Mbi 90 % të romëve, të papunë

Punësimi vazhdon të mbetet një ndër problemet kryesore për komunitetet rom, ashkali dhe egjiptas që njihen si RAE. Papunësia këtu arrin në 90 për qind

Kosova prinë në rajonin e Ballkanit Perëndimor për numrin e madh të papunëve, që sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës shkon mbi 30 për qind. Por, këtë në këtë aspekt qëndron shumë më keq, komuniteti RAE (romë, egjiptian dhe ashkali), ku shkalla e papunësisë arrin në 90 për qind.

Kastriot Berisha, 22 vjeç, nga komuniteti rom, ka përfunduar vetëm shkollën fillore. Ai thotë se do të mund të punonte çfarëdo pune, por kurrë nuk i është ofruar një punë.

“Papunësia është problemi kryesor. Nuk kemi punë, nuk kemi para, ditët janë të gjata pa punë. Tërë ditën rri kot. Ndonjëherë dalë në treg ose rrugë mos po më ofrohet ndonjë punë, por në të shumtën e rasteve nuk fitoj asgjë”, deklaroi ai, citon REL.

Përfaqësues të Organizatave Joqeveritare të këtyre komuniteteve, shprehin shqetësimin se këto komunitete po neglizhohen, kurse numri i vogël i të punësuarave po ndikon edhe në gjendjen e tyre sociale. Me këtë problem merret edhe Qendra Dokumentuese për RAE, e cila disa herë ka kërkuar nga organet kompetente përmirësimin e kushteve për këtë  komunitet.

Bekim Syla nga kjo organizatë, thotë se punësimi mbetet ndër sfidat më të mëdha.

“Qeveria e Kosovës nuk po e mban premtimin që në bazë të përqindjes së popullatës t’i punësojë njerëzit, duke u përfshirë këtu edhe komunitetet RAE. Këtu në Kosovë punësimi bëhet në mënyrë selektive, nëse e ke dikë të njohshëm të merr në punë, nëse jo mbetesh i papunë”, deklaroi ai.

Problem tjetër, sipas tij, është edhe edukimi adekuat i komuniteteve RAE.

“Ne kemi ngritur zërin disa herë, për shkelje që ju bëhet komuniteteve lidhur me punësimin, derisa kemi marrë shembull edhe organizatat e huaja, që pothuajse asnjë person i komuniteteve RAE nuk ka qenë i punësuar në këto institucione, derisa vetë këto organizata gjithmonë kanë luftuar për të drejtat e njerëzve nga komunitetet RAE”, tha Syla.

Edhe Osman Osmani, drejtor i organizatës joqeveritare “Nevo Koncepti’’ thotë se nuk ka përmirësim sa i përket punësimit te komunitetet rom, shkali, egjiptas. Papunësia te këto komunitete është mbi 90 për qind.

“Është një diskriminim në këtë drejtim kur është në pyetje qasja e të rinjve në punësim. Duke e ditur që një përqindje rreth 90 për qind e komuniteteve RAE janë të papunë, atëherë duhet krijuar mundësitë që kanë të bëjnë me përmirësimin e pozitës së tyre. Mendoj që politika që është duke e preokupuar Kosovën po e anashkalon marrjen me këtë problem dhe ndihmën ndaj tyre sidomos çështjen e punësimit’ tha ai.

Sipas Osmanit, në Kosovë llogariten se jetojnë deri në 40 mijë romë, ashkali dhe egjiptas.

Ndryshe, ky komunitet është i mbetur pas dore në Kosovë. Edh shkalla e analfabetizmit është shumë e thekuar, madje janë shumë të rrallë përfaqësuesit e këtij komuniteti që kanë të përfunduar shkollën e mesme dhe fakultetin. Shumë prej tyre e braktisin shkollimin pa e përfunduar shkollën fillore.