizmin kundër njerëzve nga bota arabe (9%), njerëzve me origjinë aziatike (8%) dhe antisemitizmin (5%).

A mund të bëj një barbeque në një park ose pyll në Zvicër?

Në Zvicër, pjekja në skarë në natyrë është e domosdoshme gjatë verës. Por çfarë thotë ligji zviceran për pjekjen në skarë gjatë shijimit të natyrës? Ja çfarë duhet të dini.

Zviceranët njihen për dobësitë që kanë ndaj rregulloreve, kështu që mund të mos ju habisë të mësoni se ka disa rregulla që duhen pasur parasysh kur bëni skarë në natyrë.

Gjëja kryesore që duhet të mbani mend është se seanca juaj e skarës nuk duhet të dëmtojë pronën publike ose private. Kjo mund të përfshijë gjithashtu, për shembull, dëmtime nga zjarri në një livadh.

Nëse e vendosni skarën tuaj në zhavorr pranë bregut të një liqeni dhe nuk shkaktoni ndotje të konsiderueshme të ajrit, atëherë kjo lejohet përgjithësisht.

Pra, pavarësisht nëse doni të bëni një skarë në male, pranë një liqeni apo edhe në një park kombëtar këtë verë, dijeni se skara në natyrë lejohet përgjithësisht në Zvicër.

Megjithatë, është ende e këshillueshme të kontrolloni me kantonin tuaj lokal për çdo rregullore të veçantë (ligjore) përpara se të nisni aventurën tuaj të skarës.

Ja disa pika të tjera që duhet të merrni në konsideratë.

Nëse planifikoni të bëni një skarë në një pyll zviceran…

Nëse keni shkuar në pyllin tuaj lokal për t’u mbledhur me miqtë dhe familjen, në Zvicër mund të ndizni zjarr vetëm në një pyll në të ashtuquajturat zona vendbanimi, të cilat janë zona të përcaktuara për pushim dhe skarë. Në këto zona, oxhaqet do të jenë të shënuara qartë.

Gjithashtu, sigurohuni që të mbani mend se zjarret në pyll duhet të ndizen gjithmonë me kujdesin e nevojshëm, edhe nëse ekziston vetëm një rrezik i ulët ose i moderuar i një zjarri në pyll, raporton thelocal.

Në Zvicër, mund të digjni dru pylli natyral, plotësisht të tharë, vetëm nëse prodhohet vetëm pak tym. Nuk lejoheni në asnjë rrethanë të digjni dru të vjetër dhe të mbetur, si dhe çdo material (mbetje) që mund të dëshironi të hiqni qafe.

Dhe nëse planifikoni të pini një cigare, qëndroni në zonat e vendbanimit – ose rrezikoni të paguani një gjobë të majme, transmeton albinfo.ch.

Nëse aksidentalisht keni ndezur një zjarr jashtë një zone vendbanimi, mund të jeni përgjegjës për të paguar një gjobë prej 80 frangash – ose më keq. Nëse fshini gjysmën e një pylli, do të përballeni me ndjekje penale.

Kujdes se si largoheni…

Ndërsa jeni më se të mirëpritur të shijoni një sanduiç (ose edhe të piqni një pako të tërë me Cervelat të preferuar zviceran në vende të caktuara në pyll), pranë liqeneve ose zonave të tjera të përshtatshme në natyrë, çdo lloj mbeturine duhet të hidhet gjithmonë diku tjetër – përndryshe pronari i pyllit ose personi përgjegjës për mbikëqyrjen e vendit do të detyrohet ta bëjë këtë.

Megjithatë, nëse lini një sasi të madhe mbeturinash pas, mund të thirret policia dhe mund të paguani një gjobë.

Para se të largoheni nga vendi i skarës, është gjithashtu e rëndësishme të kontrolloni gjithmonë dy herë që zjarri të jetë shuar siç duhet në mënyrë që të mos përbëjë kërcënim për njerëzit dhe kafshët e egra.

Nëse sillni skarën tuaj në një vend të zgjedhur (të improvizuar) për skarë, sigurohuni gjithashtu që të hidhni qymyrin në mënyrë të sigurt në mënyrë që të mos shpërthejnë zjarre të paqëllimshme pasi të largoheni.

Një aeroplan zviceran devijoi urgjentisht për shkak të një incidenti me motorin gjatë ngritjes

Fluturimi zviceran LX147 u evakuua urgjentisht pak pas orës 9:30 të mbrëmjes të shtunën, në Dehli. Shkaku është një problem në një motor në kohën e ngritjes.

Duke konfirmuar informacionin nga Blick, Swiss lëshoi ​​një deklaratë të dielën herët në mëngjes në të cilën tregon se 228 pasagjerë dhe katër foshnje ishin në bord.

