Marrëveshja e re me SHBA-në përfshin importet e mishit

Marrëveshja e re doganore e Zvicrës me Shtetet e Bashkuara po rihap debatin e ndjeshëm të importeve të mishit.

Marrëveshja u jep SHBA-ve kuota për mishin e viçit, bizonin dhe shpendët, megjithëse importet e pulës së trajtuar me klor mbeten të ndaluara dhe do të kërkonin një ndryshim ligjor.

Shitësit me pakicë të mëdhenj nuk janë të interesuar gjithsesi. Të gjithë thonë se mishi amerikan nuk i plotëson standardet e tyre dhe preferojnë produktet zvicerane, transmeton albinfo.ch.

Grupet e konsumatorëve janë të kujdesshëm, por industria e mishit vëren se 80% e asaj që hanë zviceranët është vendase dhe vëllimet e kufizuara të importit nuk duhet të ndikojnë në çmime ose cilësi.

Në fund, blerësit do të vendosin.

Zvicër: Rritje e vjedhjeve të karburantit

Zvicra po përballet me një valë në rritje të vjedhjeve të karburantit.

Sipas mediave zvicerane, çdo vit, rreth 70,000 shoferë mbushin karburant dhe largohen pa paguar, me kantonin Vaud që raporton numrin më të lartë me rreth 10,000 raste, transmeton albinfo.ch.

Zvicra Perëndimore është veçanërisht e prekur.

Afërsia me kufirin francez gjithashtu e bën të lehtë për shkelësit të shpëtojnë.

Operatorët në Zvicrën gjermanishtfolëse raportojnë më pak incidente, por thonë se ata rregullisht ndjekin faturat e papaguara, duke ngritur padi bazuar në videon e targës.

Ky është programi zyrtar i festivalit “Tri Net Film Fest”

Festivali i filmit “Tri Net Film Fest” rikthehet me edicionin e katërt nga 4 deri më 6 dhjetor 2025, duke sjellë një program të përzgjedhur filmash të shkurtër nga autorë shqiptarë, rajonalë dhe evropianë. Festivali zhvillohet në Neues Kino, Freienstein, dhe synon të ndërtojë ura mes kulturave përmes një forme të kinemasë që po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi në skenën bashkëkohore.

albinfo.ch është sponsor medial i festivalit.

Filmi i shkurtër mbetet një format ku ideja dhe emocionet kondensohen në mënyrë të drejtpërdrejtë. Për autorët, ai është një hapësirë e lirë eksperimentimi; për publikun, një mundësi për t’u njohur me histori të reja që sjellin copa realitetesh të ndryshme. Pikërisht këtë mozaik shumëzëruar e ndërton çdo vit Tri Net Film Fest.

Programi zyrtar i vitit 2025

Nata e parë – E enjte, 4 dhjetor 2025 (19:30)
“Një histori e parrëfyer” – Sara Hoxhaj
“Emri im është Sonila” – Suela Bako
“Në sytë e Xhelos” – Besa Tusha
“Mbijetesa dhe shkolla” – Ilir Kabashi
“Atje ku qershitë janë gjithmonë të kuqe” – Shqipe Bebe Krasniqi

Nata e dytë – E premte, 5 dhjetor 2025 (19:30)
“Sharing” – Granit Dragaj
“Në kërkim” – Alban Goranci
“Bleifrei 95” – Tina Muffler & Emma Hütt
“Return to Kosovo” – Emma Strauss, Julius Strauss, Donald Harding & Ben Harding

Nata e tretë – E shtunë, 6 dhjetor 2025 (18:30)
“Çarcafët” – Evi Gjoni
“N’rreth” – Bekim Guri
“IMMACULATA” – Kim Lêa Sakkal
“Sorpresa” – Daniel Best Arias
“Rruga” – Mauro Zaçe

Vendi dhe biletat

Neues Kino, Strickgasse 1, 8427 Freienstein
20 CHF për një natë
Festivalpass 50 CHF për të tri netët (përfshin edhe afterparty-n)
Rezervimet bëhen përmes www.neueskino.ch
Në çmim përfshihet një pije falas.

Mbrëmja finale mbyllet me afterparty, ku atmosferën do ta udhëheqin Xhaner Gashi dhe Bexhet Sallai.

Tri Net Film Fest ofron tri net të ngjeshura me histori të reja dhe zëra të rinj filmikë. Publiku ftohet të jetë pjesë e këtij takimi kulturor ku filmi i shkurtër vjen si një hapësirë dialogu mes krijuesve dhe shikuesve. Shënoni datat dhe rezervoni vendin në sallë.

 

Çfarë tha Xhaka për Hajdarin e Avdullahun dhe si u befasuan gazetarët zviceranë?

Pas përfundimit të pjesës së parë në ndeshjen Zvicër–Kosovë, një gazetar zviceran nga “Blick” ishte kurioz për të pyetur pse shikuesit po fishkëllonin sa herë Granit Xhaka prek­te topin, përcjell albinfo.ch.

Pasi mori shpjegimin se reagimet lidhen me deklaratën e Xhakës për vendimin e Leon Avdullahut dhe Albian Hajdarit për të luajtur për Kosovën, ai ia përcolli menjëherë këtë kolegut të tij në tribunën e stadiumit “Fadil Vokrri”.

Deklarata e Xhakës ishte dhënë në fillim të javës, ende pa iu bashkuar Zvicrës, gjatë një interviste për “Blick” pas paraqitjes së mirë me Sunderlandin. Gazetarët e mediumit zviceran e kishin vizituar sulmuesin në shtëpinë e tij në Basel dhe e kishin pyetur nëse e shqetësonnin “largimet” e Avdullahut dhe Hajdarit nga Federata e Zvicrës.

