Shumë gjermanë jashtë vendit nuk mundën të marrin pjesë në zgjedhje

Rreth 3 deri në 4 milionë qytetarë gjermanë jetojnë jashtë vendit, megjithëse jo të gjithë kanë të drejtë të votojnë. Rreth 213,000 gjermanë që jetojnë jashtë vendit ishin regjistruar për të votuar në zgjedhjet e së dielës.

Ishte një rritje e konsiderueshme nga 129,000 në zgjedhjet e fundit parlamentare mbarëkombëtare në 2021.

Por shumë prej votuesve të mundshëm nuk i morën fletëvotimet në kohë.

Monika Schroeder, e cila jeton në shtetin amerikan të Pensilvanisë, i tha DW se materialet e saj të votimit i mori të premten, vetëm dy ditë para votimit.

“Jam e mërzitur dhe ndihem e pafuqishme, sepse çdo votë ka rëndësi”, tha Schroeder.

Ajo tani po mendon t’i bashkohet një padie grupore pas zgjedhjeve.

Të premten, Zyrtarja Federale e Kthimit të Gjermanisë, Ruth Brand tha se zyra e saj kishte marrë ankesa për dokumentet zgjedhore që nuk kishin mbërritur ende ose sapo kishin mbërritur në destinacionet e tyre në vendet e huaja.

Ajo tha se zyra e saj ka bërë gjithçka “për ta bërë më të lehtë për gjermanët që jetojnë jashtë të votojnë me postë”, por shtoi se “as organet elektorale dhe as autoritetet gjermane nuk mund të ndikojnë në dërgimin postar jashtë vendit”./DW

Kosovarja akuzohet se ka përfituar pa të drejtë 173.000 franga të pensionit IV

Në Lucern, një grua me shtetësi kosovare akuzohet se ka mashtruar zyrën e Pensioneve të Invaliditeteit (IV). Akuza: Për të përfituar para nga shteti, ajo pretendonte me këmbëngulje se ishte e sëmurë rëndë.

Ajo ankohej se nuk ndihej fare mirë. Probleme me zemrën, dhimbje shpine dhe probleme psikologjike, transmeton albinfo.ch. Si rrjedhojë, kosovarja (59) në kantonin e Lucernit ka marrë pension invaliditeti (IV) për tetë vjet.

Kur mjekët dhe ekspertët ekzaminonin gruan, burri i saj ishte gjithmonë aty. Ai u përgjigjej pyetjeve dhe përshkruante situatën e pafuqishme dhe të vështirë të gruas së tij. Sipas tij, pa mbështetjen e tij ajo nuk mund të bënte praktikisht asgjë, shkruan “Zentralplus”. Nuk ishte në gjendje as të vishej as të kujdesej për veten.

Por, me sa duket, e gjitha është një gënjeshtër e madhe! Kështu, Zyra e Pensioneve të Invaliditetit ndaloi pagesat, transmeton albinfo.ch. Nuk dihet saktësisht se si është zbuluar çifti nga Zyra e Pensioneve të Invaliditetit.

Sidoqoftë, kosovarja tani duhet të përgjigjet para Gjykatës Penale të Luzernit. Prokurori publik e akuzon atë për mashtrim. Akuza thotë se ajo thjesht ka simuluar ankesat dhe vuajtjet për të marrë pensionin e plotë IV plus pensionin për fëmijët. Gjithsej ka përfituar 173.000 franga.

Fakti që ajo ka mashtruar IV-në nuk është aspak një rast i izoluar. Ka pasur përpjekje edhe më të “guximshme” në këtë drejtim, në të kaluarën.

Për të parandaluar këto keqpërdorime, Zvicra ka lejuar me ligj përdorimin e detektivëve socialë.

Por kur i përdor IV detektivët socialë? Nëse kanë dyshime dhe të dhëna, kompanitë e sigurimeve shoqërore mund të iniciojnë mbikëqyrjen sociale (detektivët socialë), përcjell albinfo.ch. “Ndërmjet viteve 2010 dhe 2016, IV ka sqaruar dyshimin për abuzim të sigurimeve në një mesatare prej rreth 2,400 raste në vit, nga të cilat në rreth 150 raste është përfshirë edhe vëzhgimi” shkruan Zyra Federale e Sigurimeve Shoqërore (BSV) në faqen e saj të internetit.

Që nga viti 2019, pas një ndryshimi në ligj, detektivët, për tu aktivizuar, kanë nevojë për një “leje për të kryer mbikëqyrje por duke respektuar kriteret për mbrojtjen e privatësisë dhe përdorimin e pajisjeve teknike”.

Qytetarët me dy shtetësi së shpejti do të duhet të kryejnë shërbimin e detyrueshëm ushtarak në Zvicër

Në Zvicër, ekziston një detyrim i përgjithshëm i shërbimit ushtarak për burrat. Çdo shtetas zviceran duhet të kryejë shërbimin ushtarak ose civil ose të paguajë një tarifë zëvendësuese të shërbimit ushtarak. Megjithatë, dyshtetasit përjashtohen nga ky detyrim nëse tashmë kanë kryer shërbimin jashtë vendit. Megjithatë, ligjërisht, detyrimi i shërbimit mbetet në fuqi nëse shërbimi i tyre jashtë vendit nuk është i barabartë me atë të ushtrisë zvicerane.

Megjithatë, Këshilli Federal tani lejon shtetasit e dyfishtë francezo-zviceran, për shembull, të kryejnë shërbimin e tyre ushtarak në Francë me një ditë të vetme induksioni – të ashtuquajturën “Journée défense et citoyenneté”. Kështu, 245 ditët e detyrueshme të shërbimit për ushtrinë zvicerane eliminohen plotësisht.

Këshilltari Kombëtar i SVP, Pascal Schmid, kritikon ashpër këtë situatë: “Qytetarët e dyfishtë kanë një avantazh të qartë këtu – kjo është e padrejtë”. Në pesë vitet e fundit, ushtrisë “me burime të pamjaftueshme” i kanë munguar 4892 rekrutë si rezultat, llogarit ai.

Schmid e konsideron të pranueshme idenë bazë të përjashtimit të shtetasve të dyfishtë nga detyrimi për të kryer shërbimin ekuivalent të huaj – por vetëm nëse ky shërbim në të vërtetë zgjat një kohë të ngjashme dhe është kryer përpara se të fillonte qëndrimin në Zvicër. Kjo thuhet tashmë në rregullore, por Këshilli Federal nuk po e respekton atë.

Prandaj Schmid tani po bën thirrje për një ndryshim në ligj për të rivendosur drejtësinë ushtarake. “Nuk mund ta imagjinoj që një shumicë në parlament do të dëshironte të ruante këtë situatë”, thotë ai me optimizëm./20minuten

Rritet numri i turistëve amerikanë në Zvicër

Zyra Zvicerane e Turizmit po feston numrin e qëndrimeve në hotele të cilat tani janë rikthyer në nivelin që ishin para pandemisë – dhe qytetarët amerikanë janë duke udhëhequr tarifën.

Shifrat e fundit tregojnë se vitin e kaluar kishte pothuajse 43 milionë natë qëndrime – një rekord i ri.

Por përbërja e vizitorëve ka ndryshuar që nga Covid. Amerikanët janë grupi i dytë më i madh, pas gjermanëve, me një rritje prej 14% të vizitorëve në SHBA që nga viti 2023, transmeton albinfo.ch.

