Archives

Furnizuesit zviceranë të energjisë elektrike paralajmërojnë për probleme në furnizim deri në vitin 2050

Posted on by BR

Vonesat në zgjerimin e rrjetit dhe rritja e kërkesës kërcënojnë objektivat e deklaruara të furnizimit me energji elektrike të Zvicrës për vitin 2050, sipas Shoqatës së Kompanive Zvicerane të Energjisë Elektrike (AES).

Zvicra pritet të arrijë vetëm 69 nga 100 objektivat e saj të indeksuar, thotë AES. Deri në vitin 2035, kjo ka të ngjarë të zgjerohet në 82 objektiva dhe më pas të përkeqësohet ndjeshëm nga viti 2040. Situata është për shkak të rritjes së vazhdueshme të kërkesës për energji elektrike dhe braktisjes së energjisë bërthamore, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Indeksi do të matet çdo vit dhe shërben si një sistem paralajmërimi i hershëm për sigurinë e furnizimit. Ai tregon në veçanti nivelin e pritur të furnizimit në vitet e ardhshme dhe përqendrohet në gjysmën kritike të vitit dimëror.

Sipas AES, është e nevojshme të rritet prodhimi dimëror nga burimet e rinovueshme, të përmirësohet rrjeti dhe të lidhet një marrëveshje për energjinë elektrike.

Deficiti i furnizimit në vitin 2050 mund të kapërcehet duke ulur konsumin e energjisë elektrike në orët e pikut, duke rritur burimet e rinovueshme të energjisë, duke zgjeruar funksionimin e centraleve ekzistuese bërthamore, duke rritur fleksibilitetin, me sisteme magazinimi, duke rritur prodhimin e energjisë elektrike nga centralet me gaz dhe duke përmirësuar rrjetin.

Pa këto masa, qëllimi padyshim nuk do të arrihet dhe siguria e furnizimit në Zvicër do të mbetet kritike.

Një marrëveshje për energjinë elektrike me Bashkimin Evropian (BE) do të përmirësonte situatën, por nuk do të ishte e mjaftueshme për të arritur pikën 100. Sidoqoftë, do të ishte e këshillueshme, thotë AES, të sigurohej njëfarë pavarësie nga vendet fqinje.

Kapiteni i Shqipërisë pritet të mungojë 3 javë

Posted on by BR

Është publikuar raporti mjekësor për Berat Gjimshitin, mbrojtësin kuqezi i Atalantës, i cili pësoi një dëmtim gjatë ndeshjes kundër Torinos, të cilën Atalanta e fitoi të shtunën në mbrëmje në Bergamo.

“Këputje fasciale të gradës së parë në muskulin biceps femoris të djathtë” do të thotë se ka një dëmtim të lehtë të fibrave ose të fasciës (kapakut që mbulon muskujt) të këtij muskujt në pjesën e pasme të kofshës së djathtë. Grada e parë e parë për fat të mirë tregon që këto janë dëmtime të lehta, që zakonisht nuk përfshijnë çarje të plota të muskujve. Ka dhimbje të lehta dhe mund të ketë disa kufizime në lëvizje, por funksioni i muskulit mbetet kryesisht i ruajtur, transmeton albinfo.ch.

Për një futbollist, rikuperimi nga një këputje fasciale të gradës së parë mund të zgjasë zakonisht nga disa ditë deri në tre javë, në varësi të intensitetit të dëmtimit dhe trajtimit të ndjekur.

E rëndësishme është që futbollisti të ndihet mirë dhe të bëjë stërvitje dhe rehabilitim para se të kthehet. Kështu një mënyrë lehtësimi, por që gjithsesi situata mbetet delikate për të parë se si do të shkojë kjo periudhë rehabilitimi dhe sa kohë do të duhet që kapiteni i Shqipërisë të jetë në formën optimale.

Kujtojmë që Shqipëria do të luajë më 26 mars ndeshjen e parë të Play-off-it të Botërorit përballë Polonisë në Varshavë dhe sipas parashikimeve, Gjimshiti në afatin maksimal do të ketë rreth 20 ditë kohë për të rigjetur formën në ritëm të plotë stërvitor.

Studimi: 1 në 5 persona në Gjermani po mendon të emigrojë

Posted on by Alb

Një studim i kryer nga Qendra Gjermane për Studime të Integrimit dhe Migracionit (DeZIM) tregon se rreth 21% e banorëve të Gjermanisë po shqyrtojnë mundësinë e largimit nga vendi.

