Archives

Kurti paralajmëron mundësinë e zgjedhjeve të reja nëse nuk zgjidhet presidenti

Posted on by Alb

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se ekziston mundësia, jo vetëm teorike, por edhe reale, që Kosova të shkojë sërish në zgjedhje në rast se nuk arrihet zgjedhja e presidentit të ri.

Katër muaj para përfundimit të mandatit të presidentes aktuale, Vjosa Osmani, Kurti thekson se është ende e paqartë nëse do të mbështesë një mandat të dytë për të. Ai thekson se një tregues për situatën politike do të jetë miratimi i marrëveshjeve ndërkombëtare, për të cilat kërkohet edhe mbështetje nga deputetët e opozitës.

Në një intervistë për KosovaPress, Kurti tha se prioritet janë konstituimi i Kuvendit, formimi i qeverisë dhe miratimi i buxhetit, para se të diskutohet rizgjedhja e presidentes. “Nëse nuk arrijmë të zgjedhim ose të rizgjedhim presidenten deri më 4 mars, ekziston mundësia reale e zgjedhjeve të reja, por kjo mundësi kërkon që buxheti të jetë i miratuar paraprakisht. Nuk është e arsyeshme të flasim për hapin e katërt pa përfunduar tre të parët”, tha Kurti.

Ai theksoi nevojën e një takimi me Osmanin për të diskutuar për një mandat të dytë, duke theksuar se sigurimi i 80 votave në Kuvend për zgjedhjen e presidentit është sfidë e madhe. “Në zgjedhjet e fundit nuk arritëm 61 vota, ndërsa 80 është një numër shumë më i lartë”, shtoi Kurti.

Duke folur për qëndrimin e partive opozitare, ai pranoi se nuk mund të parashikohet sjellja e tyre në muajt e ardhshëm, duke kujtuar se bllokadat gjatë vitit 2025 kanë qenë të papritura. “Pa mbështetjen e deputetëve të opozitës, as marrëveshjet ndërkombëtare dhe as zgjedhja e presidentit nuk mund të realizohen”, përfundoi ai.

Emigrantët e rikthyer në Shqipëri, sa e kanë të lehtë në tregun e punës

Posted on by BR

Shqipëria po përjeton një rritje të ndjeshme të emigrantëve që kthehen në vend, por integrimi i tyre në tregun e punës mbetet një sfidë serioze.

Të dhënat më të fundit nga Anketa Kombëtare e Migracionit 2024, e realizuar nga INSTAT në bashkëpunim me Bankën Botërore, tregojnë se kthimi i emigrantëve është përshpejtuar sidomos pas vitit 2015, me kulmin në vitet e fundit, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Por kur janë kthyer emigrantët shqiptarë?

Sipas raportit, 45% e emigrantëve të rikthyer janë kthyer në periudhën 2020-2024, ndërsa kthimet në periudhat para vitit 2010 janë dukshëm më të ulëta. Ky trend lidhet me krizat ekonomike në vendet pritëse, pandeminë COVID-19, si dhe pasiguritë ligjore dhe të punësimit jashtë vendit.

Arsyet e kthimit janë kryesisht jo pozitive nga pikëpamja ekonomike. Arsyeja më e shpeshtë lidhet me familjen, e ndjekur nga humbja e vendit të punës ose pamundësia për të gjetur punë në vendin pritës. Një pjesë tjetër janë kthime pas përfundimit të kontratave sezonale, ndërsa një grup më i vogël përmend se është kthyer pasi ka arritur objektivat financiare. Sipas të dhënave vetëm rreth 6% e emigrantëve të rikthyer deklarojnë se janë kthyer sepse kishin fituar dhe kursyer mjaftueshëm.

Kjo tregon se shumica e kthimeve nuk ndodhin për shkak të përmirësimit të kushteve në Shqipëri, por si pasojë e vështirësive jashtë saj.

Vetëm rreth gjysma e emigrantëve të rikthyer janë të punësuar, dhe integrimi në tregun e punës është veçanërisht i vështirë gjatë vitit të parë pas kthimit. Raporti thekson se emigrantët e rikthyer janë fillimisht më pak të punësuar se popullsia jo-emigrante, por kjo diferencë zvogëlohet me kalimin e viteve.

Burrat kanë norma punësimi më të larta, ndërsa gratë shpesh mbeten jashtë tregut të punës ose orientohen drejt vetëpunësimit informal. Në shumë raste, aftësitë e fituara jashtë vendit nuk përputhen me kërkesat e tregut shqiptar.

Rritja e çmimeve të apartamenteve në Tiranë

Posted on by BR

Të blesh një apartament në Tiranë sot është më e vështirë se tre vite më parë, për shkak të rritjes së shpejtë të çmimeve që nuk ndjekin rritjen mesatare të të ardhurave të familjeve të shtresës së mesme, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht projektet më të reja në afërsi të zonave periferike po shiten me çmime deri në 2,000 euro/m² (projekti Tirana Tower me dy kulla që po ndërtohet në Porcelan), ndërsa në ish-Bllok, çmimi i apartamenteve ka arritur në 5,500 euro/m².

Në Shqipëri, paga mesatare mujore bruto për vitin 2024, sipas INSTAT, arriti në 77,5 mijë lekë në muaj, ose rreth 770 euro. Pagat në Shqipëri mbeten rreth 30% më të ulëta se në vendet e tjera të rajonit, ku kryeson Serbia, me pagë mesatare bruto prej 1,150 eurosh në muaj.

Teksa të ardhurat vijojnë të mbeten në vendnumëro, rritja e çmimeve të apartamenteve nuk ndalet, duke e bërë të pamundur për shtresën e mesme sipas ekspertëve që të përballojë blerjen e një apartamenti.

Brenda 9 muajve të 2025-s, sipas të dhënave të zyrave të shitjeve në terren, çmimet e apartamenteve në disa zona të kryeqytetit kanë shënuar rritje të shpejtë. Krahasuar me muajin shkurt 2025, çmimet janë rritur nga 10% deri në 33%, në varësi të zonës dhe objektit.

Të dhënat e matjeve nga disa idekse njëherësh tregojnë që në Tiranë, rritja e çmimeve të apartamenteve është përshpejtuar. Në 6-mujorin e parë të 2025-s, të dhënat e Indeksit Fischer të Bankës së Shqipërisë, treguan se çmimet e banesave në vend u rritën me 14.6% në krahasim me gjashtëmujorin e kaluar, dhe me 41.7% në krahasim me 2024.

Deri në qershor 2025, sipas indeksit “Keydata”, çmimi mesatar për një metër katror apartament arriti në 1,830 euro. Çmimi mesatar është llogaritur mbi bazë të dhënash për çmimet e apartamenteve ekzistuese, pra për ndërtesa të ndërtuara 5, 10 apo 15 vite më parë.

Në krahasim me 2005-n, viti më i hershëm kur ka filluar llogaritja, çmimet janë 2.8 herë më të larta. Çmimi mesatar i apartamenteve në 20 vite është gati trefishuar krahasuar me vitin 2005.

Në 2024, Shqipëria u rendit gjithashtu ndër vendet që kanë shënuar rritjen më të lartë të çmimeve në Evropë, sipas raportit “Për indeksin e pasurive të paluajtshme 2025”, i hartuar nga kompania ndërkombëtare “Deloitte”.

Në raport theksohej se çmimi mesatar i shitjeve të apartamenteve në vend arriti në 1,620 euro/m². Krahasuar me 2023, çmimi mesatar u rrit me rreth 17%. Në raport, Shqipëria renditej e dyta pas Polonisë për rritjen më të lartë të shitjes së pronave.

Në Poloni, niveli i rritjes ishte 19.3%, por sipas ekspertëve theksohet se kjo rritje u ndikua nga zbatimi i politikave subvecionuese të shtetit për strehim.

Sipas të dhënave të indeksit të “Deloitte”, në Tiranë, çmimi mesatar i shitjes së apartamenteve arriti në 2,000 euro/m². Në zonat e qendrës si ish-Blloku apo sheshi “Skënderbej”, çmimet mesatare të shitjes arritën nga 3,000 deri në 3,500 euro/m².

E llogaritur nga “Monitor”, sipas metodologjisë së prezantuar nga “Deloitte”, sot, për të blerë një apartament 70 metër katror në Tiranë, një qytetari shqiptar i nevojiten rreth 19 paga vjetore bruto, shumë më tepër sesa në qytetet më pak të përballueshme të Europës si Athina apo Amsterdami.

Për shkak të ritmit të shpejtë të çmimeve që nuk ndjekin rritjen e të ardhurave të familjeve, Stela Dhami nga “Colliers Albania”, vë në dukje se përballueshmëria e blerjes së një apartamenti në Shqipëri është më e ulët sesa në vendet e Bashkimit Evropian.

“Në Shqipëri, raporti midis çmimit të shitjes së pasurisë së paluajtshme me të ardhurat mesatare është një raport i largët. Një çifti me të ardhura mesatare i duhen diku te 15–19 vite për të blerë një apartament.

Standardi në vendet e BE-së, duke marrë një mesatare, varion midis 10–12 viteve. Ka shumë faktorë që hyjnë në këtë analizë, por kryesorët janë: çmimet e larta të pasurive të paluajtshme në raport me të ardhurat mesatare familjare; kostot e larta të kredive hipotekore, të cilat mbeten me kushte financiare të vështira për xhepin e familjeve shqiptare”.

Edhe për ekspertin e ekonomisë, Elvin Meka, njëkohësisht edhe Dekan i Fakultetit të Ekonomisë në “Tirana Business University”, blerja e një apartamenti është bërë e papërballueshme për shtresën e mesme në Tiranë, për shkak të rritjes së çmimeve që nuk sinkronizohet me rritjen e të ardhurave.

“Ky kërcim i fortë i çmimeve të banesave e ka rritur ndjeshëm trysninë mbi të gjithë qytetarët shqiptarë, rezidentë në Shqipëri, e veçanërisht banorët e kryeqytetit, të cilët përballen tashmë me një treg të pasurive të paluajtshme thuajse i papërballueshëm dhe i aksesueshëm, në një pjesë të mirë të ofertës së tij, nga pjesa më e madhe e popullatës me të ardhura të mesme dhe të ulëta. Sot është e dukshme që, personat dhe familjet me të ardhura mesatare, e kanë të pamundur t’i përgjigjen nivelit aktual të çmimeve të banesave, jo vetëm në zonat qendrore, por dhe ato periferike, ku çmimet vijojnë të rriten thuajse në sinkron me ritmin e rritjes së tyre në zonat qendrore dhe ato të parapëlqyera”, pohon ai.

Qiratë tejkalojnë kufijtë e rekomanduar nga standardet ndërkombëtare

Përveç kostove të larta për blerjen e një apartamenti në Tiranë, edhe përballueshmëria e qirasë mujore mbetet një sfidë e madhe për familjet. Çmimet në rritje të tregut të banesave po ndikojnë drejtpërdrejt në buxhetin familjar, duke e bërë strehimin gjithnjë e më të papërballueshëm për një pjesë të madhe të qytetarëve.

