Pensionohet numri 34 në Basel, për nder të Taulant Xhakës

Rezultati i ndeshjes ndërmjet FC Basel 1893 dhe FC Luzern të shtunën, më 24 maj 2025, ishte pothuajse dytësor nga këndvështrimi i Baselit. Rezultati ishte 4:0. Golat u shënuan nga Albian Ajeti, Philip Otele, Anton Kade dhe Bénie Traoré. Më shumë vëmendje iu kushtua lamtumirave të Taulant Xhakës dhe Davide Callàs, si dhe prezantimit të trofeut të kampionatit në fund të ndeshjes.

Programi mbështetës nisi rreth një orë para fillimit me një ceremoni lamtumire për Taulant Xhakën, i cili, pas 407 paraqitjeve konkurruese për kuqeblutë, luajti ndeshjen e fundit të ligës për FCB dhe bëri paraqitjen e fundit. Disa nga ish-shokët e skuadrës u siguruan të vinin për këtë rast, duke përfshirë vëllain e Taulantit, Granitin, Matías Delgadon, Marco Strellerin, Breel Embolon, Valentin Stockerin dhe Benjamin Huggelin, shkruan faqja e Baselit, transmeton albinfo.ch.

Në shenjë mirënjohjeje për kontributet e Taulant Xhakës për FCB-në, u vendos edhe tërheqja e numrit 34 në të ardhmen. Përveç Xhakës, lamtumirën e ka dhënë edhe Davide Callà, i cili do t’i bashkohet ekipit si ndihmës trajner. Ai luajti 128 ndeshje konkurruese për FCB si lojtar dhe u kthye te kuqeblutë si ndihmës trajner tre vjet më parë.

Pasoi ndeshja, në të cilën Taulant Xhaka u zëvendësua në minutën e 34-t, nën duartrokitje të zhurmshme dhe ovacione. Më pas erdhi ajo që Baseli e priste me padurim prej tetë vitesh: dorëzimi i trofeut të kampionatit kuqebluve. Festimet e para u zhvilluan në stadiumin e Baselit. Më vonë, ato do të transferohen në Barfüsserplatz.

Zviceranët e moshuar shpesh kërkojnë forma të reja strehimi – dhe dështojnë

Kur fëmijët largohen, banesa befas bëhet shumë e madhe për shumë njerëz. Ata janë gati për forma të reja strehimi, por shpesh nuk mund të gjejnë atë që kërkojnë në Zvicër, sipas një studimi.

Në Zvicër, “moshat më të mira” në veçanti, ata të moshës 45 deri në 79 vjeç, priren të kenë më shumë hapësirë jetese sesa u nevojitet. “Kur fëmijët largohen ose ju dilni në pension, një hapësirë e re hapet për shumë njerëz,” shkruan Holger Hohgardt nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Cyrihut në një studim të botuar të hënën, transmeton albinfo.ch.

Ky grup shpesh përgatitet të jetojë në një hapësirë më të vogël. Për shembull, 30 për qind e të anketuarve mund të imagjinojnë zvogëlimin e hapësirës së tyre të jetesës. Arsyet për këtë përfshijnë largimin e fëmijëve, daljen në pension ose nevojën për të rinovuar shtëpinë e tyre. Një zonë më e qetë rezidenciale, lidhje të mira transporti dhe qira më të lirë janë gjithashtu të dëshiruara shpesh.

Megjithatë, sipas studimit, shpeshherë në Zvicër mungojnë ofertat e përshtatshme. Për shembull, ka shumë pak platforma shkëmbimi dixhital, shtëpi me shumë gjenerata ose konvertime pronash.

“Nevojitet më shumë angazhim nga autoritetet vendore dhe bizneset për të siguruar një ndryshim të suksesshëm të vendbanimit në këtë fazë të jetës,” thonë autorët e studimit. Projektet pilot ose strategjitë komunale të strehimit do të ishin të mundshme, për shembull.

Kjo është për shkak se sistemi lokal i strehimit “nxit stabilitetin më shumë sesa ndryshimin,” thonë ata, shkruan swissinfo. Kjo do të thotë se ëndrra për të pasur një shtëpi është e paarritshme për shumë të rinj për shkak të çmimeve të larta të pronave, ofertës së kufizuar dhe kërkesave të rrepta financimi.

Studimi u krye midis viteve 2022 dhe 2025 nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Cyrihut (ZHAW) në bashkëpunim me Zyrën Federale të Strehimit, Fédération Romande Immobilière dhe Shoqatën Zvicerane të Pronarëve të Shtëpive.

Kosovë: Oda Ekonomike Amerikane kërkon shtyrjen e afatit për liberalizim të tregut të energjisë

Vetëm pesë ditë para hyrjes në fuqi të vendimit për liberalizim të tregut të energjisë elektrike në Kosovë, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë (OEAK) ka ngritur alarmin për pasojat e mundshme të këtij tranzicioni, të cilin e cilëson si të parakohshëm dhe të rrezikshëm për stabilitetin ekonomik të vendit.

Në një deklaratë për media, OEAK-u i bëri thirrje Zyrës së Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) që ta shtyjë afatin e liberalizimit, për ta përdorur këtë periudhë për të krijuar kushtet që do ta bënin këtë reformë më të pranueshme për bizneset.

“Pa këto aspekte, liberalizimi rrezikon të shkaktojë dëme afatgjata në ekonominë, klimën e biznesit dhe konkurrueshmërinë e Kosovës”, thuhet në deklaratën e OAEK-ut.

Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) ka marrë vendim që nga data 1 qershor të gjitha kompanitë e mëdha, konkretisht ato me mbi 50 të punësuar ose me qarkullim vjetor mbi 10 milionë euro të kalojnë në tregun e hapur të energjisë.

Sipas ZRRE-së, numri i tyre është mbi 1.000.

Aktualisht, këto biznese furnizohen nga Operatori për Furnizim me Energji (KESCO), si furnizuesi kryesor i licencuar për energji me çmime të rregulluara nga ZRRE-ja.

Ndërsa nga 1 qershori, kompanitë e mëdha duhet të zgjedhin vetë furnizuesin e tyre, me çmime të parregulluara, të cilat përcaktohen nga kërkesa dhe oferta në treg.

Sipas Odës, ky vendim rrezikon të dëmtojë aktivitetet ekonomike në Kosovë, veçanërisht në sektorët industrialë me konsum të lartë të energjisë, pasi që bizneset po përballen me rritje të çmimit të energjisë deri në 200% për qind.

“Ky nuk është një treg konkurrues. Është një tranzicion i parakohshëm që imponon një shok financiar të menjëhershëm për bizneset, të cilat edhe ashtu janë nën presion për shkak të faktorëve të tjerë ekonomikë”, thuhet në deklaratë.

OEAK-u thekson gjithashtu se, ndryshe nga shtetet fqinje që kanë diversitet të burimeve energjetike si gazi natyror, Kosova varet pothuajse tërësisht nga energjia elektrike, gjë që e bën sistemin energjetik të vendit më të brishtë dhe më të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të tilla.

Një shqetësim tjetër i ngritur nga OEAK-u është mungesa e një Kuvendi funksional, që sipas saj cenon llogaridhënien institucionale dhe vë në dyshim legjitimitetin e zbatimit të një reforme kaq të thellë pa mbikëqyrje parlamentare.