Swiss gjithashtu tregon se gjashtë pasagjerë janë trajtuar pas evakuimit dhe se ekuipazhi është i sigurt dhe shëndoshë e mirë.

Avioni, një Airbus A330-300, kishte filluar tashmë fazën e ngritjes kur ndodhi incidenti. Ai më pas kreu frenim emergjent dhe rrëshqitësit e evakuimit u vendosën, transmeton albinfo.ch.

“Pasagjerët aktualisht po kujdesen”, shton kompania, e cila thotë se po punon intensivisht për zgjidhje të ridrejtimit ose opsione akomodimi.

Specialistët teknikë zviceranë duhet të shkojnë në Delhi për të inspektuar avionin dhe për të kuptuar se çfarë çoi në këtë incident, sipas deklaratës.

Aeroplani ishte nisur për në Cyrih, ku do të ulej në orën 6:25 të mëngjesit të dielën, sipas të dhënave nga faqja e specializuar Flightaware.

Shefi i Nestlé: më shumë marketing me yje si Dua Lipa

Gjiganti zviceran i ushqimit Nestlé ka raportuar rezultate pozitive për tremujorin e parë të vitit 2026, duke tejkaluar pritjet me një rritje organike prej rreth 3.5%.

Pas publikimit të rezultateve, drejtuesit e kompanisë kanë bërë të qartë se strategjia e re fokusohet në rritjen e shitjeve përmes marketingut më agresiv dhe brandeve më të forta – përfshirë bashkëpunime me figura të njohura si këngëtarja Dua Lipa për promovimin e produkteve si Nespresso, shkruan Watson.ch, transmeton albinfo.ch.

Në të njëjtën kohë, kompania po redukton fokusin në disa segmente më pak fitimprurëse, si biznesi i ujit dhe disa kategori të tjera jo-strategjike, në kuadër të një riorganizimi më të gjerë.

Pavarësisht sfidave si tensionet gjeopolitike, kostot e larta të energjisë dhe performanca e dobët në tregun kinez, Nestlé ka arritur të mbajë rritje falë produkteve kryesore si kafeja, ushqimet dhe snack-et.

Ekspertët vlerësojnë se kompania po hyn në një fazë të re strategjike, duke u fokusuar më shumë në brande globale, inovacion dhe marketing, në përpjekje për të rikthyer rritjen e volumit të shitjeve në një treg gjithnjë e më konkurrues.

“10 milionë banorë”: ndarje e thellë mes fermerëve në Zvicër

Shoqata kombëtare e fermerëve ka vendosur të mos mbajë një qëndrim të qartë (as pro, as kundër), për shkak të mendimeve të ndryshme brenda saj. Kjo vjen pasi disa shoqata kantonale e mbështesin iniciativën, ndërsa të tjera e kundërshtojnë, shkruan watson.ch, transmeton albinfo.ch.

Në kantonet gjermanishtfolëse si Berna, Cyrihu apo St. Gallen, shumë shoqata bujqësore janë në favor të iniciativës, duke argumentuar se rritja e popullsisë po rrezikon tokat bujqësore dhe prodhimin vendor.

Në anën tjetër, në Zvicrën frankofone (pjesa perëndimore), shumica e shoqatave janë kundër, duke theksuar rëndësinë e fuqisë punëtore nga jashtë, pasi bujqësia varet nga mijëra punëtorë të huaj.

Kjo ndarje njihet si “Röstigraben” – një vijë tradicionale ndarëse mes pjesës gjermanishtfolëse dhe asaj frankofone të Zvicrës, që shpesh reflekton dallime politike dhe kulturore.

Iniciativa, e propozuar nga SVP, synon të kufizojë popullsinë e vendit dhe të vendosë masa nëse ajo i afrohet 10 milionë banorëve, një çështje që pritet të vendoset në referendum.

Kostot e sistemit shëndetësor në Zvicër rriten mbi 4% brenda një viti

Kostot e sistemit shëndetësor në Zvicër kanë shënuar një rritje të ndjeshme, duke u rritur me mbi 4% brenda një viti, sipas të dhënave më të fundit zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, shpenzimet totale për shëndetësinë arritën në rreth 97 miliardë franga zvicerane, një rritje prej rreth 4.1% krahasuar me vitin paraprak.

Rritja lidhet kryesisht me shtimin e shërbimeve mjekësore, trajtimet më të shtrenjta dhe plakjen e popullsisë, që rrit kërkesën për kujdes shëndetësor. Po ashtu, një rol të madh kanë luajtur edhe shpenzimet për kujdes afatgjatë dhe trajtimet spitalore.

