Aeroporti i Cyrihut sheh kërkesë në rritje për udhëtime në SHBA

Aeroporti i Cyrihut pret që kërkesa për udhëtime ajrore të vazhdojë të rritet, veçanërisht për udhëtimet drejt Shteteve të Bashkuara. Pavarësisht marrëdhënieve të tensionuara për shkak të kërcënimeve doganore nga qeveria amerikane, nuk ka shenja të një ngadalësimi, sipas CEO Lukas Brosi.

“Kushdo që ka rezervuar udhëtime në SHBA do të udhëtojë”, tha Brosi në një intervistë me Finanz und Wirtschaft të premten. Dhe ata që vendosin të mos udhëtojnë në SHBA do të zgjedhin një destinacion tjetër.

Prandaj operatori i aeroportit pret që kërkesa për shërbimet e tij të mbetet e lartë. Menaxhmenti supozon se rekordi prej 31.5 milionë pasagjerësh i vendosur në vitin 2019 do të thyhet për herë të parë në vitin 2025 me rreth 32 milionë pasagjerë.

“Biznesi i verës do të përcaktojë nëse do të jetë pak më shumë apo pak më pak se 32 milionë pasagjerë,” tha shefi i aeroportit Brosi, transmeton albinfo.ch.

Ai beson se aeroporti më i madh i Zvicrës është padyshim i përgatitur për kërkesa të larta. Gjatë festave të Pashkëve, operacionet u zhvilluan “qetë”, shkruan swissinfo. Në të kaluarën, megjithatë, ka pasur më shumë vonesa gjatë sezonit të pikut të verës.

Shefi i aeroportit sheh një sfidë në sigurimin e fuqisë punëtore të mjaftueshme. Në të njëjtën kohë, ai kritikon kufizimet në rritje në aviacion: “Po shkojmë drejt një shoqërie 24-orëshe, por shenjat tregojnë për kufizime të mëtejshme në aviacion”.

Në përgjithësi, Brosi është i kënaqur me pronën prestigjioze The Circle  një qendër biznesi në Aeroport. Edhe pse kërkesa në sektorin e shitjes me pakicë ka qenë më e ulët se sa pritej, ajo ka qenë më e mirë në sektorin e kateringut. Pavarësisht nga një përqindje e vendeve të lira prej rreth 10%, ai beson në perspektivat afatgjata të projektit.

Bitcoin shkakton 98 milion ton CO2 në vit

Rrjeti Bitcoin aktualisht ka një gjurmë karboni më shumë se dy herë më të madhe se ajo e Zvicrës. Këtë e tregojnë shifrat e kriptoportalit Digiconomist.

E llogaritur në bazë vjetore, rrjeti i kriptomonedhës popullore gjeneron aktualisht 98 milionë ton CO2. Për krahasim, emetimet e gazit serrë të Zvicrës së fundmi arritën në rreth 41 milion ton në vit.

Sipas portalit, një transaksion i vetëm Bitcoin aktualisht shkakton po aq CO2 sa të shikosh rreth 105,000 orë video në YouTube  ose të përpunosh 1.4 milionë transaksione Visa, transmeton albinfo.ch.

Rrjeti Bitcoin bazohet në teknologjinë blockchain. Sfida është të vërtetohen transaksionet në blockchain në një mënyrë të provës së falsifikimit.

Deri më tani, për këto sisteme është përdorur metoda e “provës së punës”. Kjo përfshin zgjidhjen e enigmave të ndërlikuara kriptografike, të cilat në fund të fundit gjenerojnë bitcoin. Ky proces njihet edhe si “miniera”, shkruan swissinfo, përcjell albinfo.ch.

Në miniera, shumë lojtarë konkurrojnë me njëri-tjetrin, por vetëm njëri fiton përfundimisht. Kjo harxhon shumë energji elektrike. Kjo shpesh vjen nga burimet e karburanteve fosile, gjë që çon në emetime të larta të CO2.

Të huajt së shpejti mund të paguajnë njësoj si shoferët zviceranë për sigurimin e makinës

Aktualisht, çmimi që paguajnë të huajt në Zvicër për sigurimin e makinës së tyre varet shpesh nga vendi i origjinës. Por kjo mund të ndryshojë së shpejti.

Sipas një propozimi të ri që do t’i paraqitet parlamentit gjatë seancës së pranverës 2025, primet e sigurimit të makinave nuk do të bazohen më në shtetësinë, moshën ose gjininë e shoferit.

Ky ndryshim do ta sillte Zvicrën në përputhje me rregulloret tashmë në fuqi në Bashkimin Evropian.

Aktualisht (dhe për shumë vite), të rinjtë e huaj, veçanërisht shtetasit e vendeve të caktuara, paguajnë dukshëm më shumë për sigurimin e tyre zviceran të automjeteve.

Shoferët nga Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Turqia, për shembull, paguajnë deri në 74 për qind më shumë se zviceranët, sipas një studimi nga platforma konsumatore Comparis.

Mjeti i krahasimit në internet ekzaminoi boshllëqet premium midis shoferëve zviceranë dhe atyre nga tetë popullsitë më të mëdha të huaja në vend.

Rezultati: të rinjtë nga Kosova duhet të paguajnë më së shumti, pavarësisht modelit të makinës që ngasin, përpara atyre nga Maqedonia e Veriut dhe Turqia.

“Kombësia është një kriter i rëndësishëm për siguruesit në llogaritjen e probabilitetit të një dëmi, edhe nëse mund të duket e padrejtë,” shpjegon Adi Kolecic, ekspert i lëvizshmërisë në Comparis.

Kompanitë e sigurimeve e justifikojnë këtë sistem duke theksuar se ai bazohet në statistika: në përcaktimin e primeve, marrin parasysh kritere si mosha, të dhënat e drejtimit, lloji i makinës dhe, po, edhe kombësia.

Të gjithë këta faktorë ndikojnë në probabilitetin e një aksidenti dhe të dhënat tregojnë se disa të huaj janë të përfshirë në më shumë aksidente se të tjerët.

“Nëse statistikat tregojnë se njerëzit që kanë një shtetësi të caktuar priren të bëjnë më shumë pretendime ose të përfshihen në më shumë incidente sesa njerëzit e kombësive të tjera, ato statistika mund të ndikojnë në primet e ngarkuara,” sipas Moneyland.

Sa më shumë paguajnë të huajt?