“Liberalizimi i tregut nuk është problem në vetvete, por mënyra se si po bëhet  pa një periudhë kalimtare, pa kushte reale tregu dhe me njoftim vetëm tre muaj më parë  është jo vetëm e papërgjegjshme, por potencialisht dëmtuese për të gjithë ekonominë”, theksohet në deklaratë./REL

Pabarazitë gjinore në shëndetin zviceran

Burrat dhe gratë në Zvicër nuk janë të barabartë kur bëhet fjalë për shëndetin.

Mesatarisht, burrat vdesin gati katër vjet para grave dhe kanë më shumë gjasa të jenë mbipeshë. Dhe gratë kanë më shumë gjasa të vuajnë nga sëmundje kronike dhe depresioni, sipas Anketës Zvicerane të Shëndetit 2022 të publikuar nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) këtë javë. Pabarazitë rrjedhin jo vetëm nga biologjia, por edhe nga mënyra se si jetojmë, vuri në dukje FSO, transmeton albinfo.ch.

Gratë në Zvicër vazhdojnë të jetojnë më shumë se burrat,  jetëgjatësia në lindje është 3.8 vjet më e lartë  por pjesën më të madhe të kohës shtesë e kalojnë me shëndet të dobët,  hendeku në jetëgjatësinë e shëndetshme është vetëm 0.4 vjet (71.2 vjet për gratë, 70.8 për burrat).

Për më tepër, gratë kanë shumë më shumë gjasa se burrat të raportojnë se jetojnë me të paktën një gjendje kronike (55% kundrejt 44%)  shumica e kësaj varet nga 3.4 vitet shtesë që ata jetojnë me shëndet të dobët. Gratë janë më të prirura ndaj dhimbjeve muskulo-skeletore,  dhimbjet e shpinës dhe veshkave prekin gjysmën e të gjitha grave në krahasim me 40% të meshkujve. Pothuajse një në tre gra raportojnë kufizime të gjata në aktivitetet e përditshme, krahasuar me vetëm një në katër burra.

Depresioni tregon një ndarje edhe më të mprehtë, veçanërisht tek të rinjtë. Simptomat e moderuara deri në të rënda të depresionit prekin 12% të femrave, kundrejt 8% të meshkujve. Midis 15-24-vjeçarëve, përqindja rritet në 26% për gratë  dyfishi i asaj të moshatarëve të tyre meshkuj. Divergjenca, e mirë-dokumentuar në literaturën psikiatrike, shfaqet në pubertet dhe i atribuohet pjesërisht hormoneve seksuale.

Ndërkohë meshkujt kanë më shumë gjasa të mbajnë peshë të tepërt. Më shumë se gjysma e meshkujve zviceranë (52%) ishin mbipeshë ose obezë në vitin 2022, krahasuar me pak më shumë se një të tretën (34%) të femrave. Kjo mund të lidhet pjesërisht me mënyrën se si njerëzit ndihen për peshën e tyre. Gratë kishin më shumë gjasa të ishin të pakënaqura me peshën e tyre,  52% e grave mbipeshë shprehën pakënaqësi, krahasuar me 29% të burrave mbipeshë.

Arritja arsimore gjithashtu luan një rol. Gratë pa arsim pas detyrueshëm kishin 2.9 herë më shumë gjasa për të qenë obeze dhe dy herë më shumë gjasa të ishin mbipeshë sesa gratë me arsim të lartë. Për meshkujt, rreziqet relative ishin përkatësisht 2.4 dhe 1.4.

Normat e pirjes së duhanit kanë rënë gjatë 30 viteve të fundit, veçanërisht te meshkujt. Por midis të rinjve në moshë madhore, hendeku gjinor është mbyllur: në vitin 2022, 26% e grave të moshës 15-24 vjeç pinin duhan, pothuajse identike me 25% të të rinjve që pinin duhan.

Anketa Swiss Health, e kryer çdo pesë vjet që nga viti 1992, bazohet në përgjigjet e 21,930 individëve të moshës 15 vjeç e lart që jetojnë në familje private.

25 gradë e më shumë në Zvicër: A po vjen vala e parë e të nxehtit?

Deri të enjten do të ketë reshje shiu dhe vranësira, kohë pas kohe me kthjellime. Duke filluar nga dita e premte, dielli do të shpërthejë dhe moti do të ngrohet. Ky mund të jetë fillimi i një vale të gjatë të nxehti.

Kjo javë do të jetë e përzier nga moti. Kur nuk do të bjerë shi do të mbetet kryesisht i vranët. Nga fundi i javës do të kthjellohet sërish dalëngadalë. Temperaturat nuk pritet të arrijnë deri në 20 gradë Celsius deri të enjten. Megjithatë, temperaturat pritet të arrijnë sërish deri në 25 gradë Celsius deri në fundjavë.

Megjithatë, ndoshta duhet të shijoni motin e lagësht dhe temperaturat e buta. Sipas parashikimeve afatgjata nga meteorologë të ndryshëm, një verë e thatë dhe e nxehtë do të nisë që në qershor të këtij viti.

Shi, vranësira dhe kthjellime të herëpashershme

Të hënën reshjet e shiut në ultësira do të lehtësohen gjatë ditës, raporton MeteoSwiss. Mund të ketë edhe disa kthjellime në vende. Reshjet e shiut pritet të vazhdojnë në Alpe. Temperaturat në ultësira do të arrijnë deri në 18 gradë Celsius, transmeton albinfo.ch.

E marta do të mbetet kryesisht e thatë. Në zonat e ulëta do të mbajë mot me vranësira të pjesshme dhe me diell. Reshjet në Alpe janë ende të mundshme në mëngjes, por këto do të pastrohen kryesisht pasdite. Temperaturat në ultësira pasdite mund të arrijnë deri në 19 gradë Celsius.

Ndërsa mëngjesi i së mërkurës do të mbetet i thatë, pasdite do të ketë reshje shiu në rritje  veçanërisht përgjatë Alpeve. Ndryshe, mbi Zvicër do të mbajë vranësira. Temperaturat nuk ka gjasa të ngjiten mbi 19 gradë Celsius.

Deri në 25 gradë të shtunën,  po fillon vala e të nxehtit?

Moti për fundjavë nuk mund të parashikohet ende me saktësi, por duket se modeli do të përsëritet të enjten. Kjo do të thotë se do të mbajë vranësira, ndërsa reshjet fillestare do të zvogëlohen pasdite. Vetëm nga e premtja e tutje mund të bëhet më me diell dhe më i ngrohtë gjatë ditës. Të shtunën, temperaturat mund të arrijnë deri në 25 gradë.

Nuk mund të thuhet ende me siguri nëse kjo fundjavë shënon fillimin e verës. Megjithatë, ka të ngjarë që një thatësirë ​​e zgjatur dhe një valë të nxehti do të fillojë që në qershor. Parashikimet e motit nga Qendra Evropiane për Parashikimet e Motit me Distanca të Mesme (ECMWF) dhe Sistemi i Parashikimit të Klimës në SHBA (CFS) tregojnë mot dukshëm më të nxehtë dhe më të thatë se mesatarja afatgjatë për muajt e verës qershor, korrik dhe gusht, siç raportohet nga 20 Minuten, transmeton albinfo.ch.

Asnjë fluturim SWISS për në Tel Aviv deri më 15 qershor

Swiss International Air Lines (SWISS) nuk do të vazhdojë të fluturojë për në Tel Aviv në Izrael deri në mes të qershorit, duke pasur parasysh situatën e sigurisë në Lindjen e Mesme.