Sipas koeficientit ndërkombëtar që përdoret për vlerësimin e përballueshmërisë së strehimit, qiraja konsiderohet e përballueshme kur nuk kalon 30% të të ardhurave mujore të familjes ose individit.

Kur qiraja kalon mbi 30%, ajo konsiderohet e papërballueshme dhe sinjalizon stres financiar te një familje për strehimin. Nëse arrin mbi 50%, kjo gjendje quhet “housing cost burden” ekstrem, që rrit rrezikun e pasigurisë në strehim.

“Janë bërë studime të vazhdueshme që shqyrtojnë raportin midis të ardhurave dhe shpenzimeve mujore të një familje, për arritjen në rregullin e artë, sipas të cilit një familje nuk duhet të shpenzojë më shumë se 30% të të ardhurave mujore për banim”, thekson Stela Dhami eksperte e tregut të pasurive të patundshme.

Deri në muajin tetor, sipas të dhënave të agjencive imobiliare, në zonat pranë qendrës së Tiranës, çmimet mesatare të qirave për apartamentet 1+1 variojnë nga 600 deri në 900 euro në muaj, ndërsa në periferi, qiratë janë midis 400 dhe 500 euro.

Në vitin 2024, të ardhurat mesatare mujore të disponueshme për frymë (të ekuivalentuara) ishin 51,000 lekë. Një familje me 3 anëtarë dhe me të ardhura mujore prej 153,000 lekësh (51 mijë lekë llogariten nga INSTAT të ardhurat mujore për frymë), nëse paguan një qira prej 60,000 lekësh në muaj, po shpenzon rreth 40% të të ardhurave të saj mujore për strehim.

Sipas këtij koeficienti, shuma maksimale që kjo familje duhet të paguajë për qira, që të konsiderohet e përballueshme sipas standardeve ndërkombëtare, është rreth 47,430 lekë, që mund të përballohet vetëm qiraja për apartamente 1+1 në zonën e Freskut dhe Kinostudios.

Ndërsa për zona si ish-Blloku, Komuna e Parisit, Liqeni Artificial, Rruga e Elbasanit apo stadiumi “Air Albania”, koeficienti i përballueshmërisë llogaritet mbi 40%.

Por në Shqipëri, shpenzimet për ushqime vijojnë të zënë gati 40% të buxhetit të familjeve, mbi mesataren e vendeve të BE-së dhe rajonit. Mesatarja e Bashkimit Evropian është rreth 13% dhe e rajonit, nën 35%.

Në vitin 2024, sipas të dhënave të INSTAT mbi buxhetin e familjeve, familjet shqiptare shpenzuan mesatarisht 93 mijë lekë në muaj për konsum, një rritje prej 1,5% krahasuar me vitin 2023. Edhe pse shpenzimet totale janë rritur, struktura e buxhetit të familjeve ka mbetur pothuajse e pandryshuar, me ushqimin që vijon të zërë peshën më të madhe.

Shpenzimet mujore në vitin 2024 për grupin “ushqime dhe pije joalkoolike” përbëjnë 39,6% të shpenzimeve mujore, po aq sa një vit më parë, me një shumë mesatare prej 36,879 lekësh.

Si kanë ndryshuar çmimet e apartamenteve brenda 2025-s?

Sipas një vëzhgimi në terren të “Monitor” brenda nëntë muajve në 2025, çmimet e apartamenteve në Tiranë kanë shënuar rritje të ndjeshme, ku zonat me shtrenjtimin më të shpejtë rezultojnë të jenë ish-Blloku, pranë Liqenit Artificial, Porcelani dhe zona pranë Parkut Olimpik.

Në rrugën “Xhanfise Keko” në zonën e Porcelanit te projekti “Tirana Tower” ku përfshihet ndërtimi i dy kullave njëra prej së cilës do të jetë 34-katëshe, apartamentet ofrohen me çmime që nisin nga 1,800 deri në 2,000 euro/m² (në varësi të pozicionit dhe katit të apartamentit). Projekti ndodhet në fazën e parë të zhvillimit dhe parashikohet të përfundojë brenda katër viteve.

Sipas zyrës së shitjes, çmimet ndryshojnë sipas vendndodhjes së apartamentit, dhe deri në katin e 15-të, çmimi është 1,800 euro/m². Mbi këtë kat, çmimi i ofruar nis nga 2,000 euro/m². Në muajin shkurt, sipas të dhënave të mbledhura nga zyrat e shitjes në një nga objektet e përfunduara të kompanisë “Arlis” në rrugën “Xhanfise Keko”, çmimet varionin deri në 1500 euro/m². Krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, çmimet në këtë zonë rezultojnë se janë rritur nga 20 deri në 33%.

Në të njëjtën zonë, një tjetër zhvillues i kompleksit rezidencial 9-katësh (përballë ish-ambienteve të kompanisë “Aleat”) ofron apartamente me çmim  1,600 euro/m² që përfaqëson një rritje prej rreth 7% krahasuar me muajin shkurt.

Vendi i parkimit ka mbetur i pandryshuar për zonën, vijon të shitet 25 mijë euro.

Pas pandemisë së Covid-19, më 2021, çmimi maksimal i shënuar në këtë zonë arriti 800 euro/m². Krahasuar me katër vite më parë, çmimet e shitjes së apartamenteve të zonës janë rritur rreth 1.5 herë.

Çmimet e apartamenteve kanë shënuar rritje edhe te një nga komplekset e reja rezidenciale që po ndërtohet pranë Parkut Olimpik. Aktualisht sipas zyrës së shitjes, çmimet e apartamenteve variojnë nga 2,500 deri në 3,000 euro/m². Në katet më të larta, apartamentet ofrohen me çmime 3,200 euro/m².

Në muajin shkurt të këtij viti, në të njëjtin projekt, çmimet e shitjes së apartamenteve nisnin nga 2,400 deri në 2,700 euro/m². Brenda 9 muajve, çmimet janë rritur nga 4 deri në 11%. Projekti është në fazat e para të zhvillimit.

Prej 2024-s, me fillimin e rrethimit të zonës, u ofruan çmime shitje nga 2,200 deri në 2,900 euro/m². Kompleksi rezidencial parashikohet të përfundojë brenda 3 viteve.

Në zonën e ish-Bllokut, brenda 9 muajve, çmimet e shitjes rezultojnë se janë rritur me 500 euro/m² apo 10% në të njëjtin objekt.

Në ndërtimin që po zhvillohet përballë bar “Rebeca”, sipas zyrës së shitjes, nga 5,000 euro/m² që ofroheshin në muajin shkurt, aktualisht çmimet e apartamenteve kanë arritur në 5,500 euro/m². Për ambiente zyrash, çmimet e shitjes arrijnë deri në 7,000 euro/m² sipas zyrës së shitjeve.

Në zonën pranë Liqenit Artificial pritet të nisë ndërtimi i një projekti të ri që përfshin zhvillimin e 5 kullave. Sipas zyrës së shitjeve të projektit, çmimet e apartamenteve do të variojnë sipas pozicionit dhe orientimit, duke filluar nga 2,800 – 3,000 euro/m², dhe deri në 3,500 euro/m² për apartamentet me pamje më të favorshme.

Një kompleks i ri rezidencial në zonën e “Liqenit të Thatë” është duke u zhvilluar nga kompania “Fratari Construction”, me pritshmëri që shitja e apartamenteve të nisë që në fazën e karabinës. Sipas drejtuesve të kompanisë, çmimet në këtë projekt do të variojnë nga 1,800 deri në 2,400 euro/m², në varësi të katit dhe orientimit të apartamentit.

Përveç këtij zhvillimi, kompania ka në plan të ndërtojë edhe një kompleks tjetër të madh rezidencial në zonën e Kasharit, me kapacitet strehimi për rreth 12 mijë familje. Ky projekt do të ketë 17 objekte rezidenciale, përfshirë një ndërtesë 27-katëshe me funksion hotelerie. Çmimet në këtë kompleks pritet të nisin nga 1,400 euro/m².

Hajredin Fratari, drejtues i kompanisë, u shpreh se në të dy projektet ka interes konkret për blerje. Në zonën e Liqenit të Thatë, kërkesa dominohet nga blerës me kredi, kryesisht sipërmarrës vendas. Ndërsa në projektin e Kasharit, në këtë fazë të parë të interesimit dhe prenotimeve, theksohet interesimi i shqiptarëve të emigruar prej dekadash, të cilët parashikojnë të kthehen në atdhe për të kaluar vitet e pleqërisë.

Edhe në zona të tjera periferike të Tiranës vijojnë të ofrohen apartamente me çmime shitjeje 1,400 euro/m², siç është zona e Freskut dhe Shkozës. Në këto zona, çmimet kanë mbetur të pandryshuara krahasuar me vjet.

Edhe në vijën e dytë të ndërtimit në Bulevardin e Ri vijojnë të ofrohen apartamente me çmime të njëjta si në fillim të vitit, në nivelet e 1800 deri në 1900 euro/m².

Faktorët që kanë ndikuar te rritja e çmimeve

Shtrenjtimi i shpejtë i çmimeve të apartamenteve në Tiranë, sipas ekspertëve, është ndikuar nga një sërë faktorësh, përfshirë rritjen e kërkesës për prona nga turizmi, të kostos së ndërtimit nga materialet dhe taksat deri te kanalizimi i parasë informale në sektorin e ndërtimit me qëllim pastrimin e tyre.

Stela Dhami, nga “Colliers Albania”, nënvizon se arsyet kryesore se përse Tirana po shikon një rritje të lartë të çmimit të pasurive të paluajtshme janë shtrenjtimi i kostos së ndërtimit dhe kërkesës në rritje për investim në sektorin e pasurive të paluajtshme. Shumë apartamente në Tiranë, sipas zonjës Dhami, po blihen për dhënie me qira ditore apo funksionojnë si klinika dentare apo mjekësore.

“Rritja e çmimeve të shitjes së apartamenteve, së pari është ndikuar, nga rritja e kostove të ndërtimit, ku përfshihen materialet e ndërtimit që pas pandemisë së Covid-19 dhe kostoja e fuqisë punëtore.

Kjo ka ardhur për disa arsye, si nga ndryshimi logjistik dhe ulja e rendimentit prodhues në botë, duke pasur parasysh edhe situatën gjeopolitike, por edhe prej emigracionit që po ndodh në vend në dekadën e fundit.

Së dyti, nga rritja e barrës fiskale për sektorin e ndërtimit. Taksat në ndërtim janë një barrë e konsiderueshme për ndërtuesit që kryesisht transmetohet te blerësit nëpërmjet çmimeve më të larta të shitjes.

Së treti, nga mungesa e tokës për zhvillim në zonat e qendrës, si dhe nga rritja e kostos së kompensimit ndaj pronarëve të truallit, që  edhe më shumë po i shtyn ndërtuesit të rrisin çmimet.

