Fluturimet komerciale po shënojnë një zhvillim të ri dhe dinamik në vend, duke reflektuar ndryshimet në tregun e udhëtimeve ajrore dhe nevojat gjithnjë e më në rritje të pasagjerëve.

Nga shtimi i linjave dhe destinacioneve të reja, te rritja e frekuencës së fluturimeve dhe përmirësimi i shërbimeve, ky sektor po luan një rol kyç në lidhjen e vendeve, nxitjen e turizmit dhe forcimin e ekonomisë, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Agjencia e Statistikave Evropiane ka nxjerrë në pah këto të dhëna statistikore, duke treguar se sa ka ndryshuar numri i fluturimeve që nga muaji nëntor para pandemisë e deri më tani. Sipas saj, rezulton se numri i fluturimeve komerciale në vend është rritur me 119.7%, duke shënuar kështu rritjen më të madhe në Evropë dhe në rajon. Gjithashtu, shumë linja të reja kanë hyrë në Shqipëri, ku më e fundit është Tiranë-Toronto, ku fluturimi i parë nga Toronto është parashikuar më 18 qershor 2026, ndërsa nga Tirana do të realizohet më 19 qershor.

Rritja për këtë muaj ka shënuar një zbutje pas muajit tetor, i cili arriti kulmin.

Por si paraqiten vendet e tjera të rajonit? Për sa i takon këtyre vendeve, rezulton se Bosnje-Hercegovina dhe Serbia kryesojnë pas Shqipërisë, duke shënuar rritje përkatësisht me 47% dhe 40%.

Nga ana tjetër, edhe Maqedonia e Veriut ka pësuar një rritje me 36.9%, ndërsa Mali i Zi është vendi që ka shfaqur një ulje me 3% të numrit të fluturimeve, duke pasur një rezultat negativ.

Një situatë e mirë paraqitet edhe për shtete të tjera, si Islanda, e cila renditet e dyta në Evropë me një rritje prej 79.8%.

Gjithashtu, edhe Greqia dhe Malta paraqesin rritje të numrit të fluturimeve komerciale me 37.3% dhe 36.9%.

Ndërkohë, fluturimet komerciale kanë shënuar ulje në disa shtete, kryesisht ato nordike. Gjermania ka pësuar një rënie me 14.4%, e ndjekur nga Finlanda me 16.4%. Uljen më të madhe e kanë shënuar Letonia dhe Suedia, me përkatësisht 24.8% dhe 28.5%.

Përhapja e gjerë e inteligjencës artificiale ka të ngjarë të zhvendosë njerëzit nga vendet e punës në një mënyrë ashtu si gjatë Revolucionit Industrial, paralajmëroi guvernatori i Bankës së Anglisë, ndërsa rriten shqetësimet në lidhje me ndikimin e teknologjisë tek të rinjtë që hyjnë në tregun e punës.

Plakja dhe ekranet dixhitale shpjegojnë përdorimin e përhapur të ndihmave vizuale.

Në Zvicër, 81% e popullsisë mban syze ose lente kontakti. Kjo sipas studimit të fundit të publikuar nga Shoqata Zvicerane e Optometrisë dhe Optikës (Optikschweiz), e cila zbuloi se përqindja ka rënë pak gjatë katër viteve të fundit (–1.9% që nga viti 2021), megjithëse mbetet shumë e lartë. Konkretisht, 53% e të anketuarve mbajnë vetëm syze, 22% përdorin një kombinim syzesh dhe lentesh kontakti, 3% përdorin ekskluzivisht lente kontakti dhe 3% të tjerë i janë nënshtruar tashmë një ndërhyrjeje kirurgjikale për korrigjimin e shikimit, transmeton albinfo.ch.

Ndër faktorët kryesorë që shpjegojnë përdorimin e gjerë të ndihmave vizuale është popullsia në plakje. Ndërsa njerëzit plaken, presbiopia kërkon korrigjim për pothuajse të gjithë: në grupmoshën 55-74 vjeç, 89% e njerëzve mbajnë syze ose lente kontakti. Përdorimi i përditshëm i ekraneve dixhitale luan gjithashtu një rol të rëndësishëm. Telefonat inteligjentë, tabletët dhe kompjuterët vendosin kërkesa të mëdha në bashkëveprimin midis syve dhe trurit, duke nxitur shfaqjen e dëmtimeve të shikimit edhe në prani të ametropisë së lehtë, veçanërisht tek të rinjtë.