Por numri i vizitorëve nga Kina, Shtetet e Gjirit dhe Britania e Madhe është në rënie.

Vizitorët e brendshëm gjithashtu mbeten të fortë – banorët zviceranë llogariten për 21 milionë qëndrime të natës.

 

Gjermani: Numri i qytetarëve që votuan ishte më i lartë se në vitin 2021

Të dhënat paraprake kanë zbuluar një pjesëmarrje potencialisht të lartë në zgjedhjet e këtij viti në Gjermani.

Pjesëmarrja deri në orën 14:00 u llogarit në rreth 52% — një rritje e konsiderueshme nga 36.5% e regjistruar në të njëjtën fazë në vitin 2021. Zgjedhjet e mëparshme parlamentare përfunduan me një pjesëmarrje prej 76.4%.

Një pjesëmarrje më e lartë në qendrat e votimit këtë vit mund të lidhet me një reduktim të numrit të votave postare në krahasim me vitin 2021, kur Gjermania ishte ende nën kontrollin e pandemisë COVID-19.

Por shifrat e fundit janë gjithashtu dukshëm më të larta se zgjedhjet e vitit 2017, kur pjesëmarrja ishte 41% deri në mesditë./DW

Gjeneva përdor kamera të reja shpejtësie

Gjeneva po përdor një lloj të ri radari për të kapur shpejtësinë dhe konsiderohet aq i saktë sa reduktohet marzhi i gabimit.

Sistemi i ri lazer u ble nga policia e Gjenevës në fund të vitit të kaluar dhe tashmë është në përdorim, transmeton albinfo.ch.

Ka disa avantazhe, nga këndvështrimi i policisë, të tilla si mund të përdoret në kthesa, gjë që sistemet tradicionale nuk mund ta bëjnë.

Por avantazhi i tij kryesor është saktësia. Zyra Federale e Metrologjisë thotë se diferenca mund të reduktohet nga 5 në 3 km / orë.

Gjermani: Sondazhet nxjerrin fitues CDU/CSU, derisa AfD shënon rritje

Blloku i qendrës së djathtë CDU/CSU është në rrugën për të fituar zgjedhjet federale të Gjermanisë me rreth 20 përqind të votave, treguan sondazhet fillestare të daljes të dielën.

Partitë konservatore, të përbëra nga Unioni Kristian Demokrat (CDU) dhe partia e saj motër bavareze, Unioni Kristian Social (CSU), po kryesojnë garën zgjedhore, me rreth 28.5-29 përqind të votave, treguan rezultatet fillestare të publikuara nga transmetuesit publikë gjermanë.

CDU/CSU u pasua nga Alternativa për Gjermaninë (AfD) e ekstremit të djathtë me 19.5-20 për qind të votave, sipas parashikimeve fillestare. Social Demokratët (SPD) u treguan se kishin 16-16,5 përqind të votave, me të Gjelbërit 12-13,5 përqind. E majta ekstreme Die Linke arriti 8.5-9 për qind të votave, sugjerojnë exit poll.

Demokratët e Lirë pro-biznesit (FDP) ishin afër pragut prej pesë për qind të nevojshëm për të hyrë në parlamentin gjerman me 4.9 për qind, ndërsa konservatori i majtë Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) mori 4.7 për qind, sipas parashikimeve fillestare.

Duke folur me mbështetësit pas publikimit të sondazheve të daljes, kreu i CDU dhe kandidati konservator për kancelar Friedrich Merz deklaroi një fitore. “Ne i kemi fituar zgjedhjet.

Merz tha se do të shtyjë për të formuar shpejt një qeveri të re. “Bota atje jashtë nuk na pret dhe nuk pret bisedime dhe negociata të gjata për koalicionin,” tha ai.

Sondazhet e daljes sugjerojnë se AfD, e cila ka pasur mbështetjen e aleatit të ngushtë të presidentit amerikan Donald Trump, Elon Musk, ka bërë arritje historike. Në zgjedhjet e vitit 2021, AfD kishte 10.3 për qind të votave.

Megjithatë, ka shumë pak gjasa që AfD të hyjë në një qeveri koalicioni, sepse partitë kryesore kanë një “firewall” kundër bashkëpunimit me to.

Më shumë se 59 milionë gjermanë kishin të drejtë të votonin të dielën, me një pjesëmarrje të vlerësuar prej rreth 84 për qind.

Vlerësimet bazohen në sondazhet e daljes të publikuara gjatë gjithë mbrëmjes. Rezultatet fillestare ofrojnë një pamje të asaj që mund të presim dhe zakonisht janë të sakta. Megjithatë, rezultati përfundimtar nuk do të jetë i disponueshëm deri të hënën ose ditët në vijim.

Ai vjen pas një fushate të trazuar zgjedhore që ka parë që një debat mbi rregullat e imigracionit ka arritur pikën e vlimit mes një numri sulmesh të profilit të lartë që përfshijnë emigrantë.

Udhëheqësi i CDU-së Merz para votimit u zotua për një zhvendosje të ashpër në të djathtë për të rifituar votuesit nga AfD dhe gjithashtu ka synuar reformën e dyshtetësive të vendosura nga qeveria e mëparshme e ‘semaforit’ e udhëhequr nga SPD.

Mbështetësit e Friedrich Merz, kreut të Unionit Demokratik Kristian (CDU) konservator të Gjermanisë dhe kandidatit të partisë së tij për Kancelar marrin pjesë në mbrëmjen elektorale në Berlin më 23 shkurt 2025.

Çfarë ndodh më pas?

Pas konfirmimit përfundimtar të rezultateve, prisni një pritje përpara se Gjermania të formojë një qeveri të re.

Pasi pluhuri të qetësohet, bisedimet e koalicionit eksplorues mund të fillojnë, duke çuar në negociata zyrtare.

Pritet që CDU/CSU të organizojë bisedime me socialdemokratët dhe të gjelbërt. Merz synon të ketë një koalicion deri në Pashkë.

Udhëheqësi i ardhshëm gjerman – dhe qeveria – përballen me një rrugë të ndërlikuar përpara me telashe që shfaqen brenda dhe jashtë vendit.

Ekonomia e Gjermanisë ka qenë e rrëmujshme, me humbjet e vendeve të punës që mundojnë industrinë e automobilave. Ndërkohë, banorët janë të pakënaqur me rritjen e kostos së jetesës dhe rritjen spirale të qirave.

Bashkëdrejtuesja e partisë së ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) dhe kandidatja kryesore e partisë për kancelare, Alice Weidel, së bashku me bashkëudhëheqësin Tino Chrupalla, brohorasin me anëtarët e partisë gjatë mbrëmjes elektorale në Berlin më 23 shkurt 2025, pas shpalljes së rezultateve të para të exit poll-it.

Siguria e Gjermanisë dhe Evropës në mes të luftës së Rusisë ndaj Ukrainës, së bashku me paparashikueshmërinë e Shteteve të Bashkuara do të mbajnë gjithashtu të zënë qeverinë e ardhshme.

Tani për tani, Olaf Scholz do të qëndrojë në krye si kujdestar derisa të formohet ndonjë qeveri e re shumëpartiake.

Kriza politike e Gjermanisë u ndez kur koalicioni i pakënaqur i Scholz u shemb më 6 nëntor, ditën kur Trump u rizgjodh.