Pasagjerët e prekur do të njoftohen, tha SWISS të hënën. Nëse dëshirojnë dhe nëse ka vende të disponueshme, të ftuarit mund të rezervojnë sërish për fluturime të tjera. Përndryshe, SWISS ofron ose një rezervim falas për një datë të mëvonshme udhëtimi, ose një rimbursim të çmimit të biletës. Siguria e “pasagjerëve, ekuipazheve dhe punonjësve tanë në vend është prioriteti ynë kryesor,” tha kompania, transmeton albinfo.ch.

Linja ajrore u pendua për rrethanat dhe po vazhdon të monitorojë nga afër situatën në Lindjen e Mesme. Rreth një javë më parë, SWISS njoftoi se nuk do të fluturonte për në Tel Aviv deri më 8 qershor, shkruan swissinfo. Afati tani është shtyrë me një javë, deri më 15 qershor.

Sipas informacioneve në faqen e saj të internetit, i gjithë Grupi Lufthansa po pezullon fluturimet për në Tel Aviv deri në këtë datë.

Në një sulm me raketa ndaj Izraelit në fillim të majit, milicia Houthi jemenase goditi për herë të parë perimetrin e Aeroportit Ndërkombëtar Ben Gurion pranë Tel Avivit. SWISS dhe kompania e saj mëmë, Lufthansa, njoftuan më pas se nuk do të fluturonin më në Izrael për arsye sigurie.

Pasi ushtria izraelite rifilloi sulmet e saj në Rripin e Gazës më 18 mars, milicia Houthi përsëri gjuajti rregullisht predha drejt Izraelit në solidaritet me Hamasin islamik.

Shërbimi ushtarak në Gjermani mund të bëhet i detyrueshëm

Ministri gjerman i Mbrojtjes diskutoi planet për shërbimin e detyrueshëm ushtarak, duke sugjeruar se rekrutimi i detyrueshëm është një mundësi nëse nuk ka vullnetarë të mjaftueshëm.

Në një intervistë me Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (FAS) të dielën, ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius diskutoi mundësinë e rikthimit të shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Gjermani.

Pistorius, i cili ishte gjithashtu ministër i mbrojtjes në koalicionin e mëparshëm të semaforëve të Gjermanisë, tha se qeveria e re aktualisht po punonte për një ligj për shërbimin e detyrueshëm ushtarak dhe shtoi se ai shpresonte që legjislacioni të hynte në fuqi në janar 2026, transmeton albinfo.ch.

Duke folur vetëm pak ditë pas vendosjes së përhershme të një brigade tankesh gjermane në Lituani, e cila përfaqëson misionin më të madh ushtarak të huaj gjerman që nga Lufta e Dytë Botërore, Pistorius tha: “Modeli ynë fillimisht bazohet në pjesëmarrjen vullnetare”.

Ai shtoi, “Nëse vjen koha kur kemi më shumë kapacitete në dispozicion se regjistrimet vullnetare, mund të merret një vendim për ta bërë të detyrueshëm rekrutimin. Ky është udhërrëfyesi.”

Si do të bëhet rekrutimi?

Sipas planeve aktuale, pyetësorët e detyrueshëm do t’u dërgohen të gjithë burrave dhe grave gjermane kur të mbushin 18 vjeç. Pyetësori synon të mbledhë informacione për të gjithë qytetarët e moshës ushtarake, duke i lejuar shtetit të vendosë se kush duhet të thirret (dhe me çfarë rendi) në rast emergjence ushtarake, shkruan thelocal.

Për burrat do të jetë e detyrueshme plotësimi i pyetësorit dhe regjistrimi në një bazë të re të të dhënave të regjistrimit ushtarak, ndërsa pjesëmarrja për gratë do të jetë vullnetare.

Qeveria vlerëson se rreth 400,000 të rinj do të dorëzojnë informacionin e tyre çdo vit  dhe se deri në 40,000 do të regjistrohen vullnetarisht çdo vit për një periudhë shërbimi ushtarak (nga një minimum prej gjashtë muajsh deri në 23 muaj).

Me kusht që të jenë në grupin e duhur të moshës, gjermanët e sapo natyralizuar dhe shtetasit e huaj të dyfishtë do të përfshihen gjithashtu në skemën e shërbimit ushtarak.

A do të rifusë Gjermania shërbimin e detyrueshëm ushtarak?

Shërbimi i detyrueshëm ushtarak u anulua në Gjermani në vitin 2011.

Megjithatë, që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, vendi është përpjekur të rrisë shpenzimet dhe aftësitë e tij të mbrojtjes. Për të përmbushur detyrimet e saj si pjesë e aleancës së NATO-s, Gjermania duhet të shtojë rreth 100,000 ushtarë në Bundeswehr.

Në krye të negociatave të tyre për koalicion me Social Demokratët e qendrës së majtë (SPD), partitë konservatore të Unionit (CDU/CSU) ishin hapur në favor të rikthimit të rekrutimit ushtarak në Gjermani. Ministri i Mbrojtjes Pistorius (SPD) kishte mbrojtur në favor të një sistemi vullnetar.

Tani, komentet e tij sugjerojnë se ai ka frikë se një sistem vullnetar mund të mos jetë i mjaftueshëm për të furnizuar ushtrinë me një numër adekuat të rekrutëve të rinj: “Nëse vjen koha kur ne kemi më shumë kapacitet sesa regjistrimet vullnetare, atëherë mund të merret një vendim për ta bërë shërbimin ushtarak të detyrueshëm.”

Nga pikëpamja ligjore, rifutja e rekrutimit do të ishte relativisht e thjeshtë, pasi ligji i vjetër universal i rekrutimit në Gjermani u çaktivizua, në vend që të hiqej nga kushtetuta, në vitin 2011.

Siç qëndron, ligji vlen vetëm për burrat. Një vendim për rekrutimin e grave do të kërkonte një shumicë prej dy të tretash në një votim në Bundestag.

Gjykata zvicerane sfidon politikën e rreptë të natyralizimit

Politika e natyralizimit të Zvicrës mund të ndryshojë pas një vendimi të gjykatës këtë javë, raportoi SRF.

Gjykata e Lartë Federale mbajti anën e një burri turk, aplikimi për shtetësinë e të cilit ishte lënë në harresë për pesë vjet nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) për një shkelje trafiku të kryer gjatë procesit të aplikimit të tij.

SEM e kishte trajtuar shkeljen si bazë të mjaftueshme për të pezulluar procedurën për një kohë të pacaktuar. Gjykata nuk u pajtua, duke këmbëngulur që zyrtarët duhet t’i vlerësojnë aplikantët në mënyrë më holistike, madje edhe ata me precedentë penalë, transmeton albinfo.ch.

Vendimi ka të ngjarë të riformësojë rregullat për aplikimin për shtetësi në Zvicër, sipas një profesori të së drejtës publike. Ndërsa gjykatat kishin vendosur më parë se asnjë kriter i vetëm nuk duhet të peshojë më shumë se të gjithë të tjerët në vlerësimin e integrimit, ky vendim i fundit është i pari që deklaron në mënyrë eksplicite se SEM nuk mund të mbështetet në një prag fiks dënimi për të mohuar ose vonuar natyralizimin.