Pjesa më e madhe e këtyre kostove vazhdon të mbulohet nga qytetarët, përmes sigurimeve shëndetësore dhe pagesave direkte, ndërsa pjesa tjetër financohet nga shteti dhe kantonet.

Ekspertët paralajmërojnë se kjo tendencë rritjeje pritet të vazhdojë edhe në vitet në vijim, duke rritur presionin mbi buxhetet familjare dhe sistemin e sigurimeve shëndetësore.

Supermarketet zvicerane qetësojnë qytetarët: s’ka rritje të menjëhershme çmimesh

Zinxhirët kryesorë të supermarketeve në Zvicër, si Migros, Coop dhe Aldi, kanë siguruar konsumatorët se kriza në Lindjen e Mesme nuk do të sjellë rritje të menjëhershme të çmimeve në dyqane.

Sipas deklaratave të tyre, furnizimi me produkte mbetet stabil dhe nuk ka arsye për ndryshime të menjëhershme në çmime, pavarësisht tensioneve ndërkombëtare dhe rritjes së kostove në tregjet globale të energjisë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kompanitë paralajmërojnë se situata po monitorohet nga afër dhe se, nëse kriza zgjat ose përkeqësohet, mund të ketë ndikime në zinxhirin e furnizimit dhe kostot në të ardhmen.

Ekspertët theksojnë se çmimet në sektorin ushqimor zakonisht reagojnë me vonesë ndaj krizave globale, pasi kontratat e furnizimit dhe rezervat ekzistuese amortizojnë efektet në afat të shkurtër.

Zhurma vret deri në 2 mijë persona çdo vit në Zvicër

Zhurma nga trafiku në Zvicër shkakton deri në 2 mijë vdekje të parakohshme çdo vit, duke u konsideruar një rrezik serioz për shëndetin publik dhe jo thjesht një shqetësim i përditshëm.

Sipas të dhënave të fundit, mbi 850 mijë persona janë të ekspozuar ndaj niveleve të dëmshme të zhurmës, ku pjesa më e madhe vjen nga trafiku rrugor, që prek rreth 740 mijë njerëz gjatë ditës dhe natës, transmeton albinfo.ch.

Ndikimi nuk është vetëm në bezdi, por edhe në shëndet. Ekspertët paralajmërojnë se zhurma, sidomos gjatë natës, mund të ndikojë në cilësinë e gjumit, të rrisë stresin dhe të dëmtojë përqendrimin dhe performancën mendore.

Edhe nivelet relativisht të ulëta të zhurmës mund të kenë pasoja: studimet tregojnë se tingujt mbi 40 decibel gjatë natës mund të shkaktojnë reagime të matshme të stresit në organizëm.

Autoritetet dhe organizatat shëndetësore theksojnë se problemi kërkon më shumë ndërgjegjësim dhe masa konkrete, pasi zhurma nga trafiku mbetet një nga faktorët kryesorë të rrezikut për shëndetin në vend.

Rënie e ndjeshme e netëqëndrimeve në Zvicër gjatë marsit

Sektori i turizmit në Zvicër ka shënuar një rënie të ndjeshme gjatë muajit mars 2026, ku netëqëndrimet në hotele kanë rënë me rreth 5.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, transmeton albinfo.ch.

Kjo rënie vjen pas një fillimi pozitiv të vitit, ku muajt janar dhe shkurt kishin shënuar rritje të kërkesës. Megjithatë, zhvillimet gjeopolitike, veçanërisht tensionet në Lindjen e Mesme, duket se kanë ndikuar drejtpërdrejt në industrinë e turizmit dhe në rezervimet për muajin mars.

Ekspertët theksojnë se muaji mars është veçanërisht i ndjeshëm për turizmin dimëror, pasi kushtet e motit dhe kërkesa ndërkombëtare luajnë rol kyç. Temperaturat më të larta dhe pasiguritë globale kanë kontribuar në dobësimin e interesit për udhëtime në këtë periudhë.

Kjo rënie vjen në kontrast me vitin 2025, i cili ishte ndër më të suksesshmit ndonjëherë për turizmin zviceran, me rekorde të reja në numrin e netëqëndrimeve.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se situata mund të mbetet e paqëndrueshme edhe në muajt në vijim, ndërsa industria po përballet me sfida të reja që lidhen me zhvillimet globale dhe ndryshimet në sjelljen e turistëve.

Zvicra synon të zhvillojë inteligjencë artificiale të pavarur për mbrojtjen

Zvicra po rrit përpjekjet për të zhvilluar inteligjencë artificiale ushtarake të pavarur, në mënyrë që të mos varet nga teknologjitë e huaja.