Rritja e çmimeve ndërkohë është justifikuar edhe nga rritja e kërkesës për banim nga banorë vendas të cilët: 1) Blejnë për arsye banimi për veten ose fëmijët e tyre; 2) Për arsye investimi, duke ditur që pasuritë e paluajtshme mbeten investimi i vetëm i prekshëm nga blerësit; 3)

Për arsye biznesi sidomos në zonat e qendrës së qytetit, ku shumë prej apartamenteve janë kthyer për qira ditore nëpërmjet ofrimit të tyre nga platforma ndërkombëtare Airbnb, ose në funksion të biznesit në lulëzim të turizmit dentar e mjekësor”, – argumenton zonja Dhami.

Profesor Doktor Elvin Meka nënvizon se kjo situatë nuk është thjesht rezultat i kërkesës së tregut për strehim, por pasojë e një sërë faktorësh të tjerë që kanë deformuar balancat.

Nga rritja e turizmit dhe orientimi i tregut drejt qirave afatshkurtra, te kërkesa në rritje nga blerës jorezidentë, kanalizimi i flukseve të parasë informale, rritja e kostove të ndërtimit dhe mungesa e mekanizmave kontrollues mbi spekulimin e çmimeve, të gjitha kanë bashkëvepruar për të prodhuar këtë realitet. “Kjo mospërputhje ka qenë e pranishme thuajse gjithmonë në treg, por vitet e fundit, divergjenca dhe hendeku mes tyre është bërë shumë e thellë, e kjo për disa arsye.

Së pari, një aspekt lidhet me rritjen e çmimeve të pasurive të paluajtshme në rrafsh global, pas pandemisë Covid-19, prirje që as Shqipëria nuk u anashkalua e që u lidh kryesisht me një rritje të përgjithshme të kërkesave për to, si dhe për qëllime të rritjes së kërkesës turistike, që shënoi rritje domethënëse pas hapjes nga pandemia.

Së dyti, rritja e shpejtë e kostove të ndërtimit, kryesisht si pasojë e problematikave të tregut të brendshëm me fuqinë punëtore (rritja e shpejtë e kësaj kostoje dhe vetë materialeve të ndërtimit), politika fiskale (taksa e ndikimit në infrastrukturë), etj.

Së treti, rritja e theksuar e kërkesës nga jorezidentët (përfshirë dhe shqiptarët me banim jashtë vendit) për rezidenca banimi.

Së katërti, problematikat me rivlerësimin e mundshëm të këtyre pasurive (që nuk u materializua si proces, duke sjellë një ulje të dukshme të ofertës në treg), si dhe amnistia fiskale dhe penale e shpallur por e jetësuar (që krijoi pritshmëri të lartë dhe rrjedhimisht dhe një fluks të lartë hyrjesh të parave në sektorin e ndërtimit).

Së pesti, kanalizimi i flukseve informale (ekonomia gri dhe ajo e zezë), të cilat përdorin përgjithësisht kanalin e tregut të pasurive të paluajtshme për pastrimin e tyre.

Së gjashti, rritja e fortë e sektorit të turizmit dhe kërkesës për qira afatshkurtër, që nxiti një kërkesë të shtuar nga individët për blerje të banesave, edhe nëpërmjet kredive bankare, që kanë njohur një rritje të madhe gjatë 2-3 viteve të fundit. Këtu mund të konsiderohet dhe efekti i “instinktit të turmës”, që potencon edhe më shumë blerjen e pasurive të paluajtshme, në periudha të rritjes së shpejtë të çmimeve. Së shtati, rritja e qëndrueshme ekonomike ka mundësuar më shumë disponibilitet për investime nga grupe të caktuara shoqërore për të investuar në pasuri të paluajtshme.

Së teti, si një vend në zhvillim, Shqipëria po kalon thuajse të njëjtin proces të rritjes së çmimit të pasurive të paluajtshme që është parë edhe në tregje dhe ekonomi të ngjashme dhe në stade të përafërta zhvillimi.

Të marra të gjithë së bashku, këta faktorë kanë kushtëzuar një rritje të fortë dhe më të shpejtë të çmimeve të pasurive të paluajtshme në raport me rritjen e përgjithshme të të ardhurave (pra ritmi i rritjes së të ardhurave në ekonomi ka qenë më i ulët sesa efekti i faktorëve që nuk lidhet drejtpërdrejt me rritjen ekonomike)”, nënvizon ai.

Pas arrestimit të Maduro-s, SHBA merr pushtetin në Venezuelë

Posted on by BR

SHBA-ja në një operacion të madh ushtarak në Venezuelë, sipas Presidentit amerikan Donald Trump, rrëzuan nga pushteti kreun e shtetit Nicolas Maduro, dhe morën përkohësisht drejtimin e vendit.

Avionët luftarakë dhe helikopterët amerikanë sulmuan objektiva në Venezuelë të shtunën në mbrëmje, ndërsa trupat elitare arrestuan Maduron dhe gruan e tij dhe i nxorën jashtë vendit. Ndërkohë Maduro është nxjerrë në Amerikë edhe para organeve të drejtësisë.

Liderja e opozitës, María Corina Machado, flet për “orën e lirisë” për Venezuelën. Rusia dhe aleatët e tjerë të Maduros e dënuan ndërhyrjen, ndërsa BE-ja bëri thirrje për respektimin e ligjit ndërkombëtar.

“Ne do ta udhëheqim vendin për aq kohë sa të duhet për të siguruar një tranzicion të sigurt, të rregullt dhe të shëndoshë”, tha Trump në një konferencë shtypi në rezidencën e tij Mar-a-Lago në Florida, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Ai kontestoi aftësinë e lideres së opozitës venezueliane, fituese e Çmimit Nobel për Paqe Machado, për të udhëhequr vendin, duke pretenduar se ajo nuk ka “mbështetjen e popullit” për këtë detyrë. Por zëvendëspresidentja e Venezuelës, Delcy Rodríguez, siç tha Trump, tregoi gatishmërinë e saj për të bashkëpunuar. Machado më parë bëri thirrje për emërimin e menjëhershëm të politikanit të opozitës dhe ish-kandidatit presidencial Edmundo González Urrutia si kreu i shtetit, ndërsa ai vetë foli për “orë vendimtare” për vendin.

Akuza, gjyq dhe interesa ekonomike

Sipas Trump, Maduro u arrestua në një “fortesë” të ruajtur mirë, ndërsa përpiqej të arratisej në një strehë të fortifikuar. Presidenti amerikan tha se e pa arrestimin drejtpërdrejt “si një shfaqje televizive”. Asnjë ushtar amerikan nuk u vra në operacion, të cilin ai e quajti “të shkëlqyer”. Trump postoi në rrjetet sociale një foto të Maduro-s me pranga dhe me një maskë të zezë mbi sy, në kuvertën e një anijeje luftarake amerikane.

Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së ka njoftuar se Maduro do të gjykohet në Nju Jork për “konspiracion narko-terrorizëm”. Ai ndërkohë është transferuar në Amerikë, prej nga janë parë edhe pamjet televizive dhe fotografitë. Trump e ka akuzuar vazhdimisht Venezuelën për inkurajim aktiv të kontrabandës së drogës në SHBA.

Qeveria në Karakas u kundërpërgjigj me akuza se qëllimi i vërtetë i SHBA-së është të marrë përsipër rezervat e mëdha të naftës së Venezuelës. Trump ka konfirmuar se kompanitë amerikane të naftës do të fillojnë operacionet në Venezuelë, duke investuar miliarda dollarë dhe duke rindërtuar infrastrukturën për të rritur prodhimin e naftës.

Reagime dhe paralajmërime ndërkombëtare

Rusia, Irani dhe Kuba e dënuan ashpër operacionin amerikan. Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për politikën e jashtme, Kaja Kallas, bëri thirrje për përmbajtje dhe respekt për të drejtën ndërkombëtare. Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se qeveria e tij po “monitoronte situatën” dhe se veprimi i SHBA-së ishte “kompleks”.

Në të njëjtën kohë, ai tha se zgjedhjet në të cilat Maduro mori pushtetin “nuk ishin legjitime”. Ministria e Jashtme gjermane lëshoi ​​një paralajmërim udhëtimi për të gjithë Venezuelën, duke i këshilluar qytetarët e saj të qëndronin të sigurt.

Në Berlin të shtunën në mbrëmje pati protesta të vogla kundër ndërhyrjeve të Uashingtonit. Në protestat përpara Portës së Brandenburgut, e cila ndodhet pranë Ambasadës Amerikane, mund të shiheshin shenja të grupeve të krahut të majtë.

Ministri i Jashtëm francez Jean-Noël Barrot paralajmëroi se një “zgjidhje e përhershme politike nuk duhet t’i imponohet Venezuelës nga jashtë”, ndërsa Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së António Guterres shprehu shqetësim të thellë për shkeljet e së drejtës ndërkombëtare.

Sipas gjeneralit amerikan Dan Caine, operacioni u përgatit për muaj me pjesëmarrjen e 150 avionëve. U mblodhën informacione të hollësishme për Maduron, ndërsa ai dhe gruaja e tij u dorëzuan pa rezistencë. Trump lëshoi ​​gjithashtu paralajmërime të ashpra për udhëheqës të tjerë të krahut të majtë në rajon, veçanërisht në Kolumbi dhe Kubë. Këto vende, sikur edhe Rusia, kanë dënuar ndërhyrjen amerikane.

Trump: Venezuela do të drejtohet nga SHBA-ja

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka deklaruar sot se Venezuela do të drejtohet nga SHBA-ja, menjëherë pas kapjes së presidentit, Nicolas Maduro, duke theksuar se kjo masë është e përkohshme dhe ka për qëllim të garantojë një tranzicion të sigurt dhe të kontrolluar të pushtetit.

“Ne do të drejtojmë vendin deri në momentin kur të mund të bëjmë një tranzicion të sigurt, të duhur dhe të drejtë,” tha Trump gjatë një konference për media nga klubi i tij privat, Mar-a-Lago, në Florida, teksa theksoi se ky veprim është një masë e domosdoshme për të shmangur destabilizimin e vendit dhe për të siguruar që ndryshimi i pushtetit të kryhet pa rrëmujë, transmeton albinfo.ch.

“Nuk duam të përfshihemi në situatën ku dikush tjetër të marrë pushtetin, dhe kemi të njëjtën situatë që kemi pasur gjatë periudhës së gjatë të viteve të fundit. Prandaj, ne do të drejtojmë vendin,” shtoi lideri amerikan, duke lënë të kuptohet se SHBA-ja do të ketë kontroll të drejtpërdrejtë mbi Venezuelën për një periudhë të pacaktuar derisa të krijohen kushtet për një qeverisje stabile dhe legjitime.

Trump nuk dha asnjë afat kohor se sa do të zgjasë ky tranzicion i pushtetit, duke lënë hapësirë për spekulime mbi kohëzgjatjen e përfshirjes amerikane dhe hapat e mëtejshëm që mund të ndërmerren për rikthimin e stabilitetit në Venezuelë.

