Gjërat do të jenë të vështira në EuroAirport Basel-Mulhouse pranverën e ardhshme. Aeroporti në rajonin tre-kufitar do të mbyllë pistën e tij kryesore nga 15 prilli deri më 21 maj për rinovime të nevojshme urgjentisht. Aktualisht, aeroporti përballon 97 përqind të trafikut të tij në pistën kryesore katër kilometra të gjatë.

Kushdo që shpreson ta shënojë verën më herët me një udhëtim në Ishujt Kanarie ose Marrakesh në Marok do të duhet të jetë i duruar. Gjatë kësaj periudhe, pilotët mund të përdorin vetëm pistën e dytë dhe të vetme tjetër në Bazel. Është vetëm 1,715 metra e gjatë, që do të thotë se vetëm avionë të vegjël ose të mesëm mund të ngrihen. Gjithashtu nuk ka një sistem uljeje me instrumente.

Kjo e detyron EasyJet me një pjesë tregu prej 55 përqind, qartësisht numri një në Bazel – të zvogëlojë ndjeshëm operacionet e fluturimit gjatë fazës së ristrukturimit.

Mbi gjysma e objektivave të reduktuara përkohësisht

EasyJet zakonisht shërben midis 70 dhe 80 destinacioneve nga Bazeli. Gjatë ristrukturimit, ky numër do të reduktohet në 29 – destinacione klasike si Palma de Mallorca, Barcelona, ​​Nica, Hamburgu, Londra Gatwick dhe Berlini. Këto janë kryesisht destinacione udhëtimesh biznesi. Vlen të përmendet se destinacionet më të largëta si Gran Canaria, Fuerteventura, Agadir në Marok, Larnaca në Qipro dhe Reykjavik në Islandë nuk shërbejnë më.

Një zëdhënës i EasyJet nuk pranoi të komentojë mbi llojin e avionit të përdorur. Megjithatë, supozohet se EasyJet do të përdorë Airbus A320 me bazë në Bazel. EasyJet ka përdorur edhe pistën e shkurtër në të kaluarën, transmeton albinfo.ch.

Siç theksoi zëdhënësja e aeroportit Manuela Witzig për Blick, linjat e tjera ajrore ka të ngjarë të mbeten aktive në Bazel me një orar të reduktuar fluturimesh gjatë fazës së ristrukturimit: “Duhet të kemi më shumë informacion për këtë deri në mesin e tetorit.”

Mund të ketë ende kapacitet për më shumë trafik në pistën e shkurtër. Megjithatë, rreziku i anulimeve të fluturimeve gjatë kësaj periudhe është i lartë: Në kushte të pafavorshme ere, nuk ka mundësi për të devijuar në pistën kryesore.

Transmetuesi publik zviceran SRF po shkurton edhe 66 pozicione me kohë të plotë deri në fund të vitit. Gjysma e shkurtimeve do të bëhen përmes luhatjeve natyrore

SRF do të zbatojë masa të mëtejshme për uljen e kostove dhe personelin, siç u njoftua pas përfundimit të procesit të konsultimit në verë, sipas një njoftimi për shtyp të lëshuar të mërkurën.

Kompania duhet të kursejë rreth 12 milionë CHF (14.9 milionë dollarë) deri në fund të vitit, siç njoftoi SRF në korrik. Më shumë se gjysma e shkurtimeve të vendeve të punës mund të zbuten nga largimet natyrore, transmeton albinfo.ch.

Ndryshimet në SRF në krye

Drejtoresha e SRF, Nathalie Wappler, njoftoi gjithashtu se do të largohet nga posti i saj në fund të prillit 2026. Wappler dëshiron një person të ri për të formësuar ndryshimet në kompani gjatë viteve të ardhshme, shkroi SRF në faqen e saj të internetit të mërkurën.

Wappler njoftoi dorëheqjen e saj në një ngjarje të brendshme të personelit. Ajo ka qenë Drejtoreshë e SRF-së që nga viti 2019.

Wappler dëshiron të marrë përsipër një sfidë të re profesionale pas transformimit të suksesshëm të SRF-së dhe përfundimit të raundit aktual të masave për uljen e kostove, shtoi ajo.

Vera e vitit 2025 ishte një verë e dobët për stuhitë në Zvicër. U regjistruan gati 182,000 shkreptima rrufesh, krahasuar me 320,000 vitin e kaluar, raportoi MeteoNews në faqen e saj të internetit të mërkurën.