Xhaka fillimisht vlerësoi cilësitë e dy lojtarëve, duke thënë se profile të tillë nuk dëshiron t’i humbasësh. Ai shtoi se për ta sfida ishte të vlerësonin realisht statusin e tyre te Zvicra:

“Do t’ia dilnin të siguronin një vend titullari në tri apo katër vitet e ardhshme? Dyshoj, duke parë kush nuk po luan për ne sot, e që është më përpara në karrierë”, tha Xhaka. Ai përmendi rastin e Ardon Jasharit si krahasim dhe mbylli duke theksuar se në fund vendimi për Kosovën është i tyre, “e cila po luan në nivel shumë të lartë”.

Megjithatë, jo të gjitha mediat kosovare e transmetuan saktë deklaratën. Shpesh u anashkalua fakti që Xhaka foli me respekt për kualitetet e Avdullahut e Hajdarit dhe për nivelin e lartë të Kosovës. Edhe përgjigjja e Hajdarit në konferencë u keqinterpretua, duke iu atribuuar fjalia “vendimi u mor me zemër”, ndonëse ai nuk e tha një gjë të tillë.

Të mërkurën në mëngjes, mediumet kryesore në Zvicër i kushtuan ballinat e tyre “fishkëllimave ndaj Xhakës”, një lojtari që shpesh ka qenë figurë polemike për shkak të qëndrimeve të tij në ndeshjet me Serbinë dhe atyre miqësore ndaj Kosovës.

Perspektiva e paqartë për centrale të reja në Zvicër

Fondacioni Zviceran për Energjinë (SES) paralajmëron se heqja e ndalimit për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore mund të ngadalësojë tranzicionin energjetik. Sipas analizës së tyre, edhe thjesht mundësia e një AKW-je të re krijon pasiguri dhe ul investimet në energji diellore, erë, ujore dhe bateri.

Në të gjitha skenarët e studiuar, Zvicra nuk arrin objektivat e parashikuara në Ligjin e Energjisë të vitit 2024. Në skenarin më të keq, fotovoltaikët mbeten 30% nën objektiv deri në vitin 2045. SES paralajmëron se edhe zhvendosja e fondeve shtetërore drejt bërthamores do ta bëjë energjinë e gjelbër më të shtrenjtë dhe më të ngadaltë për t’u zhvilluar.

Sipas SES, ndërtimi i centraleve bërthamore mbart pasiguri të mëdha teknike dhe financiare, të cilat ndikojnë negativisht në projektet e rinovueshme. Prandaj, organizata i kërkon Parlamentit të ruajë ndalimin për centrale të reja dhe të sigurojë vazhdimësi për objektivat e energjisë së pastër.

Nestlé Waters mund të vazhdojë tregtimin e ujit të gazuar Perrier, vendos gjykata

Gjykata e Nanterre ka rrëzuar të martën kërkesën e një shoqate franceze të konsumatorëve për të tërhequr dhe ndaluar përkohësisht tregtimin e shisheve të ujit të gazuar Perrier, një markë e Nestlé Waters, një degë e gjigantit me bazë në Vevey, i përfshirë në një skandal lidhur me trajtime të ndaluara.

Gjykata refuzoi pretendimet e shoqatës së konsumatorëve UFC-Que Choisir dhe e detyroi atë të paguajë shpenzimet gjyqësore. Shoqata do të duhet të paguajë 5,000 euro për Nestlé Waters dhe dy kompani të saj nënshkrimore, përfshirë atë që operon vendin e prodhimit të Perrier në Vergèze, Gard.

Në fillim të qershorit, UFC-Que Choisir nisi një procedurë emergjente në gjykatën e Nanterre. Në një komunikatë për shtyp të publikuar në mes të nëntorit në faqen e saj zyrtare, shoqata denoncoi “një mashtrim të madh të konsumatorëve” nga multinacionaleja, e cila “ka përdorur trajtime të ndaluara të dezinfektimit për të përpjekur, pa asnjë garanci, të frenojë ndotjen e rregullt dhe kontaminimin bakteriologjik të ujit të papërpunuar që kompania merrte nga burimet e saj para shishezimit.”

Megjithatë, Nestlé Waters vazhdoi t’i etiketonë ato si “uja minerale natyrore,” edhe pse ato nuk ishin më të tilla pas këtyre trajtimeve. Organizata thekson se “mesatarisht, uji mineral natyror shitet 100 deri në 300 herë më shtrenjtë se uji i rubinetit.”

UFC-Que Choisir gjithashtu ka depozituar një ankesë pranë prokurorisë publike të Nanterre kundër Nestlé Waters dhe palëve të ndryshme të përfshira në këtë skandal. “Ajo është ende nën shqyrtim,” sipas shoqatës.

Gjenevë:  Një grup francez i dyshuar për mashtrime me policë dhe bankierë të rremë

Prokuroria Publike e Gjenevës ka dërguar një kërkesë urgjente për ndihmë juridike ndërkombëtare te autoritetet franceze lidhur me disa shtetas francezë të dyshuar për një seri mashtrimesh. Ata akuzohen për paraqitjen si policë ose bankierë të rremë, duke goditur rreth njëqind viktima në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Arrestimet u kryen pas kësaj kërkese për ndihmë, njoftoi Prokuroria Publike të martën, duke konfirmuar informacionin e publikuar nga disa media. Të dyshuarit përballen me akuza për “mashtrim profesional” dhe “përdorim mashtrues të kompjuterit për qëllime profesionale”.

Dëmet e shkaktuara arrijnë në 1.5 milionë franga zvicerane. Më shumë se njëqind viktima janë identifikuar deri tani, dhe janë nisur procedurat penale.

Rreth tre milionë franga

Sipas gazetës franceze Le Parisien, rreth njëqind persona në Gjenevë kanë rënë viktima të këtij lloji mashtrimesh midis tetorit 2023 dhe korrikut 2025. Një familje franceze dyshohet se ka organizuar këto mashtrime.

Të tre të dyshuarit, të cilët u morën në paraburgim në Francë dhe më pas u liruan në fillim të nëntorit, dyshohet se kanë përfituar më shumë se 2.7 milionë franga duke mashtruar 138 persona “në zonën e Gjenevës”, sipas mediave.

