Refugjatët nga Ukraina që gëzojnë statusin e mbrojtjes S në Zvicër do të duhet të përfshihen më shumë në tregun e punës. Deri në fund të vitit, synohet që çdo i dyti person me këtë status të jetë i punësuar. Megjithatë, kantonet janë në ritme të ndryshme  dhe rezultatet ndryshojnë ndjeshëm, transmeton albinfo.ch.

Çfarë është statusi S?

Ky status u aktivizua për herë të parë në mars të vitit 2022, si reagim ndaj luftës në Ukrainë. Ai u mundëson refugjatëve të punojnë menjëherë, të bashkojnë familjen, të udhëtojnë lirshëm dhe të fusin fëmijët në shkollë.

Faktorët që ndikojnë në integrimin në tregun e punës:

1. Situata ekonomike në kanton:

Kantonet me ekonomi të larmishme dhe me mundësi për punë të thjeshta kanë përparësi.

Shembull: Thurgau ka një rrjet të fortë ekonomik dhe është ndër më të mirët,  ka integruar tashmë 41% të personave të punësueshëm me status S.

2. Vendndodhja gjeografike:

Aargau, pavarësisht se ka numër të madh refugjatësh, ka një normë punësimi 43%, pjesërisht sepse shumë punëkërkues punësohen në kantone fqinj, si Zürich.

3. Organizimi i brendshëm i kantoneve:

Në kantonin Basel-Landschaft, integrimi është më i ngadalshëm (vetëm 31%) për shkak të strukturës së decentralizuar,  ku çdo komunë punon në mënyrë të pavarur. Kjo solli diferenca të mëdha nga një komunë në tjetrën.

Romandia mbetet prapa

Në Zvicrën frëngjishtfolëse, integrimi është më i ngadalshëm. Një nga arsyet është natyra shumë e specializuar e tregut të punës dhe konkurrenca me punëtorët ndërkufitarë.

E ardhmja e statusit S është e paqartë

Statusi S është i vlefshëm deri në vitin 2026, por pritet që Këshilli Federal ta zgjasë. Megjithatë, nuk është e qartë se çfarë do të ndodhë me refugjatët nëse ky status hiqet.

Zvicra po përjeton një rritje të vazhdueshme të çmimeve të banesave, duke thelluar më tej sfidat për blerësit potencialë dhe familjet që kërkojnë strehim të përballueshëm. Sipas të dhënave më të fundit nga Zyra Federale e Statistikave, në tremujorin e dytë të vitit 2025, çmimi i pronësisë rezidenciale u rrit me 1.9 për qind krahasuar me tremujorin e parë. Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, inflacioni vjetor në sektorin e banesave ka arritur në 5 për qind, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Segmenti i shtëpive njëfamiljare shënoi një rritje më të moderuar prej 1.5 për qind, por në zonat rurale kjo rritje ishte më e theksuar, duke arritur në 3.4 për qind. Ndërkohë, çmimet e apartamenteve janë rritur në të gjitha llojet e komuniteteve, me një rritje prej 3 për qind në zonat rurale dhe 2.2 për qind në përgjithësi.

Kompania e vlerësimit të pasurive të paluajtshme Realadvisor publikoi gjithashtu statistika të reja që konfirmojnë këtë trend. Sipas tyre, apartamentet janë shtrenjtuar me 1.2 për qind, ndërsa shtëpitë njëfamiljare me 1 për qind. Këto rritje i atribuohen kryesisht normave të ulëta të interesit për kreditë hipotekare.

Në aspektin rajonal, qytetet që kanë përjetuar rritjet më të mëdha të çmimeve janë Zug dhe Lucern, me një rritje prej 2.4 për qind në segmentin e apartamenteve, të ndjekura nga Sion me 2 për qind. Për shtëpitë, Sion kryeson me një rritje prej 2.3 për qind, ndërsa Zug dhe Lausanne regjistrojnë rritje prej 1.6 për qind.

Megjithatë, sfida më e madhe për tregun e banesave mbetet mungesa e ofertës. Sipas Realadvisor, numri i lejeve të ndërtimit ka rënë me 13 për qind në tremujorin e dytë krahasuar me tremujorin e parë. Ky hendek mes ofertës dhe kërkesës po thellohet, duke intensifikuar më tej presionin mbi çmimet në afat të shkurtër dhe të mesëm, raporton albinfo.ch.

Spanja rezultoi destinacioni më i preferuar i pasagjerëve të Swiss Air në vitin 2024, me 3.1 milion nisje nga aeroportet e Zvicrës, sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Në vend të dytë renditet Britania e Madhe me 2.89 milion pasagjerë të nisur, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Në vijim janë destinacionet e tjera më të njohura ajrore në mesin e pasagjerëve zviceranë: Gjermania me 1.5 milion, Portugalia 1.49 milion, Franca 1.36 milion dhe Italia 1.35 milion. Në total, 79% e fluturimeve drejt dhe nga Zvicra ishin drejt vendeve evropiane.