Peter Uebersax, profesor emeritus i së drejtës publike, tha për SRF se nuk ishte i befasuar nga vendimi, i cili ai tha se përputhet me praktikën gjyqësore të viteve të fundit. Megjithatë, ajo që është e re është qëndrimi i qartë i gjykatës se SEM duhet të kryejë një analizë rast pas rasti, edhe për aplikantët me dënime penale.

Kjo mund të nënkuptojë braktisjen e periudhave të ngurta të pritjes të lidhura me ashpërsinë e një dënimi. Së paku, SEM-i do të duhet t’i trajtojë ato periudha si indikative dhe jo si urdhëruese, tha eksperti ligjor, transmeton tutje albinfo.ch.

Ky ndryshim mund të komplikojë procesin e natyralizimit. Një rishikim rast pas rasti kërkon më shumë përpjekje sesa thjesht konsultimi i një liste rregullash të thjeshta strikte.

Vendimi nuk do të thotë se të dhënat kriminale nuk do të kenë më rëndësi,  vetëm se ato nuk mund të skualifikojnë automatikisht dikë. Ky rast i veçantë kishte të bënte me një kundërvajtje trafiku të lehtë, jo të qëllimshme. Dikush i dënuar për një krim të rëndë nuk ka gjasa të natyralizohet. Por shkeljet e vogla nuk duhet të shkaktojnë vonesa joproporcionale, nëse ky rast zbatohet si precedent.

Ngurtësia tashmë e kontestuar e qasjes së SEM-it pasqyroi një dëshirë politike për të ngritur shiritin për shtetësinë. Manuali mbi Shtetësinë u hartua pjesërisht për të promovuar qëndrueshmërinë dhe parashikueshmërinë në procesin e natyralizimit. Por siç e bëri të qartë gjykata, qëndrueshmëria nuk duhet të jetë në kurriz të drejtësisë.

Vdekjet në Austri tejkalojnë lindjet me 11,248 në 2024-ën, emigracioni rritet

Bilanci i lindjeve në Austri mbetet negativ. Një rritje e lehtë e popullsisë prej 0.4 për qind në vitin 2024 rezultoi nga imigracioni ndërkombëtar dhe çoi në 9,197,213 njerëz që jetonin në Austri më 1 janar të vitit aktual – rreth 20 për qind prej tyre shtetas të huaj. Numri i vdekjeve në vitin 2024 e ka tejkaluar numrin e lindjeve të gjalla me 11,248, siç del nga rezultatet përfundimtare të statistikave të popullsisë nga Statistikat e Austrisë.

Prandaj, rreth 50,000 njerëz më shumë u shpërngulën në Austri nga jashtë sesa emigruan. “Bilanci i lindjeve, megjithatë, ishte negativ për të pestin vit radhazi me një minus prej rreth 11,000 personash dhe frenoi rritjen e popullsisë”, tha drejtori i përgjithshëm i Statistikave të Austrisë, Tobias Thomas në një deklaratë për shtyp të hënën. Vetëm Vjena (plus 2153), Vorarlberg (277) dhe Tiroli (108) shënuan bilanc pozitiv të lindjeve.

Në vitin 2023 popullsia e Austrisë ishte rritur ende me 53,978 persona ose 0.6 për qind. Në kryeqytetin federal Vjenë pati rritjen më të fortë të popullsisë në vitin 2024 me plus 1.1 për qind; Rritja më e vogël ishte në Carinthia (plus 0.1 për qind), ndërsa Burgenland regjistroi një rënie të lehtë të popullsisë (minus 0.1 për qind), transmeton albinfo.at.

Në vitin 2024 lindën gjithsej 77,238 fëmijë, 0,5 për qind më pak se në vitin 2023. Kështu numri absolut i lindjeve të gjalla arriti nivelin më të ulët që nga viti 2009, shkruan theinternational. Norma totale e lindshmërisë në vitin 2024 ishte 1,31 fëmijë për grua, pak më poshtë se 1,32 të ulët të vitit të kaluar dhe duke arritur një nivel të ri të ulët. Në të kundërt, në të njëjtin vit vdiqën 88,486 persona, 1,4 për qind më pak se një vit më parë.

Jetëgjatësia në lindje ishte 79.8 vjet për burrat dhe 84.3 vjet për gratë. Krahasuar me një vit më parë është rritur me 0.4 vjet për meshkujt dhe me 0.1 vjet për femrat. Edhe në vitin 2024 ishte i dukshëm një gradient perëndim-lindje nga shteti federal, me jetëgjatësi më të lartë të regjistruar në rajonet perëndimore.

Dy të tretat e emigrantëve, shtetas të vendeve të treta

Imigrimi neto i personave pa shtetësi austriake (plus 55,767) në vitin 2024 përbëhej nga pothuajse një e treta (32 për qind) shtetas të një shteti të BE-së ose EFTA ose Mbretërisë së Bashkuar dhe pak më shumë se dy të tretat (68 për qind) nga vende të tjera të treta. Midis shtetasve të BE-së dhe EFTA-s, bilancet më të larta ishin nga Gjermania (plus 7,566), Hungaria (4,359) dhe Kroacia (1,601). Ndër shtetasit e vendeve të treta, më të lartat ishin shtetasit sirianë (10,415), ukrainas (7,460) dhe kinezë (2,301).

Bilanci i migracionit me jashtë të shtetasve joaustriak në vitin 2024 ishte 55 për qind femra dhe 45 për qind meshkuj. Sipas moshës, imigrimi përqendrohej te të rinjtë: përfitimet më të mëdha të migracionit ishin midis shtetasve joaustrianë të moshës 15 deri në 29 vjeç (30,036).

Më 1 janar 2025, në Austri jetonin gjithsej 1,855,419 persona me kombësi joaustriake, 54,553 më shumë se në 1 janar 2024 (1,800,866 persona). Kështu, pjesa e shtetasve të huaj në popullsinë totale u rrit nga 19.7 për qind në fillim të vitit 2024 në 20.2 për qind në fillim të 2025. Vjena ka përqindjen më të lartë të shtetasve joaustriak me 36.4 për qind; Pesha më e ulët është në Burgenland me 11.5 për qind.

Këto bllokime trafiku priten në rrugët zvicerane nga data 28 maj

Me fundjavën e Ngjitjes që fillon të enjten, trafiku do të rritet nga e mërkura pasdite, me bllokime dhe pengesa që priten në pjesë të caktuara të Zvicrës. Kjo është ajo që duhet të dini përpara se të shkoni.

Duke qenë se e enjtja, 29 maji është Dita e Ngjitjes, shkollat ​​janë në pushim edhe të premten, dhe shumë njerëz marrin pushim të gjithë fundjavën e gjatë.

Trafiku i rënduar pritet në pjesë të caktuara të rrugëve – veçanërisht, sipas Zyrës Federale të Rrugëve (ASTRA), në akset veri-jug të autostradave A2 (Gotthard) dhe A13 (San Bernardino).

Kjo vlen si për nisjet të mërkurën më 28 maj dhe për udhëtimin e kthimit të dielën më 1 qershor, transmeton albinfo.ch.

(Dhe i njëjti model trafiku do të zbatohet edhe gjatë fundjavës së Rrëshajëve, 6 deri më 9 qershor).