Si shembull, Comparis mori një të huaj (të trilluar) 20-vjeçar duke vozitur në Bazel ose (për shoferët francezë) Gjenevë, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa njerëzit nga Ballkani dhe Turqia thonë 74 për qind më shumë se zviceranët e së njëjtës moshë, hendeku zvogëlohet në varësi të kombësisë.

Prandaj, një portugez do të paguajë 24 për qind më shumë se një zviceran, një spanjoll 20 për qind, një italian 17 për qind, një francez 5 për qind dhe një gjerman 3 për qind.

Comparis shqyrtoi gjithashtu ndryshimet premium për shoferët e huaj 42-vjeçarë (dhe për këtë arsye më me përvojë), shkruan thelocal.

Diferenca ngushtohet me moshën: njerëzit nga Ballkani dhe Turqia paguajnë 54 deri në 55 për qind më shumë se shoferët zviceranë të së njëjtës moshë, ndërsa shoferët italianë, portugezë dhe spanjollë paguajnë nga 12 deri në 17 për qind më shumë.

Gjermanët janë më të mirët: sigurimi i tyre i automjeteve kushton 1 për qind më pak se tarifat që duhet të paguajë zviceranët 42-vjeçarë.

(Shumë varet edhe nga marka e makinës,  sa më e shtrenjtë të jetë makina, aq më e lartë është primi, megjithëse është e njëjtë edhe për shoferët zviceranë.)

Sa është kjo në para?

Krahasuar me një premium mesatar për një shofer zviceran (1,912 franga në vit), njerëzit nga Kosova paguajnë 3,178 franga, ata nga Maqedonia e Veriut 3,169 franga dhe njerëzit nga Turqia 3,127.

Kjo është shumë më e lartë se normat e sigurimit për shoferët nga BE – duke filluar nga 2,304 për portugezët në 1,910 për gjermanët.

Ndërsa kjo praktikë nuk është e paligjshme në Zvicër  ndryshe nga Bashkimi Evropian  disa e quajnë atë diskriminuese.

Për Mustafa Atici, kryetar i seksionit të migrantëve të Partisë Socialdemokrate, kjo praktikë “është diskriminim i pastër. Mijëra njerëz duhet të paguajnë më shumë pa u shkaktuar ndonjëherë një aksident”.

Ai pranoi se shumë shoferë të rinj emigrantë mund të përfshihen më shpesh në aksidente, “por ndëshkimi i të gjithëve që kanë të njëjtën kombësi nuk është i drejtë”, tha ai.

Ngërçi politik në Kosovë – këto janë dëmet në arenën ndërkombëtare

Duket se vonesa në formimin e qeverisë së re pas zgjedhjeve nacionale të 9 shkurtit po e dëmton Kosovën në arenën ndërkombëtare, thonë njohësit politikë.

Referuar deklaratave të tyre, në mungesë të ekzekutivit legjitim, pozicioni ndërkombëtar i Kosovës është i dobët, pasi vendi po humbet në komunikimet bilaterale me shtete dhe në përfaqësim në organizata dhe samite multilaterale.

Sot dështoi për herë të 24-të konstituimi i Kuvendit të Kosovës, edhe pas katër muajve nga mbajtja e zgjedhjeve.

Si pasojë e këtyre vonesave, sipas profesorit të marrëdhënieve ndërkombëtare, Afrim Hoti, Kosova po pëson humbje të vazhdueshme në fuqizimin ndërkombëtar të saj.

Ai për KosovaPress përmend mungesën në komunikimet bilaterale me shtetet veç e veç, si dhe mungesën e prezencës së kryeministrit në detyrë Albin Kurti, dhe ministres në detyrë të Punëve të Jashtme, Donika Gërvalla, në samite multilaterale.

Hoti: Pozicioni ndërkombëtar i Kosovës është i dobët

“Humbje të vazhdueshme Kosova po përjeton në komunikimet bilaterale. E para, me vendet anëtare të Bashkimit Evropian dhe, në veçanti, për raportet tona me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kjo nuk lidhet vetëm me çështjen e zgjedhjeve. Unë pajtohem me faktin se edhe vende të tjera anëtare të BE-së kanë vonesat e tyre, por ato vende edhe mund të kenë vonesa të tilla. Mirëpo, ne nuk e kemi luksin që të shkaktojmë vonesa të panevojshme që mund të dëmtohemi. A ka kjo impakt negativ? S’do koment për një gjë të tillë. Ka impakt shumë negativ, kjo e bën pozicionin ndërkombëtar të Kosovës tejet të dobët, ashtu siç e kemi parë në këta katër-pesë vjetët e fundit,” thekson Hoti.

Analistja politike, Magbule Shkodra, thotë për KosovaPress, se dështimet e njëpasnjëshme të konstituimit të Kuvendit krijojnë një imazh të keq për vendin.

Përkitazi me këtë, sipas saj, Kosova me vonesat për formimin e institucioneve të reja po humbet momentumin për t’u afruar me administratën e presidentit amerikan Donald Trump.

Shkodra: Dështimet e njëpasnjëshme në Kuvend, imazh i keq në arenën ndërkombëtare

“Përveç imazhit të Kosovës, i cili veçse është i dëmtuar… Mos harroni se momentumi gjeopolitik do të duhej të shfrytëzohej. Në aspektin e politikës së jashtme mund të bënim shumë gjëra duke lobuar, angazhuar maksimalisht që të afrohemi me administratën Trump. Po ashtu, të afrohemi me shtetet e BE-së që t’i zgjidhim çështjet tona. Kjo e dëmton Kosovën. Në planin e brendshëm po e shohim se jeta e qytetarëve çdo ditë e më tepër po bëhet më e vështirë. Po ashtu, jemi në rrezik të humbim edhe fonde të tjera të ndara nga BE-ja. Për të pasur qasje në këto fonde, kemi nevojë që marrëveshjet të ratifikohen në Kuvend,” tha Shkodra.

Ngërçi politik vjen si rezultat i mungesës së votave të mjaftueshme për zgjedhjen e kryetarit të ri të Kuvendit të nëntë të Kosovës. Lëvizja Vetëvendosje, si partia e parë në zgjedhjet e 9 shkurtit, nuk po arrin t’i sigurojë 61 votat e nevojshme për Albulena Haxhiun.

Kundër propozimit për këtë post po votojnë deputetët nga Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, ndërkaq tre deputetët e Nismës Socialdemokrate po abstenojnë.