Ai erdhi pas disa muajsh grindjesh midis SPD-së së Scholz-it, të Gjelbërve dhe Demokratëve të Lirë (FDP) pro-biznesit./The Local

GlobalFirepower: Kosova e 141-ta për nga fuqia ushtarake

Kosova zë vendin e 141-të nga 145 shtete që figurojnë në renditjen për nga fuqia ushtarake të “GlobalFirepower”.

Pas Kosovës për nga fuqia ushtarake, nga ato që janë të renditura, gjenden vetëm Somalia, Republika e Afrikës Qendrore, Benini dhe Butani.

Shqipëria zë vendin e 78-të në renditjen e re të indeksit të fuqisë ushtarake.

Në krye të renditjes gjendet SHBA-ja, pasuar nga Rusia, Kina, India e Koreja e Jugut. Në top 10 janë Britania e Madhe, Franca, Japonia, Turqia e Italia.

Ky raport, që ka nisur të vlerësojë shtete nga 2006-a, përfshin vlerësimin e shumëllojshmërisë së armëve dhe të fuqisë punëtore, deri te vendndodhja gjeografike dhe fuqia financiare.

 

Studim: Vendi me shoferët më të këqij në Evropë

Ju ndoshta keni qenë në një vend të huaj, keni marrë me qira një makinë dhe keni shkuar për të eksploruar. Epo, supozojmë se kjo ju shkaktoi pak stres, sepse vozitja në çdo vend është e ndryshme, ka disa rregulla të ndryshme, dhe më e keqja sigurisht, një kulturë krejtësisht e re drejtimi.

Një sondazh i porositur nga koncesionari më i madh francez i autostradave, Vinci Autoroutes, iu përgjigj pyetjejes se cili vend ka shoferët më të këqij.

Gjatë hulumtimit janë marrë në pyetje 12.400 evropianë nga 11 vende, të cilët janë përgjigjur se si e perceptojnë vozitjen e tyre.

Rezultatet e hulumtimit janë disi shqetësuese. Nga të gjithë të anketuarit, deri në 79 për qind kishin një qëndrim negativ ndaj shoferëve të tjerë. Në Britaninë e Madhe, një e katërta e të anketuarve thanë se pas timonit njerëzit sillen krejt ndryshe, ndërsa qëndrimi i grekëve ndaj shoferëve nga vendet e tjera është krejtësisht i pabesueshëm.

Rreth 91 për qind e tyre kanë shprehur qëndrim negativ, por janë kritikë edhe ndaj bashkatdhetarëve, ndaj Greqia ka shënuar rezultatet më të këqija në sondazh.

Të shajnë, i bien bories, flasin në celular gjatë vozitjes, madje edhe dalin nga makina për të larë “hesapet”, të gjitha këto, sipas grekëve, bëjnë çdo ditë bashkatdhetarët e tyre.

Pra, kini kujdes nëse planifikoni të vozisni në rrugët greke këtë verë.

Megjithatë, jo gjithçka është aq e zezë, spanjollët dhe britanikët janë më pak kritikë ndaj vozitjes së njerëzve të tjerë në vendet e tyre, ndërsa gjermanët janë të sjellshëm me bashkatdhetarët e tyre dhe besojnë se shumë pak prej tyre janë agresivë ose të papërgjegjshëm.

Në cilat vende të BE-së blerjet online janë më të popullarizuara dhe në cilat më pak? 

Pothuajse të gjithë irlandezët bënin blerje online në vitin 2024 dhe nga vendet anëtare të Bashkimit Evropian (BE), porositë më të pakta në internet u bënë në Bullgari.

Këtë e tregojnë të dhënat e Eurostat-it për përdorimin e teknologjive të informacionit dhe komunikimit. Anketa është kryer në BE që nga viti 2002 dhe mbulon personat e moshës nga 16 deri në 74 vjeç dhe familjet me të paktën një anëtar në këtë grupmoshë.

77% e përdoruesve të internetit në BE porositën ose paguanin mallra dhe shërbime online në vitin 2024. Kjo paraqet një rritje prej 17 pikë përqindjeje (pp) krahasuar me vitin 2014, kur pesha e tyre ishte 59%.

Numri më i madh i përdoruesve të internetit që blenë online në vitin 2024 ishin në Irlandë (96%), Holandë (94%) dhe Danimarkë (91%). Bullgaria është vendi me përqindjen më të ulët të blerësve online (59%), e ndjekur nga Italia dhe Rumania (60%).

Krahasuar me vitin 2014, rritja më e ndjeshme e konsumatorëve që porositnin online u vu re në Rumani (me 43 pp – nga 17% në 60%), Hungari (me 37 pp – nga 42% në 79%) dhe Lituani (me 36 pp nga 36% në 72%). Bullgaria pati gjithashtu një rritje të ndjeshme të peshës së blerësve online në vitin 2014, kur ata ishin 28% (në 10 vjet rritja ishte 31 pp).

Veshje – blerja më e zakonshme

Artikulli më i zakonshëm i porositur në internet në vitin 2024 ishte veshja, përfshirë veshjet sportive, me 45% të njerëzve që bënin një porosi të tillë vetëm në 3 muajt e fundit të vitit.

Në vendin e dytë është shpërndarja e ushqimit nga restorantet, zinxhirët e ushqimit të shpejtë dhe shërbimet e hotelierisë (21%), e ndjekur nga kozmetika dhe produktet e lidhura me shëndetin (20%), mobiljet, mallrat shtëpiake dhe produktet e kopshtit (19%).

Pajisjet sportive, librat, revistat, gazetat dhe suplementet dietike u porositën gjithashtu në internet – secila me një përqindje prej 16%.

 

 

Inflacioni zviceran bie më tej në janar

Indeksi i çmimeve të konsumit (CPI) i Zvicrës ra me 0.1% në janar 2025.

Gjatë 12 muajve inflacioni ishte +0.4%, njoftoi Zyra Federale e Statistikave (FSO). Inflacioni vjetor në fund të janarit 2025 është më i ulëti që ka qenë që nga prilli 2021 kur ishte +0.3%.

Ndërsa shumë vende, si Britania e Madhe dhe SHBA, po luftojnë për të frenuar inflacionin, Zvicra po shkon kundër frymës.

Në SHBA inflacioni vjetor u rrit në 3% në fund të janarit 2025 dhe në MB ai arriti në 3.9%, më i larti që ka qenë në 10 muaj.

Edhe në Japoni, ku inflacioni ka munguar prej kohësh, çmimet po rriten. Të dhënat e inflacionit të publikuara të premten treguan se çmimet bazë në Japoni u rritën me 3.2% gjatë 12 muajve të fundit.

Pas ngjitjes në një kulm prej 3.5% në gusht 2022, inflacioni zviceran ka ndjekur një rrugë me gunga deri në 0.4%. Me normën e interesit të Bankës Kombëtare të Zvicrës në 0.5% dhe yield-in e obligacioneve të qeverisë në 0.577%, normat reale të interesit janë aktualisht pozitive.

Monedha e fortë e Zvicrës, e nxitur pjesërisht nga një bilanc pozitiv tregtar, është një forcë që ndihmon në uljen e inflacionit. Një bilanc pozitiv tregtar do të thotë më shumë blerje sesa shitje e monedhës së një vendi.

