Në Brienz, tentohet parandalimi i rrëshqitjes së gurëve

Një galeri kullimi duhet të parandalojë që fshati Brienz të përballet edhe me një rrëshqitje dheu. Projekti paraqet një sfidë për specialistët.

“Galeria duhet të ndalojë lëvizjen e shkëmbit poshtë fshatit dhe gjithashtu atë të malit sipër”, shpjegoi gjeologu Reto Thöny, kur nuk ka një projekt kaq kompleks kullimi në botë, theksoi ai, shkruan RTS.

“Ne shpresojmë që rrëshqitja do të ndalet plotësisht”, tha Daniel Albertin, president i komunës së Albula/Alvra, pjesë e së cilës është Brienz.

Objektivi është që fshati të mbetet i banueshëm.

Rreth 70 milionë metra kub shkëmb janë ende në lëvizje në mal, që korrespondon me vëllimin e rreth 70,000 shtëpive individuale.

Fshati mbështetet mbi një shtresë shkëmbi të paqëndrueshëm 150 metra të trashë, i cili rrëshqet me shpejtësi deri në 1.6 metra në vit. Ekspertët po përpiqen të ndalojnë të dy rrëshqitjet. Nëse kjo dështon, fshati nuk do të jetë i banueshëm në planin afatgjatë, përcjell albinfo.ch.

Ekspertët besojnë se presioni i shtuar i ujit në bodrumin e fshatit është shkaku kryesor i rrëshqitjes së dheut. Megjithatë, ky ujë gjendet si në shtresën e paqëndrueshme shkëmbore ashtu edhe në shkëmbin e qëndrueshëm poshtë. Gjeologët duan të kullojnë këto dy shtresa.

Një pus 650 metra i gjatë, gjerësia dhe lartësia e barabartë me atë të një tuneli rrugor me një korsi, tashmë është gërmuar në shkëmbin e paqëndrueshëm. Janë shpuar gropa të gjata kullimi.

Rezultatet e para janë inkurajuese, sipas Reto Thöny. Drenazhimi i thellë ka përgjysmuar shpejtësinë e rrëshqitjes së dheut në fshat. Është ngadalësuar edhe rrëshqitja e malit. Shpimi shtesë është duke u zhvilluar.

Rezultatet e eksperimenteve të para janë aq premtuese sa që tashmë është vendosur të zgjerohet galeria e provave për të marrë një gjatësi totale kullimi prej 2.3 kilometrash. Më pas do të shpohen më shumë se 100 gropa kullimi, shkruan RTS.

Puna, e cila do të nisë në mars 2024, do të kushtojë 40 milionë franga. Kantoni Graubünden dhe Konfederata përballojnë secili nga 45% të shpenzimeve. Pjesa tjetër (10%) ndahet nga “përfituesit”, përkatësisht Hekurudha Rhaetian, zyra e punëve publike në Graubünden, Sëissgrid dhe komuna e Albula/Alvra, përcjell albinfo.ch.

Kuvendi komunal tashmë ka miratuar kreditë e nevojshme.

84 banorët e Brienz u evakuuan më 12 maj. Dy milionë metër kub shkëmb, vëllimi i rreth 2000 shtëpive individuale, kërcënohej të shembet në fshat.

Natën e 16 qershorit, 1.2 milionë metra kub shkëmb u shkëputën nga mali.

---