Numri i shkreptimave të rrufeve është dukshëm më i ulët se në vitet e kaluara, shkruan shërbimi meteorologjik. Vitin e kaluar, u regjistruan më shumë rrufe në një ditë të vetme sesa në të gjithë muajin gusht në 2025, transmeton albinfo.ch.

Stuhitë e mëdha të rrufeve ishin gjithashtu më pak të shpeshta se në vitet e fundit. Situata veçanërisht e qëndrueshme e motit këtë verë shpjegon numrin e ulët të shkreptimave të rrufeve, shpjegoi MeteoNews për agjencinë e lajmeve Keystone-ATS. Luhatjet e mëdha nga një vit në tjetrin janë normale dhe nuk po shfaqet ndonjë trend i veçantë, thekson shërbimi.

Në detaje, numri më i lartë i shkreptimave të rrufeve u regjistrua në kantonin e Bernës (23,371), i ndjekur nga Graubünden (21,308). Këto dy kantone gjithashtu patën më shumë ditë me stuhi. Rrufeja më e fuqishme u regjistrua më 3 korrik në një komunitet në St Gallen.

Një javë pasi Posta Zvicerane njoftoi se do të ndalonte dërgimin e pakove në Shtetet e Bashkuara, dërgesa të caktuara janë përsëri të mundshme.

Më 26 gusht, Posta Zvicerane kishte ndaluar pranimin e dërgesave në Shtetet e Bashkuara, pas urdhrit ekzekutiv të Presidentit Donald Trump që hiqte limitin e përjashtimit prej 800 dollarësh për mallrat e importuara në SHBA.

Për ta komplikuar më tej çështjen, Shtetet e Bashkuara gjithashtu prezantuan rregulla të reja zhdoganimi, të cilat janë të ndryshme nga rregulloret e Unionit Postar Universal që zbatoheshin më parë, transmeton albinfo.ch.

Kjo do të thotë që të gjitha detyrimet doganore duhet të paguhen para se të dërgohen mallrat në SHBA.

Ndërsa synon të ndalojë dërgesat e mallrave të lira nga Kina dhe tregje të tjera, masa në fund të fundit prek këdo që dëshiron të dërgojë mallra te miqtë ose të afërmit në SHBA.

(Vende të tjera në Evropë dhe në mbarë botën janë gjithashtu të prekura nga ky veprim dhe e kanë marrë gjithashtu këtë masë).

Çfarë ndryshoi?

Nga e enjtja, 4 shtator, “individët privatë do të jenë në gjendje të dërgojnë dërgesa dhuratash deri në 100 dollarë (ekuivalente me 80 franga) të adresuara ekskluzivisht për individë privatë”, tha Posta Zvicerane, duke shtuar se pajisjet elektronike ose bartësit e të dhënave elektronike nuk mund të përfshihen në pako.

Megjithatë, dhuratat me një vlerë prej më shumë se 100 dollarë (80 franga) ende nuk lejohen, shkruan thelocal.

Megjithatë, letrat (duke përfshirë dokumentet dhe certifikatat zyrtare), si dhe artikujt ekspres të dërguar nëpërmjet URGENT Express International me FedEx Express Swiss Post GmbH nuk preken nga vendimi për të ndaluar pranimin e dërgesave me destinacion SHBA-në.

Mund të mos e keni vënë re, përveç nëse u kushtoni vëmendje gjërave të tilla, por qeveria zvicerane ka publikuar tashmë datat për referendumet kombëtare për… 20 vitet e ardhshme. Pse?

Datat që vazhdojnë deri në vitin 2042 janë të listuara në faqen zyrtare të Kancelarisë Federale.

Mund të mendoni se kjo ndodh sepse zviceranët janë tepër të organizuar dhe u pëlqen të planifikojnë paraprakisht në vend që të habiten (këndshëm ose jo) nga ngjarje të papritura.

Por duke i pasur datat paraprakisht, zviceranët ngushëllohen të dinë se ka një rend të caktuar në botën e tyre. Plus, ata mund të sigurohen që të mos planifikojnë ose caktojnë ndonjë ngjarje që do të ndërhynte në detyrën e tyre qytetare – edhe nëse është dy dekada nga tani.