Zelensky i gatshëm të jap dorëheqjen si president i Ukrainës, nëse kjo sjell paqe

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar të dielën se është “gati” të japë dorëheqjen si lider i Ukrainës nëse kjo do të siguronte paqen për vendin, duke sugjeruar se mund ta zëvendësonte këtë dorëheqje me anëtarësimin e Ukrainës në NATO.

Në një konferencë për shtyp, ai tha: “Nëse kjo garanton paqen për Ukrainën dhe nëse është e nevojshme që unë të jap dorëheqjen, jam gati. Mund ta ndërroj këtë me NATO-n.”

Komentet e Zelenskyt vijnë pas një përplasjeje me ish-presidentin amerikan Donald Trump, i cili fillimisht akuzoi Ukrainën për fillimin e konfliktit, por më pas pranoi se ishte Rusia që kishte sulmuar. Trump gjithashtu fajësoi Joe Bidenin dhe Zelenskyn për mosarritjen e një ndalimi të shpejtë të luftës. Zelensky iu kundërpërgjigj Trumpit, duke e akuzuar atë për përhapje dezinformatash, ndërsa Trump e quajti Zelenskyn një ‘diktator’, duke i tensionuar më tej marrëdhëniet mes tyre.

Zelensky gjithashtu komentoi situatën e sigurisë në Ukrainë, duke deklaruar se ushtria e vendit duhet të dyfishohet nëse anëtarësimi në NATO nuk bëhet i mundur. Komentet e tij pasojnë një periudhë të vështirë për Ukrainën, ndërsa zyrtarët amerikanë dhe rusë u takuan në Arabinë Saudite këtë javë për bisedime mbi fundin e luftës, por Ukrainës iu la roli i vëzhguesit.

Në një zhvillim tjetër, Rusia ka lansuar një sulm të paprecedentë me 267 dronë mbi qytetet dhe fshatrat e Ukrainës, duke shkaktuar të paktën një viktimë. Zelensky tha se ky ishte sulmi më i madh që nga fillimi i përdorimit të dronëve iranianë nga Rusia dhe e cilësoi si një tjetër akt terrorizmi ajror. Ai theksoi se Ukraina duhet të përpiqet për një paqe të qëndrueshme dhe të drejtë, duke kërkuar mbështetje të mëtejshme nga partnerët ndërkombëtarë./euronews

Lara Colturi, e shtata në Itali

Pas debutimit në Kampionatin Botëror javën e shkuar, këtë fundjavë skiatorja jonë Lara Colturi u rikthye në ndalesën e radhës së Kupës së Botës.

Në etapën e zhvilluar në Sestriere të Italisë, në disiplinën e Slalomit Gjigant, ajo është renditur përsëri e 7-ta. Ndërkohë, pasditen e sotme do të provojë sërish në të njëjtën kategori.

Lara Colturi vazhdon të bëjë paraqitje të mira në garat e Kupës së Botërorit të skive për 2025. Në përfundim të dy zbritjeve të saj, Colturi është pozicionuar në vendin e shtatë. Konkretisht në zbritjen e parë ajo zuri vendin e 9-të dhe në të dytin vendin e 5-të.

Pranimi i marrëveshjes Zvicër-BE ka më shumë gjasa pas përparimit në mbrojtjen e pagave

Në Zvicër, ka rezistencë ndaj marrëveshjeve të BE-së si në të majtë ashtu edhe në të djathtë. Shqetësimi i duhur ka tendencë të fokusohet në humbjen e vetëvendosjes, erozionit kulturor dhe mbipopullimit. Në të majtë, pikat kryesore të pengesave janë humbja e mbrojtjes tregtare dhe dumpingu i pagave. Këtë javë, u arrit përparim në mbrojtjen e pagave, raportoi RTS, transmeton albinfo.ch.

Partia Popullore Zvicerane (UDC/SVP), partia kryesore në të djathtë dhe partia më e madhe e Zvicrës, e ka bërë të qartë se është fuqimisht kundër çdo marrëveshjeje me BE-në. Kjo do të thotë se çdo shumicë do të duhet të përfshijë mbështetjen nga e majta përveç atyre në qendër.

Këtë javë, Guy Parmelin, ministri i ekonomisë i Zvicrës, foli për një përparim fillestar në fitimin e mbështetjes nga politikanët në të majtë. Megjithatë, një zëdhënës nga shoqata e sindikatave Travailsuisse tha se masat e mbrojtjes së pagave të dakorduara deri më tani nuk janë një përparim, por thjesht hapa të hershëm në drejtimin e duhur. Pavarësisht këtij negativiteti, një njohje e progresit është domethënëse. Në dhjetor 2024, shefi i sindikatës Pierre-Yves Maillard e përshkroi marrëveshjen e BE-së si të papranueshme.

Elementët kryesorë të konsensusit në zhvillim përfshijnë garantimin e marrëveshjeve kolektive të pagave dhe rritjen e mbrojtjes ligjore për kompanitë që i nënshtrohen marrëveshjeve të tilla pagash.

Këto synojnë, në veçanti, rregullat në marrëveshjen e fundit të arritur me BE-në lidhur me kompanitë e BE-së që dërgojnë punëtorë në Zvicër. Një sfidë është gjetja e zgjidhjeve që nuk kufizojnë kompanitë lokale ose nuk ndërhyjnë në tregun fleksibël të punës të Zvicrës, një nga pikat e forta ekonomike të Zvicrës.

Sekretariati Shtetëror i Zvicrës për Migracionin (SEM) tani do të shikojë më në detaje propozimin e fundit me sindikatat dhe qeveritë kantonale dhe do të raportojë përsëri në Bernë nga tani deri në fund të marsit.

Nëse mund të gjendet një zgjidhje e pranueshme për sindikatat zvicerane, qeveria federale dhe Brukseli, mundësia që shumica e publikut zviceran të mbështesë marrëveshjen e re me BE-në do të rritet ndjeshëm.

Deutsche Welle: A po ndodh ndarja e re e Evropës nga Trump?

Nuk është vetëm Ukraina që tronditet nga deklaratat e Trump për “fajësinë” për luftën, por ka edhe habi në Evropë që SHBA-të po i pranojnë kaq lehtë argumentet e Kremlinit. Sa aleat i besueshëm është ende Uashingtoni?

Siç shkruan Deutsche Welle, vështirë se dikush në Ukrainë mund t’i kuptojë deklaratat e presidentit amerikan Trump, i cili thotë se lufta e vazhdueshme dhe e vendosur e vendit kundër agresionit rus është “fajtore” për një konflikt kaq të gjatë dhe se Presidenti Volodymyr Zelensky është një president “jodemokratik”. Në të vërtetë, zgjedhjet e reja në Ukrainë nuk u mbajtën në kohë, dhe vetëm ky president amerikan mund ta dijë pse, pasi ai vend ka tre vjet që lufton për lirinë dhe pavarësinë e tij.

Por deklaratat e Donald Trump kanë tronditur shumë, veçanërisht në vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore. Sepse kjo nuk ka të bëjë vetëm me mbështetjen e Ukrainës, por edhe me pyetjen themelore në këtë luftë: a mund të lejohen ndryshimet e kufijve me forcë ushtarake? Deri ku mund të dërgojë Putin tanket e tij atëherë? Dhe takimi i ministrave të jashtëm të SHBA-së dhe Rusisë në Riad e sheh shefin e zyrës së Presidentit rumun, Cristian Diaconescu, si një përgatitje për një “Jaltë të re” dhe ndarjen e zonave të interesit në hartën e Evropës. A është Trump gati t’i dorëzohet Putinit dhe Rumanisë dhe të tërheqë ushtarët amerikanë të vendosur në atë vend?