Kompania e mbrojtjes RUAG ka bashkëpunuar me startup-in nga Lozana Giotto.AI për të krijuar një sistem AI plotësisht sovran, i aftë të përpunojë të dhëna të ndjeshme pa u mbështetur në teknologji të jashtme.

Sistemi është projektuar të funksionojë pa lidhje interneti, një kërkesë kyçe për sektorin e mbrojtjes, dhe mund të përdoret për analiza të të dhënave apo edhe për aplikime të ardhshme në fushën e betejës, transmeton albinfo.ch.

Zyrtarët ushtarakë theksojnë se kontrolli i plotë mbi teknologjinë dhe të dhënat është thelbësor, sidomos kur bëhet fjalë për informacione të klasifikuara.

Emigracioni po e mban Zvicrën “të re”

Emigracioni po luan një rol kyç në mbajtjen e popullsisë së Zvicrës më të re dhe në funksionimin e sistemeve sociale të vendit.

Sipas Zyrës Federale të Statistikave, të huajt që jetojnë në Zvicër janë mesatarisht rreth 7 vite më të rinj se qytetarët zviceranë dhe kanë shumë më tepër gjasa të jenë në moshë pune, transmeton albinfo.ch.

Pa emigracionin, vendi do të përballej me një rritje më të shpejtë të numrit të pensionistëve, duke ushtruar presion më të madh mbi sistemet e pensioneve dhe kujdesit shëndetësor.

Debati për emigracionin është bërë edhe më i rëndësishëm politikisht, pasi votuesit pritet të vendosin për një propozim që synon kufizimin e popullsisë në 10 milionë banorë në të ardhmen e afërt.

Zvicër: Mos harroni: radar-detektorët janë të paligjshëm

Përpjekja për të “mposhtur” kamerat e shpejtësisë në Zvicër mund t’ju kushtojë shtrenjtë.

Një banore nga Gjermania është gjobitur me 100 franga pasi autoritetet gjetën një radar-detektor në makinën e saj – një pajisje që është e ndaluar sipas ligjit zviceran.

Zyrtarët thonë se këto pajisje, të cilat përdoren për të zbuluar kontrollet e shpejtësisë, janë të paligjshme jo vetëm për përdorim, por edhe për import dhe posedim, pasi ato minojnë zbatimin e rregullave të trafikut.

Një hetim i gazetës Blick ka zbuluar se këto pajisje mund të blihen lehtësisht online nga jashtë dhe shpesh kalojnë kufirin pa u vënë re, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet doganore paralajmërojnë se, nëse zbulohen, pajisjet konfiskohen dhe zakonisht shkatërrohen, ndërsa pronarët gjobiten.

Mungesa e karburantit vë në dyshim fluturimet verore në Evropë

Furnizimi në rënie i karburantit për avionë po hedh dyshime serioze mbi sezonin e fluturimeve verore në Evropë, ndërsa tensionet në Lindjen e Mesme vazhdojnë të ndikojnë tregun global të energjisë.

Sipas raportimeve, ndërprerjet në furnizim – veçanërisht për shkak të krizës në Ngushticën e Hormuzit – kanë ulur ndjeshëm rezervat e karburantit për avionë, duke krijuar presion mbi linjat ajrore.

Disa fluturime janë anuluar tashmë, ndërsa ekspertët paralajmërojnë për ndërprerje të mëtejshme nëse situata vazhdon, transmeton albinfo.ch.

Industria e aviacionit po përballet jo vetëm me mungesë furnizimi, por edhe me rritje të fortë të çmimeve të karburantit, që përbën një nga kostot kryesore për linjat ajrore. Kjo ka detyruar disa kompani të reduktojnë fluturimet ose të rrisin çmimet e biletave.

Sipas paralajmërimeve të ekspertëve ndërkombëtarë, Evropa mund të ketë vetëm disa javë rezervë karburanti në rast të përkeqësimit të krizës, çka mund të çojë në anulime të shumta gjatë sezonit më të ngarkuar të udhëtimeve.

Autoritetet evropiane dhe kompanitë ajrore po kërkojnë alternativa për furnizim dhe po përgatisin plane emergjente, por situata mbetet e paqartë dhe shumë do të varet nga zhvillimet gjeopolitike në javët në vijim.

Zbulohen vendet në Evropë që do të rriten në popullsi – kundër trendit të përgjithshëm

Ndërsa shumica e vendeve evropiane po përballen me rënie të popullsisë dhe plakje demografike, disa shtete po shkojnë kundër këtij trendi dhe pritet të regjistrojnë rritje në vitet në vijim.

