Rreth 30 banorë u evakuuan të dielën në pjesën e sipërme të Val de Bagnes në kantonin Valais për shkak të reshjeve të mëdha. Njerëzit nga Les Epenays, një fshat afër Lourtier, u prekën.

Këta banorë do të “strehohen diku tjetër për një periudhë të pacaktuar. Kjo varet nga natyra, ajo vendos ligjet”, tha për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA Antoine Schaller, zëvendëssekretari i përgjithshëm i komunës së Val de Bagnes. Dy ferma në Fregnoley u evakuuan gjithashtu, transmeton albinfo.ch.

Rrjedhat e mbeturinave që kanë rënë në zonë që nga stuhitë e javës së kaluar po bartin dru, baltë dhe gurë të mëdhenj. Duhej të ndërtohej një digë e re. Komuna njoftoi gjithashtu mbylljen e përhershme të shtegut të ecjes midis Les Epenays dhe Champsec.

Ishte vetëm të hënën, vetëm dhjetë muaj pas stuhive të mëdha në Valais, që një rrëshqitje dheu shkatërroi urën e përkohshme të emergjencës në pjesën e sipërme të Val de Bagnes. Tani ka vetëm një lidhje për këmbësorët dhe shtegun e çiklizmit me fshatin Lourtier. Është formuar edhe një liqen i vogël, por aktualisht nuk përbën ndonjë rrezik.

Pavarësisht rrezeve të diellit, ajri në malet zvicerane nuk është plotësisht i pastër. Shkak për këtë është tymi i zjarreve në pyje në Kanada, i cili tashmë ka arritur në Evropë.

Në Jungfraujoch në Alpet Bernese, përqendrimi i grimcave është pak mbi vlerën kufi, në 57 mikrogramë për metër kub, siç raportohet nga shërbimi i motit Meteonews Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Rritja e përmbajtjes së aerosolit mund të shihet edhe në imazhet satelitore, njoftoi MeteoSwiss. Një turbullim i lehtë i dukshmërisë u regjistrua gjithashtu në Gemsstock, në kantonin Uri.

Sipas raportit kombëtar të zjarrit në pyje të Kanadasë, ndonjëherë kishte mbi njëqind zjarre. Thatësira dhe era e jashtëzakonshme shkaktuan zjarret dhe përhapjen e tyre. Deri në fund të majit, më shumë se 17.000 njerëz ishin evakuuar.

Me vetëm 50 ditë në krye të Ministrisë së Mbrojtjes, Martin Pfister ka dhënë sinjalet e para të një kursi më të ashpër në çështjet e sigurisë: intensifikim i stërvitjeve ushtarake ndërkombëtare, rritje e bashkëpunimit me NATO-n dhe BE-n, dhe përgatitje për skenarë realë lufte që ai thotë po bëhen gjithnjë e më të mundshëm në Evropë. Por ky kurs nuk kalon pa kundërshtime, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, avionët luftarakë zviceranë F/A-18 po stërviten në Istrana të Italisë, krah për krah me Eurofighter, F-35 të ushtrisë italiane dhe F-16 të Forcave Ajrore Amerikane. Ushtrime të ngjashme janë zhvilluar muajin e kaluar në Hungari dhe për herë të parë në 30 vjet, në Austri, duke përfshirë 1.000 trupa.

SVP, partia më e madhe e djathtë në Zvicër, po ngre zërin kundër këtij angazhimi të zgjeruar jashtë kufijve kombëtarë. Për të, çdo afrim me NATO-n apo BE-n bie ndesh me neutralitetin e armatosur, një nga shtyllat e identitetit politik zviceran. Ajo kërkon që Pfister të distancohet qartësisht nga “aleancat ushtarake ndërkombëtare”.

Por sipas autoriteteve ushtarake, këto shqetësime janë të pabazuara. Peter Merz, komandant i Forcave Ajrore Zvicerane, theksoi në një intervistë se çdo stërvitje rishikohet ligjërisht dhe se asnjë skenar që shkel neutralitetin nuk praktikohet. Ai nënvizoi se stërvitjet jashtë vendit ofrojnë kushte që nuk janë të disponueshme në Zvicër dhe janë thelbësore për përgatitjen, transmeton albinfo.ch.