Ndërkaq, në seancat e fundit, legjislativi është bllokuar sa i përket mungesës së kuorumit në formimin e komisionit verifikues për votimin e fshehtë të numrit një të Kuvendit të ri. 

Ndryshimet klimatike, shkaktari kryesor i shembjes së akullnajës në Blatten

Rënia e akullnajës që rrëmbeu pjesën më të madhe të fshatit Blatten në Lötschental i ka lënë pa frymë shumë njerëz, shkruajnë mediat zvicerane, përcjell albinfo.ch.

Përfshirë ata që janë mësuar me rrëshqitjet e dheut dhe shembjet. “Me siguri të shohësh këto imazhe të ngjall një emocion të fortë”, thotë gjeologu i kantonit të Tiçinos, Andrea Pedrazzini, i intervistuar nga SIXTEEN.

“Kjo ngjarje na tregon se natyra ka rregullat e veta dhe madje sa të brishta janë malet tona. Për një gjeolog ekziston edhe një ndjenjë e dyfishtë. Shmangni më të keqen duke evakuuar njerëzit para se të ndodhte ngjarja. Padyshim që mendimi i parë shkon tek njerëzit që humbën shtëpitë e tyre”.

Le të flasim për monitorimin. Cili është elementi më i rëndësishëm, mendoni ju, për liqenin që po krijohet, për t’u mbajtur nën vëzhgim?

“Kishim një zhvillim, siç thonë, një katarakt. Më parë kishte një rrëshqitje të madhe dheu, e cila në harkun alpin me 3 milionë metra kub mund të ndodhë çdo 10-20 vjet. Është e qartë se këto zhvillime mund të shkaktojnë liqene, kështu që një akumulim uji dhe stabiliteti i këtyre depozitave është i vështirë për t’u vlerësuar dhe shpesh nuk garantohet.”

Një akullnajë u shemb fjalë për fjalë. A mund të merret kjo si një sinjal i qartë se ngrohja globale luan një rol vendimtar në këtë ngjarje të saktë?

“Kjo ngjarje ndodhi në të ashtuquajturën zonë periglaciale, pra ende e prekur nga ngrica e përhershme, pra me një tokë të ngrirë. Është e qartë se ndryshimi i klimës, me rritjen e temperaturave, destabilizon këto shpate me lartësi të madhe. Lidhja me ndryshimin e klimës, e cila nuk drejtohet gjithmonë në fushën e fatkeqësive natyrore, në këtë rast duket mjaft e qartë”.

Duke pasur parasysh përmasat dhe duke marrë parasysh që secili rast është paksa ‘i pavarur’, a do të ishte kjo një dukuri e mundshme në Zvicrën italiane?

“Në Tiçino kemi disa rrëshqitje toke, madje edhe të mëdha, të cilat monitorohen. Dallimi, krahasuar me atë që po ndodh në Valles, është se zonat e ngrira të përhershme në Ticino janë ende të kufizuara në disa lartësi të mëdha. Situata të tilla, me bllokimin e një lugine nga një rrëshqitje toke dhe për rrjedhojë formimin e një liqeni, janë të mundshme, por për momentin nuk kemi shenja të këtyre aktiviteteve”.

Metro: Vlora, qyteti idilik bregdetar në Rivierën Shqiptare

Ekzistojnë shumë arsye pse turistët britanikë kanë një dashuri të madhe për plazhet e Mesdheut, shkruan Kristina Beanland në të përditshmen britanike “Metro”, përcjell albinfo.ch.

Por, hulumtimet sugjerojnë se një numër i madh turistësh po e “ndërrojnë” Majorkën me Maqedoninë e Veriut dhe Alikanten e Spanjës me Rivierën Shqiptare  mesa duket të frymëzuar nga një trend i TikTok-ut “Destinacionet e Ngjashme” i shpërndarë nga Gjenerata Z.

“Fluturimet nga Britania e Madhe drejt vendeve të Ballkanit, përfshirë Bosnjë-Hercegovinën, Malin e Zi dhe Marokun, janë rritur ndjeshëm gjatë dy viteve të fundit”, sipas Autoritetit të Aviacionit Civil (CAA).

Ekspertët thonë se mediat sociale po ndikojnë tek turistët që kërkojnë të eksplorojnë vende më pak të vizituara  duke shmangur destinacionet e mbipopulluara.

Ekspertët e udhëtimeve kanë rekomanduar destinacionet më të mira  të ngjashme me pikat e njohura turistike  për verën e vitit 2025.

Vlora, Shqipëri E ngjashme me: Split, Kroaci

Në kufi me Greqinë dhe shumë pranë Kroacisë, Shqipëria ofron të njejtën klimë me qytetin e dytë më të madh të Kroacisë, Splitin  për pushimet verore  por pa turma vizitorësh apo çmime që rriten vazhdimisht.

Nëse kërkoni plazhe të pastra dhe të pacënuara me një peizazh malor mbresëlënës dhe restorante me çmime të përballueshme, shkoni në Vlorë  qytetin bregdetar të vendosur në Rivierën idilike Shqiptare.

Gjatë ditës, mund të relaksoheni pranë detit Jon ose të shkoni në një nga festivalet muzikore të zonës.

Vlora është më e qetë se Spliti i Kroacisë. Në mbrëmje, ky destinacion historik gjallërohet.

Kostoja e jetesës në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, është rreth 61% më e ulët se në Londër, duke e bërë Shqipërinë një nga destinacionet më të lira evropiane për pushime.

Martina Andretta, gazetare e turizmit në “Metro” kaloi një fundjavë jashtëzakonisht të lirë në mars, në kryeqytetin shqiptar  duke shpenzuar vetëm 70 paund në ditë.

Në disa zona, një vakt për dy persona në një restorant të lirë kushton vetëm 5 paund.

Gjithashtu, kuzhina shqiptare është një kombinim i ndikimeve italiane dhe greke.

Në Lucern mbahet panairi i makinave klasike

Po mbahet Panairi Botëror i Klasikëve Zvicerane 2025, ku janë ekspozuar më shumë se 700 automjete, si dhe pjesë këmbimi, libra dhe objekte me 4 rrota – po festohet gjithashtu 75-vjetori i “Bulli”-t, përcjell albinfo.ch.

Nga e premtja, 30 maj, deri të dielën, 1 qershor, Panairi Botëror Swiss Classic 2025 është i hapur në Qendrën e Ekspozitave të Lucernës. Është eventi më i madh kushtuar makinave klasike në Zvicër. Janë të pranishëm dyqind ekspozues, të cilët ofrojnë mbi 700 automjete të shumë markave.