Vazhdojnë pritjet e gjata në dalje të Kosovës

Posted on by erezzaademi

Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar në Kosovë, në përditësimin e fundit ka njoftuar se po vazhdojnë pritjet e gjata në disa prej pikave kufitare, sidomos në dalje të Kosovës.

Pritjet më të gjata janë regjistruar në dalje të vendit në Merdarë, 150 minuta, apo dy orë e gjysmë, transmeton albinfo.ch.

Një orë janë regjistruar pritje te Dheu i Bardhë.

Deri në 20 minuta janë pritjet për të dalë përmes pikës në Bërnjak, Jarinje dhe Muçibabë.

Këta pritet të jenë deputetët e ardhshëm

Posted on by Drin Reçica

Në Qendrat Komunale të Numërimit (QNR) ka përfunduar numërimi i të gjitha fletëvotimeve.

Bazuar nga të dhënat e publikuara në platformën e KQZ-së, ku nuk janë të përfshira votat me kusht, me postë, të personave me nevoja të veçanta dhe të kosovarëve që kanë votuar në përfaqësitë diplomatike, këta deputetë pritet t’i zënë ulëset në Kuvendin e Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Lëvizja Vetëvendosje pritet t’i sigurojë 56 ulëse me këtë përbërje: Albin Kurti, Glauk Konjufca, Albulena Haxhiu, Hekuran Murati, Donika Gërvalla, Xhelal Sveçla, Hajrulla Çeko, Avni Dehari, Mimoza Kusari-Lila, Ejup Maqedonci, Shqipe Mehmeti-Selimi, Andin Hoti, Arben Vitia, Saranda Bogujevci, Alban Bajrami, Edona Llalloshi, Refki Suma, Mefail Bajqinovci, Jeta Statovci, Nezir Kraki, Ardiana Matoshi, Ardian Gola, Armend Muja, Haxhi Avdyli, Adelina Grainca, Albena Reshitaj, Taulant Kelmendi, Blerim Gashi, Fitore Pacolli-Dalipi, Artane Rizvanolli, Hysen Durmishi, Labinotë Demi, Dimal Basha, Arbër Rexhaj, Agim Bahtiri, Arbëreshë Kryeziu, Fatos Geci, Arjeta Fejza, Artan Abrashi, Arbërie Nagavci, Enver Haliti, Valon Ramadani, Liza Gashi, Adnan Rrustemi, Fatmire Kollçaku, Jeton Raka, Drita Pajaziti, Arsim Ademi, Fitim Haziri, Fjolla Ujkani, Rozeta Hajdari, Valon Hoti, Sylejman Meholli, Ilir Kërçeli, Salih Zyba dhe Naim Bardiqi.

Partia Demokratike e Kosovës pritet t’i fitojë 23 ulëse: Bedri Hamza, Arian Tahiri, Përparim Gruda, Uran Ismaili, Sala Jashari, Vlora Çitaku, Enver Hoxhaj, Arben Mustafa, Nait Hasani, Rrahman Rama, Eman Rrahmani, Kujtim Gashi, Ganimete Musliu, Elmi Reçica, Artan Behrami, Xhavit Haliti, Besa Kabashi-Ramaj, Mergim Lushtaku, Ferat Shala, Bekim Haxhiu, Hajdar Beqa, Blerta Deliu-Kodra dhe Jakup Nura.

Lidhja Demokratike e Kosovës mund t’i rrëmbejë 15 karrige: Lumir Abdixhiku, Hykmete Bajrami, Ukë Rugova, Avdullah Hoti, Doarsa Kica-Xhelili, Kujtim Shala, Anton Quni, Armend Zemaj, Lutfi Haziri, Jehona Lushaku-Sadriu, Janina Ymeri, Besian Mustafa, Ardiana Thaqi-Meta, Ermal Sadiku dhe Fadil Hadërgjonaj.

Ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës pritet të ketë gjashtë deputetë: Ramush Haradinaj, Daut Haradinaj, Besnik Tahiri, Bekë Berisha, Agim Çeku dhe Time Kadrijaj.

Këto janë rezultate preliminare, dhe disa emra mund të ndryshojnë pas certifikimit të rezultateve nga ana e KQZ-së.

Lara Colturi: Është rezultati më i mirë sezonal në sllallomin e madh

Posted on by Drin Reçica

Skiatorja Lara Colturi ka zënë vendin e gjashtë në garën e sllallomit të madh në kuadër të Kupës së Botës, e zhvilluar në Kranjska Gora të Sllovenisë, përcjell albinfo.ch.

Ky rezultat përfaqëson paraqitjen më të mirë sezonale të Colturit në disiplinën e sllallomit të madh në Kupën e Botës, duke konfirmuar formën e saj të mirë dhe progresin e vazhdueshëm.

“Kam qenë shumë pranë podiumit në garat e fundit të sllallomit gjigant. Ndihem mirë dhe jam në formë. Ndoshta mund të kisha bërë më mirë në zbritjen e dytë, por megjithatë jam e kënaqur, pasi ky është rezultati im më i mirë sezonal në këtë disiplinë”, ka deklaruar Colturi.

Ajo ka theksuar se menaxhimi i dy disiplinave nuk është i lehtë, por puna po jep rezultate. “Nuk është e thjeshtë të garosh njëkohësisht në të dyja disiplinat, por ne po punojmë fort për këtë. Camille Rast po performon shumë mirë në të dyja. Unë jam e fokusuar në punën time, po rritem vazhdimisht dhe po përmirësohem”, shtoi ajo.

Në fund, Colturi u shpreh optimiste edhe për garën e radhës. “Nesër do të përpiqem të jap maksimumin në garën e sllallomit”, përfundoi skiatorja.

Paralajmëron Erdogan: Ajo që bëri Netanyahu nuk do të mbetet pa u ndëshkuar

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan dhe presidenti amerikan, Donald Trump, të hënën e ardhshme përsëri do të zhvillojnë një bisedë telefonike.

“Të hënën do të kemi një diskutim tjetër me presidentin amerikan Donald Trump”, tha Erdogan sot, shkruan AA.

“Ajo që ka bërë ky Faraon i quajtur Benjamin Netanyahu nuk do të mbetet pa u ndëshkuar, sepse ai ka marrë mallkime të panumërta nga njerëz të shtypur, nga të rinjtë deri te të moshuarit”, tha ai, transmeton albinfo.ch.

Presidenti turk gjithashtu dënoi veprimet e Izraelit në Gaza dhe përkeqësimin e situatës humanitare atje.

“Vuajtjet e fëmijëve në Gaza, që jetojnë në tenda të improvizuara mes erës dhe shiut, nuk do të mbeten pa përgjigje dhe Netanyahu nuk do t’i shmanget llogaridhënies”, tha ai.

Emigrimi i shqiptarëve drejt SHBA-së, ICE: Mos t’ju shkojë mendja të hyni ilegalisht

Posted on by erezzaademi

Ëndrra e shumë shqiptarëve për t’u futur e jetuar në ShBA po vështirësohet gjithnjë e më shumë. Edhe ata të cilët kanë mundur ta prekin Amerikën e janë atje pa leje qëndrimi, po përballen me dëbime.

Pothuajse çdo javë ka shqiptarë të cilët deportohen pasi janë kapur nga ICE, skuadra amerikane e emigracionit dhe doganave e hedhur në veprim pasi Donaland Trump i shpalli luftë ilegalëve në ShBA.

“Top Channel”, përmes postës elektronike, pyeti ICE-në sa është numri shqiptarëve pa të drejtë qëndrimi në ShBA të ndaluar, përfshi numrin e të dëbuarve drejt Shqipërisë gjatë 2025.

Një zëdhënës i ICE nuk dha detaje përmes shifrave, por deklaroi se: “Nëse ju po e konsideroni të hyni ilegalisht në Amerikë, mos e çoni në mendje një gjë të tillë. Nëse vini këtu në kundërshtim me ligjet tona, ju me gjasë do të përballeni me ligjin dhe ne do t’ju dëbojmë. Ju kurrë nuk do të mundeni të riktheheni në Shtetet e Bashkuara të Amerikës përsëri”.

Top Channel nga burime diplomatike ka mësuar se Ambasada e ShBA-së në Tiranë ka ndihmuar në ngritjen e njësie të posaçme brenda Policisë së Shtetit dedikuar luftës me trafikun e shqiptarëve drejt ShBA.

Të njëjtat burime treguan se kjo njësi sipas një protokolli standard, interviston të gjithë shqiptarët e dëbuar nga ShBA për të mësuar si ata mundën të hynë ilegalisht. Kjo konsiderohet si mbledhje inteligjence me qëllim identifikimin e rrugëve dhe metodave të trafikut. Trafiku i shqiptarëve drejt ShBA vijon përmes linjës klasike të të shkuarit në Meksikë duke pritur disa javë deri në momentin kur trafikantët krijojnë kushtet për kalim.

Një tjetër metodë është përdorimi pasaportave evropiane të falsifikuara. Nëse për shumë vite rruga e Kavajës mbretëronte në prodhimin e dokumenteve të falsifikuara, shkëlqimi i asaj kohë është shuar.

Kjo njësi brenda Policisë së Shtetit, nga intervistimet e të dëbuarve nga ShBA, ka mundur të identifikojë Kosovën si vend prodhues të pasaportave të falsifikuara, madje me një cilësi të lartë si pasojë e përdorimit të kompjuterëve dhe printerëve super-modernë.

Megjithatë, nuk mungojnë tentativat brenda Shqipërisë në prodhimin e të tilla pasaportave siç ishte rasti më i fundit në Tiranë kur para 5 muajsh, babë e bir u prangosën për këtë aktivitet kriminal. Sipas hetimeve, pasaportat e falsifikuara shiteshin nga 15 000 deri në 20 000 euro dhe përdoreshin për të kaluar ilegalisht drejt vendeve të BE-së edhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. /TCH

Zjarri në Crans-Montana ka gjasa të jetë shkaktuar nga fishekzjarrët në shishet e shampanjës

Posted on by erezzaademi

Hetimet fillestare sugjerojnë se zjarri vdekjeprurës që përfshiu një bar në resortin zviceran të skive Crans-Montana më 1 janar filloi kur fishekzjarrë të ndezur të bashkangjitur në shishe shampanje u transportuan shumë afër tavanit, tha prokurori të premten. Zjarri vrau 40 persona dhe plagosi rëndë 119, shumë prej tyre adoleshentë.

Në një konferencë për shtyp të premten pasdite, zyrtarët zviceranë e vunë numrin e të vdekurve të natës së Vitit të Ri në barin “Le Constellation” në 40 dhe 119 të plagosur rëndë, nga të cilët 113 janë identifikuar zyrtarisht. Pothuajse tre të katërtat janë shtetas zviceranë (71), të ndjekur nga 14 shtetas francezë, 11 italianë dhe katër serbë, tha policia.