Megjithatë, kur mendoni për këtë, nuk ka asgjë të pazakontë në njohjen e datave të sakta të referendumeve të ardhshme.

Ashtu si mekanizmi proverbial zviceran, qytetarët votojnë katër herë në vit: në shkurt ose mars, maj ose qershor, shtator dhe nëntor, duke peshuar një sërë çështjesh me rëndësi lokale, rajonale ose kombëtare.

Referendumet janë gjithmonë të planifikuara për të dielave në mëngjes. Edhe pse në ditët e sotme shumica e njerëzve në Zvicër votojnë paraprakisht me postë, disa tradicionalistë ende preferojnë të shkojnë në bashkinë e komunës së tyre për të futur fletën e votimit në kuti personalisht.

Në total, zviceranët kanë votuar 321 herë që nga viti 1848, viti kur filloi sistemi aktual i referendumeve, transmeton albinfo.ch.

I gjithë ky aktivitet është pjesë e një tradite unike, shekullore të demokracisë së drejtpërdrejtë, e cila u jep njerëzve – në vend të ligjvënësve – fuqinë për të formësuar politikat lokale dhe kombëtare.

Cilat janë disa nga çështjet e rëndësishme për të cilat është votuar në të kaluarën?

Duke parë prapa gjatë 175 viteve të fundit, është e qartë se votuesit zviceranë kishin shumë nga të njëjtat shqetësime si ne tani – për shembull taksimi, sigurimet shoqërore, shëndetësia, strehimi dhe ushtria.

Disa çështje janë qartësisht më të “vjetra”, siç është financimi për luftën kundër tuberkulozit, i cili ishte në votim në vitin 1949.

Në kohët më të fundit, disa rezultate të referendumit kanë pasur ndikime të mëdha në mënyrën se si jetojmë sot: më 12 tetor 1994, zviceranët votuan për të pranuar ligjin federal që e bëri sigurimin shëndetësor të detyrueshëm në Zvicër.

Disa çështje që përfunduan në votime ishin padyshim të pazakonta.

Në vitin 2010, zviceranët votuan nëse secili prej 26 kantoneve të vendit duhet të jetë i detyruar të emërojë një avokat të posaçëm për të përfaqësuar kafshët shtëpiake dhe kafshët e fermës në gjykatë në rastet e abuzimit të supozuar (ky propozim u refuzua në votime).

Nga ana tjetër, disa iniciativa të çuditshme kanë kaluar provën: në vitin 2012, 52 përqind e votuesve të Cyrihut miratuan një plan për të lënë mënjanë 2 milionë dollarë nga paratë e taksapaguesve për të ndërtuar akomodime për prostitutat e qytetit, në mënyrë që ato të mund të ushtronin tregtinë e tyre në rehati dhe siguri, shkruan thelocal.

Në një aspekt më serioz, fati i programit të shpërndarjes së heroinës në Zvicër (HAT) u vendos gjithashtu në votime.

I nisur në vitin 1994, programi shpërndan heroinë të pastër, të prodhuar industrialisht, nën mbikëqyrje mjekësore në 21 klinika dhe dy burgje. Qëllimi i tij është t’i mbajë të varurit larg rrugëve dhe të zvogëlojë krimin.

Në një referendum të vitit 1997, 70.6 përqind e votuesve hodhën poshtë propozimet nga grupet konservatore për të hequr dorë nga politika liberale e qeverisë mbi përdorimin e paligjshëm të drogës.

Dhe në vitin 2008, kur erdhi koha për të rinovuar HAT, 68 përqind e votuesve miratuan vazhdimin e tij, duke iu dorëzuar pragmatizmit për të cilin zviceranët janë të njohur.

Nëse jeni një i sapoardhur në Zvicër, ose edhe nëse keni jetuar këtu për një kohë, por nuk keni pasur kurrë nevojë për kujdes mjekësor, kjo është ajo që duhet të prisni kur caktoni një takim për të parë një mjek.

Së pari, lajmi i mirë…

Sipas një ankete nga Organizata për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) mbi kohën që pacientët në vende të ndryshme presin zakonisht për një takim me një specialist, pjesa e njerëzve në Zvicër që presin një muaj ose më shumë është 23 përqind, krahasuar me 36 përqind në Francë, 52 përqind në Suedi dhe 61 përqind në Norvegji.

