Pse në Zvicër nuk protestohet sa në vendet e tjera?

Historia tregon se punëtorët e Zvicrës nuk dalin në grevë aq shpesh sa fqinjët e tyre. Por, kjo nuk do të thotë se punëtorët e Zvicrës janë krejtësisht të ‘pa interesuar’ për të ndjekur hapat e homologëve të tyre evropianë. Në fakt, në tetor 2022, punonjësit e transportit publik të Gjenevës u larguan për një ditë e gjysmë derisa kërkesat e tyre për paga më të larta u plotësuan, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Ajo grevë ishte lokale dhe jetëshkurtër – ndryshe nga veprimet me shtrirje të gjerë dhe afatgjatë në Francë dhe Gjermani – por pothuajse në të njëjtën kohë, pilotët në linjën ajrore kombëtare të vendit, SWISS, kërcënuan të ndalonin fluturimet nëse kompania nuk përmirësonte pagat e tyre dhe kushtet e punës. Ajo grevë u shmang pasi u arrit një marrëveshje midis SËISS dhe sindikatës së pilotëve, duke shmangur një veprim masiv që do të paralizonte trafikun ajror në Zvicër dhe gjetkë, dhe padyshim do të kishte pasoja në industrinë e udhëtimit dhe ekonominë e vendit gjithashtu, raporton thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Zvicra nuk ka përjetuar greva të mëdha që nga fundi i shekullit të 19-të dhe fillimi i shekullit të 20-të, “kur punëtorët zviceranë bënin grevë po aq shpesh sa kolegët e tyre në vendet e tjera evropiane”, tha Christian Koller, një historian dhe drejtor i Arkivit Social Zviceran për thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Një ngjarje e tillë ndodhi në nëntor 1918, kur vendi u bllokua nga një grevë e përgjithshme tre-ditore ku përfshiheshin 250,000 njerëz. Ishte kulmi i konfliktit të dhunshëm shoqëror që ishte përhapur në Evropë afër fundit të Luftës së Parë Botërore. Tre protestues u vranë nga ushtria zvicerane.

Grevat ishin të zakonshme në atë kohë, por më pas praktikisht u zhduk pas vitit 1945. Arsyeja për këtë kthesë, sipas Koller, ishte se “numri i marrëveshjeve kolektive të punës ishte rritur masivisht gjatë valës së fundit të grevës së fundit të fundit të viteve 1940. Shumë nga këto kontrata përjashtonin grevat. Gjithashtu, rritja afatgjatë ekonomike nga fundi i viteve 1940 deri në fillim të viteve 1970 bëri të mundur që punëdhënësit dhe sindikatat të bien dakord për përmirësime të njëpasnjëshme për punëtorët, si rritja e pagave, reduktimi i orarit të punës dhe pushimet me pagesë”, përcjellë albinfo.ch.

Deri më sot, këto marrëveshje kolektive të punës (CLA) janë arsyeja pse grevat nuk janë aq të përhapura në Zvicër sa janë gjetkë. Këto marrëveshje kolektive të punës luajnë një rol të madh në një shkallë relativisht të ulët të grevës në Zvicër, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Ato janë kontrata të negociuara ndërmjet sindikatave të Zvicrës dhe punëdhënësve ose organizatave të punëdhënësve. Në përgjithësi, ato mbulojnë një pagë minimale për çdo lloj pune; rregulloret në lidhje me orarin e punës; pagesa e pagave në rast sëmundjeje ose lehonie; pushime dhe ditë pushimi; dhe mbrojtje nga shkarkimi. Çështje të tjera të rëndësishme që lidhen me punësimin janë gjithashtu objekt negociatash – për shembull, rregulloret e fondit të pensioneve, pensioni i parakohshëm, procedurat e zgjidhjes së konflikteve dhe financimi i trajnimit, raporton thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.

Sindikata më e madhe e punës në Zvicër, Federata Zvicerane e Sindikatave (UNIA), mban 265 marrëveshje kolektive në fushat e industrisë dhe ndërtimit. Marrëveshjet kolektive mund të jenë gjithashtu specifike për kompaninë – për shembull, Coop, Migros, ose linjë ajrore SWISS – ose specifike për një rajon të caktuar, shkruan thelocal.ch, përcjellë albinfo.ch.