Një hetim po vazhdon për të përcaktuar shkakun e asaj që Presidenti zviceran Guy Parmelin e ka quajtur “një nga tragjeditë më të këqija të Zvicrës”.
Zjarri vdekjeprurës ndodhi në barin e mbushur me njerëz rreth orës 1:30 të mëngjesit më 1 janar, thotë policia e Valais. Zyrtarët po “ndjekin disa hipoteza” dhe “aktualisht supozojnë se zjarri është shkaktuar nga fishekzjarrë të bashkangjitur në shishet e shampanjës që erdhën shumë afër tavanit”, u tha prokurorja Béatrice Pilloud gazetarëve, transmeton albinfo.ch.

Që nga tragjedia, në mediat sociale kanë qarkulluar video që tregojnë disa persona në bar me shishe shampanje me fishekzjarrë të ndezur. Ndërsa kjo hipotezë ishte e mundshme, ajo ende nuk është konfirmuar dhe një hetim po vazhdon.

“Nga aty, pasoi një zjarr i shpejtë, shumë i shpejtë dhe i përhapur”, tha Pilloud.

Hetimi po kontrollonte gjithashtu nëse shkuma izoluese e tavanit të barit ishte fajtore për përhapjen e shpejtë të zjarrit, tha ajo. Hetimet e mëtejshme do të tregojnë nëse dikush duhet të mbahet penalisht përgjegjës për neglizhencë, shtoi Pilloud. Dy menaxherët francezë të barit janë intervistuar.

Prokurori i përgjithshëm tha se shumë dëshmitarë ishin intervistuar dhe telefonat që u gjetën do të analizohen. Institutit mjeko-ligjor në Cyrih tashmë i është dhënë një mandat për të kryer një hetim për të përcaktuar shkakun e zjarrit. Intervistat ndihmuan në krijimin e një liste se kush ishte i pranishëm gjatë incidentit.

Albinfo nga vendi i ngjarjes në Crans-Montana: Heshtje, qirinj dhe dëshmi pas tragjedisë së Natës së Vitit të Ri

Posted on by erezzaademi

Ekipi i Albinfo ishte në vendin e ngjarjes, aty ku vetëm disa orë më parë festa e Vitit të Ri u shndërrua në tragjedi dhe dhjetëra njerëz nderojnë viktimat me qirinj, lule dhe heshtje.

Zona përreth objektit të djegur është e qetë, por e rëndë nga dhimbja. Qirinj të shumtë janë ndezur përgjatë rrethimit, ndërsa buqeta lulesh dhe mesazhe ngushëllimi shtohen nga ora në orë. Era e lehtë e tymit ende ndihet në ajër.

Në vendngjarje, dhjetëra njerëz ndalen në heshtje. Disa ndezin një qiri dhe largohen pa folur. Të tjerë qëndrojnë më gjatë, me sytë e mbushur me lot. Albinfo pa nga afër të rinj që po jepnin dëshmitë e tyre për mediat, duke përshkruar momentet e panikut dhe frikës që përjetuan natën kur zjarri shpërtheu gjatë festës së Vitit të Ri.

“Gjithçka ndodhi shumë shpejt” Sipas dëshmive të të rinjve që ndodheshin pranë lokalit, flakët u përhapën brenda pak minutash. Festa u kthye në kaos dhe njerëzit kërkonin me dëshpërim një rrugëdalje. Këto dëshmi përputhen me informacionet paraprake të autoriteteve zvicerane, të cilat kanë theksuar se zjarri u përhap me shpejtësi të jashtëzakonshme, duke lënë shumë pak kohë për reagim. Gazetarë dhe ekipe televizive nga Zvicra dhe vende të tjera vazhdojnë të raportojnë nga terreni.

Zona mbetet pjesërisht e rrethuar, ndërsa hetimet janë ende në zhvillim. Informacionet e fundit zyrtare Autoritetet zvicerane kanë konfirmuar se bilanci i viktimave mbetet i rëndë, me dhjetëra persona që kanë humbur jetën dhe mbi njëqind të plagosur. Një pjesë e të plagosurve janë transferuar në spitale jashtë kantonit Valais për trajtim të specializuar. Procesi i identifikimit të viktimave vazhdon dhe, sipas autoriteteve, kërkon kohë.

Prokuroria kantonale ka bërë të ditur se hetimet paraprake po përqendrohen në rrethanat e shpërthimit të zjarrit gjatë festës. Sipas informacioneve të publikuara deri tani, një nga pistat kryesore lidhet me përdorimin e mjeteve piroteknike të brendshme, por shkaqet përfundimtare ende nuk janë konfirmuar.

Pamjet nga terreni flasin vetë: qirinj të vendosur me kujdes, mesazhe të shkruara me dorë dhe lule të freskëta. Albinfo ishte dëshmitar i kësaj atmosfere të rëndë, ku shumë të pranishëm thonë se janë kthyer vetëm për të nderuar jetët e humbura.

Crans-Montana, e njohur si një nga destinacionet më të gjalla alpine, sot duket e ngrirë në kohë. Festa është zëvendësuar nga reflektimi dhe dhimbja.

Autoritetet kanë konfirmuar se mes viktimave ka shtetas nga disa vende evropiane, duke e shndërruar këtë tragjedi në një ngjarje me jehonë ndërkombëtare. Në vendin e ngjarjes, kjo përkthehet në një solidaritet të heshtur: njerëz nga kultura dhe gjuhë të ndryshme, të bashkuar nga e njëjta dhimbje. Një mëngjes pas Vitit të Ri që nuk do të harrohet Ndërsa qirinjtë vazhdojnë të digjen dhe hetimet të ecin përpara, Crans-Montana përpiqet të përballet me pasojat e një nate që duhej të ishte festë.

Heshtja që mbizotëron sot në vendin e ngjarjes, ku ishte edhe Albinfo, është dëshmi e një tronditjeje të thellë dhe e një kujtese që do të mbetet gjatë.

Foto: ALBINFO
Foto: ALBINFO
Foto: ALBINFO
Foto: ALBINFO

Nga Crans-Montana, raportoi për Albinfo: Zamira Bytyqi

Në Maqedoni prej sot filloi zbatimi i ligjit për punën sezonale dhe të përkohshme

Posted on by Drin Reçica

Ministri i Ekonomisë dhe Punës Besar Durmishi njoftoi se sot hyn në fuqi ligji që u lejon studentëve dhe pensionistëve të angazhohen në punë sezonale dhe të përkohshme në këtë rast pa humbur përfitimet që u takojnë, përcjell albinfo.ch.

“E fillojmë vitin me lajme të mira! Sot, më 1 janar, fillon zbatimi i ligjit që e vendos punën sezonale dhe të përkohshme në një kornizë të qartë ligjore, që do të thotë më pak ekonomi gri. Studentët dhe pensionistët tani mund të angazhohen në punë sezonale dhe të përkohshme pa frikë se do të humbasin të drejtat ose përfitimet që u takojnë”, sqaroi Durmishi.

Thekson se masa është e rëndësishme sepse u lejon qytetarëve të fitojnë me dinjitet, u ndihmon bizneseve më lehtë të gjejnë fuqi pune, formalizon tregun e punës dhe zvogëlon ekonominë gri.

Nga sot, kujton Durmishi, fillon zbatimi i Ligjit për Mbështetjen Financiare për Investimet, i cili, siç thuhet në postim, ka për qëllim t’i stimulojë investime cilësore, të inkurajojë hapjen e vendeve të reja të punës dhe të rrisë konkurrueshmërinë e ekonomisë.

Pamje tronditëse, shpërndahet video e zjarrit në resortin Crans-Montana

Posted on by Drin Reçica

Një video shqetësuese nga brendësia e barit “Le Constellation” në resortin e njohur të skijimit Crans-Montana, në Zvicër, po qarkullon me shpejtësi në rrjetet sociale, duke dokumentuar momentet e para të shpërthimit të zjarrit tragjik në natën e Vitit të Ri, përcjell albinfo.ch.

Pamjet tregojnë se fillimisht shumë prej të pranishmëve nuk e kuptuan seriozitetin e situatës. Ndërsa flakët nisën të përhapeshin, disa vizitorë vazhdonin të kërcenin dhe madje të filmonin, të pavetëdijshëm për rrezikun. Vetëm kur zjarri arriti në tavan dhe ambienti u mbush me tym të dendur, shpërtheu paniku – por për shumë prej tyre ishte tashmë tepër vonë.

Në video të tjera, të publikuara në rrjete sociale, shihen disa të rinj që përpiqen në mënyrë dëshpëruese të shuajnë flakët duke përdorur fanella, teksa zjarri përhapej nga kulmi i lokalit.

Autoritetet zvicerane kanë konfirmuar se si pasojë e zjarrit kanë humbur jetën rreth 40 persona, ndërsa mbi 100 të tjerë janë lënduar, shumica prej tyre rëndë. Viktima e parë e identifikuar është Emanuele Galeppini, shtetas italian. Sipas autoriteteve, mes viktimave ka edhe turistë të huaj.

Zjarri shpërtheu rreth orës 01:30 të mëngjesit, në një nga baret më të frekuentuara të resortit, i cili renditet rregullisht ndër dhjetë vendpushimet më të mira të skijimit në Evropë. Crans-Montana ndodhet rreth 40 kilometra në veriperëndim të Zermatt-it.

Mëngjesi pas tragjedisë u karakterizua nga tronditja dhe trishtimi. E përditshmja zvicerane Blick ka cituar një mjek që ndërhyri në vendngjarje, i cili paralajmëroi se numri i viktimave ishte jashtëzakonisht i lartë, kryesisht për shkak të mungesës së daljeve emergjente. Sipas tij, e vetmja dalje nga bodrumi i barit ishte një shkallë e ngushtë dhe e pjerrët, e cila gjatë panikut u shndërrua në një kurth vdekjeprurës. /Albinfo.ch 

VIDEO

https://www.dailymail.co.uk/news/article-15428353/Moment-waitress-carried-colleague-holds-sparkler-air-deadly-blaze-rips-Swiss-nightclub-killing-47-footage-shows-young-hero-trying-flames-begin-spread.html

Kurti: Daci do të mbetet emër me rëndësi në historinë e shtetndërtimit

Posted on by Drin Reçica

Kryeministri në detyrë Albin Kurti ka ngushëlluar familjen e ish-kryeparlamentarit, Nexhat Daci i cili vdiq në moshën 81-vjeçare, përcjell albinfo.ch.

Ai në Facebook shkruan se Daci do të mbetet emër me rëndësi në historinë e shtetndërtimit të Kosovës.

Pikëlluese të njoftohemi që në këtë ditë të parë të vitit 2026, ka vdekur Nexhat Daci, ish-Kryetari i Kuvendit të Kosovës dhe ish-Kryetari i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës”.

“Nexhat Daci ishte kryetari i parë i Kuvendit të Kosovës pas çlirimit të vitit 1999, i zgjedhur dy herë kryetar, mes viteve 2000 – 2004 dhe 2004 – 2006. Ai ishte një nga figurat kryesore dhe më aktive në skenën politike në Kosovë mes viteve 2001 dhe 2011, kur si anëtar i Lidhjes Demokratike të Kosovës u zgjodh deputet në Kuvendin e Kosovës dhe pastaj nga viti 2007, si themelues dhe kryetar i partisë Lidhja Demokratike e Dardanisë. Si anëtar i Kryesisë së Kuvendit të Kosovës, Nexhat Daci ishte njëri nga nënshkruesit e Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008.