Pfister, nga ana e tij, mbron kursin e tij: “Është e rëndësishme të bashkëpunojmë me fqinjët tanë, NATO-n dhe BE-n, gjithmonë me respekt për neutralitetin,” deklaroi ai në paraqitjen e parë publike që nga marrja e detyrës. Për të, rreziku në rritje i një konflikti në Evropë kërkon një ushtri të përgatitur dhe të koordinuar.

Ndërkohë, kontestimet politike nuk ndalen me stërvitjet. Blerja e avionëve luftarakë F-35, të planifikuar të hyjnë në shërbim nga viti 2027, ka ngjallur polemika të mëdha, sidomos në krahun e majtë të Parlamentit. Por Merz është kategorik: anulimi nuk është opsion. Ai thekson se edhe vendet prodhuese të avionëve evropianë po blejnë F-35. Dymbëdhjetë shtete evropiane janë tashmë blerëse, transmeton albinfo.ch.

Dhjetë ditë pas rrëshqitjes masive të dheut që e fshiu nga harta fshatin Blatten në kantonin Valais, pyetjet mbi të ardhmen e tij mbeten të shumta dhe pa përgjigje të qarta. Megjithëse autoritetet kanë premtuar rindërtim, sfidat përpara janë të mëdha  që nga sigurimi i një vendndodhjeje të re jashtë zonave të rrezikut e deri te ruajtja e ndjenjës së komunitetit që një tragjedi e tillë kërcënon ta copëtojë, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

“Blatten ka ende një të ardhme. Do të kthehemi atje,” deklaroi menjëherë pas katastrofës presidenti i bashkisë, Matthias Bellwald. Por, përballë një harte të rrezikut që klasifikon pothuajse të gjithë Lötschental-in si zonë të kuqe, fjalët e tij përballen me realitetin e pamëshirshëm të natyrës dhe kufizimeve ligjore.

Këshilltari Federal Albert Rösti e bëri të qartë se asnjë plan rindërtimi nuk do të miratohet në zona të kuqe, pavarësisht ndonjë përjashtimi të mëparshëm në zona të tjera të Valais. Kjo e lë të hapur vetëm mundësinë e gjetjes së një vendi të ri jashtë zonave të ndaluara, diçka e vështirë në një terren të pjerrët dhe me pak hapësirë të sigurt.

Eksperti i rreziqeve natyrore, Andreas Zischg, ofron një dritë shprese: ndërtimi i strukturave mbrojtëse, si mure kundër ortekëve apo barriera kundër rrëshqitjeve, mund të ulë rrezikun në disa zona të kuqe në një nivel të pranueshëm. Por ky është një proces që kërkon analiza të gjata dhe investime të mëdha, dhe një zgjidhje përfundimtare mund të vonojë deri në dhjetë vjet, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, këshilltari kantonal Beat Rieder, i cili jeton në luginë, paralajmëron: “Nëse zhvendosemi brenda dhjetë vjetësh, popullsia nuk do të jetë më atje.” Ai kërkon një proces të përshpejtuar, duke sugjeruar që një zgjidhje provizore ose e pjesshme të arrihet brenda një viti.

Shembulli i Gondos, i shkatërruar nga një rrëshqitje balte më 2000, ofron një narrativë shprese. Aty, pavarësisht 13 viktimave dhe largimit të shumë banorëve, komuniteti u ringrit me ndihmën e donacioneve dhe përkushtimit lokal. “Ne e paguam shtrenjtë, por u kthyem,” thotë Rolf Gruber, një banor që ka jetuar për dekada në fshat.

Sot, Gondo është ende i vogël, me vetëm 75 banorë, por ka ruajtur zemrën e vet kolektive. Për kryetarin e fshatit, Daniel Squaratti, rikthimi ishte më shumë se rindërtim fizik  ishte një akt identiteti: “Blatten nuk është vetëm një vend, është një ndjenjë.”