Përvoja e Mynihut

Politologu rumun Vladimir Tismaneu nuk heziton ta quajë takimin e Riadit një “tradhti” si ndaj Ukrainës ashtu edhe ndaj vlerave që përfaqëson Perëndimi. Po kështu, Riadi e krahason pa probleme me “Mynihun e ri”, marrëveshjen në të cilën vendet perëndimore i dhanë Hitlerit në vitin 1938 zonën e Çekosllovakisë të banuar nga pakica gjermane – dhe që u shndërrua shpejt në pushtim nazist të të gjithë vendit dhe një luftë botërore.

Për këtë marrëveshje aludon edhe kryeministri polak, Donald Tusk. Me rastin e Konferencës së Sigurisë së Mynihut, ai shkroi në rrjetet sociale: ‘Si turist, e dua këtë qytet. Si historian dhe politikan, mund të them vetëm sot: Mynih – KURRË MË SI SHQIPËRIA’. Tusk paralajmëron vazhdimisht: ‘Kapitullimi i detyruar i Ukrainës do të nënkuptojë kapitullimin e të gjithë komunitetit perëndimor’.

Në të gjithë vendet që kanë shijuar të qenit pjesë e Bllokut Lindor Sovjetik, ekziston një frikë në rritje se ata do të braktisen sërish në Rusi. Në Rumani dhe Moldavinë fqinje, incidentet që përfshijnë raketa dhe avionë rusë po ndodhin vazhdimisht, dhe vetëm këtë shkurt parlamenti rumun miratoi një ligj që autorizonte rrëzimin e raketave të tilla ruse. Presidenti i përkohshëm rumun Ilie Bolojani paralajmëron: “Siguria e Ukrainës është edhe siguria e Evropës dhe Rumanisë. Ne nuk qëndrojmë në anën e Ukrainës vetëm për arsye humanitare, por sepse është edhe në interesin strategjik të vendit tonë”.

Harmonia e çuditshme mes Uashingtonit dhe Moskës

Dhe sa i përket “interesave strategjike” të qeverisë së re amerikane, evropianët nuk mund të jenë më të sigurt. Jo vetëm që Elon Musk mbështet partitë populiste në Evropë, të cilat tregojnë gjithashtu mirëkuptim për politikat e Kremlinit, por së fundmi në Mynih, nënpresidenti amerikan Vance akuzoi Rumaninë për anulimin e raundit të parë të zgjedhjeve presidenciale në të cilat kandidati ekstremist dhe pro-rus Calin Georgescu fitoi shumicën e votave.

Disa ish-anëtarë të Paktit të Varshavës po e kuptojnë butësinë e Uashingtonit ndaj Kremlinit: përveç Orbanit në Hungari, presidenti bullgar Rumen Radev e “përshëndeti” këtë “iniciativë paqeje” të Trump dhe paralajmëroi edhe një herë qeverinë atje që të mos dërgonte ushtarë bullgarë në Ukrainë – megjithëse kjo nuk u përmend kurrë. I ngjashëm ishte edhe reagimi i kryeministrit të Sllovakisë, Robert Fico: ai e quajti takimin e fundit evropian në Paris për mbështetjen për Ukrainën, një takim të “miqve të luftës” me të cilët vendi i tij “nuk ka lidhje”.

Të lënë në duart e tyre

Por disponimi në Evropën Lindore ndaj politikës së re të Uashingtonit është kryesisht i ndryshëm: Presidenti çek Petr Pavel postoi në mediat sociale se duhet një “dozë e fortë cinizmi” për ta quajtur presidentin ukrainas një diktator dhe presidenti i vendit të ish-Bashkimit Sovjetik të Lituanisë, Gitanas Nauseda, është edhe më i qartë kur bëhet fjalë për sa më gjatë Evropa mund t’i besojë kësaj qeverie në mbështetje të Uashingtonit. Vendi paraqiti një plan prej gjashtë pikash që do ta çonte Evropën drejt pavarësisë më të madhe edhe në çështjet e mbrojtjes. Kjo përfshin jo vetëm forcimin e forcave të saj të armatosura, por edhe investimin në industrinë ushtarake të Ukrainës me sanksione edhe më të qëndrueshme kundër Rusisë.

 

 

Zvicër: Kontrolle të rrepta nëse skiatorët kanë leje të vlefshme skijimi

Në ditët e para të skijimit, kontrollimi nëse skiatorët kishin leje të vlefshme skijimi u godit dhe humbi. Megjithatë, sot, me teknologjinë moderne është bërë e lehtë. Sipas një raporti nga SRF, vendpushimi i skive i Verbier kap mesatarisht tre deri në katër persona në ditë duke kaluar nëpër rrotullat me një leje skish të ‘huazuar’. Çdo vit resorti kap rreth 500 mashtrime dhe lëshon gjoba prej më shumë se 100,000 CHF, transmeton albinfo.ch.

Resorti ka kamera pranë rrotullave. Këto kamera lejojnë që fotot në kohë reale të krahasohen me ato të ruajtura në një bazë të dhënash të lidhur me çdo kalim. Kartat e skive janë personale dhe të patransferueshme. Kur sistemi gjen një mospërputhje në fotografi, një inspektor ndërhyn dhe e tërheq mënjanë fajtorin. François Micheli, një nga inspektorët në Verbier, thotë se sheh të njëjtat reagime kur kapen njerëzit. Disa fillojnë të qajnë, disa kërkojnë falje, ndërsa të tjerët na kërcënojnë, tha ai..

Gjobat variojnë nga 100 CHF deri në 400 CHF. Si një kompani private, operatorit të ashensorit të Verbier nuk i kërkohet të ngrejë kallëzime penale dhe rrallë e bën këtë. Megjithatë, kur ngrihen kallëzime penale, pasojat mund të jenë të rënda. Nëse një çështje përfundon në gjykatën penale, çdo person mbi 18 vjeç rrezikon një gjobë dhe një dosje penale, e cila mund të zgjasë për dy vjet, në disa raste deri në 15 vjet. Një dosje penale mund të parandalojë individët që të punojnë në një sërë fushash dhe të pengojë natyralizimin.

Përpjekja për të marrë një ditë të lirë skijimi në Zvicër mund të rezultojë të jetë shumë e kushtueshme.

Instagram prezanton përkthim në 99 gjuhë dhe shumë risi të tjera

Instagram po sjell veçori të reja, duke përfshirë mundësinë e përkthimit të mesazheve në 99 gjuhë, opsionin për dërgimin e mesazheve në një kohë të caktuar deri në 29 ditë më vonë dhe shumë të tjera.

Përveç këtyre, platforma po prezanton mënyra të reja për ndarjen e muzikës, mundësinë për të fiksuar deri në tre biseda në krye të DM-ve, si dhe QR Code për bisedat në grup.

“Me funksionin e ri të përkthimit të mesazheve në Instagram, mund të komunikoni lehtësisht në mbarë botën pa u shqetësuar për barrierat gjuhësore. Pavarësisht nëse dëshironi të lidheni me të afërmit në Korenë e Jugut pas një kohe të gjatë apo me mikun tuaj më të mirë në Spanjë, tani mund të përktheni mesazhet e tyre direkt në DM-të tuaja”, thuhet në njoftimin e kompanisë.