Statistikat e OECD tregojnë gjithashtu se Zvicra ka ndër pritjet më të shkurtra për teste dhe procedura mjekësore.

Pra, sa zgjat pritja për një takim (për situata jo-emergjente)?

Nuk ka një përgjigje uniforme për këtë pyetje, sepse disa variabla janë në lojë.

Kryesorja është, çfarë lloj sigurimi shëndetësor keni – vetëm KVG/LaMal të detyrueshëm ose edhe një falas/privat – dhe çfarë lloj mjeku duhet të shihni, transmeton albinfo.ch.

Nëse duhet të caktoni një takim me mjekun tuaj të familjes, kohët e pritjes mund të ndryshojnë nga disa ditë në një javë ose më shumë, pavarësisht nga lloji i sigurimit. Sa shpejt mund ta vizitoni mjekun tuaj të familjes do të varet nga ajo që ju shqetëson – domethënë, shkalla e urgjencës dhe sa i zënë është mjeku, shkruan thelocal.

E njëjta gjë vlen edhe nëse duhet të konsultoheni me një mjek specialist në një klinikë ambulatore spitalore – të ashtuquajturën Poliklinik në gjermanisht dhe policlinique në frëngjisht.

Pritja varet nga sa i zënë është një strukturë e caktuar.

Megjithatë, në përgjithësi, ka të ngjarë të jetë më e gjata në spitalet universitare – deri në disa javë – sesa në ato më të vogla, të rretheve.

Megjithatë, në të dyja rastet, duhet të jeni të duruar.

Po mjekët specialistë?

Këtu lloji i sigurimit shëndetësor që keni bën një ndryshim të madh.

Arsyeja është se shumë specialistë kanë praktikat e tyre private dhe, nëse janë edhe kirurgë, operojnë kryesisht në klinika private.

Shumë pranojnë vetëm pacientë që kanë një sigurim privat ose gjysmë-privat, për të cilët pritja – si për konsultën ashtu edhe për operacionin – është minimale.

Mund të mendoni se njerëzit me sigurim privat kanë një avantazh të padrejtë – të paktën për sa i përket kohës së pritjes – ndaj atyre që nuk e kanë, dhe do të keni të drejtë.

Por ky sistem bazohet në premisën se ata që shpenzojnë më shumë para (dhe sigurimi privat është shumë i shtrenjtë), marrin përparësitë që nuk i marrin ata që marrin vetëm mbulimin e detyrueshëm.

Në fund të fundit, megjithatë, ndryshimi midis sigurimit privat dhe atij “të rregullt” qëndron vetëm në kohën e pritjes, zgjedhjen e specialistëve dhe “interesante” të tilla si një dhomë private.

Megjithatë, cilësia e kujdesit, si dhe çdo trajtim pasues, janë të njëjta.

Me fjalë të tjera, askush në Zvicër nuk do të penalizohet, për sa i përket kujdesit mjekësor, vetëm sepse nuk ka një sigurim falas.

Zvicra dhe Franca kanë nënshkruar dy marrëveshje mbi menaxhimin e ujërave të lumit Rhone dhe Liqenit të Gjenevës, pothuajse 14 vjet pasi filluan diskutimet mbi këtë temë. Ndryshimi i klimës po e bën menaxhimin e ujit një çështje të rëndësishme në politikën ndërkufitare.

Tekstet u nënshkruan të enjten në Gjenevë nga Ministri Zviceran i Mjedisit, Albert Rösti dhe Laurent Saint-Martin, Ministri-Delegati Francez për Tregtinë e Jashtme dhe Shtetasit Francezë Jashtë Vendit. Qëllimi i përgjithshëm i dy marrëveshjeve është të koordinojë menaxhimin e qëndrueshëm të këtyre ujërave, duke përfshirë edhe situata të jashtëzakonshme si përmbytjet dhe thatësirat, transmeton albinfo.ch.

Rösti shprehu “kënaqësinë e tij të madhe” të enjten për këtë “hap të madh përpara në bashkëpunimin ndërkufitar për ujin”, duke shtuar se këto ishin dy “marrëveshje thelbësore”.

Një tjetër marrëveshje në horizont

Nga ana e tij, Saint-Martin theksoi rëndësinë e këtyre marrëveshjeve, veçanërisht për banorët vendas, mjedisin, biodiversitetin dhe ekosistemet. “Këto marrëveshje shënojnë një fazë të re në bashkëpunimin franko-zviceran”, tha ai. Ai theksoi vendosmërinë e përbashkët për t’u përballur me sfidat e ndryshimeve klimatike.