Një grup koordinimi është krijuar për të vlerësuar mundësitë dhe për të udhëhequr rindërtimin. Por të gjitha sytë janë tani te kantoni i Valais, autoritetet federale dhe komuniteti lokal, për të parë nëse Blatten do të ndjekë rrugën e Gondos apo do të mbetet një kujtim i dhembshëm i rrezikut malor, transmeton albinfo.ch.

Kompania zvicerane e transportit ujor Compagnie Générale de Navigation (CGN) po përballet me një krizë serioze infrastrukturore dhe financiare. Në një intervistë për programin informativ “19h30” në RTS, drejtori i përgjithshëm Vincent Pellissier deklaroi se CGN ka nevojë për një injeksion financiar urgjent prej më shumë se 600 milionë frangash zvicerane për të garantuar funksionimin dhe të ardhmen e saj, transmeton albinfo.ch.

“Na duhen 150 milionë franga për kantierin detar, 150 milionë për restaurimin e anijeve ‘Belle Epoque’ dhe mes 200 deri në 300 milionë franga për zgjerimin e transportit publik,” u shpreh Pellissier.

Nga tetë anijet me avull që përbëjnë pjesën më ikonike të flotës së CGN-së, gjashtë nuk janë më të përshtatshme për lundrim. Anija “La Suisse” është aktualisht e ankoruar për shkak të dëmtimeve teknike, çka ka rezultuar në 3.000 anulime udhëtimesh dhe pakënaqësi të theksuar nga publiku. Në vitin e kaluar, një incident me anijen “Simplon” në portin e Cully (Vaud) shkaktoi ndërprerje të mëdha dhe reagime negative.

Plani i shpëtimit do t’u paraqitet aksionarëve deri në fund të këtij viti, mes të cilëve janë kantonet Gjenevë, Vaud dhe Valais, që zotërojnë bashkërisht 57% të kompanisë. Ndihma financiare pritet të kërkojë mbështetje të koordinuar publike, përfshirë subvencione nga autoritetet kantonale dhe federale.

CGN është një element kyç i transportit në liqenin Léman, jo vetëm për udhëtarët e përditshëm, por edhe për turizmin historik dhe kulturor në rajon. Nëse nuk ndërmerren masa urgjente, e ardhmja e flotës dhe funksionaliteti i saj janë në rrezik serioz, transmeton albinfo.ch.

Të moshuarit kanë probleme në gjetjen e punës dhe qeveria dëshiron të rekrutojë shtetas të dyfishtë për të shërbyer në ushtrinë zvicerane, janë ndër lajmet që tërhoqën më shumë vëmendje këtë javë.

Të moshuarit nuk punësohen në Zvicër

Shumë njerëz mbi 50 vjeç raportojnë vështirësi në gjetjen e një pune.

Në përgjithësi, punëdhënësit nuk lejohen të diskriminojnë kandidatët në bazë të moshës së tyre.

Por ky lloj qëndrimi është gjithsesi i përhapur, thonë ekspertët, duke shtuar se diskriminimi në moshë është ‘praktikë standarde’ në të gjithë vendin.

Në fakt, studimet tregojnë se tre nga katër punëtorë në Zvicër përballen me një disavantazh të lidhur me moshën kur ndryshojnë vendin e punës.

Qeveria dëshiron që shtetasit e dyfishtë të shërbejnë në ushtrinë zvicerane

Një marrëveshje e vjetër midis Bernës dhe Parisit u jep shtetasve të dyfishtë zvicerano-francezë një ‘rrugëdalje’ nga shërbimi ushtarak në Zvicër. Por kjo tani mund të ndryshojë.

Çdo vit, rreth 800 franko-zviceranë përfitojnë nga ky ligj për t’iu shmangur ushtrisë zvicerane.

Megjithatë, mungesa e rekrutëve dhe situata gjithnjë e më e tensionuar e sigurisë në Evropë ka shtyrë fillimisht parlamentin dhe tani Këshillin Federal të kërkojnë ndryshime në këtë rregull.