 

Herolind Shala nderohet me mirënjohjen e karrierës

Para ndeshjes Kosovë – Zvicër në stadiumin “Fadil Vokrri”, presidenti i Federatës së Futbollit të Kosovës, Agim Ademi, i dorëzoi ish-futbollistit të Kombëtares së Kosovës, Herolind Shala, mirënjohjen e karrierës.

Shala, i njohur për përkushtimin e tij ndaj fanellës dardane, u nderua për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në futbollin kosovar dhe për shembullin e dhënë si lojtar dhe bashkëlojtar, transmeton albinfo.ch.

“Herolind Shala ishte shumë më tepër se një mesfushor. Ai ishte ritëm, zemër dhe frymëzim për të gjithë ne”, u tha gjatë ceremonisë.

Mirënjohja iu dorëzua nën duartrokitjet e tifozëve, duke shënuar një moment të veçantë për legjendën e futbollit kosovar, e cila do të mbahet mend për sakrificën, karakterin dhe përkushtimin e tij ndaj Kombëtares.

Herolind Shala është përshkruar si një figurë që frymëzon jo vetëm bashkëlojtarët, por edhe tifozët, duke lënë një trashëgimi të paharrueshme në historinë e futbollit të Kosovës.

Punonjësit e sektorit publik në Vaud në protesta kundër shkurtimeve buxhetore

Disa mijëra punonjës të sektorit publik në kantonin Vaud dolën në rrugë të martën mbrëma për të protestuar kundër shkurtimeve buxhetore të planifikuara nga Këshilli Shtetëror i Vaudit. Tubimi shënoi përfundimin e një dite greve dhe demonstratash në gjithë kantonin.

“Arsimtarë të paguar pak, nuk shkon kështu”, “Pagat minimale, sektori publik i zemëruar” dhe “Shkurtime buxhetore për të ardhmen, probleme në horizont” – ishin disa nga pankartat e mbajtura nga demonstruesit që u mblodhën në orën 17:30 në esplanadën Montbenon në qendër të qytetit. Pak pas orës 18:00, turma nisi marshimin drejt Place du Château.

“Shkurtrimet buxhetore janë një sulm ndaj dinjitetit të punës sonë, një mungesë e thellë e konsideratës për të gjitha orët e shpenzuara duke mësuar, kujdesur, ndërtuar dhe ofruar shërbime emergjente,” deklaroi një përfaqësues sindikate gjatë fjalimeve. “Me këtë Këshill Shtetëror, kemi arritur një nivel të ri, veçanërisht me heshtjen totale ndaj kërkesave tona për negociata,” shtoi një përfaqësues tjetër, transmeton albinfo.ch.

Një e treta e mësuesve në grevë

Thirrjes së sindikatave për mobilizim iu përgjigj një pjesë e madhe e punonjësve. Sipas Departamentit të Arsimit dhe Trajnimit Profesional, më shumë se një e treta e mësuesve të shkollave të detyrueshme ishin në grevë. Shkollat e mesme, Universiteti i Lausanne-s (UNIL), spitalet, shërbimet sociale, policia dhe qendrat e kujdesit për fëmijët gjithashtu iu bashkuan lëvizjes.

 

A do të ulen çmimet e biletave për udhëtime me avionë në Gjermani?

Vitin e ardhshëm, taksa për fluturimet me avionë në Gjermani pritet të ulet, me synimin për t’i lehtësuar si kompanitë ajrore, ashtu edhe udhëtarët. Eksperti i transportit në CDU/CSU, Stephan Stracke, thotë se kjo ulje duhet të reflektohet drejtpërdrejt në çmimet e biletave, përcjell albinfo.ch.

“Çmimet e biletave duhet të ulen. Kjo është ajo që pres nga linjat ajrore, veçanërisht nga Lufthansa,” deklaroi ai për Bild am Sonntag.

Stracke vlerëson se, nëse taksat dhe tarifat e aviacionit bien, përfitimi duhet t’u kalojë edhe pasagjerëve. Madje, sipas tij, çmimet mund të ulen edhe para datës zyrtare të reduktimit të taksës, e cila hyn në fuqi më 1 korrik 2026 – duke bërë që pushimet verore të vitit të ardhshëm të mund të jenë më të lira.

Sipas parashikimeve, taksa e trafikut ajror do të rikthehet në nivelin para rritjes së majit 2024, duke sjellë një lehtësim financiar prej rreth 350 milionë eurosh për sektorin. Për më tepër, tarifat pritet të ulen me mbi 10% deri në vitin 2029, ndërsa kostot e kontrolleve të sigurisë në aeroporte pritet të reduktohen falë proceseve më efikase.

Megjithatë, mbetet e paqartë se sa shpejt – dhe në çfarë mase – këto ulje do të shfaqen në çmimet e biletave për udhëtarët. Një gjë është e sigurt: kërkesa për bileta më të lira po bëhet gjithnjë e më e fortë, veçanërisht në periudhat e pushimeve, kur kostot e fluturimeve rriten ndjeshëm.

Hendeku mes zonave urbane dhe rurale në Zvicër vazhdon të zgjerohet, sipas një sondazhi

Popullsia zvicerane ndjen një përçarje në rritje mes zonave urbane dhe rurale, sipas një sondazhi të ri. Megjithatë, shumica e të anketuarve shprehen të kënaqur me cilësinë e jetës në komunën e tyre – veçanërisht në ato që po përjetojnë rritje të shpejtë të popullsisë. Kjo kënaqësi bie ndesh me mosbesimin e përgjithshëm ndaj rritjes demografike.

Rreth një e treta e popullsisë së Zvicrës konsideron se dallimet mes qytetit dhe fshatit përbëjnë një barrë për vendin, sipas barometrit të tretë urbano-rural të përgatitur nga kooperativa bujqësore Fenaco dhe instituti kërkimor Sotomo. Katër vite më parë, vetëm një e katërta e të anketuarve e shihnin këtë hendek si problematik.