FSO vë në dukje se aeroporti i nisjes ka ndikim të madh në zgjedhjen e destinacionit. Për shembull, nga Cyrihu fluturuan katër herë më shumë pasagjerë drejt Gjermanisë sesa drejt Francës, ndërsa nga Gjeneva tendenca ishte e kundërt.

Sa i përket destinacioneve jashtë Evropës, 8% e pasagjerëve udhëtuan drejt Azisë, një përqindje e barabartë drejt Amerikës së Veriut, Qendrore dhe Jugore, 5% drejt Afrikës dhe 0.4% drejt Oqeanisë, transmeton albinfo.ch.

Korriku mbetet muaji më i ngarkuar me 2.6 milion nisje, ndërsa janari dhe nëntori regjistrojnë më pak fluturime, me rreth 1.5 milion pasagjerë secili.

Sipas FSO-së, destinacione dimërore si Cape Town në Afrikën e Jugut dhe Phuket në Tajlandë janë veçanërisht të kërkuara gjatë dimrit, ndërsa ishujt mesdhetarë si Majorka në Spanjë dhe Kreta në Greqi janë më të preferuar nga prilli deri në tetor.

Në total, në vitin 2024, 24 milion pasagjerë nisën fluturimin nga aeroportet zvicerane, pak më pak se rekordi prej 25 milionësh të vitit 2019, para pandemisë Covid-19, transmeton albinfo.ch

Njëzet e pesë familje nga fshati malor Brienz (kantoni Graubünden) po shqyrtojnë mundësinë e zhvendosjes së përhershme, pas rrezikut të vazhdueshëm nga një rrëshqitje e madhe dheu që ka kërcënuar zonën që nga nëntori i kaluar. Kjo lëvizje mund të përbëjë zhvendosjen parandaluese më të madhe ndonjëherë të ndërmarrë në Zvicër për shkak të një fatkeqësie natyrore ende të pandodhur, raporton albinfo.ch.

Rreth 1.2 milionë metra kub shkëmb kërcënojnë fshatin, i cili mbetet i evakuuar që prej nëntorit 2024. Deri më tani, banorët lejohen të hyjnë në shtëpitë e tyre vetëm në orare të kufizuara ditore dhe nën masa të rrepta sigurie.

Sipas Roland Tremp, kryetar i grupit të punës për zhvendosjen, gjithnjë e më shumë banorë po heqin dorë nga shpresa për rikthim dhe po kërkojnë zgjidhje të qëndrueshme jashtë Brienzit. Por procesi i zhvendosjes është i ndërlikuar: ligji aktual kërkon që për të marrë ndihmë financiare nga shteti, shtëpitë ekzistuese duhet më parë të shemben  një kusht që banorët e konsiderojnë “drastik” dhe emocionalisht të rëndë.

Në mungesë të dëmeve aktuale fizike nga rrëshqitja, ndihma financiare konsiderohet masë parandaluese dhe nuk jepet paraprakisht. Për të kapërcyer këtë pengesë, autoritetet kantonale të Graubünden kanë ofruar një kredi ndërmjetëse që do t’u mundësojë familjeve të planifikojnë ndërtimin ose zhvendosjen para shembjes së shtëpive të tyre, raporton albinfo.ch.

Banorët kanë afat deri më 30 shtator për të dorëzuar kërkesën për strehim të ri. Tremp thekson se vendimet individuale do të kenë ndikim të madh edhe në planifikimin urban dhe infrastrukturor: “Nëse largohen 25 familje, impakti është krejtësisht ndryshe sesa nëse mbeten vetëm pesë”.

Zhvendosja e mundshme do të transformojë tërësisht Brienzin  jo vetëm në pamje, por edhe në funksionalitet. Rrjetet e ujit, kanalizimeve, rrugëve dhe energjisë janë të dizajnuara për një komunitet më të madh dhe kërkojnë investime të konsiderueshme që vënë në vështirësi një komunë kaq të vogël.

Një ndërtesë që me gjasë do t’i mbijetojë kësaj situate është kisha e fshatit, e ndërtuar në vitin 1519 dhe e mbrojtur si trashëgimi kulturore. Nëse Brienz braktiset përfundimisht, kisha mund të mbetet simboli i vetëm i fshatit të dikurshëm.

Sipas Tremp, përvoja e Brienzit mund të shërbejë si model për komunat e tjera që mund të përballen me rreziqe të ngjashme natyrore në të ardhmen. Por për rreth 80 banorët e evakuuar, përparësi mbeten siguria, strehimi dhe e ardhmja e familjeve të tyre, raporton albinfo.ch.