Eventi do të shërbejë gjithashtu për të festuar 75-vjetorin e të famshmit “Bulli”, minivanit Volkswagen të përhapur në të gjithë botën në shumë versionet e tij. Një shembull i furgonit “origjinal”, një T1 Samba me dy ngjyra nga viti 1967, do të ekspozohet në Lucernë, së bashku me dy modele të tjera speciale si T2 Last Edition i prodhuar në Brazil dhe një T3 Camper Joker nga viti 1986 i prodhuar nga specialisti Westfalia

Përveç automjeteve “vintage”, ekziston edhe një gamë e gjerë pjesësh këmbimi, aksesorësh, makinash model, literature të specializuara, suvenire dhe shumë më tepër mbi temën e automjeteve vintage dhe makinave klasike.

“Defender Europe 2025” vlerësohet si moment historik për ushtrinë e Kosovës

Janë bërë gati një javë që kur ka filluar ushtrimi më i madh ndërkombëtar “Defender Europe 2025”, e cila është stërvitja më e madhe vjetore e ushtrisë amerikane. Në zemrën e Ballkanit, Kosova është shndërruar urë bashkëpunimi ushtarak, përcjell albinfo.ch.

Shemsi Syla, zëvendësministër në detyrë i Mbrojtjes, tha pjesëmarrja e Kosovës si nikoqire e ‘Defender Europe 2025’ është një ngjarje më e rëndësishme gjatë rrugëtimit të forcës sonë ushtarake, nga UÇK në TMK, pastaj në FSK, si dhe tani në ushtrinë e sotshme.

Ai tha se SHBA po zhvillojnë ushtrimin më të madh deri më sot në Evropë, i cili ka kapacitete të shumta të shteteve partnere edhe të NATO-s dhe jashtë saj të ngërthyera në një ngjarje tejet të rëndësishme.

“Fati ynë është se ne jemi pjesëmarrës dhe njëkohësisht nikoqir që do të thotë shumë, sepse është një besim që ne të jemi vend nikoqir, ku Shtabi i Divizionit 28 është i dislokuar në Kosovë”, tha Syla.

Ai theksoi se ky ushtrim ka një ndikim të jashtëzakonshëm edhe në ngritjen tonë morale dhe besueshmërinë që ka SHBA ndaj ushtrisë sonë dhe Kosovës.

Syla më tej shtoi se kjo do të ndikojë në ngritjen e vetëdijes sonë dhe të inkurajimit në ngritjen e kapaciteteve tona ushtarake.

Ai, më tej, vuri në dukje se më 2028 do të përfundojë marrëveshja e cila në fokus ka krijimin e ushtrisë së Kosovës.

Kadri Kastrati, njëri ndër ish-komandantët e UÇK-së, ish-komandanti i FSK-së, tha se “Defender Europe 2025”, është një ngjarje e jashtëzakonshme dhe është mesazh i qartë për Serbinë dhe Rusinë.

“Serbia çdo herë bën përpjekje për të destabilizuar rajonin dhe veriun e Kosovës. Ky ushtrim është besimi ndaj Forcës së Sigurisë së Kosovës. Deri këtu kemi ardhur me partnerët tanë, nuk shoh ndonjë problem në këtë ushtrim dhe forca jonë të bashkëveprojë në këtë ushtrim”, theksoi Kastrati në emisionin special në RTK, teksa shtoi se Kosova do të jetë fituese.

Ilir Qeriqi, shef i Stafit në Shtabin e Përgjithshëm të Forcës së Sigurisë së Kosovës, tha se ushtrimi ‘Defender Europe 2025’, po shkon sipas planifikimit dhe nuk ka asnjë problem.

Ai tha për RTK, se ky ushtrim do të kontribuojë në rritjen e kapaciteteve të FSK-së. Qeriqi bëri me dije se FSK operon edhe në vende të tjera që janë në kuadër të ushtrimit.

“Motivi ushtarak është shumë i madh, ushtarët tanë kanë bërë trajnime në bazë të trajnimeve që janë me aleatët. Qëllimi është që të testohen kapacitetet dhe performanca e FSK-së dhe çdo gjë po shkon sipas planifikimit”, tha Qeriqi.

Ndryshe DEFENDER 25, është stërvitja më e madhe vjetore e Ushtrisë Amerikane, afërsisht 180 personel nga Divizioni i 28-të i Këmbësorisë i Gardës Kombëtare të Ushtrisë Amerikane të Pensilvanisë vendosen në Kosovë për të marrë pjesë në Reagimin e Menjëhershëm 25 së bashku me Forcën e Sigurisë së Kosovës (FSK).

I planifikuar nga 26 maji deri më 9 qershor, Reagimi i Menjëhershëm 25 është një nga tre ngjarjet kryesore të trajnimit DEFENDER 25 dhe përfshin më shumë se 12,000 trupa nga SHBA-ja, Aleatët dhe vendet partnere. Aktivitetet përfshijnë tetë vende: Kosovë, Shqipëri, Bullgari, Kroaci, Greqi, Mal të Zi, Maqedoni e Veriut dhe Sllovaki.

Në Kosovë, Divizioni i 28-të i Këmbësorisë dhe FSK do të marrin pjesë në Reagimin e Menjëhershëm 25 si një seli divizioni që mbikëqyr një brigadë shumëkombëshe. Ushtarë nga Divizioni i 28-të i Këmbësorisë, së bashku me anëtarë të Gardës Kombëtare të Ushtrisë së Ajovës dhe FSK-së, do të marrin pjesë gjithashtu në një stërvitje kombëtare në Zonën e Trajnimit Babaj Bokes (BBTA) më 3 qershor”./RTK/

Si po ndikon ChatGPT dhe AI në Zvicër

Referuar një studimi të fundit të kryer nga Dr. Michael Gerlich në një shkollë biznesi në Cyrih, përdorimi i tepruar i mjeteve të inteligjencës artificiale si ChatGPT nga të rinjtë mund të çojë në rënie të aftësive të tyre kognitive, veçanërisht në mendimin kritik dhe aftësinë për të përpunuar në mënyrë të pavarur informacionin, përcjell albinfo.ch.