Identiteti rural në rritje

Sipas sondazhit, gjithnjë e më shumë persona identifikohen politikisht me zonat rurale, pavarësisht urbanizimit të shtuar. Përqindja e tyre është rritur nga 25% në 33% që nga viti 2021. Vetëm rreth një e pesta e të anketuarve vazhdon të identifikohet si banorë të zonave urbane. Të dy grupet, në përgjithësi, ndihen gjithnjë e më pak të kuptuar nga njëri-tjetri.

Në qytetet e mëdha, përqindja e personave që ndihen të dëgjuar nga zonat rurale ka rënë nga 37% në 28% që nga viti 2021. Në zonat rurale, kjo përqindje ka rënë nga 30% në vetëm 16%.

“Sensimi në rritje i shkëputjes nga të dyja palët rrezikon kohezionin e brendshëm të Zvicrës,” thekson drejtori i Sotomo-s, Michael Hermann.

Cilësia e jetës mbetet e lartë

Pavarësisht përçarjes, shumica dërrmuese e popullsisë (86%) e vlerëson pozitivisht cilësinë e jetës në komunën ku jeton. Pothuajse gjysma e të anketuarve kanë vërejtur përmirësim gjatë dhjetë viteve të fundit.

Sipas të dhënave, zhvillimi i transportit publik, shkollave dhe çerdheve vlerësohet pozitivisht, ndërsa oferta e banesave në qytete dhe numri i restoranteve në fshat kritikohet më shpesh.

Cilësia e jetës vlerësohet më pozitivisht në komunat që kanë përjetuar rritje më të madhe të popullsisë gjatë dekadës së fundit: mbi gjysma e banorëve aty raportojnë përmirësime. Në komunat ku popullsia ka rënë, situata është e kundërt: vetëm 24% shohin përmirësime.

Në zonat rurale, 43% e banorëve e shohin pozitivisht rritjen e popullsisë në komunën e tyre. “Popullsia rurale është më e vetëdijshme për rëndësinë që ka rritja për komunat ku jetojnë,” thekson Hermann.

Rritja globale e popullsisë shihet me mosbesim

Në mënyrë paradoksale, më pak se një e katërta (23%) e të anketuarve besojnë se rritja e popullsisë në 10 vitet e fundit ka pasur efekt pozitiv për Zvicrën. Kritikat janë më të forta sa më rurale të jenë zonat e banimit. Madhësia mesatare e popullsisë që të anketuarit konsiderojnë të përshtatshme është 8.3 milion banorë.

Kjo është hera e parë që barometri nxjerr në pah këtë kontradiktë. “Rritja e shpejtë demografike shkakton kryesisht reagime negative. Megjithatë, popullsia vëren përmirësime në jetën e përditshme, sidomos në komunat që po rriten mbi mesataren,” shpjegon Hermann.

Metodologjia

Për këtë sondazh përfaqësues, rreth 3,500 persona u intervistuan nga 11 deri më 21 korrik në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse. Marzhi statistikor i gabimit është ±1.7 pikë përqindje.

 

Poloni: Sulmi në hekurudhë dyshohet të ketë pasur qëllim shpërthimin e një treni

Një pajisje shpërthyese u aktivizua në një linjë hekurudhore strategjike në Poloni, pranë fshatit Mika. Autoritetet polake e konsiderojnë incidentin një akt të qëllimshëm sabotimi ndaj shtetit dhe besojnë se sulmi kishte për qëllim një tren që udhëtonte nga Varshava drejt Deblin. Fatmirësisht, askush nuk u lëndua.

Kryeministri Donald Tusk e përshkroi ngjarjen si një “akt sabotimi i pa precedent” dhe siguroi se autorët do të gjenden, pavarësisht se kush e ka porositur sulmin. Dëmtime të tjera janë konstatuar edhe në pjesë të tjera të linjës drejt Lublinit.

Polonia, anëtare e BE-së dhe NATO-s dhe aleate e ngushtë e Ukrainës, ka frikë nga sabotimet ruse, pasi shumë transportime ushtarake për në Ukrainë kalojnë përmes saj. Deri tani nuk ka prova të drejtpërdrejta që lidhin sulmin me Rusinë, por autoritetet po hetojnë çdo mundësi.

SRF korrespondenti për Europën Lindore, Peter Balzli, thekson se çështja është e rëndësishme për furnizimet ushtarake të Ukrainës, ndërsa Rusia është pranë marrjes së qytetit strategjik Pokrovsk në lindje të Ukrainës.

 

PBB-ja zvicerane bie për shkak të ngadalësimit global dhe shokut tarifor

Ekonomia zvicerane ka ndjerë ndikimin e plotë të futjes së tarifave prej 39% të SHBA-së në gusht dhe ngadalësimit të ekonomisë globale. Një vlerësim fillestar tregon një tkurrje të produktit të brendshëm bruto (PBB) nga korriku deri në fund të shtatorit.

PBB-ja u tkurr me 0.5% në tremujorin e tretë krahasuar me tremujorin e mëparshëm, sipas Sekretariatit Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO), i cili publikoi një vlerësim të rregulluar sezonalisht të hënën që prodhohet rreth 45 ditë pas përfundimit të një tremujori.

Në tremujorin e dytë, vendi shënoi një rritje prej vetëm 0.1% krahasuar me tremujorin e mëparshëm dhe duke përjashtuar ndikimin e ngjarjeve sportive, pas një rritjeje prej 0.7% midis janarit dhe marsit.

Prandaj, ekonomia zvicerane prodhoi edhe më pak pasuri sesa parashikohej nga ekonomistët e konsultuar nga agjencia e lajmeve AWP. Ata parashikojnë një rritje midis -0.3% dhe 0.2% në tremujorin e tretë të vitit 2025 krahasuar me tremujorin e mëparshëm.