“Ngushëllime familjes Daci, kolegëve të tij profesorë dhe akademikë, si dhe bashkëpunëtorëve të tij. Nexhat Daci do të mbetet një emër me rëndësi në historinë e shtetndërtimit të Republikës së Kosovës”, shkruan ai.

Zvicra shpall 5 ditë zi kombëtare pas tragjedisë në Crans-Montana

Posted on by Drin Reçica

Zvicra ndodhet në zi kombëtare pas tragjedisë së rëndë që ndodhi gjatë natës së Vitit të Ri në barin “Le Constellation”, brenda resortit luksoz të skive Crans-Montana. Deri tani, autoritetet kanë raportuar 47 viktima dhe 115 të plagosur, ndërsa shumë prej të prekurve janë shtetas të huaj, përfshirë italianë, disa prej të cilëve ende rezultojnë të zhdukur. Shumica e të lënduarve janë të rinj, të moshave 16–26 vjeç, transmeton albinfo.ch.

Si reagim ndaj tragjedisë, qeveria zvicerane ka shpallur pesë ditë zi kombëtare, ndërsa aktivitetet festive në resort janë anuluar dhe komuniteti lokal po nderon viktimat me lule dhe mesazhe ngushëllimi.

Reagimi i Presidentit zviceran

Presidenti i Konfederatës Zvicerane, Guy Parmelin, e cilësoi ngjarjen si një nga tragjeditë më të rënda në historinë e vendit. Ai vizitoi Crans-Montana-n së bashku me përfaqësues të lartë të kantonit Valais, duke shprehur solidaritetin e qeverisë me familjet e viktimave dhe personave të zhdukur. Parmelin premtoi se Zvicra do të bëjë gjithçka për të zbardhur shkaqet e ngjarjes dhe për të parandaluar përsëritjen e saj.

Ai vuri në dukje se një pjesë e madhe e viktimave janë të rinj dhe falënderoi vendet fqinje, përfshirë Italinë, Francën dhe Gjermaninë, për mbështetjen e ofruar. Gjithashtu, Parmelin vlerësoi përkushtimin e ekipeve të shpëtimit, të cilat rrezikuan jetën për të ndihmuar të plagosurit.

Ndihma ndërkombëtare dhe trajtimi i të lënduarve

Autoritetet zvicerane po fokusohen kryesisht te identifikimi i viktimave, një proces që pritet të zgjasë për shkak të përfshirjes së shumë shtetasve të huaj. Në operacionet e shpëtimit janë angazhuar dhjetëra ambulanca, helikopterë dhe mbi 150 shpëtimtarë, ndërsa të lënduarit u dërguan në spitale të ndryshme të vendit.

Italia ka konfirmuar se 12–15 shtetas italianë janë të shtruar në spitale zvicerane, disa në gjendje të rëndë, ndërsa 16 të tjerë rezultojnë të zhdukur. Një pjesë e të plagosurve do të transferohen për trajtim në Itali.

Hetimet paraprake tregojnë se zjarri u përhap shumë shpejt përmes fenomenit të quajtur “flashover”, duke përfshirë të gjithë ambientin, ndërsa autoritetet kanë përjashtuar mundësinë e një akti të qëllimshëm.

Kuvendi i Kosovës organizon homazhe dhe Akademi Përkujtimore për Nexhat Dacin

Posted on by Drin Reçica

Të premten, më 2 janar 2026, do të mbahet ceremonia mortore për ish-kryetarin e Kuvendit të Republikës së Kosovës, Nexhat Daci, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit zyrtar të Kuvendit të Kosovës, homazhet do të zhvillohen nga ora 09:00 deri në 11:45 në hollin e Kuvendit të Kosovës, transmeton lajmi.net.

Më pas, nga ora 12:00 deri në 12:45, do të mbahet Akademia Përkujtimore në Sallën Plenare të Kuvendit të Republikës së Kosovës.

Varrimi me nderime shtetërore do të bëhet nga ora 13:40 deri në 14:20, në Varrezat e Qytetit në Arbëri, në Prishtinë.

Ngjarja tragjike në Crans-Montana, nuk raportohet për shqiptarë të prekur

Posted on by Drin Reçica

Ambasada e Republikës së Kosovës në Bernë ka njoftuar se, deri më tani, nuk ka informata që shtetas kosovarë të jenë në mesin e viktimave apo të lënduarve në ngjarjen tragjike të ndodhur në Crans-Montana, transmeton albinfo.ch.

Përmes një njoftimi zyrtar, ambasada ka bërë të ditur se ndodhet në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet zvicerane dhe po përcjell nga afër zhvillimet lidhur me këtë rast.

Sipas informatave të konfirmuara nga policia federale zvicerane, si pasojë e ngjarjes kanë humbur jetën rreth 40 persona, ndërsa 115 të tjerë janë lënduar. Në mesin e viktimave dhe të lënduarve ka edhe shtetas të nacionaliteteve të tjera, përveç atyre zvicerane.

Ambasada thekson se procesi i identifikimit të viktimave kërkon kohë dhe se, në rast të ndonjë informacioni të ri, publiku do të njoftohet me kohë.

Autoritetet zvicerane po vazhdojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave të kësaj ngjarjeje tragjike.

Gripi po vazhdon të përhapet në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Gripi sezonal ka vazhduar të përparojë në Zvicër gjatë javës së kaluar, e cila përkon me sezonin e festave. U raportuan pothuajse një e katërta e rasteve më shumë krahasuar me javën e kaluar.

Javën e kaluar, në Zvicër dhe Lihtenshtajn u raportuan 31.90 raste të konfirmuara në laborator për 100,000 banorë, një rritje prej 21.8% gjatë një jave, sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH) të mërkurën. Kjo korrespondon me rreth 2900 raste të konfirmuara, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Shkallat më të larta të incidencës gjenden në kantonet Basel-Stadt (59.59), Jura (53.45) dhe Schaffhausen (51.88). Anasjelltas, rajonet më të ruajtura janë Obwald (5.04), Appenzell Inner Rhodes (5.98) dhe Appenzell Outer Rhodes (12.34).

Një zëdhënëse e Spitaleve Universitare të Gjenevës (HUG) raportoi një “nivel të lartë” të personave me grip “që para festave”, edhe nëse kulmi nuk është arritur ende. Ajo kujton se shtretër shtesë u hapën para festave dhe se maskat kanë qenë të detyrueshme në zonat e kujdesit që nga 9 dhjetori.

Dhjetëra të vdekur dhe 100 të plagosur rëndë nga flakët në një bar në një resort skish në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Dhjetëra persona dyshohet se janë vrarë dhe rreth 100 të tjerë janë plagosur rëndë më 1 janar, pasi një zjarr përfshiu barin “Le Constellation” në resortin zviceran të skive Crans-Montana në Zvicrën jugore, sipas policisë kantonale të Valais. Autoritetet thonë se është shumë herët për të përcaktuar shkakun e zjarrit të Vitit të Ri, por përjashtojnë mundësinë e një sulmi.

“Disa dhjetëra persona supozohet të jenë të vdekur” pas një zjarri të madh në bar, tha Frédéric Gisler, komandant i policisë për kantonin Valais, në një konferencë për shtyp në orën 10:00 të enjten. Rreth 100 persona, përfshirë shumë të rinj, u plagosën gjithashtu rëndë.

Të plagosurit janë transportuar në spitale të ndryshme në të gjithë Zvicrën, duke përfshirë Sionin, Lozanën, Gjenevën dhe Cyrihun. Në Lozanë, 22 pacientë po trajtohen aktualisht, ndërsa Cyrihu ka pranuar mbi një duzinë viktimash të djegies.

Gisler tha se ka të ngjarë që viktimat të kenë qenë të kombësive të ndryshme.

Incidenti ndodhi në barin e mbushur me njerëz rreth orës 1:30 të mëngjesit më 1 janar, tha policia e Valais.

Shkaku po hetohet

Zëdhënësi i policisë Gaëtan Lathion foli herët të enjten për një shpërthim me origjinë të panjohur. Megjithatë, shpërthimi po konsiderohej zjarr dhe jo sulm, u tha gazetarëve prokurorja Béatrice Pilloud, duke shtuar se autoritetet po përpiqeshin t’ua dorëzonin trupat e viktimave familjeve të tyre. Një hetim është duke u zhvilluar.

Në faqet e tyre të internetit, gazeta Le Nouvelliste dhe radioja Rhône FM raportuan gjithashtu “rreth dyzet të vdekur” dhe të paktën 100 të plagosur.

Le Constellation është një bar i madh në Crans-Montana i cili ekziston prej disa vitesh. Thuhet se mund të mbajë deri në 300 persona dhe ka një tarracë të vogël, megjithëse nuk është e qartë se sa njerëz ishin të pranishëm në natën e Vitit të Ri.

“Njerëzit këtu janë në shok të plotë”, tha gazetarja e televizionit publik zviceran (SRF), Anna-Lisa Achtermann nga Crans-Montana.

“Shumë nga viktimat besohet të jenë turistë. Crans-Montana është një vendpushim skish dhe është sezoni i tij i pikut”, tha Achtermann. Vendasit raportojnë se bari ku shpërtheu zjarri ishte veçanërisht i popullarizuar tek të rinjtë e moshës 16 deri në 25 vjeç.

Qeveria e Valais ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme. Kjo ka për qëllim të sigurojë që të gjitha burimet e nevojshme të mobilizohen sa më shpejt të jetë e mundur.

Policia kantonale dhe bashkiake, shërbimi rajonal i zjarrfikësve dhe helikopterët u dërguan me urgjencë në vendngjarje menjëherë pas dhënies së alarmit. Autoritetet thanë se ishin mobilizuar 10 helikopterë dhe 40 ambulanca.

Operacioni është ende në vazhdim, tha policia. Zona është mbyllur plotësisht dhe është vendosur një zonë ndalim-fluturimi mbi Crans-Montana, i cili ndodhet në kantonin Valais në zemër të Alpeve Zvicerane.

Një linjë telefonike ndihme është vendosur në numrin: 00 41 84 811 21 17.

Reagime ndërkombëtare

Në një postim në platformën e mediave sociale X, Presidenti zviceran Guy Parmelin tha se qeveria ishte e tronditur nga ngjarjet. “Ajo që duhet të kishte qenë një moment gëzimi u shndërrua në një pikëllim në Ditën e Vitit të Ri në Crans-Montana që ka përfshirë të gjithë vendin dhe shumë më gjerë”, deklaroi ai.

Reagimet ndaj tragjedisë kanë vërshuar edhe nga jashtë vendit.