Sipas analizave demografike të publikuara në media evropiane, vetëm një pjesë e kufizuar e vendeve do të vazhdojnë të rriten, kryesisht falë migracionit dhe një strukture më të re të popullsisë.

Në fakt, në të gjithë Evropën, vetëm rreth një e treta e vendeve pritet të kenë rritje, ndërsa shumica do të përballen me rënie të numrit të banorëve, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Vendet që pritet të shënojnë rritje janë kryesisht në Evropën Perëndimore dhe Veriore, ku përfshihen shtete si Irlanda, Luksemburgu, Malta dhe në disa raste edhe vende më të mëdha si Franca dhe Mbretëria e Bashkuar. Këto vende përfitojnë nga flukset e migracionit dhe ekonomitë më të qëndrueshme, që tërheqin fuqi punëtore nga jashtë.

Ndërkohë, pjesa më e madhe e Evropës Lindore dhe Jugore po përballet me rënie të vazhdueshme të popullsisë, si pasojë e lindshmërisë së ulët dhe emigrimit të lartë. Ky kontrast mes rajoneve po bëhet gjithnjë e më i theksuar në vitet e fundit.

Ekspertët theksojnë se rritja në këto vende nuk vjen nga lindjet, por kryesisht nga migracioni. Në fakt, në shumë shtete evropiane numri i vdekjeve tashmë tejkalon lindjet, duke e bërë migracionin faktor kyç për mbajtjen ose rritjen e popullsisë.

Megjithatë, edhe kjo rritje konsiderohet e brishtë. Parashikimet afatgjata tregojnë se, pavarësisht disa përjashtimeve, popullsia e Bashkimit Evropian pritet të bjerë ndjeshëm deri në fund të shekullit.

Wermuth mund të kandidojë për mandatin e pestë në Parlament

Cédric Wermuth, deputet i Këshillit Kombëtar Zviceran nga kantoni i Aargaut dhe bashkëpresident i Partisë Socialdemokrate (SP), mund të kandidojë për një mandat të pestë në Këshillin Kombëtar në vjeshtën e vitit 2027.

Delegatët e SP të Kantonit Aargau miratuan kandidaturën e tij me shumicë të madhe të shtunën në Zofingen.

Statutet e partisë kantonale kërkojnë një shumicë prej dy të tretash të delegatëve për emërime në mandate federale dhe kantonale pas dymbëdhjetë vitesh në detyrë. Wermuth ka shërbyer katër mandate.

Prandaj, delegatët në kongresin e partisë në Zofingen duhej të vendosnin nëse ky kufizim mandati duhej të hiqej, duke i lejuar atij të kandidonte përsëri në zgjedhjet kombëtare.

Prokuroria nis hetimet ndaj KEK-ut për ndotje të ajrit

Prokuroria Themelore në Prishtinë ka autorizuar Policinë e Kosovës për ndërmarrjen e veprimeve hetimore lidhur me dyshimet për ndotje të ajrit nga Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) në Obiliq.

Sipas njoftimit zyrtar, Prokuroria, përkatësisht Departamenti i Përgjithshëm, ka pranuar informacione dhe një video-incizim, të cilat ngritin dyshime se ndotja po shkaktohet nga tymi që del nga oxhaku i KEK-ut, rporton rtklive.com.

Në këtë drejtim, Prokurori i Shtetit ka urdhëruar Policinë që të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore, me qëllim verifikimin e pretendimeve dhe sigurimin e provave relevante.

Rasti është duke u trajtuar në kuadër të veprës penale “Ndotja, degradimi ose shkatërrimi i mjedisit”, sipas nenit 338 të Kodit Penal të Republikës së Kosovës.

Zjarri në autostrdën A13 u shkaktua nga një cigare e hedhur

Të premten, menjëherë pas orës 17:35, qendra e kontrollit të emergjencave të policisë kantonale të Graubündenit mori një raport për shpërthim tymi të dendur në autostradën A13 pranë ndarjes së saj në Domat/Ems.

Departamenti i zjarrfikësve të Domat/Ems dhe njësia e shpëtimit rrugor të departamentit të zjarrfikësve të Chur shkuan shpejt në vendngjarje dhe shuan zjarrin, i cili ishte përhapur në një gjatësi prej 12 metrash, brenda një kohe shumë të shkurtër, tranmseton albinfo.ch.

Pati dëme të vogla materiale.

Zjarri konsiderohet të jetë shkaktuar nga një cigare e hedhur pa kujdes, derisa ishte ende duke u ndezur, shkruan srf.ch. Një total prej 22 zjarrfikësish, së bashku me policinë kantonale të Graubündenit, u angazhuan. Gjatë operacioneve të shuarjes së zjarreve në autostradën A13, korsitë e kalimit në të dy drejtimet u mbyllën për afërsisht një orë.