Rrugët për të shmangur

“Jo vetëm që do të pritet dendësia e zakonshme e lartë e trafikut në zonat metropolitane të Cyrihut, Bazelit, Bernës, Lucernit, Lozanës dhe Gjenevës, kryesisht në A1, A2 dhe A3”, por gjithashtu duhet të prisni vështirësi në trafik në seksionet e mëposhtme, sipas ASTRA:

Autostrada

A1, Gjenevë (përfshirë kalimin kufitar Bardonnex)

A1, Kirchberg – Schönbühl

A1, Härkingen – Wangen A.

A1, Aarau-West – Birrfeld

A2/A3, Bazel (përfshirë pikat kufitare me Francën dhe Gjermaninë)

A2, Tuneli Belchen – Härkingen

A2/A14, rajoni i Lucernit (nga Stans-Nord / udhëtime kthimi)

A2, Altdorf – Biasca (Tuneli Gotthard Road)

A2, Lugano – Mendrisio

A4, Adlikon – Winterthur-Nord

A8, Interlaken – Spiez

A8, Sarnen – Ndërkëmbim Lopper

A9, Lozanë

A9, La Veyre/Vevey – Bex-Nord

A12, Châtel-St-Denis – La Veyre/Vevey

A13, Sarganserland – Suchis-Sud

A13, Andeer – Mesocco

A15, Hegnau – Brüttisellen

A16, Courgenay – Glovelier

Kalimet kufitare në A9 (Vallorbe, VD), A2 (Chiasso-Brogeda, TI) dhe A24 (Gaggiolo, TI)

Rrugët kryesore

Spiez – Kandersteg (udhëtime në dalje)

Gampel – Goppenstein (udhëtime në kthim)

Brunnen – Flüelen (Axenstrasse)

Göschenen – Andermatt

Raron – Brig

Bellinzona – Locarno

H338, Sihlbrugg – Hanegg (seksioni Hirzel)

Po Gotthard?

Kjo është zakonisht rruga më e mbingarkuar gjatë nisjeve dhe kthimeve gjatë festave publike dhe fundjavave, shkruan thelocal. Rruga Gotthard Pass është rihapur për qarkullimin që nga 16 maji për udhëtime drejt dhe nga jugu, tha ASTRA.

Për të lehtësuar fluksin e trafikut, korsia speciale e kalimit të Airolo, e quajtur ‘CUPRA’ do të jetë e disponueshme në ditët e paracaktuara, sapo të krijohen bllokime trafiku përgjatë një seksioni të caktuar. Ai lejon hyrjen e shpejtë në kalimin e Gotthard pa lënë autostradën.

Çfarë tjetër duhet të dini përpara se të shkoni?

ASTRA tha se për shkak të punës së riparimit që po kryhet nga SBB në tunelin Simplon, duke përfshirë edhe festat publike, trenat BLS midis Brig dhe Iselle tani do të qarkullojnë çdo dy orë në vend të çdo 1.5 orë. “Për rrjedhojë, koha e pritjes mund të rritet në të dy drejtimet,” tha ASTRA.

Koha e pritjes është e mundur midis orës 8 të mëngjesit dhe 16:00 në stacionet e transferimit Furka në Realp, Lötschberg në Kandersteg dhe Vereina në Klosters-Selfranga.

Bazuar në përvojën e kaluar, koha e pritjes së kthimit ka të ngjarë të pritet nga ora 11 deri në 6 pasdite në Furka (Oberwald), Lötschberg (Goppenstein) dhe Vereina (Lavin-Sagliains).

Udhëtim me tren/aeroplan

Nëse po planifikoni të fluturoni jashtë Cyrihut dhe dëshironi të merrni trenin për në aeroport, dijeni se nga 12 maji dhe deri më 6 korrik, një shirit në stacionin Flughafen të Cyrihut do të mbyllet, duke prekur disa trena në distanca të gjata – duke përfshirë një ndërkombëtar – që nuk do të mund të ndalen më atje.

Linjat e mëposhtme preken gjatë kësaj kohe:

IC5 nga St. Gallen/Rorschach nëpërmjet stacionit qendror të Cyrihut (HB) drejt Lozanës,  ky tren do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

KE nga Mynihu drejt Cyrihut HB,  ky tren gjithashtu do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

IR36 nga Bazeli drejt Cyrihut,  treni tashmë përfundon në Cyrih Oerlikon. Ndalesa e Aeroportit të Cyrihut do të anulohet gjithashtu në drejtim të Bazelit.

A mund të arrini në aeroportin e Cyrihut pavarësisht këtyre ndërprerjeve?

Po, pavarësisht nga mbyllja e pistës, Aeroporti i Cyrihut mbetet lehtësisht i aksesueshëm për udhëtarët.

Orari online është rregulluar në përputhje me rrethanat, dhe lidhje të shumta alternative janë të disponueshme qoftë në internet ose nëpërmjet aplikacionit SBB.

Aeroporti i Cyrihut është gjithashtu i aksesueshëm me transport publik, me disa linja tramvaji dhe autobusësh që lidhin qendrën e qytetit me aeroportin.

Albian Ajeti vazhdon me Baselin

Albian Ajeti u kthye në “Rotblau” për herë të dytë në fillim të shkurtit 2024. Ai më parë kishte përparuar në të gjitha nivelet e të rinjve në “Rotblau” dhe bëri debutimin e tij në të moshuarit nën drejtimin e Murat Yakin në pranverën e vitit 2014. Ajeti u largua nga FCB për herë të parë në dimrin e 2016, duke u transferuar në FC Augsburg, megjithatë, në FC Augsburg u huazua te FC St.Gallen 1879 në vjeshtën e 2017. Një vit e gjysmë më vonë, ai vendosi të transferohej në West Ham United FC. Kjo u pasua nga periudha në Celtic SK Sturm Graz dhe Gaziantep FK përpara se të nënshkruante një kontratë njëvjeçare e gjysmë me FCB në shkurt të vitit të kaluar, njofton faqja e Baselit, transmeton albinfo.ch.

Kjo kontratë do të skadonte në fund të qershorit, por tani është zgjatur edhe për tre vjet.

Në total, Albian Ajeti u shfaq në 136 ndeshje konkurruese për FCB, duke shënuar 55 gola. Që nga kthimi i tij nga Turqia, ai ka shënuar në fitoren 2-0 kundër FC Stade Lausanne Ouchy në maj 2024, dhe së fundmi në fitoren 5:2 në Lugano, kur kuqeblutë hodhën themelet për festimet e kampionatit të tyre të nesërmen.

FC Basel është i kënaqur që ka rënë dakord për vazhdimin e kontratës trevjeçare me Albian Ajetin, duke siguruar kështu një kontratë afatgjatë me një nga lojtarët e saj të rinj.

Silvinjo: Ndeshja ndaj Serbisë, më e veçantë

Përzgjedhësi i Shqipërisë, Silvinjo, të hënën publikoi listën për ndeshjen e shumëpritur me Serbinë.

“E kuptoj që ndeshja me Serbinë është pak më e veçantë, por ne duhet të fokusohemi te loja jonë. Ne jemi skuadër që futemi me zemër në fushë. Janë ndeshje të vështira, por duhet të fokusohemi, ta bëjmë lojën më të mirë”, ka thënë Silvinjo, njofton FSHF, transmeton albinfo.ch.

Ai ka ftuar plot 27 lojtarë për dy ndeshjet e ardhshme kualifikuese për Kupën e Botës 2026.