Studimi zbuloi se pjesëmarrësit e moshës 17 deri në 25 vjeç, të cilët mbështeteshin më shumë në këto mjete për detyra akademike, tregonin rezultate më të ulëta në testet e mendimit kritik krahasuar me ata që përdornin më pak AI.

Kjo sugjeron se përdorimi i shpeshtë i AI mund të zvogëlojë aftësinë për të menduar në mënyrë të pavarur dhe për të zgjidhur probleme pa ndihmën e teknologjisë.

Një shembull i përmendur në studim është ai i një studenti nga Universiteti i New Yorkut, i cili, kur u pyet pse përdorte AI për të shkruar ese, u përgjigj se “ju më kërkoni të shkoj nga pika A në pikën B, pse të mos përdor një makinë për të arritur atje?”

Kjo analogji ilustron sesi AI mund të ofrojë një rrugë më të lehtë drejt zgjidhjes së problemeve, por në të njëjtën kohë mund të pengojë zhvillimin e aftësive të mendimit të thellë.

Ekspertët theksojnë se, ndryshe nga ndihmësit tradicionalë si kalkulatorët apo shënimet, AI nuk ndihmon në përmirësimin e aftësive kognitive, por shpesh i anashkalon ato. Kjo është veçanërisht shqetësuese për të rinjtë, të cilët janë në një fazë kritike të zhvillimit të aftësive të tyre mendore dhe akademike.

Në përfundim, studimi paralajmëron se mbështetja e tepruar në AI për detyra akademike mund të ketë pasoja afatgjata në aftësinë e të rinjve për të menduar në mënyrë kritike dhe për të përpunuar informacionin në mënyrë të pavarur.

Prandaj, është e rëndësishme të përdoret AI me kujdes dhe të inkurajohet zhvillimi i aftësive të mendimit të thellë përmes praktikës dhe angazhimit aktiv në procesin e të mësuarit.

Albulena Haxhiu: Po presim vendimin e Kushtetueses për votimin e fshehtë

Kandidatja e LVV-së për kryetare të Kuvendit të Kosovës, deputetja Albulena Haxhiu, ka kërkuar nga partitë që në mandatin e fundit ishin në opozitë, të ushtrojnë të drejtën e tyre për votim.

“Ka deputetë që vijnë në Kuvend, por nuk e dinë pse vijnë. Secili deputet i LVV-së në secilën seancë konstituive, kanë qenë të pranishëm për të kontribuuar në konstituimin e Kuvendit. Sot ishte seanca e 16 prej momentit kur është propozuar votimi për të kaluar në votim të fshehtë, dhe në asnjërën nga to nuk ka pasur as përpjekje minimale të deputetëve të opozitës që të marrin pjesë në votim”, ka deklaruar ajo.

“Nuk po themi të votojnë pro domosdo, por të votojnë kundër ose abstenim”, ka shtuar Haxhiu. Ajo tha se kjo situatë është shqetësuese.

“Janë 24 seanca me të sotmen. Kjo situatë natyrisht se është brengosëse, por sa i takon LVV-së, secilin obligim që e kemi pasur me Kushtetutë, me rregulloren e punës së Kuvendit, e kemi adresuar. Është përgjegjësi e të gjithë deputetëve të marrin pjesë në votim dhe të gjejnë mënyrat për të konstiuuar Kuvendin”, ka deklaruar deptuetja Haxhiu.

“Edhe në letrën e Osmanit thuhet se u takon të gjithëve të gjejnë mënyrë për të konstituuar kuvendin, e jo për ta bllokuar atë”. Është jashtëzakonisht e rëndësishme që opozita të braktis qëndrimet bllokuese, që të jemi në shërbim të qytetarëve dhe të jemi në përputhje me Kushtetutën. Ne po presim edhe vendimin e Gjykatës Kushtetuese për komisionin e fshehtë, çështje e cila është dërguar nga AAK-ja”, deklaroi Haxhiu.

Ardon Jashari: Ndihem 100 % shqiptar

Një vit më parë luante në Superligën zvicerane. Tani po kërkohet nga klubet më të mëdha evropiane, përcjell albinfo.ch.

Pa dyshim ai është prej lojtarëve të rinj më të vlerësuar në futbollin evropian. Dhe rritja e tij është e hatashme.

Në verën e kaluar la Luzernin dhe u bashkua me klubin belg, Club Brugge. Luzerni përfitoi gjashtë milionë euro nga shitja e kapitenit të skuadrës, që vlerësohej lart në moshë shumë të re. Te Luzerni ishin të vetëdijshëm që kanë “xhevahir” në duar dhe kanë insistuar që ta mbajnë sa më gjatë për të përfituar më shumë. Por Jashari ishte i vendosur për hapin tutje.

Te Club Brugge pati sfida vetëm në pak xhiro. Më pas u stabilizua në mesin e fushës dhe shkëlqeu thuajse në secilën ndeshje. I luajti plot 52 ndeshje, kryesisht në anën defanzive të mesfushës. I luajti ndër të tjera 11 ndeshje në Ligën e Kampionëve dhe shkëlqeu në shumë prej tyre. Nuk vonoi shumë dhe Club Brugge i ofroi kontratë të re, të vlefshme deri në qershor të vitit 2029.

Por është thuajse e sigurt se Jashari nuk do të qëndrojë aq gjatë te Brugge e po ashtu në futbollin belg. Ligat e mëdha, një klub prej më të mëdhenjve në botë, duket të jetë destinacioni i ardhshëm i tashmë 22-vjeçarit.

Jashari të hënën u shpall futbollisti më i mirë i edicionit 2024/2025 në kampionatin belg. U shpall edhe futbollisti më i talentuar. Menjëherë të martën u raportua që Manchester City është i interesuar për futbollistin që tani vlerësohet 35 milionë euro, të paktën.

Është e qartë që Brugge do të përfitojë shumë nga Jashari, të cilin e bleu lirë nga klubi zviceran.

Finalisti i Ligës së Kampionëve, Paris Saint-Germaini është tjetër klub shumë i interesuar për Jasharin.

“Parisi është qytet i bukur por asgjë më shumë për momentin”,  u përgjigj Jashari në ceremoninë e shpalljes së më të mirëve në futbollin belg kur u pyet për një kalim të mundshëm te PSG-ja. Ai ka përmendur që ka kontratë deri në vitin 2029. Por në të njëjtën kohë ka thënë se është shumë ambicioz.