Prandaj do të kërkohet të rinegociohet marrëveshja me Parisin për këtë qëllim.

Parlamenti nuk dëshiron që ministrat të flasin anglisht me liderët e huaj

Deputetët zviceranë kanë miratuar një mocion parlamentar që frenon aftësinë e politikanëve kryesorë të Zvicrës për të folur anglisht në mjediset ndërkombëtare.

Në vend të kësaj, ata duhet të flasin një nga gjuhët kombëtare të vendit  gjermanisht, frëngjisht ose italisht  me politikanë ose organizata të huaja që përdorin gjithashtu këto gjuhë, dhe jo automatikisht të kalojnë në anglisht, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, presidentja zvicerane Karin Keller-Sutter, e cila shpesh duhet të përfaqësojë Zvicrën jashtë vendit, e quajti propozimin “absurd”, sepse do të kufizonte lirinë e komunikimit gjatë qëndrimit jashtë vendit.

Deputetët miratojnë drejtësinë tatimore për çiftet e martuara

Deputetët zviceranë më në fund miratuan një reformë të legjislacionit të kahershëm, duke lejuar taksimin e ndarë dhe jo të përbashkët të bashkëshortëve.

Kjo do të thotë se taksimi individual i çifteve të martuara do të futet më në fund në Zvicër, pasi ka marrë mbështetjen e shumicës në parlament, raporton The Local. Kjo lëvizje do të mbyllë një çështje që ka qenë në harresë legjislative prej vitesh.

Banorët e Gjenevës po preken gjithnjë e më shumë nga bllokimet e trafikut

Ndërsa kantieret e ndërtimit po shumohen në të gjithë Gjenevën, rrugët e qytetit të dytë më të madh të Zvicrës janë vazhdimisht të mbipopulluara, me banorët dhe bizneset lokale që ankohen për këtë “situatë të paqëndrueshme”.

Një numër rrugësh janë ose plotësisht ose pjesërisht të mbyllura për makina dhe autobusë, me trafikun që devijohet diku tjetër, duke shkaktuar bllokime dhe pengesa.

Megjithatë, ky problem nuk do të zgjidhet së shpejti, sepse projekti më i madh, nga Geneva Industrial Services (SIG) për instalimin e një sistemi të ri ngrohjeje, pritet të zgjasë të paktën deri në vitin 2045.

Zvicra është e ekspozuar ndaj rrezikut mjedisor për shkak të ndryshimeve klimatike

Pas një shembjeje masive të akullnajave në kantonin e Valais në fund të majit 2025, qeveria zvicerane publikoi një listë të rreziqeve të tjera që ka të ngjarë të ndikojnë në Zvicër në dekadat e ardhshme.

Në një raport të ri, Zyra Federale për Mjedisin identifikoi 34 ngjarje që mund të ndikojnë seriozisht në Zvicër nga tani deri në vitin 2060.

Ato përfshijnë rreziqet që rrjedhin nga rritja e nxehtësisë ekstreme dhe mesatare, rritja e nxehtësisë së verës, potencial më i madh për rreziqe natyrore, si dhe modifikimin në rritje të mjediseve natyrore dhe përbërjes së specieve.

Me temperaturat në rritje të verës, duket një kohë e mirë për të bërë një zhytje freskuese në një nga liqenet e shumta të Zvicrës. Nëse ato janë mjaft të ngrohta për të notuar, varet nga preferencat tuaja. Ja çfarë mund t’ju themi.

Nëse po planifikoni të notoni, liqenet e Zvicrës monitorohen çdo ditë nga instrumentet e vendosura nga Zyra Federale për Mjedisin (BAFU) dhe temperatura regjistrohet.

Këto regjistrime ndahen me disa platforma si MeteoNews, e cila ka një listë të temperaturave aktuale për të gjithë liqenet kryesore të vendit.

Duke klikuar mbi emrat e liqeneve individuale, do të shfaqen më shumë informacione, duke përfshirë kushtet e motit për atë zonë.