Papa bën thirrje për heqjen e dënimit me vdekje

Papa Leo XIV, në një mesazh video, bëri sot thirrje për heqjen e dënimit me vdekje në të gjith vendet e botës. Sipas mësimeve të Kishës, dënimi me vdekje është i papranueshëm, shkrua srf.ch.

“E drejta për jetë është themeli i të gjitha të drejtave të njeriut”, tha Papa në mesazhin video, i cili u publikua në 15-vjetorin e heqjes së dënimit me vdekje në shtetin amerikan të Illinoisit, transmeton albinfo.ch.

Ai shprehu mbështetjen e tij për të gjithë ata që punojnë për të hequr dënimin me vdekje në SHBA dhe në mbarë botën.

Thirrja e Papës vjen një ditë pasi qeveria amerikane njoftoi qëllimin e saj për të lejuar metoda shtesë të ekzekutimit, të tilla si vdekja me pushkatim, në nivel federal.

20 iniciativa në 60 vjet: Zvicra debaton pa pushim për imigracionin

Tema e imigracionit ka ngritur debate të forta politike gjatë dekadave me rreth njëzet vota federale në 60 vjet. Dhe argumentet e secilës palë kanë mbetur të ngjashme gjatë viteve.

Në vitet 1960, punëtorët nga Italia mbërritën në Zvicër. Ekonomia i mirëpret ata me krahë hapur, por ata përballen me pakënaqësinë e thellë të popullsisë zvicerane, disa prej të cilave evokojnë “një mbipopullim të huaj”.

Elementet që më pas nxisin debatet mbi imigracionin ngjajnë me ato të sotme. Popullsia po rritet me shpejtësi dhe efektet e imigracionit po ndihen në një sfond të zhvillimeve të rëndësishme sociale dhe teknologjike.

Kjo temë ishte atëherë rregullisht në axhendën politike. “Demokracia e drejtpërdrejtë e bën të dukshme rezistencën në bazë. Kjo e ka bërë Zvicrën një pararojë të kritikës ndaj imigracionit”, shpjegon shkencëtari politik dhe gjeografi Michael Hermann, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

1968: iniciativa e parë kundër imigracionit

1970: Iniciativa Schwarzenbach “kundër mbipopullimit të huaj”

1974: Iniciativa “kundër kontrollit të huaj dhe mbipopullimit të Zvicrës”

1977: Iniciativa e katërt “kundër kontrollit të huaj”

1981: Iniciativa “être solidaires”

1984: Iniciativa “kundër shitjes së tokës”

1988: Iniciativa “Për Kufizimin e Imigracionit”

1996: Iniciativa “kundër imigracionit të paligjshëm”

2000: Iniciativa “Për Rregullimin e Imigracionit”

2002: Iniciativa “kundër abuzimeve në të drejtën e azilit”

2008: Iniciativa “Natyralizimet Demokratike”

2009: Iniciativa “kundër ndërtimit të minareve”

2010: Iniciativa “për kthimin e kriminelëve të huaj”

2014: Iniciativa “kundër imigracionit masiv”

2014: Iniciativa “ndalo mbipopullimin”

2016: “Implementim” iniciativë

2020: “Për imigracionin e moderuar”

2021: Iniciativë “Po ndalimit të fshehjes së fytyrës”

2026: “Jo Zvicër me 10 milionë”

Zjarri në Crans-Montana: Zvicra heq tarifat spitalore për pacientët italianë

Pacientët italianë të shtruar në spital në kantonin Valais të Zvicrës, pas zjarrit në Crans-Montana, nuk do të akuzohen, konfirmoi të premten Presidenti i Valais, Mathias Reynard, pas takimit me ambasadorin italian.

Presidenti i qeverisë kantonale të Valais e kishte sqaruar tashmë këtë pikë në një bisedë telefonike me ambasadorin Gian Lorenzo Cornado të hënën. Takimi i punës të premten në Martigny të Zvicrës, i cili ishte organizuar disa javë më parë, i lejoi të dy zyrtarët të bënin një bilanc të tragjedisë së Crans-Montanës.

41 persona humbën jetën në zjarrin në barin Le Constellation në resortin zviceran të skive në natën e Vitit të Ri dhe 115 u plagosën, disa prej tyre rëndë. Gjashtë nga personat që vdiqën dhe 10 të lënduar ishin nga Italia.

Takimi, i cili u zhvillua të premten pasdite, zgjati më pak se një orë. Pak më pas, ambasadori informoi agjencitë italiane të lajmeve se bisedimet ishin përqendruar në kopjet e faturave që spitali i Valais u kishte dërguar familjeve italiane javën e kaluar.

