Si po ndikon lufta në Lindjen e Mesme në jetën në Zvicër

Konflikti i armatosur në Iran dhe Lindjen e Mesme ndikon jo vetëm në popullsinë e rajonit, por edhe, në shumë mënyra, në vendet jashtë zonës së menjëhershme të konfliktit - përfshirë Zvicrën

Në botën e sotme të ndërlidhur, konfliktet që ndodhin larg vendbanimit të dikujt mund të kenë megjithatë pasoja pak a shumë të rëndësishme në një shkallë globale.

Edhe Zvicra është e zënë në zjarr të konfliktit që po zhvillohet aktualisht në Lindjen e Mesme – megjithëse për fat të mirë jo në kuptimin e mirëfilltë, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Këto janë disa nga mënyrat se si Zvicra është prekur tashmë nga sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit dhe përgjigja e Teheranit – plus pasojat që ka të ngjarë të vuajë në të ardhmen e afërt.

Çmimet e derivateve

Çmimet e benzinës në Zvicër kanë qenë relativisht të qëndrueshme që nga viti 2022, kur Rusia pushtoi Ukrainën. Por tani ato po rriten përsëri.

Sipas Roland Bilang, drejtor i Avenergy, organizatës ombrellë për profesionistët e tregut të naftës, çmimet në pompat zvicerane do të vazhdojnë të rriten në ditët dhe javët në vijim, duke arritur, dhe ndoshta edhe duke tejkaluar, 2 franga për litër – nga rreth 1.70 për litër mesatarisht aktualisht për benzinën pa plumb 95.

Ekonomia

Nëse konflikti në Lindjen e Mesme përshkallëzohet më tej dhe çmimi i naftës vazhdon të rritet, ekonomia zvicerane mund të ndikohet.

Sipas institutit kërkimor BAK Economics, rritja do të bjerë me rreth një të tretën nën nivelet e parashikuara.

“Goditjet e konsiderueshme të çmimeve të naftës do ta ngadalësonin ndjeshëm ekonominë zvicerane, por nuk pritet ta prishin atë,” tha kryeekonomisti i BAK, Claude Maurer.

Udhëtime

Pas fillimit të luftës më 28 shkurt, mijëra turistë zviceranë mbetën të bllokuar në Lindjen e Mesme, të paaftë të ktheheshin në shtëpi sepse linjat ajrore ndaluan së operuari.

Situata ende nuk është kthyer në normalitet. Ndërsa disa linja ajrore të Gjirit kanë rifilluar pjesërisht fluturimet e tyre për në Cyrih, SWISS ka pezulluar operacionet për në Tel-Aviv deri më 2 prill dhe për në Teheran deri më 20 prill. Megjithatë, në varësi të situatës, pezullimi i këtyre dhe fluturimeve të tjera në rajon mund të zgjatet.

Terrorizmi

Shërbimi Federal i Inteligjencës (FIS) e konsideron ‘të mundshme’ që Irani të ndërmarrë veprime hakmarrëse duke synuar objektiva izraelite, hebraike dhe amerikane në vende të ndryshme, përfshirë Zvicrën.

“Ne besojmë se ka të ngjarë që shërbimet iraniane, aleatët e tyre ose rrjetet kriminale të mandatuara nga Irani do të kryejnë veprime në Evropë dhe Zvicër”, tha zëdhënësi i FIS, Christoph Gnägi, për mediat zvicerane.

Rreziku, tha ai, nuk vjen vetëm nga vetë Irani, por edhe nga grupe simpatizante si Hezbollahu libanez “i cili është veçanërisht aktiv në Zvicër”.

Teknologjia, komunikimet dhe inteligjenca artificiale

“Përtej çmimeve të larta të gazit dhe naftës, konflikti po destabilizon gjithashtu sektorë të tërë të ekonomisë, siç janë turizmi, financat dhe inteligjenca artificiale”, tha ekonomisti Stéphane Garelli për transmetuesin publik RTS.

Kjo sepse “iranianët kanë filluar të bombardojnë qendrat e të dhënave në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. Nëse filloni të synoni qendrat e të dhënave, po synoni teknologjinë, komunikimet dhe inteligjencën artificiale. E gjithë kjo është në rrezik të shkatërrohet”.

Por jo të gjitha perspektivat janë të zymta

Përmes të gjitha trazirave globale në dekadat e fundit, Zvicra ka treguar një rezistencë të lakmueshme ndaj goditjeve të ndryshme.

Në vitet e fundit, për shembull, ekonomia e saj është rikuperuar më shpejt dhe më mirë se vendet e tjera nga pandemia e Covid. Hulumtuesit zbuluan se kjo rezistencë “pasqyron forcën gjithëpërfshirëse ekonomike të Zvicrës kundër krizave”.

Nuk është ndryshe as këtë herë.

Në një intervistë të kohëve të fundit me median zvicerane, Jan-Egbert Sturm, kreu i Institutit Ekonomik KOF, vuri në dukje se “industria jonë është relativisht efikase nga ana e energjisë dhe e fokusuar shumë në produktet specifike. Ndërsa sektorët që kërkojnë shumë energji sigurisht që preken drejtpërdrejt nga rritja e çmimeve të naftës, ky kanal nuk është më vendimtari për ekonominë zvicerane në tërësi.”

---