Lajme
Pse liqeni i Gjenevës lëshon sasi të mëdha të dioksidit të karbonit?
Ashtu si shumica e liqeneve, Liqeni i Gjenevës lëshon gazra serë, veçanërisht CO2, dioksid karboni: “Është pak a shumë ekuivalenti i asaj që emetohet nga transporti automobilistik në qytetin e Lozanës në të njëjtin vit,” vëren Marie-Elodie Perga, profesore e limnologji në Universitetin e Lozanës, në një video të prodhuar nga institucioni.
Në botën shkencore, teoritë tradicionale i atribuojnë emetimet e CO₂ nga liqeni me mbërritjen masive në liqen të lëndës organike nga tokat përreth. Ky material, që rezulton nga dekompozimi i mbetjeve bimore dhe shtazore, derdhet në ujë me anë të shiut, pastaj dekompozohet një herë në liqen nga mikroorganizmat që jetojnë atje, gjë që gjeneron CO2, tregoi të mërkurën Universiteti i Lozanës (UNIL). në një deklaratë për shtyp, transmeton albinfo.ch. Edhe pse mund të shpjegojë aktivitetin e disa liqeneve, kjo teori nuk funksionon për liqenin e Gjenevës: ai merr shumë pak lëndë organike nga brigjet e tij. Bilanci i tij gjatë një periudhe njëvjeçare duhet të jetë neutral, me prodhimin e CO2 në dimër (zbërthimi i lëndës organike, përzierja e ujërave), kompensuar nga thithja e CO2 në verë (fotosinteza e algave).
Një mekanizëm gjeologjik dhe jo vetëm biologjik Një ekip shkencëtarësh nga UNIL ka publikuar tani mekanizmat në lojë në revistën Science Advances. Shumica e emetimeve në fakt vijnë nga erozioni natyror i shkëmbinjve në pellgun e rrjedhës së sipërme të liqenit. Është uji i shiut ai që me të mbërritur në shkëmbinj, lëshon jone bikarbonate dhe kalciumi, të cilat më pas përfundojnë në liqen. Në verë, nën ndikimin e nxehtësisë dhe rritjen e algave – të cilat ndryshojnë pH-në e ujit dhe vepron si katalizator – jonet formojnë mikrogrimca guri gëlqeror. Ky quhet reshje kalciti.
Marie-Elodie Perga, profesore e limnologjisë (UNIL) bën matje në platformën LéXPLORE. [UNIL] Marie-Elodie Perga, profesoreshë e limnologjisë (UNIL) bën matje në platformën LéXPLORE. [UNIL] Ky reaksion kimik çliron CO₂, i cili i jep liqenit pamjen e tij blu-jeshile qumështi në stinën e ngrohtë. Algat vazhdojnë të thithin dioksid karboni sepse ato janë të pranishme në numër të madh, por kjo nuk mjafton për të kompensuar prodhimin masiv që rezulton nga erozioni i shkëmbinjve. Prandaj, shkarkimet shtesë janë rezultat i një procesi gjeologjik, dhe jo vetëm biologjik siç mendohej më parë. “Rezultatet tona zbulojnë një proces universal, i cili zbatohet për disa liqene të mëdhenj emblematikë në botë,” shpjegon Marie-Elodie Perga, bashkëautore e studimit, cituar në njoftimin për shtyp. Ekipi përdori platformën shkencore LéXPLORE në brigjet e Pully (VD) për të vëzhguar në një shkallë shumë të mirë, modeluar dhe për t’i vendosur këto procese në ekuacione, duke siguruar pjesën që mungon për modelet tradicionale të ciklit të karbonit.
Këto të dhëna të reja janë të rëndësishme për të ndihmuar në luftimin e duhur të ngrohjes globale, përfundon UNIL.
E-Diaspora
-
Neurokirurgu shqiptar Valon Baraliu në Gjermani: “Në neurokirurgji, puna bëhet emër” Nga Kosova drejt një karriere profesionale në Gjermani dhe në sisteme të ndryshme evropiane, Dr. med.... -
AHV 2030: Pensioni nuk vjen më vetë – pse duhet ta planifikoni më herët në Zvicër -
Nga Zvicra në Kosovë: Historia e Vali Ranch në fokus te televizioneve shqiptare -
Kino Kosova rikthehet në Bernë: Edicioni i shtatë mbahet më 9–13 shtator 2026 -
Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton “Bolero” dhe “Correr o Fado” në Festivalin Ndërkombëtar të Baletit në Bodrum
Jeta në Austri
-
Edhe mësuesit shqiptarë nga Austria pjesë e Seminarit të Mësuesve të Diasporës Seminari i 19-të i mësuesve të diasporës në Brezovicë... -
Austri: Deri në 17 për qind më shumë natyralizime në gjysmën e parë të vitit -
Shkollat e Policisë në Vjenë përballen me vende të zbrazëta pavarësisht 900 aplikantëve -
Trenat e Aeroportit të Vjenës devijohen pas zjarrit në kabllon Praterstern -
Austri: Ka shtënë me armë mbi policët, burg i përjetshëm për kosovarin