“E rënduar nga një rënie e ndjeshme në krijimin e vlerës në sektorët e kimikateve dhe farmaceutikës, industria në tërësi ka përjetuar një trend negativ,” thanë ekonomistët e SECO-s. Rritja në sektorin e shërbimeve ishte nën mesataren.

Në tetor, SECO parashikoi rritje të PBB-së prej 1.3% në vitin 2025, krahasuar me 1.2% në vlerësimin e saj të mëparshëm.

Sektorët e eksportit të lehtësuar

Të premten e kaluar, Ministri Zviceran i Ekonomisë, Guy Parmelin, prezantoi marrëveshjen e re tregtare me Shtetet e Bashkuara, e cila përfshin një ulje të tarifave për mallrat zvicerane që hyjnë në SHBA nga 39% në 15%.

“Duhet të mbahet mend se tarifat doganore të SHBA-së nuk po ulen nga 39% në 15%, por nga 0.6% (importet mesatare në dhjetor 2024) në 15%, një nuancë e rëndësishme që eksportuesit zviceranë do ta vlerësojnë”, tha John Plassard i Cité Gestion, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sipas kuadrit të ri, Zvicra është zotuar të krijojë vlerë në anën tjetër të Atlantikut. “Në këmbim të këtij gjesti, grupet zvicerane dhe të Lihtenshtajnit janë zotuar të investojnë 200 miliardë dollarë në Shtetet e Bashkuara deri në vitin 2028, duke përfshirë 67 miliardë dollarë nga viti 2026, në industri, kërkim-zhvillim dhe trajnim profesional”, tha Plassard. Megjithatë, Berna nuk mund t’i detyrojë kompanitë e saj të shpenzojnë paratë e tyre në anën tjetër të oqeanit.

Më parë këtë vit, disa kompani shumëkombëshe zvicerane njoftuan shpenzime në SHBA. Gjigandi farmaceutik Roche do të investojë 50 miliardë dollarë (gati 40 miliardë CHF) në kërkim dhe zhvillim përtej Atlantikut, ndërsa homologu i saj Novartis hapi një vend të ri prodhimi në Kaliforni në nëntor. Kjo është pjesë e paketës së investimeve prej 23 miliardë dollarësh në SHBA të njoftuar tashmë nga kompania.

Plassard shtoi: “Për industrinë e prodhimit të orëve, e cila është mbytur që nga gushti nga një tarifë prej 39% që shkaktoi rënien e eksporteve në Shtetet e Bashkuara me më shumë se 50% (në shtator), kjo është një gllënjkë ajri të pastër që shmang punën e mëtejshme me kohë të shkurtër dhe zhvendosjet e detyruara.” Megjithatë,

Amerika mbetet destinacioni kryesor për orët zvicerane që nga fillimi i vitit, me vlerë 3.5 miliardë CHF.

“Industritë e tjera të eksportit – makineritë, pajisjet elektrike dhe kimikatet e imëta – po shohin gjithashtu përmirësimin e marzheve të tyre, edhe nëse kombinimi i një frangu të fortë dhe detyrimeve doganore që janë ende më të larta se para prillit vazhdon të gërryejë konkurrueshmërinë e tyre”, theksoi eksperti. Për vitin e ardhshëm, SECO pret një rritje të PBB-së prej vetëm 0.9%, sipas vlerësimeve të saj të publikuara në tetor.

Gjykata Supreme shfuqizon dy nene të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë, reagon OEK

Gjykata Supreme në Kosovë i ka shfuqizuar dy nene të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë, duke thënë se ato kanë krijuar pasiguri juridike dhe ekonomike për konsumatorët e energjisë elektrike në vend.

Gjykata njoftoi se e pranoi padinë e Odës Ekonomike të Kosovës kundër Zyrës së Rregullatorit për Energji (ZRRE), e cila në qershor urdhëroi bizneset e mëdha të dalin në treg të lirë të energjisë teksa i shpalli të paligjshme dhe i shfuqizoi nenin 8 të udhëzuesit për liberalizimin e tregut të energjisë elektrike nga janar 2017, dhe nenin 2 të udhëzuesit për ndryshimin dhe plotësimin e këtij udhëzuesi, transmeton albinfo.ch.

Oda Ekonomike e Kosovës ka reaguar pas kësaj fitoreje ligjore, me ndikim të drejtpërdrejtë në funksionimin dhe transparencën e tregut të energjisë elektrike në vend.

Sipas OEK, me aktgjykimin P.A.nr.18/2025, të datës 05.11.2025, Gjykata Supreme e Kosovës ka miratuar kërkesëpadinë e OEK-ut dhe ka konstatuar si të paligjshëm disa dispozita kyçe të akteve nënligjore të nxjerra nga Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE).

“Gjykata Supreme ka vendosur të shfuqizojë Nenin 8 të Udhëzuesit për Liberalizimin e Tregut të Energjisë Elektrike të datës 18 janar 2017, si dhe Nenin 2 të Udhëzuesit për Ndryshimin dhe Plotësimin e këtij udhëzuesi, i ndryshuar dhe plotësuar në datat 13 qershor 2018 dhe 30 tetor 2018.Ky vendim përfaqëson një hap thelbësor drejt vendosjes së një kuadri ligjor dhe rregullator më transparent, të drejtë dhe të harmonizuar me interesin e konsumatorëve jo-familjarë. Ai njëkohësisht adreson shqetësimet e ngritura nga OEK lidhur me faturimin e muajit qershor 2025 dhe kontratat individuale pas datës 1 qershor 2025. Oda Ekonomike e Kosovës mbetet plotësisht e përkushtuar ndaj mbrojtjes së interesave të biznesit kosovar”, thuhet në reagim.

Clark në Hagë: Vrasja e Jasharajve paralajmëroi shpërthimin e konfliktit

Në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ka nisur dëshminë ish-komandanti i NATO-s, gjenerali Wesley Clark, i cili është dëshmitari i fundit i mbrojtjes së Hashim Thaçit.