Për të përkthyer një mesazh në një bisedë, thjesht mbani të shtypur mesazhin që është dërguar ose pranuar në një gjuhë tjetër dhe më pas klikoni “përkthe” (translate). Mesazhi i përkthyer do të shfaqet menjëherë poshtë mesazhit origjinal në bisedën tuaj, shpjegon Instagram.

Përveç kësaj, tani është e mundur të planifikoni dërgimin e një mesazhi në një kohë të caktuar, gjë që është ideale për raste të veçanta, si për shembull dërgimi i një mesazhi urimi për ditëlindje menjëherë pas mesnate, edhe nëse nuk mund të qëndroni zgjuar deri vonë.

Kjo veçori mund të përdoret gjithashtu për kujtesa për miqtë mbi detyrat dhe angazhimet e përditshme.

Përdoruesit mund të caktojnë kohën e dërgimit të një mesazhi duke shkruar tekstin, duke mbajtur të shtypur butonin “dërgo” (send), duke zgjedhur datën dhe orën për dërgimin e mesazhit dhe më pas duke shtypur “dërgo”.

Gjithashtu, është shtuar mundësia për të ftuar miqtë në biseda në grup përmes QR kodeve, si dhe funksione të reja për dëgjimin dhe ndarjen e muzikës, sipas njoftimit të publikuar në faqen zyrtare të kompanisë.

Lufta e ashpër për pushtet; prapaskenat se çfarë ndodh kur vdes një Papë?

Zemra të balsamosura, 3 arkivole të ndryshme dhe luftime të fshehta për pushtet: Papa zotëron fuqi të rëndësishme diplomatike dhe politike në politikën botërore, duke vepruar si ndërmjetës në konfliktet globale dhe duke udhëhequr përpjekjet humanitare.

Me Papën Françesku në spital për shkak të pneumonisë në të dy mushkëritë, bota është në gatishmëri për një ngjarje të jashtëzakonshme: Vdekja e një peshkopi.

Françesku, i cili ka humbur një pjesë të mushkërive nga një infeksion respirator në rinovim dhe ka pasur probleme shëndetësore kohët e fundit, miratoi vitin e kaluar një funeral të thjeshtuar për veten, duke shmangur disa nga ritet dhe ritualet më të lashta që ndodhin kur një papë ndërron jetë.

Por vdekja e tij, kurdo që të ndodhë, pritet të nisë menjëherë një seri ngjarjesh të planifikuara me kujdes, të rafinuara gjatë shekujve dhe të ndjekura për qindra papë që kanë ndërruar jetë. Disa nga traditat e Vatikanit datojnë që nga Roma e lashtë. Në fund të këtij procesi solemn, një udhëheqës i ri i Kishës Katolike do të zgjidhet në një konklavë të mbushur me tension, e dramatizuar në filmin e nominuar për Oscar Conclave, ku kardinalët progresistë dhe konservatorë garojnë për kontrollin e një institucioni me një miliard besimtarë në mbarë botën.

Vdekja

Tradicionalisht, detyra e konfirmimit të vdekjes së papës është e kamerlengos (një funksionar i lartë i Vatikanit). Aktualisht, ky post mbahet nga Kardinali Kevin Farrell, me origjinë irlandeze.

Nëse tradita ndiqet, Farrell do të jetë ai që viziton trupin e Papës Françesku në kapelën e tij private dhe do të thërrasë emrin e tij për ta zgjuar. Sot, kjo është kryesisht ceremoniale, pasi mjekët tashmë do ta kenë konfirmuar vdekjen e papës nëpërmjet mjeteve të zakonshme mjekësore. (Një mit i përsëritur shpesh thotë se kamerlengoja gjithashtu i godet butësisht kokën papës me një çekiç argjendi, por Vatikanit ka mohuar gjithmonë këtë praktikë.)

Kur Papa nuk përgjigjet, sipas traditës, unaza e tij peshkopale, e cila vepron si vulë për dokumentet zyrtare papale, shkatërrohet, duke shënuar fundin e mbretërimit të tij, dhe apartamentet papale mbyllen. Kamerlengoja informon Kardinalët e Kolegjit, trupin drejtues më të lartë të Kishës, për vdekjen e Papës, përpara se kjo të shpallet për botën me një deklaratë zyrtare të Vatikanit për mediat.

Periudha e zisë

Vdekja e papës do të nxjerrë një periudhë nëntë ditore pikëllimi të njohur si Novendiale, një zakon që ka ardhur nga Roma e lashtë. Italia gjithashtu shpesh shpall një periudhë pikëllimi kombëtar.

Trupi i papës do të bekohet, do të vishet me veshje papale dhe do të ekspozohet në Bazilikën e Shën Pjetrit për t’u shfaqur për publikun, ku qindra mijëra njerëz do të qëndrojnë në radhë për të paguar respektin e tyre, përfshirë dignitarë të huaj dhe liderë botërorë. Në të kaluarën, trupi i papës është ekspozuar në një platformë të ngritur të quajtur catafalque, por ritet e thjeshtuara të funeralit të Françeskut do ta shohin atë duke qëndruar në një arkivol të hapur, pa shumë lavd dhe ceremonira. Historikisht, papët shpesh janë mumifikuar dhe disa janë pastruar nga organet e tyre para varrimit , një kishë pranë Shatërvanit të Trevi në Romë ka zemrat e më shumë se 20 papëve në urnat prej mermeri, të ruajtura si relikte të shenjta — por këto praktika kanë rënë në harresë.

Ndërsa Papa Françesku qëndron në shtetin e tij, shërbime ditore lutjesh dhe Meshë Requiem do të mbahen në Bazilikën e Shën Pjetrit dhe në të gjithë botën katolike. Në ndërkohë, Vatikanin do të hyjë në një periudhë kalimtare të quajtur sede vacante, që do të thotë “karrige e lirë”, gjatë së cilës drejtimi i kishës do t’i kalojë përkohësisht Kolegjit të Kardinalëve — megjithatë, nuk mund të merren vendime të mëdha derisa të zgjidhet një papë i ri.

Varrimi

Funerali i papës, me shumë mundësi, do të mbahet në Sheshin e Shën Pjetrit, midis katër dhe gjashtë ditëve pas vdekjes, me mbështetës të shumtë që mbushin Vatikanin për shërbimin. Ky do të udhëhiqet nga dekan i Kolegjit të Kardinalëve, aktualisht 91-vjeçari italian Giovanni Battista Re.

Tradicionalisht, papa varroset në Grotot e Vatikanit, kriptat nën Bazilikën e Shën Pjetrit. Gati 100 papë janë varrosur aty, duke përfshirë Papën Benedikti XVI, paraardhësin e Françeskut, i cili dha dorëheqjen në vitin 2013 dhe vdiq në vitin 2022.Por Françesku tha në një intervistë në vitin 2023 se kishte zgjedhur Bazilikën Santa Maria Maggiore në Romë, një nga kishat e tij më të preferuara dhe më të frekuentuara, si vendin e tij të prehjes së fundit, duke e bërë atë papën e parë në një shekull që do të varroset jashtë Vatikanit. Papët e kaluar janë varrosur në tri arkivole: një prej cipresi, një prej zinku dhe një tjetër prej shashte, të mbivendosura njëra mbi tjetrën, por Françesku ka urdhëruar që ai të varroset në një arkivol të vetëm, të bërë nga druri dhe zinku.