Zyra Britanike e Jashtme, e Komonuelthit dhe Zhvillimit tha në X: “Mendimet tona janë me të gjithë ata që u plagosën dhe u vranë në tragjedinë e tmerrshme në Crans-Montana, dhe u bëjmë homazh shërbimeve zvicerane të emergjencës që po udhëheqin reagimin. Ne do të vazhdojmë të monitorojmë situatën, dhe stafi ynë konsullor është i gatshëm të mbështesë çdo shtetas britanik që mund të preket.”

Ambasada e SHBA-së në Bernë tha se ishte “thellësisht e trishtuar” nga flakët tragjike. “Mendimet dhe lutjet tona janë me ata që humbën jetën, ata që u plagosën dhe të dashurit e tyre”, tha ajo.

Presidenti francez Emmanuel Macron shprehu gjithashtu “ndjesinë e tij të thellë” pas zjarrit në Crans-Montana: “Mendimet e mia shkojnë për familjet e të pikëlluarve dhe të plagosurit. Zvicrës, popullit të saj dhe autoriteteve të saj, i përcjell solidaritetin e plotë të Francës dhe mbështetjen tonë vëllazërore.”

Ministri i jashtëm i Italisë, Antonio Tajani, tha se kishte qenë në kontakt me homologun e tij zviceran Ignazio Cassis. “Mbetem në kontakt me ambasadorin italian i cili po mbërrin në vendin e ngjarjes me stafin e konsullatës së Gjenevës. Verifikimet janë duke u zhvilluar për çdo përfshirje të mundshme të bashkatdhetarëve tanë. Njësia e krizës së Farnesina dhe zyrat diplomatike në Zvicër po bashkëpunojnë me policinë zvicerane.”

15 librat më të mirë për t’u lexuar

Posted on by Drin Reçica

BBC ka bërë një përmbledhje të 15 botimeve më të mirë për vitin 2025.

“Regjisori” nga Daniel Kehlmann
Ky roman historik pjesërisht i trilluar nga romancieri dhe dramaturgu më i shitur në gjuhën gjermane Kehlmann eksploron temat e artit, pushtetit dhe bashkëfajësisë përmes jetës komplekse të njërit prej regjisorëve të mëdhenj austriakë të epokës së Weimer, GW Pabst. Pabst ia mbath nga regjimi nazist në Los Angeles, por më pas dështon të gjejë sukses në Epokën e Artë të Hollivudit (Kehlmann imagjinon se është i zhdukur nga Greta Garbo dhe Louise Brooks, aktore që ai zbuloi). Pas kthimit të Pabst në atdheun e tij, ai punësohet nga Goebbels për të bërë filma për Ministrinë e Propagandës së Rajhut. “Thelbi i “Regjisorit” është nëse është dobësi apo domosdoshmëri që e bën Pabstin të bëjë kompromis”, shkruan LRB . “Një libër për ëndrrat dhe për ëndrrat brenda ëndrrave…”, shkruan The New York Times , “Vetë “Regjisori” është një performancë e mrekullueshme – jo vetëm elastike, e tmerrshme dhe qesharake, por e përkthyer rrjedhshëm dhe absolutisht bindëse”.

“Puthje e Madhe, Mirupafshim” nga Claire-Louise Bennett
Pasi është zhvendosur nga qyteti në fshatrat më të thella, një grua jeton në harresë, e përndjekur nga kujtimet e asaj që ka lënë pas. Ka kujtime këmbëngulëse të Xavierit, të cilin e do, por nuk e dëshiron më. Pas marrjes së një letre surprizë nga një i njohur i vjetër, pason një lumë kujtimesh – të të tjerëve që i ka dashur, secila prej të cilave përfaqëson si një ndjenjë lirie, ashtu edhe një sfidë për ndjenjën e saj të vetvetes. Ajo pyet veten se çfarë do të thotë të lidhesh plotësisht me dikë, dhe gjithashtu si duhet të veprojmë për ta lënë të shkojë. The Times Literary Supplement e përshkruan Bennett si një “priftëreshë të lartë të izolimit” dhe “një origjinale të vërtetë, që punon në prag të asaj që mund të bëjë gjuha”. Romani, thotë ajo, “ndryshon formën dhe është i shkëlqyer në shpërfilljen e tij për mençurinë konvencionale dhe shijet minimaliste bashkëkohore”. The London Review of Books shkruan “Proza e Bennett shkëlqen me një karizëm neo-barok. Stili i saj është i larmishëm, fleksibël dhe dallues… Është shpallur… si një indeks i një ‘modernizmi të ri’”. Big Kiss, Bye-Bye merret me “asgjësimin erotik dhe këmbënguljen. (Ndonjëherë është edhe shumë qesharake).

 

“Fundi” nga Maria Reva
Ngjarjet zhvillohen në Ukrainën e vitit 2022 dhe Endling përqendrohen në tre gra që punojnë për “Romeo meets Yulia”, një biznes kanadez “turnesh romantike” që u siguron burrave perëndimorë nuse ukrainase me porosi postare. Shkencëtarja Yeva, puna e së cilës si nusëri financon kërkimin e saj mbi kërmijtë e rrallë, takon motrat Nastia dhe Solomiya, të cilat po shtiren si një nuse e ardhshme dhe përkthyese e saj, ndërsa planifikojnë një komplot rrëmbimi si një marifet feminist i marrëdhënieve me publikun. Ne ndjekim tre gratë dhe një kërmill të rrezikuar, “Lefty”, në një udhëtim të egër nëpër Ukrainë, ndërsa vendi është në prag të luftës. Debutimi i Reva-s, i cili ishte në listën e gjatë për Çmimin Booker, vlerësohet si “i shkathët” dhe “zyrtarisht shpikës” nga The Guardian , dhe “virtuoz” nga NPR . “Endling trajton tema të zymta…”, vazhdon NPR, “dhe i vesh ato me ironi lozonjare”.

“Çfarë mund të dimë” nga Ian McEwan
Ian McEwan tregon një histori të dyfishtë në romanin e tij të 18-të, Çfarë Mund të Dimë. Në Pjesën e Parë (të vendosur në vitin 2014) një poet i famshëm lexon një poemë të thellë në një darkë që thellohet në dështimet morale të mysafirëve të privilegjuar, të cilët janë të verbër ndaj katastrofës klimatike që po afron. Poema nuk dëgjohet më kurrë. Në Pjesën e Dytë (të vendosur në vitin 2119) një studiues në Universitetin e South Downs (një arkipelag ishullor i mbetur) shqyrton arkivat e fillimit të shekullit të 21-të, i magjepsur nga epoka e njohur tani si “Çmenduria”. Ndërsa hulumton poemën e humbur, ai zbulon zbulesa të dashurisë së ngatërruar dhe një krimi brutal. Romani është “i paturpshëm dhe i ngjeshur”, thotë New York Times , “të vjen si një top boulingu i drejtuar për një goditje përdredhëse. Është një vepër e shfaqjes në fund të karrierës (McEwan është 77 vjeç) nga një mjeshtër i vjetër. Më dha aq shumë kënaqësi sa ndonjëherë më vinte të qeshja”. Ndërkohë, gazeta Irish Independent deklaron : “Ian McEwan ka shkruar atë që ndihet si një roman përmbledhës, një meditim i guximshëm mbi artin, kujtesën dhe brezat e ardhshëm.” (LB)

 

“Detgërvishtëse” nga Benjamin Wood
Një novelë kompakte, Seascraper zhvillohet në qytetin imagjinar bregdetar të Longferry-t në veri të Britanisë, ku protagonisti Thomas Flett jeton me nënën e tij. Thomas i kalon ditët e tij të ngadalta dhe të përsëritura duke kërkuar karkaleca deti – si breza para tij – ndërsa ushqen ëndrrat e jetës si muzikant folklorik dhe duke joshur vajzën vendase Joan. Pastaj, një amerikan karizmatik, por i dyshimtë, mbërrin në qytet për të tronditur ekzistencën e Tomit. I nominuar për Çmimin Booker 2025, romani i pestë i Wood ka fituar vlerësime kritike për përshkrimet e tij evokuese dhe eksplorimin e dëshirës artistike. “Wood sjell mrekulli nga ky material i papritur në një rrëfim kaq të pasur me atmosferë saqë pothuajse mund të shijosh shijen e shëllirës dhe të thithësh mjegullën e detit”, shkruan The Guardian . “Seascraper lexohet si farkëtimi i një miti të ri”, shkruan FT , “një mit rreth asaj se si një jetë alternative është e mundur dhe madje mund të ketë filluar brenda jush tashmë”.

“A do të ketë ndonjëherë një tjetër “Ti”” nga Patricia Lockwood
Bota është në kaos dhe një grua e re po zbulohet në vazhdimin e Patricia Lockwood pas debutimit të saj të suksesshëm të vitit 2021, “Askush nuk flet për këtë. A do të ketë ndonjëherë një tjetër ti” rrëfehet nga perspektiva e një shkrimtareje, jeta, puna dhe marrëdhëniet e së cilës po shkatërrohen ndërsa ajo zhvillon një sëmundje kronike. Mjegulla dhe halucinacionet e saj mendore – së bashku me pikëllimin e saj shumë të vërtetë – krijojnë një rrëfim të fragmentuar që eksploron identitetin dhe mbijetesën. Vulture e përshkruan romanin si “një tekst kërkues, të mbushur me pasazhe bukurie ekstreme dhe humori bujar”. The Atlantic thekson se Lockwood është gjithashtu një poete e realizuar dhe një “adhuruese e të folurit në internet, me kthesat e saj të çuditshme zbuluese të frazave”. Në romanin e saj të ri, thuhet se ajo përdor “manipulimin e saj të shkathët të formës dhe gjuhës” për të kapur “sa e huaj – madje, ndoshta, sa interesante – mund të jetë jeta e zakonshme me një sëmundje kronike, në disa raste”.

“Helm” nga Sarah Hall
Hall është autore e romaneve, përfshirë romanin e nominuar për çmimin Booker, The Electric Michelangelo (2004) dhe romanin Burntcoat të vitit 2021, si dhe krijuese e disa përmbledhjeve me tregime të shkurtra. Moti dhe peizazhi kanë qenë shpesh shqetësimet e saj, siç janë edhe këtu, në një “kli-fi” historik të hulumtuar thellë, të cilit Hall i mori pjesën më të madhe të 20 viteve për ta përfunduar. Personazhi qendror (dhe titulli) i Helm është era e vetme e emërtuar e Britanisë, e cila ndodh në një pjesë të veçantë të Cumbria-s, ku Hall u rrit. Ajo bashkon fije që përshkruajnë përpjekjet e njerëzimit për të zotëruar erën, nga kohërat parahistorike deri në ditët e sotme, ku protagonistja e saj është Dr. Selima Satur, një klimatologe, hulumtimi i së cilës papritmas bën bujë në media. “Helm është po aq jetësor, i egër dhe i lirë sa fenomeni që përshkruan”, shkruan FT . The Guardian vlerëson shkrimin “virtuoz” të Hall, “një poezi të ashpër dhe fleksibile të ankoruar në dekada vëmendjeje ndaj tokës, bimëve dhe qiejve të Kumbria-s”.