Kuqezinjtë më 10 qershor luajnë në udhëtim ndaj Letonisë, por është ndeshja me Serbinë që e ka gjithë vëmendjen.

“Janë kundërshtarë të fortë. Kanë lojtarë të gjatë. Do të harxhojmë shumë energji duke luajtur me ta, por ne kemi mundësitë tona. Ata (lojtarët e Serbisë) janë kundërshtarë të fortë, sepse e nisin lojën shumë mirë, por ne do ta bëjmë lojën tonë dhe do të mundohemi të marrim më të mirën. E thashë që është ndeshje speciale. Për mua janë të rëndësishëm 27 lojtarët që vijnë për të fituar. E di që luhet për vendin e dytë, por nuk ka kohë për të humbur. Fusha flet vetë. Kërkoj që lojtarët të japin zemrën dhe shpirtin në fushë për të marrë më të mirën”, ka theksuar trajneri i kuqezinjve.

Braziliani, po ashtu, është i vetëdijshëm për ndeshjen e kaluar të Shqipërisë në Beograd, ku lojtarët shqiptarë u sulmuan nga huliganët serbë.

“E kam parë atë  që ndodhi vite më parë dhe nuk shqetësohem, sepse ne i përgatisim lojtarët të luajnë 90 minuta”, ka thënë ai.

Ai ka përsëritur disa herë që është i kënaqur me lojtarët që ka përzgjedhur. Ka insistuar se janë më të mirët e mundshëm.

Në fakt, ky edhe vlerësohet ekipi më i fortë i mundshëm i Shqipërisë në këtë moment.

Pas mungesës në ndeshjet e marsit, janë kthyer sulmuesi Mirlind Daku dhe lojtari i krahut të majtë, Mario Mitaj. Është kthyer edhe Elseid Hysaj që, po ashtu, mungoi në mars.

Shqipëria tashmë i ka luajtur dy ndeshje në kualifikimet për Botërorin 2026. Më 21 mars pësoi 2:0 nga Anglia në “Wembley”. Më 24 mars fitoi 3:0 në Tiranë ndaj Andorrës. Për Serbinë, ndeshja me Shqipërinë do të jetë e para e këtyre kualifikimeve.

Ekipi kombëtar i Shqipërisë për ndeshjet me Serbinë dhe Letoninë

Portierë: Thomas Strakosha, Elhan Kastrati, Alen Sherri, Mario Dajsinani

Mbrojtës: Elseid Hysaj, Ivan Balliu, Mario Mitaj, Naser Aliji, Marash Kumbulla, Ardian Ismajli, Berat Gjimshiti, Arlind Ajeti, Adrian Bajrami

Mesfushorë: Ylber Ramadani, Juljan Shehu, Kristjan Asllani, Qazim Laçi, Adrion Pajaziti, Nedim Bajrami, Medon Berisha, Arbër Hoxha

Sulmues: Ernest Muçi, Jasir Asani, Armando Broja, Myrto Uzuni, Rey Manaj, Mirlind Daku

Kosovë: Mbi 600 milionë euro projekte të pezulluara shkak i masave të BE-së, 7.1 të humbura tërësisht

Instituti GAP përmes një raporti të publikuar ka njoftuar se rreth 613.4 milionë euro projekte të pezulluara ose të shtyra për afat të pacaktuar rezultojnë si pasojë e masave të vendosura nga Bashkimi Evropian ndaj Kosovës.

Raporti “Ndikimi financiar i masave të Bashkimit Evropian ndaj Kosovës”, thekson se 7.1 milionë euro nga kjo shumë e përgjithshme janë humbur tërësisht për shkak të kalimit të afateve të lejuara për nisjen e procedurave për projekte të caktuara.

“Nga qershori i vitit 2023, Bashkimi Evropian (BE) ka vendosur masa ndëshkuese ndaj Kosovës, të cilat kanë ndikuar negativisht në marrëdhëniet dypalëshe dhe në mbështetjen financiare nga Bashkimi Evropian (BE). Masat e vendosura nga Bashkimi Evropian ndaj Kosovës kanë rezultuar me pasoja të theksuara financiare dhe zhvillimore, duke i kushtuar Kosovës rreth 613.4 milionë euro në projekte të pezulluara ose të shtyra për një afat të pacaktuar. Brenda kësaj shume, për shkak të kalimit të afateve të lejuara për nisjen e procedurave për projekte të caktuara, 7.1 milionë euro janë humbur tërësisht”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Sektorët më të prekur, sipas raportit, përfshijnë mjedisin me 350.7 milionë euro, energjinë me 114.4 milionë euro, digjitalizimin me rreth 57 milionë euro dhe kulturën me 15 milionë euro.

“Nga gjithsej mjetet e ndikuara nga masat, rreth 218 milionë euro janë projekte në kuadër të IPA (IPA II dhe IPA III) dhe rreth 395.5 milionë euro janë projekte në kuadër të WBIF. Realizimi i këtyre projekteve ishte parashikuar të financohej përmes granteve dhe kredive, me një kontribut prej rreth 421 milionë euro nga Bashkimi Evropian, afërsisht 162 milionë euro nga palët e treta sikurse institucionet financiare ndërkombëtare, si dhe vetëfinancim në vlerën prej 31 milionë euro”, thuhet tutje në raport.

Zëvendëskryeministri në detyrë i Kosovës, Besnik Bislimi, ditë më parë ka thënë se fondet që Kosova do t’i përfitojë nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian (BE) nuk do të humbin si pasojë e moskonstituimit të Kuvendit të Kosovës. Ai ka thënë se në procesin e draftimit dhe negocimit të agjendës së reformave, Qeveria e Kosovës u është përmbajtur të gjitha afateve të paracaktuara nga Komisioni Evropian, duke dorëzuar, siç ka thënë, dokumentet e nevojshme në kohë dhe me cilësi.

A do ta zëvendësojë Graniti, Taulantin në Basel?

Taulant Xhaka zyrtarisht u pensionua nga Baseli. Më shumë se 400 ndeshje për skuadrën zvicerane, shkruan albinfo.ch.

Në ceremoninë lamtumirëse ishte edhe vëllai i tij, Graniti, i cili luan me Leverkusenin dhe është kapiten i Zvicrës.

Graniti tha se një Xhakë po largohet dhe një Xhakë do të vijë, duke bërë bujë me deklaratën e tij.

Pronari i Baselit, David Degen, ka zbuluar nëse kanë nisur bisedimet për rikthimin e shpejtë të Granit Xhakës.

“Është një nder që ai e thotë këtë. Por ai ka kontratë deri në vitin 2028. Ne nuk e kemi menduar kurrë më parë këtë çështje. Graniti është lojtar shumë i mirë i Leverkusenit. Jemi të nderuar nga deklarata e tij, por unë nuk ndiej asnjë presion. Ne vazhdojmë rrugën tonë,” ka thënë Degen, shkruan gazeta zvicerane 20 Minuten.

Edhe ylli i Baselit, Xherdan Shaqiri, ka thënë se është ëndërr të luajë sërish me Xhakën në një skuadër.

“Një rikthim i Granit Xhakës do të ishte një ëndërr për shumë njerëz dhe sigurisht edhe për mua. Nuk e di se çfarë po planifikon menaxhmenti i Baselit. Por jam shumë i lumtur dhe i befasuar,” ka thënë Shaqiri.