Kur Benedikti XVI u varros, arkivoli i tij gjithashtu përmbante monedha të shpuara gjatë mbretërimit të tij, si dhe një tub metalik që përmbante një rogit (një dokument i rrotulluar prej 1000 fjalësh që përshkruante jetën dhe mbretërimin e tij). Françesku mund të varroset gjithashtu me rogitin e tij që tregon papësinë e tij të veçantë.

Zgjedhjet për Papën e Ri

Dy deri në tri javë pas funeralit të papës, Kolegji i Kardinalëve do të mblidhet në Kapelën Sixtine për të mbajtur një konklav, procesin shumë të fshehtë të zgjedhjes së një papë të ri. Në teori, çdo katolik i martuar i baptizuar mund të jetë i mundshëm për papësinë, por për 700 vitet e fundit, papët janë zgjedhur gjithmonë nga Kolegji i Kardinalëve.Shumica e 266 papëve të zgjedhur gjatë historisë kanë qenë evropianë. Papa Françesku, i lindur Jorge Mario Bergoglio në Argjentinë, është papa i parë jo-evropian në 1300 vjet.

Ndryshe nga politika e zakonshme, kandidatët për papë nuk fushatizojnë hapur për këtë pozita. Vëzhguesit e Vatikanit i quajnë kardinalët që kanë mundësi për t’u bërë papë si “papabile”, që do të thotë “të mundshëm për papësinë”.

Në ditën e votimit, Kapela Sixtine, me plafonin e saj të famshëm të pikturuar nga Mikelanxhelo, do të mbyllet fizikisht dhe kardinalët, të cilët kanë marrë një betim për fshehtësinë, do të mbyllen brenda

Vetëm kardinalët nën moshën 80 vjeç kanë të drejtë të votojnë. Rreth 120 do të votojnë në fshehtësi për kandidatin e tyre të zgjedhur, duke shkruar emrin e tyre në një fletë votimi dhe duke e vendosur atë në një kupë në krye të altarit.

Nëse asnjë kandidat nuk merr shumicën e kërkuar prej dy të tretave, zhvillohet një raund tjetër votimi. Mund të ketë deri në katër raunde në ditë. Konklava që zgjodhi Papa Françeskun në 2013 zgjati rreth 24 orë dhe pesë vota, por procesi mund të zgjasë më gjatë; një konklava në shekullin e 13-të zgjati rreth tre vjet, ndërsa një tjetër në shekullin e 18-të zgjati katër muaj.

Pasi numërohen fletët e votimit, ato digjen në një sobë brenda Kapelës Sistine, të instaluar para kohe nga zjarrfikësit e Vatikanit. Një sobë e dytë djeg një kimikat duke dërguar një sinjal tymi përmes një oxhaku në botën e jashtme: Tymi i zi do të thotë se një papë i ri nuk është zgjedhur, tymi i bardhë do të thotë se dikush ka.

Papa i ri

Pasi të zgjidhet një papë, një përfaqësues nga Kolegji i Kardinalëve lexon njoftimin latin Habemus papam, që do të thotë “Ne kemi një papë”, nga ballkoni kryesor i Bazilikës së Shën Pjetrit me pamje nga mijëra besimtarë të etur.

Pastaj papa i sapozgjedhur, pasi ka zgjedhur një emër papal (me shumë mundësi ai që nderon një shenjtor ose paraardhës) dhe ka veshur një kasollë të bardhë, del në ballkon për të dhënë adresën e tij të parë për publikun. Dhe me këtë, bota katolike ka një udhëheqës të ri.

Së bashku me vendosjen e mësimeve dhe moralit të kishës, Papa zotëron fuqi të rëndësishme diplomatike dhe politike në politikën botërore, duke vepruar si ndërmjetës në konfliktet globale dhe duke udhëhequr përpjekjet humanitare.

Shumica e papëve shërbejnë deri në ditën kur vdesin. Papa Benedikti XVI, i cili dha dorëheqjen në vitin 2013, në moshën 85-vjeçare, për shkak të shëndetit në rënie, ishte papa i parë që dha dorëheqjen në 600 vjet.

 

 

Sa fonde dhe trupa ushtarake i duhen Evropës për t’i bërë ballë agresionit rus?

Pa mbështetjen e SHBA-së, Evropa do të duhet të investojë 250 miliardë euro në vit dhe të vendosë 300.000 ushtarë shtesë për t’u mbrojtur kundër Rusisë, sipas një raporti të publikuar sot nga Instituti i Kërkimeve Bruegel dhe Instituti i Kielit për Ekonominë Botërore.

Raporti thekson se Evropa do të duhet të vendosë “rreth 50 brigada shtesë me një total prej 300.000 ushtarësh” dhe të blejë “të paktën 1.400 tanke të reja të betejave kryesore dhe 2.000 automjete luftarake këmbësorie”, duke tejkaluar forcat e kombinuara të Gjermanisë, Francës, Italisë dhe Britanisë.

Ai gjithashtu bën thirrje për “rreth 2.000 dronë me rreze të gjatë” në vit.

Ndërsa investimi është i rëndësishëm, raporti argumenton se kostoja është e menaxhueshme, duke arritur në vetëm 1,5 për qind të PBB-së së BE-së, një shifër “shumë më pak se sa duhej të mobilizohej për të kapërcyer krizën gjatë pandemisë COVID”.

Ai gjithashtu thekson se koordinimi ushtarak mbetet një nga sfidat më të mëdha të Evropës, me mbrojtjen e kontinentit të shpërndarë në 28 forcat e armatosura kombëtare.

“Vetësigurimi është më i shtrenjtë se siguria kolektive”, thekson raporti, duke bërë thirrje për “koordinim më të ngushtë dhe prokurim të përbashkët”.

“Nëse çdo vend përpiqet të mbrohet vetëm, do të kushtojë më shumë. Vetë sigurimi është më i shtrenjtë se siguria kolektive”, shton ai.

Për të financuar zgjerimin e mbrojtjes, raporti rekomandoi rritjen e shpenzimeve evropiane të mbrojtjes në 3,5-4 për qind të PBB-së në vit.

Kjo do të kërkonte 250 miliardë euro shtesë në shpenzime ushtarake, të cilat mund të financohen pjesërisht përmes “borxhit të përbashkët evropian” dhe kontributeve kombëtare.

“Rusia mund të ketë forcën ushtarake për të sulmuar shtetet e BE-së në tre deri në dhjetë vitet e ardhshme. Ne duhet ta klasifikojmë këtë si një rrezik real”, thuhet në raport.

Ndërsa thotë sfida është e vështirë, analiza vë në pah përfitimet e mundshme ekonomike, duke theksuar se “një rritje e financuar nga borxhi në shpenzimet e mbrojtjes mund të veprojë gjithashtu si një stimul ekonomik”.

Vatikani tregon për gjendjen aktuale të Papa Françeskut

Papa Françesku ka kaluar një natë të qetë në spital pasi gjendja e tij u përkeqësua mbrëmjen e kaluar pas një sulmi astme, deklaroi Vatikani zyrtar.

Kreu 88-vjeçar i Kishës Katolike, i cili është shtruar në spital në Romë për më shumë se një javë për shkak të sëmundjes së frymëmarrjes, ka kaluar një natë të qetë”, tha një zëdhënës i Selisë së Shenjtë në mëngjes.