Shpesh regjistrohet një shumëllojshmëri e gjerë e temperaturave, shkruan The Local.

Për shembull, në datën e publikimit, temperaturat varionin nga 9 gradë Celsius në Lake Sils deri në 23 gradë Celsius në Burgaschisee, Katzensee dhe Lützelsee.

Duhet të theksohet se këto temperatura nuk janë të qëndrueshme në tërësinë e një liqeni. Zonat ku ujërat hyjnë në liqen, veçanërisht nga zonat alpine, mund të jenë shumë më të ftohta.

Nëse kjo është sipas dëshirës suaj, kjo është një çështje e shijes personale, megjithëse ky udhëzues nga faqja Outdoor Swimmer mund t’ju japë një ide të përafërt.

Disa preferojnë një zhytje (relativisht) të akullt!

Qëndrimi i sigurt

Duke thënë këtë, si me çdo trup uji, është e rëndësishme të qëndroni të sigurt kur notoni.

Mos u hidhni kurrë nëse nuk e dini se sa i thellë është uji  mund të lëndoheni nga shkëmbinjtë ose degët e fshehura.

Mundohuni të mos notoni vetëm dhe mbani gjithmonë një sy te miqtë tuaj. Kushtet mund të ndryshojnë shpejt, edhe në verë, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa pini një birrë të freskët buzë liqenit, është më mirë të shmangni alkoolin kur jeni në ujë.

Së fundi, nëse ka një zonë të caktuar për notarët, përpiquni të qëndroni në këtë zonë. Ato monitorohen dhe është shumë më e lehtë që ndihma t’ju vijë në rast urgjence.

Toka e liqeneve

Zvicra gjithashtu mund të përshkruhet si një vend i liqeneve. Ka mbi 1500 liqene në të gjithë vendin, të ushqyera nga rrjedhjet e akullnajave dhe pesë lumenjtë kryesorë të vendit.

Disa, si Liqenet e Gjenevës dhe Cyrihut, e gjejnë veten pjesë të qyteteve të mëdha, me gjithë trafikun ujor që përfshin, ndërsa të tjerët, si Liqenet Maggiore dhe Zug, janë pak më të qetë dhe janë një magnet për turistët që kërkojnë të çlodhen.

Pastaj janë mbi dyqind liqene malore të Zvicrës, të çmuara për izolimin dhe madhështinë e tyre piktoreske. Shumë janë gjithashtu pika të njohura noti.

Duke filluar nga e hëna, vera ngadalë rrit shpejtësinë. Një sistem i qëndrueshëm me presion të lartë po ndërtohet mbi Evropë, duke premtuar shumë diell gjatë gjithë javës. E hëna do të jetë ende mjaft e ftohtë, me temperaturat maksimale rreth 20 gradë Celsius, por më pas do të ngrohet dita-ditës deri në fundjavë, transmeton albinfo.ch.

Më së voni deri në mesjavë, ka të ngjarë të jetë shumë nxehtë për disa. Ditën e enjte, temperaturat në shumë vende do të rriten mbi 30 gradë Celsius, ndërsa të premten dhe të shtunën mund të arrijnë deri në 34 gradë Celsius në disa vende, shkruan SRF. Ndërsa netët do të sjellin sërish rënie të ndjeshme të temperaturës, ato do të ngrohen çdo ditë.

Në të njëjtën kohë, lagështia do të rritet ndjeshëm, duke e bërë atë të ndjehet “lagësht” në shumë vende, duke filluar nga e premtja. Në anën jugore të Alpeve, tashmë do të jetë me lagështi dhe ngrohtësi duke filluar nga e marta. Me rritjen e lagështirës, gjasat për freskim të reshjeve të shiut rriten në fund të javës  fillimisht kryesisht në male, pastaj herë pas here në ultësira gjatë fundjavës. Temperaturat, megjithatë, do të mbeten pothuajse të pandryshuara: në të dy anët e Alpeve, moti i ngrohtë veror pritet të zgjasë të paktën deri të dielën.