Xhaka 32-vjeçar luajti nga viti 2009 deri në vitin 2012 për Baselin. Shaqiri për Baselin kishte luajtur nga viti 2010 deri në vitin 2012. U rikthye në gusht të vitit të kaluar.

Të huajt në Gjermani paguajnë më shumë qira për metër katror se gjermanët

Të huajt që jetojnë në Gjermani paguajnë mesatarisht 9.5 për qind më shumë qira për metër katror sesa shtetasit gjermanë. Kështu thuhet në analizën më të fundit të Zyrës Federale të Statistikave, e cila ka publikuar të dhëna që ngrenë shqetësime për pabarazi në tregun e banesave, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit, qiraja mesatare neto për personat pa pasaportë gjermane është 7.75 euro për metër katror, ndërsa për ata me pasaportë gjermane 7.08 euro. Këto çmime nuk përfshijnë shpenzimet shtesë për ngrohje dhe shërbime komunale.

Zyra Federale e Statistikave thotë se një nga arsyet kryesore të kësaj diference është fakti që të huajt zakonisht jetojnë në apartamente më të vogla, të cilat kanë kosto më të lartë për metër katror. Rreth 25 për qind e të huajve jetojnë në banesa më të vogla se 60 metra katrorë, ndërsa kjo vlen vetëm për 12 për qind të gjermanëve, transmeton albinfo.ch.

Në mesatare, familjet e huaja banojnë në 85.7 m², ndërsa familjet gjermane në 109.6 m². Megjithatë, sipas autoriteteve gjermane, jo shtetësia por gjendja financiare luan rolin kyç në këtë dallim. Njerëzit me të ardhura më të ulëta, përfshirë shumë të huaj, janë të detyruar të marrin me qira hapësira më të vogla.

Zyra gjithashtu tregon se ky fenomen është i pranishëm në të gjitha llojet e vendbanimeve  nga qytetet e mëdha deri tek komunat më të vogla. Dallimi në qira për metër katror është:

7.3% në qytetet me mbi 100.000 banorë,

6.6% në qytetet me 50.000–100.000 banorë,

9.3% në qytetet me 10.000–50.000 banorë,

dhe arrin deri në 10.6% në komunat me më pak se 10.000 banorë.

Zyra Federale e Statistikave pranon se nuk ka të dhëna të mjaftueshme për të lidhur në mënyrë përfundimtare varfërinë me çmimin e qirasë te të huajt, për shkak të mungesës së harmonizimit të të dhënave. Megjithatë, raporti nënvizon se pabarazia në tregun e banesave është reale dhe e qëndrueshme, pavarësisht nga vendbanimi, transmeton albinfo.ch.

SBB po kontrollon trenat e saj për praninë e asbestit

Materiali i rrezikshëm thuhet se është gjetur në trenat e vjetër që janë ende në shërbim.

Pasi përdoret zakonisht në ndërtim, azbesti është shumë i dëmshëm, pasi thithja e fibrave mund të shkaktojë kancer.

Megjithëse ky material është ndaluar në Zvicër në vitin 1990, trenat e ndërtuar para asaj kohe vazhdojnë të qarkullojnë dhe pritet të qëndrojnë në përdorim deri në vitin 2030, transmeton albinfo.ch.

Ato përfshijnë trenat e distancave të gjata EW IV, trenin e udhëtarëve DPZ (S-Bahn), disa trena Eurocity, si dhe lokomotivat Re 420.

SBB tani po kontrollon këtë mjet të vjetër lëvizës për rreziqet e asbestit.

Kohët e fundit ka nxjerrë një tender për këtë qëllim në platformën federale të prokurimit.

” Qëllimi është të kryhet një vlerësim i rrezikut në lidhje me sigurinë në punë, shëndetin dhe mjedisin”, tha kompania.

Katër nga dhjetë zviceranë udhëtojnë pa biletë në transportin publik

Megjithëse Zvicra është shpesh cilësuar si një nga vendet më të ndershme në botë, një studim i ri tregon një realitet më kompleks, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas një sondazhi të realizuar nga platforma e konsumatorëve Moneyland, një numër i konsiderueshëm zviceranësh kanë kryer forma të ndryshme të “vjedhjes së vogël”. Më e përhapura është përdorimi i transportit publik pa një biletë të vlefshme. 40 për qind e të anketuarve pranuan se e kanë bërë këtë me vetëdije të paktën një herë, ndërsa 27 për qind e kanë bërë dy herë ose më shumë.

Vendi i dytë në listën e shkeljeve e zë vjedhja në vendin e punës, si marrja e sendeve apo përdorimi i pajisjeve për qëllime personale, me 29 për qind të të anketuarve që e kanë pranuar një veprim të tillë.

Ndërkohë, 25 për qind e pjesëmarrësve në sondazh thanë se kishin dalë nga një supermarket pa paguar për të paktën një artikull.

Ky studim ngre pyetje mbi perceptimin dhe realitetin e ndershmërisë në Zvicër, duke sugjeruar se, ndonëse imazhi i jashtëm i vendit është i pastër, sjellja e përditshme e qytetarëve shpesh tregon ndryshe, transmeton albinfo.ch.

.

Gjermani: Çmimet e energjisë bien me 5% që nga janari

Çmimet e energjisë për konsumatorët privatë në Gjermani kanë rënë me rreth pesë për qind që nga fillimi i vitit 2025, sipas një analize të publikuar së fundmi nga portali krahasues Verivox, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Një familje mesatare me tre anëtarë aktualisht paguan mesatarisht 5.173 euro në vit për energji, që përfshin elektricitetin, ngrohjen dhe karburantin, krahasuar me 5.442 euro në janar. Kjo nënkupton një ulje prej 269 eurosh në vit.

Sipas ekspertit të energjisë në Verivox, Thorsten Storck, ky lehtësim i lehtë për konsumatorët është rezultat i një ekonomie globale të dobët, që ka ndikuar në uljen e kërkesës dhe çmimeve të tregut.

Megjithatë, Storck thekson se kostot e energjisë mbeten dukshëm më të larta sesa para krizës energjetike në vitin 2022, mbi 25 për qind më shumë krahasuar me nivelet para krizës, transmeton albinfo.ch.

Austri: Ish-kancelari Kurz i shpëton dënimit

Një nga proceset gjyqësore më të ndjekura politikisht në historinë e fundit të Austrisë përfundoi të hënën në Pallatin e Drejtësisë në Vjenë, duke sjellë rezultate të ndryshme për protagonistët kryesorë. Ish-kancelari Sebastian Kurz u shpall i pafajshëm nga Gjykata e Lartë Rajonale, ndërsa dënimi për ish-shefin e kabinetit të tij, Bernhard Bonelli, u konfirmua pjesërisht, shkruajnë mediat austriake, transmeton albinfo.ch.

Vendimi erdhi pas apelimit të bërë nga mbrojtja pas aktgjykimit të janarit 2024, kur Kurz ishte dënuar me tetë muaj burg me kusht për dëshmi të rreme përpara komitetit hetimor parlamentar të skandalit të njohur si “Çështja Ibiza”. Në atë kohë, gjykata e shkallës së parë kishte konstatuar se Kurz kishte minimizuar qëllimisht ndikimin e tij në emërimet në bordin mbikëqyrës të ÖBAG, një kompani shtetërore austriake, dhe kishte dhënë deklarata të pavërteta. Bonelli, nga ana tjetër, kishte marrë një dënim me gjashtë muaj burg me kusht.