“E mira dhe e keqja dhe tregime të tjera” nga Samanta Schweblin
Secila nga gjashtë tregimet në këtë përmbledhje nga autorja argjentinase Samanta Schweblin paraqet personazhe në momente kyçe që shndërrohen shpejt në diçka thellësisht shqetësuese. Një nënë del nga një liqen, pasi ka qenë dëshmitare e diçkaje të tmerrshme; një baba i ri përndiqet nga një moment shpërqendrimi që ka pasur pasoja të thella; akti i dhembshur i një gruaje të vetmuar përballet me një pushtim të frikshëm në shtëpi. Që nga tregimi hapës “i guximshëm” e tutje, thotë The Guardian , Schweblin “e shikon botën drejtpërdrejt, duke shpuar sipërfaqen e saj mashtruese, duke i lejuar lexuesit të bëjë të njëjtën gjë”. “Direktësia dhe qartësia e gjuhës së autores hap një terren unik emocional ku frika dhe dhembshuria bashkohen”. “E Mira dhe e Keqja dhe Tregime të Tjera” është, thotë Service95 , një “përmbledhje e çuditshme dhe shqetësuese e tregimeve të shkurtra”, dhe “‘tmerri’ këtu është delikat, psikologjik dhe thellësisht personal”. Tregimet “zgjaten si një shije e çuditshme, duke e detyruar këdo që lexon të përballet me paqartësinë, tmerrin dhe kompleksitetin e papërpunuar të të qenit njeri”.

 

“Fener” nga Susan Choi
Louisa dhjetëvjeçare gjendet në një plazh në Japoni, babai i saj i zhdukur dhe supozohet i mbytur, dhe që andej historia shpaloset nëpër breza dhe kontinente, duke eksploruar prejardhjen familjare të Louisës që përfshin Korenë e Veriut dhe SHBA-në. I nominuar për Çmimin Booker, romani i gjashtë i Susan Choi ndryshon zhanret nga satira në dramë dhe nga romani i rritjes në thriller ndërkombëtar. “I ndërlikuar, surprizues dhe i thellë” është mënyra se si përshkruhet nga juria e Booker . “Është një eksplorim magjepsës i identitetit, të vërtetave të fshehura, racës dhe përkatësisë kombëtare” që “përshkon me mjeshtëri kontinentet dhe dekadat”. Autorja, përfundojnë ata, “balancon tensionet historike dhe dramat intime me një elegancë të jashtëzakonshme”. Karakterizimi i Choi është “i duruar dhe i sigurt”, thotë Times Literary Supplement . Flashlight është “epik” dhe “elegjiak”.

“Katabasis” nga RF Kuang
Në moshën 29 vjeç dhe autore e gjashtë romaneve, përfshirë bestsellerin e vitit 2022, Babel, dhe hitin viral të vitit 2023, Yellowface, libri i fundit i mrekullueshëm dhe i frytshëm i Rebecca Kuang fillon me një premisë shakaje se “universiteti është ferr”. Një akademi/fantazi e errët e krahasuar me një kryqëzim midis Ferrit të Dantes dhe Piranesi të Susanna Clarke, Katabasis (që do të thotë zbritje në botën e nëndheshme) fillon në kufijtë e gjelbër të Universitetit të Kembrixhit. Pasi ka vrarë potencialisht mbikëqyrësin e saj “magjik”, Profesor Jacob Grimes, në një eksperiment laboratorik, pasuniversitarja Alice Law – e ndjekur nga rivali i saj student Peter Murdoch – udhëton për ta ringjallur atë, ku ajo zbulon se ferri është një kampus dhe zbulon shkallën e plotë të gabimeve të profesorit. “Gëzimi heretik i këtij romani është i papërmbajtshëm”, shkruan The Guardian . Duke lavdëruar fjalitë “e shijshme” të Kuang, The New York Times shkruan : “Katabasis shkëlqen me personazhe shkatërruesisht realë dhe ndërtim bote tërheqëse”.

“Bëjeni Shtëpinë Poshtë” nga Charlotte Runcie
Një roman debutues nga gazetarja e arteve Charlotte Runcie, “Bring the House Down” eksploron marrëdhënien midis artistes dhe kritikes, si dhe temat e zemërimit femëror dhe kulturës së anulimit. Duke u zhvilluar gjatë katër javëve në Festivalin Fringe të Edinburgut, historia përqendrohet rreth kritikut të teatrit Alex, koleges së tij – dhe narratores sonë – Sophie, dhe krijueses së një shfaqjeje me një grua, Hayley. Ngjarjet zhvillohen kur Alex shkruan një recension dënues për shfaqjen e Hayley, por më pas vazhdon të flejë me të para se recensioni të publikohet. Los Angeles Times e përshkruan atë si “thellësisht argëtues” dhe “kënaqësisht të shijshëm”, ndërsa Chicago Review of Books thotë se është “një udhëtim i trazuar dhe i dhimbshëm mbi atë që do të thotë vërtet të kritikosh një kulturë”. Shton: “gjenialiteti i vështirë i “Bring the House Down” është se sa fort e godet idenë se ka vërtet dy anë në çdo histori”. Është një “roman debutues i jashtëzakonshëm”.

“Vetmia e Sonias dhe Sunny” nga Kiran Desai
Pas një pushimi prej gati 20 vitesh, Desai, autori i romaneve “Hullabaloo in the Guava Orchard” (1998) dhe “The Inheritance of Loss” (2006), fitues i çmimeve Booker dhe National Book Awards, është rikthyer me një roman të gjatë, por të vlerësuar mirë – gjithashtu i nominuar për çmimin Booker të këtij viti. Gazetarja ambicioze me bazë në Nju Jork, Sunny, dhe shkrimtarja e prozës Sonia, një studente e vetmuar në një universitet të Vermontit, takohen në një tren. Familjet e tyre kanë bërë tashmë një përpjekje të dështuar për të krijuar një lidhje – gjë që krijon përçarje midis tyre. Shumë pengesa të tjera i pengojnë marrëdhënien e tyre në një roman që trajton dashurinë dhe familjen, identitetin dhe historinë postkoloniale, boshllëqet e pasurisë dhe kreativitetin, në një vepër gjigante prej 700 faqesh që ndryshon zhanrin dhe është intensivisht e detajuar. “I bollshëm dhe që ndryshon formë” dhe “jashtëzakonisht argëtues”, shkruan The Guardian për romanin. “I mbushur me njerëz, por kurrë klaustrofobik”, shkruan The New York Times , “Vetmia e Sonjës dhe Sunny-t është ndër librat më të rrallë: shoqëri më e mirë sesa njerëz të jetës reale”.

 

“Vajzë e keqe” nga Gish Jen
Një roman që përzien trillimin dhe kujtimet, “Vajza e Keqe e Vajzës” eksploron një dinamikë komplekse nënë-bijë duke riimagjinuar jetën e nënës së saj, fillimisht në Shangai të viteve 1930 dhe më pas në Nju Jork. Është një libër “i jashtëzakonshëm dhe zemërthyes” që është “i pasur” dhe “njerëzor”, thotë Los Angeles Times . “Ky mrekulli i një përzierjeje – pjesërisht roman, pjesërisht kujtime, pjesërisht përpjekje për t’u rilidhur me një prind të vdekur që nuk shqiptoi kurrë një ‘Të dua’ – [ka] po aq shumë pika dhimbjeje sa edhe mësime jete.” Gjysma e dytë e librit është kujtimi i trilluar i Jen-it “i përshtatur nga intelekti dhe humori i saj karakteristik”, thotë Washington Post . “Historia e asaj që do të thotë të jesh amerikan në një epokë ndryshimesh të gjera demografike e zmadhon “Vajzën e Keqe të Vajzës”, e ëmbëlsuar nga prekje komike dhe një notë e fundit hiri”.

“Numërimi i ëndrrave” nga Chimamanda Ngozi Adichie
Kanë kaluar më shumë se 10 vjet që nga romani i vlerësuar amerikan i Chimamanda Ngozi Adichie, kështu që mbërritja e romanit të saj të ri është një moment i madh letrar. “Numri i ëndrrave” është ndërtuar rreth historive të ndërlidhura dhe miqësisë së tre grave nigeriane, jeta e të cilave nuk ka shkuar siç e kishin imagjinuar. Duke rrëfyer shpresat dhe vështirësitë e personazheve, romani ndërthur kujtimet e fëmijërisë dhe të moshës së hershme të rritur me jetën aktuale të grave. “Ia vlen pritja”, thotë The Observer , dhe është si “katër romane për çmimin e njërit, secili prej tyre i fuqizuar nga emocioni i thjeshtë por i përjetshëm i kohës së kaluar në shoqërinë e personazheve prej mishi dhe gjaku të imagjinuar me bujari në të gjithë botën”. Libri eksploron “tema të mëdha” sipas New Statesman – maskulinitetin, racën, kolonializmin, pushtetin. “Një bukuri komplekse dhe shumështresore e një libri. E jashtëzakonshme.”

“Ne Nuk Ndahemi” nga Han Kang
“We Do Not Part” u botua në përkthim në anglisht në shkurt, megjithëse u botua fillimisht në vendlindjen e Han Kang, Korenë e Jugut, në vitin 2021, dhe për këtë arsye ndihmoi në kontributin në korpusin e veprave që i fituan asaj Çmimin Nobel për Letërsi për vitin 2024. Duke bërë krahasime me bestsellerin e saj fitues të Çmimit Booker, “The Vegetarian”, dhe duke zbehur në mënyrë të ngjashme vijat ndarëse midis ëndrrave dhe realitetit, “We Do Not Part” eksploron marrëdhënien midis dy grave, Kyungha dhe Inseon, ndërsa zbulon një kapitull të dhunshëm dhe të harruar në historinë koreane. LA Times e quan “ We Do Not Part”: “të shkëlqyer dhe thellësisht shqetësues”. Shkruan për Han Kang: “aftësia e saj e veçantë për të gjetur lidhje midis trupit dhe shpirtit dhe për të eksperimentuar me formën dhe stilin, janë ato që e bëjnë atë një nga shkrimtaret më të rëndësishme në botë”

Dy persona humbën jetën në Gjermani gjatë festimeve të Vitit të Ri

Posted on by Drin Reçica

Nata e ndërrimit të viteve në Gjermani u shoqërua me incidente të shumta, përfshirë zjarre, trazira dhe përdorim të rrezikshëm të fishekzjarreve në disa qytete. Dy persona humbën jetën në aksidente të ndara, ndërsa dhjetëra të tjerë, përfshirë policë dhe punonjës emergjence, mbetën të lënduar, transmeton albinfo.ch.

Në Berlin, Hamburg dhe qytete të tjera u raportuan sulme me fishekzjarre ndaj forcave të rendit, ndërsa qindra persona u ndaluan përkohësisht. Zjarre u shënuan edhe në zona banimi dhe hapësira publike.

Autoritetet kanë nisur hetime për rastet më të rënda, ndërsa bilanci përfundimtar i natës së Vitit të Ri pritet të publikohet gjatë ditës.