Clark fillimisht përshkroi situatën në Kosovë gjatë viteve të luftës, duke folur për pjesë të ndryshme nga kontaktet e tij me zyrtarë shqiptarë dhe amerikanë.

“Ka qenë një periudhë e dhimbshme, sepse më kujtohet në një pikë, një brigadier nga ushtria shqiptare erdhi për t’u takuar me mua. Më tha shikoje se si është situata në Kosovë. Ndërkohë ne shikonim se cila ishte rrethana, sepse në fakt po hidhnin mortaja, bomba dhe po luftonin në të gjitha format e mundshme në fshatrat shqiptare. Unë mendova se e dija se çfarë duhej bërë në këto kushte, por sipas procedurave të NATO-s nuk kishim asnjë autoritet, nuk kishte udhëzime politike, nuk kishte plane konkrete. Fola me sekretarin amerikan të shtetit për këtë”, deklaroi ai.

Tutje ai foli për përpjekjet diplomatike për të kontaktuar Sllobodan Millosheviqin, të cilat, sipas tij dështuan teksa tregoi se si kishte udhëtuar në Maqedoni në ditët e para të marsit për të inspektuar një Task-Forcë amerikane dhe si ishte informuar për vrasjen e familjes Jashari.

“Unë dhe Richard Holbrooke e kontaktuam Millosheviqin dhe ai refuzoi të fliste për këtë temë. E dinim që kishte vështirësi, por ai nuk donte të fliste. Menjëherë më merr në telefon ambasadori amerikan në Shkup, Chris Hill, dhe më thotë se duhej të flisja me presidentin e Maqedonisë. Kisha dëgjuar raporte se ishte vrarë familja e Jasharajve”, tha Clark, transmeton albinfo.ch.

Tutje ai tha se UÇK-ja ishte grup njerëzish i vetorganizuar, me motive për të luftuar, ndërsa u shpreh se ushtria serbe ia kishte frikën UÇK-së.

“Ne gjithmonë themi komandë dhe kontroll, sepse komanda është kompetenca, autoriteti, por kontrollo është mënyra për ta mbikëqyrur. Me aq sa pamë ne, ajo nuk kishte asnjërën prej këtyre elementeve. Ne kishim disa vëzhgues ne kufirin mes Shqipërisë dhe Kosovës, por as ata nuk patën mundësi të mblidhnin informacione të besueshme. Ishte e qartë që ishte grup i motivuar për të luftuar, ndonjëherë ata kapnin ndokënd, në një pikë e kishin kapur një rus, dhe unë nuk isha i interesuar për këtë. Ishin thjesht njerëz të vetorganizuar. Unë nuk kisha asnjë dyshim se ushtria serbe ishte e frikësuar prej tyre”, tha Clark.

Clark tha se gjatë takimeve në kuadër të Marrëveshjes së Rambujesë, Thaçi ishte një nga figurat më me autoritet të delegacionit shqiptar, por nuk ishte i përfshirë në operacionet ushtarake.

“Ai ishte i veshur mirë, fliste gjermanisht dhe nuk kishte shumë dijeni për operacionet ushtarake. Nuk fliste shumë anglishte asokohe. Unë nuk flisja shumë gjermanisht dhe ishte e vështirë që të komunikonim me njëri-tjetrin. Por, ai nuk ishte komandant ushtarak”, tha Clark.

Shqipëria, mes 12 destinacioneve më të mira evropiane për pushime verore në vitin 2026

Vera është padyshim një nga sezonet më të mira për pushime në plazh, shkruan Francesca Ferri në një artikull të botuar në të përditshmen italiane “Wom Travel”.

Në korrik, ditët janë të gjata dhe me diell, temperaturat ju ftojnë të zhyteni në ujërat e ngrohta, dhe destinacionet turistike janë të gjalla, dhe pa turma turistësh.

Ky ekuilibër i përkryer e bën atë kohën ideale për të zbuluar perlat e Mesdheut dhe më gjerë.

Nëse zgjidhni të udhëtoni në korrik, veçanërisht në gjysmën e parë të muajit, ju mund të shijoni plazhet më të mahnitshme, me ujëra të kristalta dhe shpesh çmime më të përballueshme, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Nëse jeni në kërkim te relaksit, aventurave dhe jetës së gjallë të natës apo dëshironi një arratisje romantike, ekziston një destinacion i përkryer për çdo nevojë.

Nga ishujt më të egër dhe më të pastër deri te brigjet më joshëse dhe plot festa: Evropa ofron një gamë të pabesueshme opsionesh.

Ne ju rekomandojmë destinacionet më të mira për pushime në plazh në Itali dhe Evropë në vitin 2026, për të kaluar një verë të paharrueshme!

Revista italiane e udhëtimeve “Wom Travel” e ka renditur Rivierën Shqiptare midis 12 destinacioneve më të mira evropiane për pushime verore në vitin 2026.

Riviera Shqiptare, Shqipëria

Për turistët që janë në kërkim të një destinacioni të ri me një det si të Karaibeve dhe çmime tepër konkurruese, Riviera Shqiptare mbetet një surprizë e papritur.

Kjo pjesë bregdetare në jug të Shqipërisë, me pamje nga deti Jon, ofron plazhe dhe peizazhe që rivalizojnë ato të Greqisë fqinje, por me një atmosferë edhe më autentike dhe më pak të mbushur me vizitorë.

Korriku është muaji i përkryer për të eksploruar bregdetin shqiptar, me mot të ngrohtë dhe ditë të gjata me diell.

Pikat kryesore turistike janë Saranda, qendra më e gjallë dhe turistike, dhe Ksamili, i famshëm për ujërat e tij të kristalta dhe ishujt – të arritshëm me not ose me varkë – të cilët janë konsideruar nga ekspertët e udhëtimit si “Maldivet e Evropës”.

Përgjatë rrugës bregdetare që zbret nga Qafa e Llogorasë, do të gjeni plazhe të mrekullueshme si Dhërmiu, Jala dhe Himara, shpesh të vendosura në gjire të rrethuara nga gjelbërimi.