Pasiguri dhe zemërim në Itali

Faturat për trajtimin e tre personave të plagosur më 1 janar variojnë midis 17,000 dhe 66,800 CHF, shkruan swissinfo. Faturat shkaktuan pasiguri të madhe midis të prekurve dhe zemërim në Itali, transmeton albinfo.ch.

Tre fatura iu dërguan Organizatës së Përbashkët KVG, e cila po punon me siguruesit italianë dhe organet përkatëse ndërlidhëse për të përcaktuar se si do të ndahen kostot.

Familjet italiane të shqetësuara ishin informuar tashmë me shkrim midis fundit të shkurtit dhe fillimit të marsit për procedurën në rast se merrnin fatura që nuk ishin të detyruara t’i paguanin, tha të martën Shërbimi Shëndetësor i Valais. Për më tepër, dokumentet e dërguara ishin vetëm kopje për informimin e të prekurve.

Një seri e tërë mosmarrëveshjesh

Kontroversia për faturat nuk është mosmarrëveshja e parë midis Zvicrës dhe Italisë. Roma e kishte thirrur më parë ambasadorin e saj më 24 janar për të shprehur mosmiratimin e saj ndaj hetimeve të vazhdueshme të kryera nga autoritetet e Valais për katastrofën vdekjeprurëse të zjarrit në bar, dhe në veçanti lirimin e pronarit të barit, Jacques Moretti, më 23 janar.

Në mesin e shkurtit, autoritetet italiane dhe të zbatimit të ligjit të Valais ranë dakord të bashkëpunonin më ngushtë për të sqaruar detajet e tragjedisë.

Më 25 mars, një prokuror publik italian i shoqëruar nga hetues udhëtoi për në Valais për dy ditë për t’u njohur me dosjet e hetimit.
Ambasadori italian u kthye më në fund në Zvicër më 6 prill, me qëllimin e deklaruar për të kontrolluar efektivitetin e bashkëpunimit.

Eurovisioni vazhdon të sjellë përfitime për Bazelin edhe një vit më vonë

Një vit pasi Bazeli priti Konkursin e Këngës Eurovision (KKK), organizatorët dhe organet e turizmit dhe tregtisë thonë se eventi ende po jep efekte pozitive. Ndërsa interesi për St. Jakobshalle është rritur, nuk është ende e qartë nëse kjo do të çojë në rezervime shtesë.

Rreth një vit më parë, Bazeli priti Konkursin e 69-të të Këngës Eurovision, duke tërhequr më shumë se gjysmë milioni vizitorë dhe një audiencë televizive globale të vlerësuar prej 166 milionësh. Eventi u zhvillua në St. Jakobshalle dhe u fitua nga kontratenori austriak JJ me këngën Wasted Love.

Raportet e Turizmit të Bazelit ruajtën vëmendjen e medias ndërkombëtare që nga KKK, me një rritje të dukshme të pyetjeve nga një gamë e gjerë botimesh.

“Mbulimi i gjerë mediatik, përmbajtja e ndikuesve dhe raportet nga delegacionet kombëtare kanë ngjallur kuriozitet dhe kanë ndikuar në vendimet e udhëtimit – një efekt tipik i ngjarjeve të mëdha”, tha drejtoresha e Turizmit të Bazelit, Letizia Elia, për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA.

Një rezultat i prekshëm: udhëzuesi i udhëtimit Marco Polo vitin e kaluar e renditi Bazelin midis destinacioneve të tij kryesore për vitin 2026, duke shkruar: “Qytet zviceran i përgjumur? Mendohuni përsëri! Konkursi shumëngjyrësh i këngës Eurovision 2025 vërtetoi në mënyrë mbresëlënëse të kundërtën.”

Numrat në rritje të turistëve

Edhe pse shifrat e qëndrimeve me netë për vitin 2025 nuk mund t’i atribuohen vetëm Festivalit Evropian të Këngës, zyrtarët e turizmit shohin një lidhje të qartë midis ngjarjes dhe rritjes në gjysmën e dytë të vitit. Që nga vera e vitit 2025, Elia ka vërejtur një rritje të ndjeshme të turizmit të kohës së lirë, veçanërisht në fundjavë. Kjo ka ndihmuar në kompensimin e udhëtimeve të biznesit, të cilat ende nuk janë rikuperuar plotësisht nga pandemia e koronavirusit.