“Ndeshja e fundit nuk ishte lamtumirë. Jam shumë i lumtur në Brugge, por në të njëjtën kohë jam shumë ambicioz. Nuk dihet kurrë se kur do të prezantohet projekti i duhur në futboll”, ka shtuar Jashari.

Borussia Dortmundi është tjetër klub që ka hyrë në garë për Jasharin. Bayer Leverkuseni po ashtu. Ka edhe plot klube tjera të top-ligave evropiane.

“Dua të luaj për klubet më të mira në botë dhe të garoj me më të mirët”, është i qartë Jashari.

I lindur në Cham të Zvicrës, Jashari është prej më të mirëve nga gjithë futbollistët shqiptarë. Ai ka prejardhjen nga Kumanova.

“Jam rritur në Zvicër, por ndihem 100 për qind shqiptar”, ka thënë Jashari jo shumë kohë më parë në një intervistë për një medium belg. “Karakteri im është shqiptar. Në shtëpi ne jemi shqiptarë. Bëjmë gjëra që bëjnë fëmijët zviceranë, por …”.

Jashari vlerësohet e ardhmja e përfaqësueses së Zvicrës. Ai ka vetëm dy paraqitje për Zvicrën A Luajti pak në një ndeshje me Çekinë në Ligën e Kombeve më 27 shtator të vitit 2022. Atë vit u ftua në Botërorin në Katar. U aktivizua në fazën nokaut ndaj Portugalisë në humbjen 6:1, më 6 dhjetor 2022. Më nuk ka luajtur me Zvicrën A, por ishte lider i pakontestueshëm te Zvicra U21.

Së fundi nga Zvicra A ishte ftuar në nëntor të vitit të kaluar. Është ftuar edhe për dy miqësore të muajit të ardhshëm.

Jashari jo gjithnjë ka shfaqur shumë interesim që të grumbullohet me Zvicrën. Por mediat zvicerane tashmë shkruajnë se përfaqësuesja nuk e ka luksin që të humbë një lojtar si Ardoni.

“Historia nuk filloi mirë. Por është larg që të jetë e mbaruar. Duke filluar nga ndeshjet e qershorit, kundër Meksikës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Jashari duhet të bëhet figurë qendrore. E ardhmja e përfaqësueses së Zvicrës varet nga kjo”, shkruan “Le Matin”.

Mediat zvicerane jo gjithnjë kanë pasur qasjen më pozitive ndaj Jasharit. Drejtuesit e përfaqësueses po ashtu. Por ai ka shikuar para dhe ka bërë zhvillimin e hovshëm. Ka arritur në pikën ku pos që kërkohet nga klubet më të mëdha në botë, të vlerësohet i domosdoshëm për Zvicrën.

Ky qytet në Gjermani ofron 2 javë akomodim falas për të tërhequr banorë të rinj

Quhet Eisenhüttenstadt, është një qytet në Gjermaninë Lindore që po ofron një qëndrim 14-ditor falas për të inkurajuar njerëzit të zhvendosen atje dhe për të rritur popullsinë, e cila është në rënie prej dekadash, përcjell albinfo.ch.

Referuar një deklarate të këshillit vendor më 13 maj, kjo iniciativë e quajtur “Bëj Plane Tani” synon udhëtarët që udhëtojnë për në punë, të kthyerit e mundshëm, punëtorët e kualifikuar dhe të  vetëpunësuarit që kërkojnë një ndryshim në stilin e jetesës, raporton CNN.

Pjesëmarrësit do të qëndrojnë falas nga 6 deri më 20 shtator në apartamente të mobiluara në qendër të qytetit, dhe gjatë kësaj kohe do të kenë mundësi të njihen me jetën dhe punën në Eisenhüttenstadt përmes aktiviteteve të organizuara si turne në qytet, vizita në fabrikë dhe shëtitje.

Këshilli vendor ka deklaruar se do të ndihmojë pjesëmarrësit të eksplorojnë mundësi për qëndrim të përhershëm, përfshirë stazhe, vëzhgim pune dhe intervista me biznese lokale.

I themeluar në vitin 1950 si qyteti i parë i planifikuar nën regjimin socialist të ish-Gjermanisë Lindore dhe i njohur fillimisht si Stalinstadt, Eisenhüttenstadt dikur kishte mbi 50 mijë banorë. Sot, popullsia ka rënë në rreth 24 mijë. Zyrtarja lokale Julia Basan tha se skema synon të sjellë më shumë banorë të përhershëm, veçanërisht punëtorë të kualifikuar.

Shqiptari i zhdukur në Itali gjendet përmes helikopterit, në gjendje të rëndë

Mediat italiane raportojnë se një shtetas shqiptar 44-vjeçar, i cili ishte zhdukur prej dy ditësh, u gjet nga zjarrfikësit italianë me ndihmën e një helikopteri pranë gurores afër liqenit të Giulianello-s, në komunën e Artenës, përcjell albinfo.ch.

Në operacionin e kërkimit morën pjesë njësitë e specializuara të Brigadës së Zjarrfikësve të Colleferro-s, të cilët përdorën teknika kërkimi nga ajri  dhe toka për të lokalizuar personin.

Pas identifikimit, ai iu dorëzua punonjësve të shëndetësisë dhe u transportua me urgjencë në spitalin e Colleferro-s, ku po trajtohet në gjendje të rënduar shëndetësore.

Sipas autoriteteve, 44-vjeçari ishte zhdukur dy ditë më parë pas kthimit nga puna si punëtor ndërtimi. Dyshohet se ai kishte konsumuar substanca helmuese, duke u tentuar që t’i jepte fund jetës.

Karabinierët lokalë po vijojnë hetimet dhe monitorojnë situatën për të sqaruar rrethanat e ngjarjes.

Fortune: Mira Murati ndër 50 gratë më të fuqishme në botë

Mira Murati është pjesë e listës së Fortune për “100 Gratë më të Fuqishme në Biznes” për vitin 2025, shkruan albinfo.ch.

Ajo renditet në vendin e 47-të, një ngjitje nga pozicioni i saj i mëparshëm në vendin e 57-të në vitin 2024 .

Pas largimit nga pozita e CTO-së në OpenAI në shtator 2024, Murati themeloi startup-in e saj të inteligjencës artificiale, Thinking Machines Lab, ku aktualisht shërben si CEO.

Ky startup është vlerësuar me një vlerë të mundshme prej 10 miliardë dollarësh, duke e bërë atë një nga startup-et më të vlefshme në fushën e AI-së .

