Kostot e infrastrukturës zvicerane të F-35 tejkalojnë buxhetin

Konvertimi i aeroporteve zvicerane për një flotë të re avionësh luftarakë F-35 është prapa afatit dhe mbi buxhetin, sipas një raporti nga auditorët federalë

Nevojitet infrastrukturë e re për të strehuar dhe operuar avionët, të cilët pritet të fillojnë të mbërrijnë nga Shtetet e Bashkuara në mesin e vitit 2027, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Numri dhe çmimi i saktë i F-35 është ende i paqartë pas një prokurimi të diskutueshëm dhe të zgjatur.

Ajo që është e qartë është se nevojitet infrastrukturë e re për të operuar avionët. Kjo përfshin hangarë dhe dhoma simulimi për trajnimin e pilotëve dhe planifikimin e misioneve. Prandaj, fushat ajrore ushtarake në Payerne, Meiringen dhe Emmen duhet të pajisen në kohë për mbërritjen e tyre.

Puna e ndërtimit në Payerne filloi në pranverën e vitit 2025, gjashtë muaj pas afatit, sipas auditorëve. Dhe financat e caktuara për projektin tashmë janë shteruar.

Puna në fushat ajrore ushtarake Meiringen dhe Emmen është vonuar për të paktën një vit. Raporti nga auditimi financiar kritikon ata që janë përgjegjës për nënvlerësimin e kohës së nevojshme.

Mbishpenzime të konsiderueshme

Specialisti i prokurimit të mbrojtjes, Armasuisse, dëshiron të qetësojë publikun. Marcel Adam, kreu i njësisë së kompetencës së pasurive të paluajtshme, është përgjegjës për projektet e ndërtimit.

Ai këmbëngul se projektet e ndërtimit dhe vënia në punë e avionëve luftarakë po koordinohen. “Jam i bindur se nëse ndërtimi vazhdon sipas planit, do të jemi në gjendje të dorëzojmë gjithçka në kohë”, tha Adam për transmetuesin publik zviceran SRF.

“Sot, ka hapësira të mjaftueshme hangari në dispozicion në Zvicër për avionët e ardhshëm F-35”, shtoi ai.

Rinovimet tani pritet të kushtojnë 200 milionë CHF. Kjo është dukshëm më shumë se kredia origjinale prej 120 milionë CHF e miratuar nga parlamenti në vitin 2022.

Ministria zvicerane e mbrojtjes e vlerësoi këtë shumë tre vjet para se të ishte e qartë se Zvicra do të siguronte F-35. Buxheti u vendos pa ditur kërkesat për fushat ajrore, funksionimin dhe mirëmbajtjen.

Edhe më shumë kosto

Auditorët tani e kritikojnë këtë vlerësim të kostos si të papërshtatshëm. Armasuisse thotë se do të ndryshojë proceset e saj në të ardhmen. Vlerësimi i ri prej 200 CHF është i mjaftueshëm vetëm për nevojat thelbësore.

“Sapo të kryejmë punën e konvertimit, operacionet e fluturimit mund të rifillojnë sipas kërkesës së ushtrisë”, tha Adam. Për ta bërë këtë të mundur, këtë vit do të paraqitet një kërkesë për një kredi plotësuese.

Janë planifikuar gjithashtu projekte ndërtimi shtesë më pak thelbësore. “Këto projekte përfshijnë kryesisht punë mirëmbajtjeje në ndërtesat ekzistuese që do të përdoren edhe për F-35 në të ardhmen, si dhe infrastrukturë të re që aktualisht nuk është thelbësore për fillimin e operacioneve të fluturimit dhe mund të zbatohet në një datë të mëvonshme”, tha Adam.

Auditorët llogarisin se këto projekte do të kushtonin 50 milionë franga zvicerane shtesë. Raporti i tyre kritikon mungesën e transparencës në lidhje me kostot totale për projektet e ndërtimit që lidhen me prokurimin e F-35.

---