Përtej detit, rajoni ofron vende arkeologjike si Butrinti, një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, dhe sharmin e një destinacioni që po evoluon me shpejtësi dhe që ka arritur të ruajë shpirtin e tij autentik.

Shqipëria është zgjedhja ideale për pushime në plazh me kosto të ulët, por me cilësi të lartë.

1-Riviera Shqiptare, Shqipëri

2-Lampedusa, Siçili, Itali

3-Favinjana, Siçili, Itali

4-Ishujt Aeolianë, Siçili, Itali

5-Arkipelagu La Maddalena, Sardenjë

6-Ishujt Balearik, Spanjë

7-Korsikë, Francë

8-Nicë dhe Riviera Franceze, Francë

9-Mikonos, Greqi

10-Mali i Zi

11-Bregu i Bruztë, Turqi

12-Algarve, Portugali

Përditësimi i softuerit do të bllokojë aplikimet për përfitime të papunësisë së pjesshme

Një përditësim i ardhshëm i softuerit do të bllokojë aplikimet për përfitime të papunësisë së pjesshme. Edhe pse norma e papunësisë mbetet në 2.8%, numri i aplikimeve po rritet.

Kompani që planifikojnë të aplikojnë për orar të reduktuar pune (RHT) në vitin 2026 duhet të veprojnë shpejt. Nuk do të mund të bëhen aplikime midis 19 dhjetorit dhe 6 janarit, për shkak të një përditësimi të madh të sistemit IT të Sekretariatit Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO)

SECO njoftoi më herët këtë javë se është e nevojshme të transferojë të dhënat në sistemin e ri të pagesave për sigurimin e papunësisë. Për këtë arsye, do të bllokohen sistemet kompjuterike që përdoren gjithashtu për përpunimin e aplikimeve për papunësi të pjesshme (RHT).

Kantoni i Neuchâtel preket veçanërisht

Ky ndërprerje ndikon në të gjithë Zvicrën, por kantoni i Neuchâtel është veçanërisht i prekur. Shumë kompani teknike dhe orëndreqësie me orientim drejt eksportit atje kanë rritur aplikimet për përfitime të papunësisë së pjesshme gjatë muajve të fundit, transmeton albinfo.ch.

Për të minimizuar çdo vonesë të mundshme, Shërbimi Kantonal i Punësimit rekomandon që kompanitë që dëshirojnë të marrin ose rinovojnë përfitimet e papunësisë së pjesshme nga 1 janari, të dorëzojnë aplikimin tani.

“Nuk jam veçanërisht i shqetësuar për kompanitë, sepse si rregull, ato dorëzojnë kërkesat e njoftimit relativisht herët dhe nuk presin deri në minutën e fundit,” shpjegon Valérie Gianoli, drejtore e shërbimit të punësimit në Neuchâtel.

Nuk pritet rritje masive e aplikimeve

Sipas saj, kantoni nuk pret një rritje të papritur të aplikimeve midis tani dhe 19 dhjetorit: “Aplikimet nuk po rriten masivisht për momentin. Dhe për kompanitë që duhet të rinovojnë njoftimin, ato tashmë e kanë bërë këtë më parë. Bëhet fjalë për rinovim dhe jo aplikim të ri, kështu që për ta është ende më e lehtë.”

Mesazhi është i njëjtë edhe nga Swissmem, organizata mburojë për industrinë e makinave, pajisjeve elektrike dhe metalurgjisë. Ndërprerja e përkohshme nuk është ideale, por kompanitë u informuan disa javë më parë dhe do të përshtaten. Nuk priten vonesa të mëdha, sidomos sepse zakonisht pak aplikime për punë me orar të shkurtuar dorëzohen në fund të vitit.

Cigaret ehedhura që ndotin planetin në qendër të një konference ndërkombëtare

Cigare të hedhura që ndotin planetin janë në fokus të një konference ndërkombëtare mbi kontrollin e duhanit.

“Cigare të hedhura janë toksike dhe përbëjnë një burim kryesor të ndotjes plastike,” thotë Andrew Black, kreu në detyrë i sekretariatit të Konventës së OBSH-së për Kontrollin e Duhanit (FCTC).

Një konferencë e madhe ndërkombëtare mbi kontrollin e duhanit do të mbahet javën e ardhshme në Gjenevë, duke u fokusuar në dëmet mjedisore që shkaktojnë cigaret. Një nga temat kryesore do të jetë çështja e cigareve të hedhura, ku disa ekspertë rekomandojnë ndalimin e tyre total.

“Sipas mendimit tim, zgjidhja më e mirë për mjedisin do të ishte heqja e plotë e filtrave,” deklaroi Andrew Black, gjatë një takimi me shtypin të enjten, para konferencës së 11-të të Shteteve Anëtare të FCTC-së, që do të zhvillohet nga 17 deri më 22 nëntor.

Ai sqaroi se konferenca do të shqyrtojë sidomos dëmet mjedisore të industrisë së duhanit dhe produkteve të saj.

Vlerësohet se çdo vit hidhen rreth 4.5 trilion cigare të hedhura në mbarë botën, duke e bërë këtë formën më të përhapur të mbeturinave në planet.

Ndotja e ujit

“Ka ardhur koha për të ndaluar këto plastika […] sepse ato përbëjnë burimin kryesor të ndotjes së ujit dhe janë gjithashtu të ndotura me substanca toksike,” theksoi Rüdiger Krech, Drejtor i Përgjithshëm i programit “Mjedisi dhe Ndryshimet Klimatike” të OBSH-së.

Pikat e tjera kryesore të axhendës do të përfshijnë reklamimin nga kompanitë multinacionale të duhanit dhe shqetësimet serioze për rritjen e numrit të fëmijëve që bien pre e varësisë përmes metodave të reja.