“Zvicra është gati të zbatojë këto dy marrëveshje me shpejtësi gjatë muajve në vijim”, tha Rösti. Duhet theksuar se nënshkrimi i këtyre dy teksteve mund të pasohet “shumë shpejt” nga përfundimi i një marrëveshjeje ndërkufitare mbi menaxhimin e ujërave të lumit Doubs. Zvicra dhe Franca shpresonin për një rezultat të favorshëm të këtyre negociatave në vazhdim.

Njësitë e bashkëpunimit

Marrëveshja mbi bashkëpunimin mbi ujërat ndërkufitare të Rhonës parashikon krijimin e një komisioni të ri kuadër, i cili do të ofrojë një pamje të përgjithshme të çështjeve, shkruan swissinfo. Ai do të mbikëqyrë rreth 30 organe që tashmë punojnë në menaxhimin e ujërave të Rhonës. Kryesia do të mbahet në nivel ministror, ​​duke alternuar midis dy shteteve.

Marrëveshja e dytë parashikon bashkëpunim të ngushtë mbi ujërat e Liqenit të Gjenevës, veçanërisht në rast krize, siç është thatësira ose përmbytjet. Është planifikuar të ngrihen njësi bashkëpunimi në varësi të nivelit të krizës që do të menaxhohet. Qëllimi është të mbrohen banorët dhe përdoruesit vendas nga dëmtimet e mundshme.

Probabiliteti i ngjarjeve ekstreme, në formën e nivelit të ulët të ujit ose përmbytjeve, si në vitet 2021 dhe 2024, është i lartë, sipas ministrit francez, i cili theksoi se ndryshimi i klimës ka ndikuar thellësisht në hidrologjinë e lumit. “Asnjëri vend nuk i ka të gjitha përgjigjet për këto probleme”, shtoi ai.

Pa prag minimal

Diskutimet midis dy vendeve filluan në vitin 2011, kur Franca zyrtarisht i kërkoi Zvicrës të krijonte një sistem për të qeverisur ujërat e Rhonës. Po atë vit, termocentrali bërthamor francez në Bugey kishte përjetuar probleme me sistemin e tij të ftohjes pas një thatësire të rëndë. Gjeneva kishte zvogëluar rrjedhën e Rhonës për të ruajtur nivelin e liqenit.

Gjatë procesit të negociatave, përfaqësuesit zviceranë shpesh përsërisnin se nuk kishte dyshim për garantimin e një rrjedhe të caktuar të lumit. I pyetur për këtë pikë në fund të ceremonisë zyrtare, Rösti theksoi se nuk ishte përcaktuar asnjë prag konkret. “Franca do të donte të përcaktonte një rrjedhë minimale të ujit”, theksoi ai, por Zvicra nuk e pranoi këtë.

Tregu i punës në Zvicër u përkeqësua pak muajin e kaluar. Numri i të papunëve u rrit me pothuajse 3,000 (+2.3%) nga muaji në muaj, duke arritur në 132,105. Shkalla e papunësisë u rrit në 2.8%.

E rregulluar për ndryshimet sezonale, kjo normë mbeti e pandryshuar në 2.9%, sipas Sekretariatit Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) në një deklaratë të enjten, transmeton albinfo.ch.

Rritja e papunësisë preku veçanërisht të rinjtë e moshës 15 deri në 24 vjeç, me një rritje prej 2,186 personash ose 19%, në një total të ri prej 13,682, shkruan swissinfo. Shkalla e papunësisë për këtë grupmoshë u rrit në 3.2%.

Rritja për ata të moshës 50 deri në 64 vjeç u kufizua në 208 persona, ose +0.6%, duke arritur në 35,848. Shkalla e papunësisë u rrit në 2.5%.

Në dallim nga numri i të papunëve, numri i kërkuesve të punës ra me 351 në 209,090 në gusht. Megjithatë, i përshtatur për ndryshimet sezonale, pati një rritje prej 325 personash.

Ekonomistët federalë raportojnë gjithashtu se në qershor, periudha e fundit për të cilën ata kanë të dhëna të përdorshme, 2,519 persona e kanë shteruar të drejtën e tyre për përfitime papunësie, 532 më pak se në maj.