”Gjendja e Françeskut u përkeqësua të shtunën pas një “sulmi të zgjatur të astmës” që kërkonte administrimin e oksigjenit dhe një gjendje anemike që kërkon transfuzion gjaku”, sipas Vatikanit.

”Gjendja e Papës mbetet kritike”, tha një zëdhënës i Selisë së Shenjtë të shtunën në mbrëmje, pasi analizat e gjakut të së shtunës zbuluan mungesën e trombociteve, të cilat janë për koagulimin e gjakut.

Mjekët paralajmërojnë për përkeqësim të mundshëm të gjendjes

Mjekët që trajtojnë Françeskun në spitalin Gemelli në kryeqytetin italian, Romë, kanë paralajmëruar se gjendja e tij mund të përkeqësohet më tej. Ata thonë se kërcënimi kryesor me të cilin përballet Papa është fillimi i sepsës, një infeksion serioz i gjakut që mund të ndodhë si ndërlikim i pneumonisë

Mjekët që kanë monitoruar analizat e tij të gjakut thonë se deri më tani nuk kishte asnjë provë që tregonte praninë e sepsës. Ekipi mjekësor i Papës vuri në dukje në përditësimin e tyre të parë të thelluar mbi gjendjen e Françeskut se ai po i përgjigjej barnave të ndryshme që i ishin dhënë.

Analizat e gjakut të së shtunës treguan se ai kishte zhvilluar trombocitopeni, një gjendje e numrit të ulët të trombociteve në gjak. Numri i ulët i trombociteve mund të shkaktohet nga një sërë gjërash, duke përfshirë efektet anësore nga mjekimi ose infeksionet, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA.

Françesku, i cili ka sëmundje kronike të mushkërive, u shtrua në spital pasi një periudhë njëjavore e bronkitit u përkeqësua. Mjekët fillimisht diagnostikuan infeksionin kompleks viral, bakterial dhe fungal të traktit respirator dhe më pas testuan për pneumoni në të dy mushkëritë.

Atij iu përshkrua “pushim absolut”, përveç kombinimit të kortizonit, antibiotikëve të ndryshëm, së bashku me oksigjen shtesë sipas nevojës.

Mjekët që trajtojnë Françeskun thonë se nëse ai zhvillon sepsë, kjo mund të çojë në dështim të organeve, ose potencialisht edhe vdekje.

“Sepsis, me problemet e frymëmarrjes dhe moshën e tij, do të ishte vërtet e vështirë për t’u larguar”, thotë Dr. Sergio Alfieri, Shef i Mjekësisë dhe Kirurgjisë në Spitalin Gemelli.

“Anglezët thonë ‘trokisni në dru’, ne themi ‘prek hekurin’. Secili prek atë që dëshiron, por ky është rreziku real në këto raste: që këto mikrobe të kalojnë në qarkullimin e gjakut.”

“Ai e di se është në rrezik”, vuri në dukje Alfieri, “Dhe ai na tha që ta transmetojmë këtë”.

Vatikani thotë se ai mbetet në humor të mirë, ha mëngjes çdo ditë dhe ka vazhduar të punojë nga dhoma e tij e spitalit.

Françesku u bë Papa i Kishës Katolike Romake në mars 2013 dhe është Papa i parë nga Amerika.

Mijëra kanadezë kërkojnë heqjen e shtetësisë për Elon Musk

Një numër në rritje i kanadezëve po mbështesin një peticion duke i kërkuar kryeministrit të tyre Justin Trudeau t’i heq shtetësinë kanadeze miliarderit Elon Musk.

Peticioni, i nisur nga banori Qualia Reed i provincës British Columbia dhe i sponsorizuar nga deputeti i Partisë së Re Demokratike (NDP), Charlie Angus, argumentoi se Musk është “angazhuar në aktivitete që shkojnë kundër interesit kombëtar të Kanadasë”.

Peticioni thekson se Musk, një ndër ndihmësit kryesor të presidentit të SHBA-së, Donald Trump, “ka përdorur pasurinë dhe fuqinë e tij për të ndikuar në zgjedhjet tona”, si dhe pretendon se Musk është “një anëtar i një qeverie të huaj që po përpiqet të fshijë sovranitetin kanadez”.

“Ne, të nënshkruarit, qytetarët e Kanadasë, i bëjmë thirrje kryeministrit që t’i heq statusin e dyshtetësisë Elon Muskut dhe t’i heq menjëherë pasaportën kanadeze”, thotë peticioni.

Musk, i lindur në Afrikën e Jugut, mori shtetësinë kanadeze përmes nënës së tij, e cila lindi në provincën kanadeze Saskatchewan.

Më shumë se 52.100 kanadezë kanë nënshkruar peticionin online që do të paraqitet në Dhomën e Përfaqësuesve pasi të mbyllet më 20 qershor.

Deri më tani nuk ka asnjë tregues nëse qeveria kanadeze do të shqyrtojë heqjen e shtetësisë së Muskut

Berberi: Mësimi i gjuhës shqipe në diasporë, formim dhe ruajtje e identitetit kombëtar

Ministrja e Arsimit dhe Sportit e Shqipërisë, Ogerta Manastirliu ka përcjellë sot episodin e radhës të podkastit EduLab, që i kushtohet mësimit dhe ruajtjes së gjuhës shqipe në diasporë.

Protagoniste të këtij episodi janë Anila Berberi, mësuese në shkollën “Skanderbeg” (Parma) një nga shkollat e para të hapura në Itali, si dhe mësuesja Silvana Dogani. Po kështu, të ftuara janë dhe dy vajza shqiptare, Sindi dhe Stefani, që jetojnë në Itali, ndërkohë që ndjekin edhe mësimet e gjuhës shqipe.

Në këtë podkast, mësuesit dhe nxënëset folën për pëvojat dhe sfidat e mësimit të gjuhës shqipe në shkollat shqipe në Itali, ndërsa sipas mësueses Berberi, “mësimi i gjuhës shqipe ndihmon në formimin dhe krijimin e identitetit kombëtar”.

Silvana, një tjetër mësuese me përvojë më të hershme në mësimdhënie, ndërsa ajo thotë se, “shkolla e parë e gjuhës shqipe në Itali është hapur në vitin 1999 në Orsonja. Më është dhënë mundësia që të hap një tjetër shkollë në Ortona, Tolo dhe Peskara”.

“Programi i shkollës verore që u bë këtë vit në Shqipëri, programi “Jam shqiptar”, juve keni pasur mundësi të frekuentoni shkollat dhe të përmirësoni shqipen tuaj. Në shkollën time, në orën e parë ne përdorim teksin unik që është përgatitur nga Ministria e Arsimit shqiptar në bashkëpunimin me Ministrinë e Arsimit të Kosovës dhe në orën e dytë bëjmë laboratorë me tema didaktike. Kemi pasur edhe tekstin e nivelit të dytë, për moshat më të rritura si Sindi dhe Stefi”, shprehet Berberi, transmeton atsh, përcjell albinfo.ch.

Dy mësueset shqiptare, theksuan gjithashtu se trajnimet janë një pjesë e zhvillimit të mësimdhënies së tyre.

“Një herë në vit ne mblidhemi në seminare, shkëmbejmë përvoja dhe eksperienca nga mësuesit jashtë Italisë. Të gjitha këto shërbejnë për rritjen profesionale tonën që të bëhemi më profesioniste në mësimdhënien e gjuhës shqipe”, u shprehën ato.