“Edhe pse cigaret elektronike shpesh prezantohen si alternativa më të sigurta ndaj produkteve tradicionale të duhanit, nuk ka prova për përfitime neto për shëndetin publik. Përkundrazi, rritet numri i dëmtimeve të lidhura me përdorimin e tyre,” paralajmëroi këtë javë Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Presion nga industria e duhanit

Benn McGrady, drejtues i Njësisë për Ligjin dhe Politikën e Shëndetit Publik në OBSH, tha se industria e duhanit po bën lobing intensiv dhe përpiqet të krijojë mosmarrëveshje para konferencës.

“Jemi të vetëdijshëm për përpjekjet e industrisë së duhanit për të infiltruar dhe sabotuar konferencën e javës së ardhshme,” paralajmëroi gjithashtu Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Derisa sot, 180 shtete kanë ratifikuar Konventën e FSHC-së, e cila hyri në fuqi në vitin 2005.

 

Shtëpia e Bardhë mirëpret një “marrëveshje historike” mbi tarifat me Zvicrën

Shtëpia e Bardhë ka përshëndetur marrëveshjen paraprake me Zvicrën për tarifat doganore, duke e quajtur “historike”. Sipas administratës amerikane, tarifa e re prej 15% për produktet zvicerane të eksportuara në SHBA—shumë më e ulët se 39% e propozuar fillimisht—do të hapë tregun zviceran për eksportuesit amerikanë dhe pritet të krijojë mijëra vende pune në Shtetet e Bashkuara.

Uashingtoni liston heqjen e barrierave për produkte amerikane si bujqësia, makineritë industriale, pajisjet mjekësore dhe sektori i energjisë. Ndërkohë, kompani të mëdha zvicerane si Roche, Novartis, ABB dhe Stadler kanë paralajmëruar investime mbi 200 miliardë dollarë në SHBA deri në vitin 2028.

Marrëveshja përfshin gjithashtu heqjen e disa tarifave në bujqësi dhe industri, vendosjen e kuotave për mishin amerikan dhe një angazhim për standarde të përbashkëta në pronësi intelektuale, tregti dixhitale dhe mbrojtje të mjedisit. Ratifikimi synohet në fillim të vitit 2026.

Megjithatë, mbeten disa zona të paqarta. SHBA kërkon më shumë blerje armësh nga Zvicra, lejimin e automjeteve të mëdha amerikane dhe bashkëpunim të zgjeruar në sanksionet ndërkombëtare—çka ka shkaktuar debat në politikën zvicerane. Po ashtu, Uashingtoni deklaron se Zvicra është zotuar të mos vendosë taksa “të dëmshme” mbi shërbimet dixhitale, ndonëse parlamenti zviceran po shqyrton tatimin e gjigantëve të teknologjisë.

Dokumenti aktual është vetëm një deklaratë synimesh dhe jo një marrëveshje përfundimtare. Negociatat do të vazhdojnë, ndërsa çdo vendim i detyrueshëm do të duhet të miratohet nga Parlamenti zviceran dhe, në disa raste, mund t’i nënshtrohet votimit popullor.

 

 

Shorti për “Play-off” më 20 nëntor

Kosova fitoi ndaj Sllovenisë 2:0 në udhëtim, duke siguruar “Play-off”-in e Botërorit.

Kosova renditet e dyta në grup me 10 pikë, tri më pak se Zvicra lidere, që fitoi ndaj Suedisë 4:1.

Shorti i garave të play-off do të mësohet më 20 nëntor. Kujtojmë, edhe Shqipëria është në play-off në grupin e saj K dhe ndeshjen e radhës e ka sot ndaj Anglisë në “Air Albania”.

Kosova lojën e ardhshme do ta zhvillojë më 18 nëntor si vendëse ndaj Zvicrës.

Rama: S’do të ketë pagë nën 500 Euro

Kryeministri shqiptar Edi Rama deklaroi sot se nga janari 2026 në Republikën e Shqipërisë nuk do të ketë asnjë pagë nën 500 euro.

Në episodin e 6-të të sezonit 5 të podkastit “Flasim”, në rubrikën “Shënimet e javës” kryeministri Rama tha se “lajmi për pensionet është pasuar nga rritja e pagave, një rritje e konsiderueshme edhe ajo e shtrirë në të gjithë sektorët, por mbi të gjitha e diktuar nga rritja e premtuar e pagës minimale”.

“Nga janari i vitit që po troket kur paga minimale në sektorin publik dhe atë privat, kur ligji që do të kalojmë në parlament i buxhetit 2026 do të sanksionojë se në Republikën e Shqipërisë nuk do të ketë asnjë pagë nën 500 euro”, theksoi Rama, transmeton albinfo.ch.

Për vitin 2026 paga minimale do të rritet me 10 mijë lekë, duke arritur në 50 mijë lekë nga 1 janari 2026, për t’u rritur më tej në 70 mijë lekë deri në fund të mandatit.

Kostoja totale e rritjes së pagave dhe indeksimit parashikohet rreth 10 miliardë lekë dhe do të përfshijë mbi 144 mijë punonjës në të gjitha nivelet e administratës.

Sonte festë në Tiranë për ndeshjen Shqipëri-Angli

Shqipëria do të përballet sonte me Anglinë. Ndeshja nis në orën 18:00 dhe është e fundit për të dyja përfaqësueset në Grupin K.

Anglia e ka siguruar vendin e parë prej muajit tetor, ndërsa synon t’i mbyllë kualifikueset pa pësuar gol. Ndërkohë kuqezinjtë do të luajnë në “play off” si vend i dytë, transmeton albinfo.ch.

Kjo ndeshje megjithatë ka rëndësinë e saj. Shqipëria kërkon pikë të rëndësishme, që do të siguroheshin me një rezultat pozitiv ndaj Anglisë.

Ekziston mundësia që Shqipëria të jetë në vazon e dytë në shortin e “play off”. Dhe që kjo të ndodhë, duhet marrë parasysh çdo skenar. Si ai i renditjes së FIFA-s.