Përfshirja e saj në këtë listë nënvizon ndikimin e saj të vazhdueshëm në industrinë e teknologjisë dhe rolin e saj si një nga gratë më të fuqishme në biznesin global. Revista e njohur e përshkruan kështu profilin e saj:

“Mira Murati, ish-drejtoreshë e teknologjisë së OpenAI, e habiti Silicon Valley kur dha dorëheqjen nga kompania në shtator 2024: Ajo kishte qenë forca lëvizëse pas ChatGPT, modelit revolucionar të AI-së. Gjashtë muaj më vonë, Murati hodhi në treg Thinking Machines Lab, një startup të AI-së që po bën bujë, edhe pse është ende në modalitet të fshehtë. Por, ndërsa detajet rreth projektit mbeten të pakta, ndikimi i 36-vjeçares Murati në sektorin e AI-së është i qartë: Në mesin e majit, ajo thuhet se ishte afër fitimit të 2 miliardë dollarëve në atë që do të përfaqësonte raundin më të madh të investimit në historinë e teknologjisë, duke e vlerësuar Thinking Machines në 10 miliardë dollarë”.

Dështimi i 24-të, s’ka konstituim të Kuvendit

Legjislatura e re e Kuvendit të Kosovës nuk është konstituar as pas përpjekjes së 24-të, përcjell albinfo.ch.

Sërish nuk kishte kuorum për formimin e komisionit për të zhvilluar votimin e fshehtë për zgjedhjen e kryeparlamentarit. Është hera e 16-të që seanca dështoi në këtë pikë.

Të shtunën, në seancë ishin 96 deputetë. Votuan 53 pro, 1 kundër dhe nuk pati abstenime.

Seanca e radhës do të mbahet të hënën, me fillim në orën 10:30.

Sot tentativa e 24-të për konstituimin e Kuvendit

Sot, deputetët e Kuvendit të Kosovës do të përpiqen edhe një herë të arrijnë konstituimin e legjislaturës së nëntë. Kjo do të jetë përpjekja e 24-të, përcjell albinfo.ch.

Në seancën e 29 majit, deputetët refuzuan të votonin për të disatën herë formimin e një komisioni për votimin e fshehtë për kryeparlamentar, propozuar nga kryesuesi i seancës, Avni Dehari, pas dështimit të njëpasnjëshëm të Albulena Haxhiut për t’u zgjedhur kryeparlamentare.

Votimi i fshehtë është kundërshtuar nga partitë që ishin në opozitë në legjislaturën e kaluar, e këtë e kanë dërguar në Gjykatë Kushtetuese.

Fluks i lartë udhëtarësh në pikën kufitare të Morinit gjatë fundjavës

Duket se fundjava ka shënuar një fluks të lartë udhëtarësh në pikën kufitare të Morinit, si pasojë e rritjes së temperaturave dhe nisjes së pushimeve verore, përcjell albinfo.ch.

Shumë qytetarë kanë zgjedhur të kalojnë kufirin për të pushuar në bregdetin shqiptar.

Falë marrëveshjes për lëvizjen e lirë është shmangur krijimi i radhëve të gjata në kufi, duke lehtësuar ndjeshëm qarkullimin e qytetarëve.

Në kufirin Morinë-Vërmicë janë hapur gjithsej 8 sportele në hyrje dhe 8 në dalje, duke mundësuar një proces të shpejtë kalimi. Njëkohësisht, kontrollet janë intensifikuar për të evidentuar rastet e mundshme të kalimeve të paligjshme.

Vetëm në 24 orët e fundit nga pika kufitare e Morinit kanë kaluar gjithsej 27,787 udhëtarë në hyrje dhe dalje të territorit shqiptar. Së bashku me ta janë regjistruar rreth 8,500 automjete dhe 87 autobusë.

Të dhënat për 24 orët e fundit:

Hyrje në Shqipëri: 14,976 shtetas me 4,546 automjete dhe 87 autobusë.
Dalje nga Shqipëria: 12,811 shtetas me 4,050 automjete.

Ylli Bajrami diplomohet në “Baruch College” në Nju-Jork

Një tjetër i ri nga trojet shqiptare shkëlqen në arenën akademike ndërkombëtare, shkruan albinfo.ch.

Ylli Bajrami ka përfunduar me sukses studimet bachelor në Administrim Biznesi, me fokus në Financa, në një nga shkollat më prestigjioze të biznesit në Shtetet e Bashkuara – Zicklin School of Business në kuadër të Baruch College, pjesë e sistemit të njohur universitar CUNY (City University of New York).

Ceremonia e diplomimit u mbajt dje në qytetin e New York-ut, ku mijëra të diplomuar nga e gjithë bota u nderuan për përkushtimin dhe suksesin e tyre akademik. Ndër ta, edhe Ylli Bajrami, i cili tashmë e ka vendosur veten në mesin e profesionistëve të rinj të financave globale.

Baruch College është gjithashtu i njohur për shumëllojshmërinë kulturore të studentëve, ku fliten mbi 110 gjuhë të ndryshme, dhe për atmosferën që promovon suksesin akademik dhe profesional në një metropol si New York-u.

Shkolla Zicklin, si një nga shkollat më të mëdha të akredituara për biznes në SHBA, njihet për cilësinë e lartë të programeve dhe lidhjet e fuqishme me industrinë financiare.

Me këtë diplomim, Ylli Bajrami hap një kapitull të ri në karrierën e tij, duke qenë një shembull frymëzimi për të gjithë të rinjtë shqiptarë që ëndërrojnë suksesin ndërkombëtar përmes dijes dhe përkushtimit.

Finalja e Ligës së Kampionëve, 5,400 policë në Paris për sigurinë

Në Paris, autoritetet kanë mobilizuar 5,400 policë për të garantuar sigurinë gjatë finales së Ligës së Kampionëve mes Paris Saint-Germain (PSG) dhe Interit, njoftoi të premten shefi i policisë, Laurent Nunez, transmeton albinfo.ch.

Edhe pse ndeshja zhvillohet në Munih të Gjermanisë këtë të shtunë, një fitore e PSG-së pritet të shkaktojë festa masive në kryeqytetin francez, ku autoritetet kanë paralajmëruar se kjo festë mund të përshkallëzohet në trazira. Për shkak të masave të sigurisë, trafiku do të mbyllet në disa zona të frekuentuara gjatë ditës, ndërsa në mbrëmje shumë rrugë të tjera do të bllokohen për publikun.