Ndërsa Zyra e Prokurorit për Çështje Ekonomike dhe Korrupsioni pranoi vendimin fillestar, mbrojtja apeloi dhe për Sebastian Kurz kjo apel rezultoi e suksesshme. Gjykata rrëzoi vendimin e mëparshëm ndaj tij duke e shpallur të pafajshëm. Ndryshe ndodhi me Bonellin, për të cilin gjykata mbështeti pjesërisht vendimin e mëparshëm të fajësisë, transmeton albinfo.ch.

Gjyqi është pjesë e hetimeve të thelluara që rrjedhin nga “Çështja Ibiza”, një skandal që shpërtheu në vitin 2019 pas publikimit të një videoje të fshehtë të liderit të atëhershëm të FPÖ-së, Heinz-Christian Strache, dhe që hodhi dritë mbi lidhjet e dyshimta mes politikës, biznesit dhe medias në Austri. Një rol kyç në këtë proces luajti Thomas Schmid, ish-sekretari i përgjithshëm i Ministrisë së Financave, i cili u bë dëshmitar bashkëpunues duke inkriminuar një sërë figurash të larta politike, përfshirë edhe Kurz.

Vendimi i sotëm mbyll një kapitull të rëndësishëm në hetimet e “Çështjes Ibiza”, duke lënë pas një trashëgimi të ndërlikuar ligjore dhe politike. Sebastian Kurz del i pastër nga një prej betejave më të vështira të karrierës së tij, ndërsa Bernhard Bonelli përballet me pasojat ligjore të rolit të tij në ngjarje, transmeton albinfo.ch

Austri: Ministrja Plakolm propozon kurse gjermane dhe masa ndëshkuese për azilkërkuesit

Ministrja Claudia Plakolm (ÖVP) do të paraqesë në Kabinet këtë të mërkurë paketën e re të integrimit, e cila përfshin kurse më të detyrueshme të gjuhës gjermane për azilkërkuesit dhe personat me mbrojtje në Austri, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Programi parashikon shqyrtim të aftësive dhe mësim të vlerave të shoqërisë, me sanksione në rast të moskalimit të kurseve. Sipas zyrës së ministrisë, zbatimi do të kërkojë kohë, ndërsa prezantimi në Kabinet shërben si sinjal fillestar.

Ndërkaq, në vitin 2024 rreth 266.000 persona morën ndihmë sociale në Austri, një rritje prej 4 për qind nga viti 2023. Kjo ka ngjallur debate politike, sidomos pas publikimit të rastit të një familjeje siriane që merrte ndihmë sociale prej 9.000 euro në muaj. Kreu i FPÖ-së, Herbert Kickl, dhe drejtuesi i saj në Vjenë, Dominik Nepp, propozuan që ndihmat sociale të jenë vetëm për qytetarët austriakë, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Ku do të fokusohet më së shumti popullsia deri në 2055?

Një iniciativë e partisë SVP me titullin “Një Zvicër Jo 10 Milionëshe” ka ngjallur debate mbi rritjen e popullsisë në vend dhe ndarjen e saj në shtresa. Megjithëse shumë ekspertë e konsiderojnë si të tepruar këtë frikë, statistikat zyrtare tregojnë se Zvicra po rritet, veçanërisht në disa rajone të caktuara, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Sipas skenarëve të popullsisë nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), kantonet frëngjishtfolëse si Gjeneva, Vaud, Valais, si dhe kantonet gjermanishtfolëse Aargau, Cyrih, St. Gallen, Thurgau dhe Lucern, pritet të përjetojnë rritje të ndjeshme deri në vitin 2055. Ndërkohë, kantonet Jura, Graubünden, Ticino dhe madje edhe Berna, përfshirë kryeqytetin federal, do të kenë rritje shumë më të vogël ose thuajse të stagnuar.

Ekspertja e FSO-së, Johanna Probst, shpjegon se në Luzern rritja do të jetë kryesisht për shkak të emigracionit neto, si nga kantonet e tjera zvicerane, ashtu edhe nga jashtë vendit, si dhe për shkak të një norme të lartë të lindjeve, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, Alice Hollenstein nga Qendra për Menaxhimin Urban dhe Pasuritë e Paluajtshme (CUREM) në Universitetin e Cyrihut thekson se qytetet tërheqin më shumë të rinj dhe emigrantë, sidomos ato që kanë universitete, kompani ndërkombëtare dhe hapësirë të mjaftueshme për zhvillim. Rajoni i Lucernit dhe sidomos Zug po përfiton nga taksat e ulëta dhe ofron kushte të favorshme për bizneset, ndërsa Berna shihet kryesisht si qendër politike dhe jo biznesi.

Sot, pothuajse 75 për qind e zviceranëve jetojnë në zona urbane dhe metropolitane, dhe kjo kërkon zhvillim të vazhdueshëm të infrastrukturës dhe shërbimeve në këto zona. Eksperti i zhvillimit hapësinor, Markus Nollert, paralajmëron se rritja e qyteteve do të jetë e fuqishme dhe duhet menaxhuar me kujdes.

Një analizë e bërë nga mediat zvicerane, bazuar në të dhënat e FSO-së, nxjerr në pah se Gjeneva do të jetë zona me rritjen më të madhe, e ndjekur nga Lozana, Cyrihu dhe Lucerna me zonat përreth, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Këtë javë sillen masa të reja për migracionin dhe natyralizimin në kabinet

Ministri i Brendshëm i Gjermanisë, Alexander Dobrindt (CSU), pritet të paraqesë këtë të mërkurë në kabinet projektligjet e para për kufizimin e migracionit dhe ndryshimin e procedurave për natyralizim. Këto masa vijnë vetëm tre javë pas nisjes së qeverisë së re të koalicionit të përbërë nga Unioni dhe SPD, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas burimeve qeveritare, ndër ndryshimet kryesore përfshihet pezullimi i përkohshëm i ribashkimit familjar për personat që nuk kanë fituar statusin e azilit, por që lejohen të qëndrojnë në Gjermani për arsye humanitare, si përndjekje politike apo kërcënime për jetën në vendin e origjinës. Për këta persona, ribashkimi familjar do të ndalohet për një periudhë dyvjeçare, me përjashtime vetëm në rastet e veçanta humanitare.

Gjithashtu, pritet të hiqet edhe mundësia për natyralizim të përshpejtuar pas tre vitesh qëndrimi në Gjermani, një procedurë që u fut nga qeveria e mëparshme e “semaforit”. Kjo rrugë e shpejtë u ofronte qytetari atyre emigrantëve me njohuri të avancuara të gjuhës gjermane dhe rezultate të dalluara në punë, arsim apo shoqëri, transmeton albinfo.ch.

“Ne duhet të reduktojmë faktorët që e bëjnë Gjermaninë vend tërheqës për migracion të pakontrolluar,” deklaroi Dobrindt për median gjermane Bild, duke shtuar se këto masa janë një sinjal i qartë se politika e migracionit në vend po ndryshon.

Sipas projektligjit të publikuar nga agjencia gjermane e lajmeve DPA, qëllimi është të theksohet rëndësia e qëndrimit të ligjshëm si kusht themelor për marrjen e shtetësisë gjermane.

Paketa legjislative do të shqyrtohet dhe miratohet nga kabineti, ndërsa zbatimi i saj do të pasohet nga diskutime në Bundestag, transmeton albinfo.ch.