Institucionet kulturore kanë përfituar, me muzetë dhe turnetë e udhëhequra në qytet që raportojnë numër më të lartë vizitorësh. Sipas statistikave zyrtare të turizmit, qëndrimet me netë nga mysafirët zviceranë u rritën me 7.7% vitin e kaluar, ndërsa vizitorët evropianë u rritën me 15%. Krahas Festivalit Evropian të Këngës, kontribues të tjerë përfshinin Kampionatin Evropian të Futbollit për Femra, tregun e Krishtlindjeve dhe ekspozitën e artit Yayoi Kusama në Fondacionin Beyeler, transmeton albinfo.ch.

Perspektivë e kujdesshme për St. Jakobshalle

Ndikimi afatgjatë i ESC në St. Jakobshalle – i njohur edhe si Joggelihalle – mbetet i pasigurt. Aktet e mëdha ndërkombëtare ende mungojnë kryesisht në kalendar.

Megjithatë, ka shenja inkurajuese.

“Aktualisht po marrim më shumë kërkesa për St. Jakobshalle,” tha Thomas Dürr, drejtor menaxhues i kompanisë së eventeve Act Entertainment. ESC ka rritur profilin ndërkombëtar të Bazelit si një vend dhe ka shërbyer si një kartëvizitë efektive.

Megjithatë, Dürr thekson pengesat strukturore, veçanërisht infrastrukturën e transportit. “Kufiri kantonal shpesh duket të jetë një pengesë për gjetjen e zgjidhjeve. Kjo ka qenë një sfidë për 30 vjet,” tha ai.

Departamenti Presidencial i Bazelit vëren se një pamje më e qartë do të shfaqet vetëm pas verës së vitit 2026. Pasi salla të përmirësohet me një kapacitet më të lartë mbajtës ngarkese, kjo “pritet” të ketë një efekt pozitiv në rezervime.

Ndikim pozitiv në tregti dhe ndërmarrje të vogla dhe të mesme

Grupi MCH, operatori i sallave të ekspozitës së Bazelit, gjithashtu raporton përfitime nga ESC. Ngjarje të shumta tifozësh u mbajtën përkrah konkursit majin e kaluar, përvojë të cilën kompania tani e sjell në diskutime me organizatorët potencialë. Ndërsa Festivali Evropian i Këngës (Eurovision) nuk është gjithmonë faktori vendimtar në zgjedhjen e Bazelit, ndikimi i tij është i prekshëm dhe ushqehet në bisedimet me klientët, tha një zëdhënës për median i MCH.

Përtej organizatorëve të mëdhenj, shumë ndërmarrje të vogla dhe të mesme kanë ndjerë gjithashtu një efekt të qëndrueshëm të ESC-së. Firmat në teknologjinë e ngjarjeve, ndërtimin, dizajnin e ekspozitave, sigurinë, logjistikën, shërbimin e ushqimit, komunikimin dhe pastrimin ishin të përfshira në prodhim.

“Shumë nga këto kompani fituan dukshmëri ndërkombëtare, referenca të vlefshme dhe përvojë për ngjarjet e ardhshme në shkallë të gjerë dhe krijuan kontakte të reja”, tha Daniel Schindler, zëdhënës për median i Shoqatës së Tregtisë së Qytetit të Bazelit.

Sipas shifrave të publikuara nga kantoni nëntorin e kaluar, Festivali Evropian i Këngës gjeneroi 248 milionë franga zvicerane (316 milionë dollarë) xhiro në të gjithë vendin, me 53 milionë franga zvicerane vlerë të shtuar vetëm për rajonin e Bazelit.

Konkursi i ardhshëm i Këngës në Eurovision do të zhvillohet nga 12-16 maji në Vjenë.

Shqipëria kërkon profesionistë për rrugën drejt BE-së

Ministria e Punëve të Jashtme të Shqipërisë ka njoftuar se vendi po kërkon profesionistë për rrugën drejt Bashkimit Evropian.
“Bëhu pjesë e ekipit që çon Shqipërinë drejt BE-së! Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme hap dy mundësi të rëndësishme për profesionistët që duan të kontribuojnë në forcimin e shërbimit të jashtëm dhe në rrugëtimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Apliko për të shërbyer në Misionin e Republikës së Shqipërisë pranë Bashkimit Evropian në Bruksel, në kuadër të procesit “Shqipëria BE 2030”. https://punetejashtme.gov.al/…/thirrje-ii-per…/
Bëhu pjesë e Rezervës së Strukturuar të Talenteve, një nismë për të forcuar kapacitetet e shërbimit të jashtëm me profesionistë të aftë dhe të angazhuar.
https://punetejashtme.gov.al/…/thirrje-per-shprehjen-e…/ Ky është momenti yt për të dhënë kontribut real në përfaqësimin e Shqipërisë dhe në të ardhmen europiane të vendit”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.