Masat e rrepta të sigurisë vijnë pas incidentit të ndodhur në Liverpool, ku dhjetëra tifozë u lënduan gjatë ndeshjes gjysmëfinale. Gjithashtu, festa pas fitores së PSG-së ndaj Arsenalit në gjysmëfinale kishte sjellë trazira në Paris, ku u arrestuan 47 persona dhe tre të tjerë u lënduan nga goditja e një automjeti.

“Do të jemi shumë të vendosur. Nëse ndodhin dëme ose sulme ndaj forcave të rendit, do të ndërhyjmë menjëherë,” tha shefi i policisë Laurent Nunez, duke paralajmëruar për një angazhim të fortë në ruajtjen e rendit gjatë festimeve, transmeton albinfo.ch.

Austri: SPÖ dhe NEOS arrijnë marrëveshje për koalicionin e ri në Vjenë

Vendimi për vazhdimin e bashkëpunimit mes Partisë Socialdemokrate (SPÖ) dhe NEOS në Vjenë u mor të premten në mbrëmje, duke i dhënë fund negociatave një muaj pas zgjedhjeve të fundit në kryeqytetin federal. Sipas palëve, bisedimet kaluan pa probleme dhe përfunduan me një marrëveshje të re që do t’i lejojë të dyja partitë të qeverisin së bashku për pesë vitet e ardhshme, shkruan Krone, transmeton albinfo.ch.

NEOS e përshkroi procesin si “konstruktiv” dhe theksoi se negociatat u mbajtën brenda afatit të paracaktuar, ndërsa burime brenda SPÖ-së folën për një “marrëveshje shumë të mirë dhe të shpejtë”. Qeveria e re e qytetit pritet të jetë e qëndrueshme dhe do të konstituohet para verës.

Megjithatë, miratimi përfundimtar kërkon ende votat e komisioneve të partive. SPÖ do të votojë paketën e negociuar më 3 qershor, ndërsa NEOS do të organizojë një mbledhje të përgjithshme shtetërore më 7 qershor, ku do të diskutohet dhe miratohet marrëveshja. Ende nuk ka informacione zyrtare rreth ndarjes së departamenteve, numrit të anëtarëve të senatit apo çështjeve të personelit, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe nga negociatat e vështira në nivel federal, në Vjenë procesi ka qenë relativisht i qetë dhe pa polemika të mëdha. Në zgjedhjet e 27 prillit, koalicioni i kuq-rozë mori mandat për të vazhduar qeverisjen. Një moment i paharrueshëm i vitit 2020 ishte shërbimi i një petulle gjigante rozë gjatë prezantimit të koalicionit, por këtë herë SPÖ nuk pati dhurata për të shpërndarë gjatë bisedimeve.

Qytetarët e Vjenës do të shohin brenda pak javësh përbërjen e qeverisë së tyre të re dhe planet për mandatin e ardhshëm, transmeton albinfo.ch.

Mallorca dhe Ishujt Kanarie forcojnë masat kundër turizmit masiv

Mallorca po ndërmerr hapa të rinj për të mbrojtur ambientin dhe jetën e përditshme nga efektet e turizmit masiv dhe festave të shfrenuara. Bashkia e Palmës ka publikuar kode të reja sjelljeje për vizitorët, me gjoba që variojnë nga 750 deri në 3,000 euro për shkelje të ndryshme, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Në listën e shkeljeve të vogla, përfshihen blerjet nga shitës ambulantë të paligjshëm, lakuriqësia në vende të ndaluara, konsum alkooli në hapësira publike, përdorimi i objekteve të mprehta në rërë, urinimi publik dhe përdorimi shqetësues i altoparlantëve gjatë ditës. Gjobat mund të shkojnë deri në 750 euro.

Shkeljet më të rënda përfshijnë notin në zona të kufizuara kur valëvitet flamuri i kuq, kërcimin nga ballkonet (i njohur si “ballkon”), lënien e mbeturinave, kampingun e paautorizuar dhe përdorimin e lazerëve tregues, me gjoba deri në 1,500 euro.

Ndërsa për sjelljet shumë të rënda, si sjellja diskriminuese dhe pirja masive e rrezikshme, gjobat arrijnë deri në 3,000 euro, transmeton albinfo.ch.

Këto masa vijnë në një kohë kur presioni ndaj turizmit të tepërt është në rritje jo vetëm në Mallorca, por edhe në Ishujt Kanarie. Mbi 10,000 persona demonstruan së fundmi kundër turizmit masiv, duke kërkuar modele të reja dhe më të qëndrueshme për zhvillimin turistik, përfshirë kontrolle më të rrepta të qirasë dhe ndalimin e ndërtimit të objekteve të reja turistike.

Situata në Kanari është tensionuar dukshëm muajt e fundit. Në janar, në Tenerife u shfaq një grafit provokues “Vrit një turist”, ndërsa në mars, 20 makina me qira u dogjën në parkingun e Costa Adeje, duke theksuar pakënaqësinë e vendasve. Policia ka siguruar prova video për këto sulme, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Rritet kuota e importit të vezëve nga 1 qershori

Për shkak të rritjes së ndjeshme të kërkesës për vezë, Këshilli Federal i Zvicrës ka vendosur të rrisë kuotën e importit me 50 për qind, duke filluar nga 1 qershori 2025. Ky vendim do të mundësojë importe shtesë deri në 10,000 ton vezë me tarifë më të ulët, duke synuar të zbusë mungesën në tregun vendas, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

“Vendimi ishte i nevojshëm sepse prodhimi vendas vetëm nuk mund të përballojë rritjen e kërkesës”, thuhet në deklaratën zyrtare të Këshillit Federal.

Sipas të dhënave zyrtare, konsumi i vezëve për frymë në Zvicër është rritur me pesë për qind vetëm gjatë një viti, duke arritur në 198 vezë për person në vitin 2024, krahasuar me vitin 2023. Kjo rritje e shpejtë e konsumit po sfidon kapacitetet e prodhimit vendor dhe ka detyruar autoritetet të veprojnë për të shmangur mungesat në treg.

Zvicra tradicionalisht ka një politikë mbrojtëse ndaj bujqësisë së brendshme, por hapja e kontrolluar e tregut përmes kuotave me tarifa të ulëta është një mjet për të balancuar nevojat e konsumatorëve me mbrojtjen e prodhuesve vendas, transmeton albinfo.ch.