Studimi zbulon gjithashtu se fëmijët dhe adoleshentët po i nënshtrohen kontrolleve të syve më herët dhe më shpesh sesa në të kaluarën. Ndërsa në vitin 2001, më shumë se gjysma e të rinjve të moshës 16 deri në 24 vjeç deklaruan se nuk kishin nevojë për ndihma vizuale, sot kjo shifër ka rënë në rreth një të tretën. Megjithatë, nuk ka shenja të qarta të një rritjeje të miopisë në këtë grupmoshë. Megjithatë, Optikschweiz paralajmëron kundër ekspozimit të zgjatur ndaj ekraneve gjatë fëmijërisë: “Sytë e fëmijëve zhvillohen më mirë kur luajnë në dritë natyrale.”

Shoqata e ka kryer këtë anketë çdo katër vjet që nga viti 1977. Për edicionin e vitit 2025, instituti GfK intervistoi 1,049 persona të moshës 16 deri në 74 vjeç në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse gjatë muajit nëntor.

Çdo brez, me sa duket, është pak më pak fetar se ai i mëparshmi. Shifrat e reja nga Zyra Federale e Statistikave Zvicerane (FSO) sugjerojnë se, megjithëse prindërit mbeten kanali kryesor i përkatësisë fetare, transmetimi po dobësohet me kalimin e kohës.

Shërbesat e Krishtlindjeve ende tërheqin turma të respektueshme. Megjithatë, për pjesën më të madhe të pjesës tjetër të vitit, bankat janë gjithnjë e më të zbrazëta. Pjesëmarrja në kishë në Zvicër ka qenë në rënie për dekada, pjesë e një procesi më të gjerë të sekularizimit që tani po hyn në një fazë më të dukshme, transmeton albinfo.ch.

Feja, si shumë tipare shoqërore, formësohet nga mjedisi përreth. Ajo që ka ndryshuar është vendi i ndikimit. Aty ku feja dikur përforcohej nga komuniteti më i gjerë, tani ajo transmetohet kryesisht – ose jo – brenda familjes.

Sipas të dhënave zyrtare, rreth 92% e prindërve ua kalojnë përkatësinë e tyre fetare fëmijëve nën 15 vjeç. Midis të rriturve, më shumë se 70% ende ndajnë të njëjtën përkatësi si të paktën një prind. Megjithatë, trashëgimia po dobësohet vazhdimisht. Mesatarisht, fëmijët janë më pak fetarë se prindërit e tyre, pavarësisht nëse matet nga besimi, praktika apo identifikimi.

Ky erozion ka qenë në proces për afërsisht një shekull. Ai u zhvillua në heshtje sepse sekularizimi tenton të vazhdojë në faza. Së pari vjen një rënie në praktikën fetare, siç është shkuarja e rregullt në kishë. Pastaj vetë besimi dobësohet. Vetëm më vonë bie përkatësia formale, pasi njerëzit ndalojnë së identifikuari plotësisht me një besim fetar.

Zvicra tani ka hyrë në këtë fazë të tretë. Rreth 30% e popullsisë raporton se nuk ka përkatësi fetare, një përqindje që është rritur ndjeshëm vitet e fundit. Përqindja rritet në gati 45% midis 15-24-vjeçarëve. Midis prindërve, përqindja pa asnjë identitet fetar është më shumë se dyfishuar në një dekadë, duke arritur rreth 10%. Prandaj, ndërrimi i brezave po përshpejtohet – dhe po bëhet më i vështirë për t’u injoruar.

Modeli nuk është unik për Zvicrën. Në pjesën më të madhe të botës, grupet më të reja janë më pak fetare se të moshuarit e tyre. Megjithatë, ka përjashtime. Në disa vende, feja është rikthyer në kohë krize. Rusia dhe Gjeorgjia, për shembull, panë ringjallje fetare mes kolapsit ekonomik, trazirave politike ose luftës. Kur institucionet laike lëkunden, feja mund të rifitojë tërheqjen e saj – të paktën për një kohë. Në mungesë të tronditjeve të tilla, trendi afatgjatë në Zvicër duket i qartë. Besimi, gjithnjë e më shumë, është një çështje familjare. Dhe me çdo brez, një pak më i dobët.