Pse çmimi i pronave është kaq i lartë në Zvicër?

Nëse keni ëndërruar të keni një shtëpi ose një apartament në Zvicër, e dini se sa sfiduese financiare mund të jetë kjo. Ka disa arsye pse pronat zvicerane janë kaq të shtrenjta dhe pse kaq pak njerëz mund të përballojnë blerjen e tyre

Ekziston një paradoks i dukshëm në Zvicër: në një vend që ka një nga GDP-të më të larta për frymë në botë dhe është ndër vendet me të ardhurat më të larta të disponueshme për banor, shumë pak njerëz jetojnë në shtëpitë e tyre.

Në fakt, me një normë pronësie prej 42 për qind, Zvicra e pasur mbetet pas vendeve shumë më të varfra evropiane, si Rumania, ku mbi 96 për qind e banorëve kanë shtëpi, shkruan The Local, përcjell albinfo.ch.

Kjo normë është gjithashtu e lartë në vendet e tjera më pak të pasura evropiane – Sllovakia (92.3 për qind), Kroacia dhe Hungaria (91.3), si dhe vende të tjera në Evropën Lindore.

Pse atëherë kaq pak njerëz kanë një shtëpi në Zvicër?

Një shpjegim mund të jetë se Zvicra është një vend i shtrenjtë për të jetuar dhe kjo arsye sigurisht nuk mund të përjashtohet. Por nëse shikojmë Norvegjinë, një tjetër vend evropian shumë i shtrenjtë dhe me të ardhura të larta, shkalla e pronësisë së banesave atje qëndron në mbi 80 për qind. Kjo do të thotë se ndërsa kostoja e jetesës sigurisht luan një rol në çmimet e përgjithshme, nuk është arsyeja kryesore për koston e lartë të pronave, përcjell tutje albinfo.ch.

Faktorë të tjerë gjithashtu luajnë një rol të rëndësishëm:

Përmasa

Zvicra është një vend shumë i vogël, ku toka për ndërtim është e pakët, dhe për rrjedhojë është e shtrenjtë. (Në shumë pjesë të vendit toka bujqësore nuk mund të zonohet për ndërtim). Ky është veçanërisht rasti në zonat urbane me popullsi të dendur, gjeografia e të cilave vendos kufizime në zgjerimin e tokës. Gjeneva, për shembull, është e strehuar në cepin jugperëndimor të vendit, ku është e lidhur midis Francës dhe Liqenit të Gjenevës. Prandaj, toka për ndërtime të reja është e kufizuar, duke ndikuar jo vetëm pronësinë e shtëpisë, por edhe disponueshmërinë e banesave me qira, si dhe qiratë, përcjell tutje albinfo.ch.

Rënie në aktivitetin e ndërtimit

Më pak apartamente dhe shtëpi po ndërtohen në të gjithë vendin, për disa arsye.

Kostoja më e lartë e materialeve është një, por ka edhe të tjera: shumë kantone dhe komuna kanë ligje më të rrepta tani në lidhje me lartësitë e ndërtesave, si dhe urdhëresa më të ashpra për zhurmën për t’u zbatuar. Për rrjedhojë, në vitin 2022, lejet e ndërtimit në Zvicër ranë në nivelin më të ulët në 25 vjet.

Sipas një raporti të marsit 2023 nga Credit Suisse, “aktiviteti i ndërtimit në Zvicër ka qenë në rënie … Midis 2015 dhe 2018, 54,000 apartamente po ndërtoheshin çdo vit. Shifra ekuivalente për vitin 2022 ishte vetëm 45,000”.

Për 2023 dhe 2024, “ne parashikojmë prodhimin e banesave prej vetëm 42,000 njësi”. Kjo rënie e ndjeshme e aktivitetit të ndërtimit nënkupton çmime më të larta për pronat në dispozicion.

Rritja e popullsisë

Popullsia aktuale e Zvicrës është rreth 8.8 milionë banorë, sipas të dhënave të fundit nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). “Sa më e lartë të jetë shkalla vjetore e rritjes së popullsisë, aq më e madhe është rritja e çmimeve të pronave,” sipas një raporti nga platforma konsumatore Moneyland. Rezultati i kësaj rritje demografike është “që pronat e pasurive të paluajtshme priren të vazhdojnë të rriten për sa kohë që Zvicra mbetet një destinacion veçanërisht tërheqës për emigrantët”.

E fundit, por jo më pak e rëndësishme… normat e hipotekës

Deri rreth një vit më parë, normat 10-vjeçare ishin rreth 1 për qind. Që nga viti 2022, megjithatë, ato u rritën në – në varësi të faktorëve të ndryshëm – 3 përqind ose edhe më shumë për klientët e rinj. Meqenëse norma e hipotekës përcakton se sa kushton për të financuar një pronë, kjo rritje do të thotë që shumë njerëz nuk janë në gjendje të përballojnë një shtëpi.

Natyrisht, edhe nëse normat bien ndjeshëm, gjë që nuk është në horizont për të ardhmen e parashikueshme, faktorët e tjerë të përmendur më lart – pamjaftueshmëria e tokës, rënia në ndërtim dhe rritja e popullsisë – do të thotë se pronat do të mbeten jashtë mundësive financiare për shumicën të banorëve të Zvicrës.

---