Zvicra vazhdon të përballet me sfidën e trafikimit të qenieve njerëzore. Gjatë vitit 2024, janë identifikuar 201 viktima të reja nga Platforma e Trafikimit – një rritje e lehtë në krahasim me vitin paraprak. Rreth 73 për qind e tyre janë gra, sipas statistikave të publikuara të martën nga kjo platformë, e cila bashkon pesë organizata të specializuara për mbrojtjen e viktimave: Fiz, Astrée, CSP Geneva, Antenna dhe Avit, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Nga të identifikuarit, 114 persona kanë qenë viktima të shfrytëzimit seksual, ndërsa 95 janë shfrytëzuar për punë të detyruar, lypje apo kryerje veprash penale. Viktimat vijnë nga 54 shtete të ndryshme, ku shumica janë me origjinë nga Nigeria, Kolumbia dhe Hungaria.

Sipas Platformës, shifrat reale mund të jenë shumë më të larta. Ato varen nga prania e shërbimeve të specializuara, ndërgjegjësimi publik dhe përfshirja e sektorëve të ndryshëm në zbulimin e rasteve.

Në vitin 2023, organizatat anëtare të Platformës ndihmuan gjithsej 483 persona, përfshirë viktimat e reja dhe ato të identifikuara më parë. Ato theksojnë nevojën për më shumë koordinim ndërmjet politikave kantonale dhe atyre federale për të garantuar mbrojtje të qëndrueshme për viktimat.

Për shembull, janë regjistruar raste kur autoritetet federale kanë refuzuar leje qëndrimi për viktimat, ndonëse ato janë mbështetur nga autoritetet kantonale dhe janë përfshirë në proceset e integrimit për vite me radhë, transmeton albinfo.ch.

Në një kohë kur çështja e njohjes së shtetit të Palestinës po merr gjithnjë e më shumë vëmendje ndërkombëtare, Zvicra ka konfirmuar se po shqyrton seriozisht këtë hap  por vetëm nëse përmbushen kushte të caktuara që lidhen me paqen dhe sigurinë në rajon, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Në një njoftim për shtyp të lëshuar nga Departamenti Federal i Punëve të Jashtme (FDFA), Zvicra ka theksuar se njohja e një shteti palestinez mund të jetë pjesë e një zgjidhjeje të qëndrueshme me dy shtete, e cila do të garantonte sigurinë e Izraelit dhe të drejtën për vetëvendosje të popullit palestinez.

“Një jetë paqeje, sigurie dhe dinjiteti për të gjithë njerëzit në rajon është e mundur vetëm përmes një zgjidhjeje me dy shtete”, thuhet në deklaratën e FDFA-së, e cila u publikua në kuadër të një konference ndërkombëtare mbi Lindjen e Mesme që po mbahet në Nju Jork, me pjesëmarrjen e rreth 120 vendeve.

Në këtë konferencë, të udhëhequr nga Franca dhe Arabia Saudite, delegacioni zviceran  i përfaqësuar nga Monika Schmutz Kirgöz, drejtoreshë e departamentit për Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut  ka konfirmuar mbështetjen për përpjekjet ndërkombëtare që synojnë zbatimin e zgjidhjes me dy shtete, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, në Zvicër debati rreth njohjes është i ashpër. Përfaqësues të partive të djathta si Marco Chiesa (SVP) dhe Damian Müller (FDP) paralajmërojnë se një hap i tillë do të përbënte një “turp kombëtar” dhe një shmangie nga neutraliteti tradicional i Zvicrës. Sipas tyre, njohja e Palestinës mund të përkeqësojë tensionet dhe të zbehë rolin ndërmjetësues të Zvicrës.

Në anën tjetër, partitë e majta, përfshirë Partinë Socialdemokrate (SP) dhe të Gjelbrit, mbështesin hapur njohjen. “Zvicra duhet të vazhdojë të shtyjë për njohje,” deklaroi Eric Nussbaumer i SP-së. Presidentja e të Gjelbërve, Lisa Mazzone, e cilësoi si të pakuptueshme hezitimin e Zvicrës, duke kujtuar se partia e saj ka kërkuar këtë njohje për dekada.

Zvicra, që ka shprehur publikisht tronditjen për përkeqësimin e situatës humanitare në Rripin e Gazës, ka rritur ndihmën për organizatat humanitare partnere që operojnë në terren, duke reaguar ndaj rënies së shërbimeve bazë dhe rrezikut akut të urisë.

Konferenca aktuale në Nju Jork pritet të pasohet nga një tjetër samit ndërkombëtar në muajin shtator, i cili do të organizohet nga Franca dhe Arabia Saudite, në përpjekje për të rifilluar bisedimet dhe zbatimin e zgjidhjes me dy shtete, një projekt që edhe Zvicra është e gatshme ta mbështesë me vendosmëri.

Aktualisht, më shumë se 140 vende në botë  përfshirë mbi një duzinë vende evropiane  e kanë njohur zyrtarisht shtetin e Palestinës., transmeton albinfo.ch.