Kjo përqindje është më e lartë tek personat me prejardhje migrante (34%) dhe fëmijët e tyre (37%).
Nga ata pa prejardhje migrante, 17% po mendojnë të largohen, ndërsa 31% e personave nga ish-Bashkimi Sovjetik dhe 28% nga vendet e tjera të BE-së raportuan të njëjtën gjë.

Arsyeja kryesore është kërkimi për një cilësi më të lartë jetese, ndërsa për personat me prejardhje migrante, përvojat e diskriminimit gjithashtu ndikojnë. Për shembull, 25% e pjesëmarrësve nga Turqia dhe rajonet e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut përmendën diskriminimin si një faktor vendimtar.

Fabio Best nga DeZIM theksoi se dëshira për të lënë Gjermaninë mbetet e lartë, veçanërisht tek migrantët dhe fëmijët e tyre, duke ndikuar kërkesa për kushte më të mira jetese dhe perceptimet për diskriminim.

Media britanike: Trump kërkon përgatitjen e një plani për marrjen e Grenlandës

Posted on by Alb

Një media britanike ka raportuar se presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, u ka dhënë udhëzim forcave speciale amerikane që të hartojnë një plan për një ndërhyrje të mundshme në Grenlandë.

Sipas gazetës Daily Mail, ky urdhër ka shkaktuar reagime dhe kundërshtime të forta brenda qarqeve të larta ushtarake të SHBA-së. Raportohet se disa nga këshilltarët më të ashpër politikë të Trumpit, të udhëhequr nga Stephen Miller, janë nxitur nga ajo që e konsiderojnë sukses të një operacioni të mëparshëm ushtarak në Venezuelë dhe po kërkojnë veprime të shpejta për të siguruar kontrollin mbi Grenlandën, përpara se Rusia ose Kina të veprojnë.

Në të kundërtën, Shefat e Përbashkët të Shtabit të Ushtrisë amerikane po e kundërshtojnë fuqishëm këtë ide, duke theksuar se një invazion i tillë do të ishte i paligjshëm pa miratimin e Kongresit dhe praktikisht i pamundur për t’u realizuar. Ata po përpiqen ta zhvendosin fokusin e presidentit drejt opsioneve më pak kontroverse, si ndërprerja e aktiviteteve të anijeve ruse të ashtuquajtura “fantazmë” ose veprime të tjera strategjike.

Ndërkohë, diplomatët britanikë vlerësojnë se Trump mund të synojë edhe të largojë vëmendjen e opinionit publik amerikan nga gjendja ekonomike, në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, ku rrezikon humbjen e shumicës në Kongres.

Sipas Daily Mail, skenarët e diskutuar në qarqet diplomatike përfshijnë përdorimin e presionit politik apo forcës për të dobësuar marrëdhëniet ndërmjet Grenlandës dhe Danimarkës.

Fushat elektrike, një armë e re kundër kancerit të trurit

Posted on by Alb

Në Zvicër, fushat elektrike po përdoren për të ngadalësuar zhvillimin e glioblastomës, një formë agresive të kancerit të trurit. Edhe pse ky trajtim nuk shëron sëmundjen, ai ofron shpresë për të zgjatur jetën e disa pacientëve.

Fushat elektrike janë tashmë pjesë e trajtimit standard për glioblastomën në Zvicër dhe ofrohen si një shtesë ndaj kimioterapisë dhe radioterapisë. Nëse pacienti pranon këtë trajtim, ai duhet të mbajë çdo ditë një pajisje me flasterë të vendosur mbi kokë, të lidhur me një aparat që gjeneron fushat elektrike.

Profesori Andreas Hottinger, drejtues i njësisë së neuro-onkologjisë në CHUV, shpjegon në programin CQFD se këto fusha elektrike ndërhyjnë në ndarjen e qelizave kancerogjene, duke çuar në vdekjen e tyre. Për më tepër, vdekja e këtyre qelizave liron molekula që sistemi imunitar mund t’i njohë, duke shkaktuar një “kaskadë reagimesh që ndihmojnë në luftën kundër kancerit”.

Rezultate të ndryshme dhe zgjedhje e vështirë për pacientët

Efektiviteti i terapive me fusha elektrike ndryshon nga pacienti në pacient. Provimet klinike kanë treguar se disa pacientë përjetojnë një rritje të konsiderueshme të jetës, ndërsa të tjerët nuk përfitojnë aspak.

Për Tiffany Braunwalder, 40 vjeç, vendimi për të nisur këtë trajtim ishte i vështirë, sidomos sepse kërkonte rruajtjen e kokës. Një ndryshim i tillë në pamjen fizike ishte i vështirë për t’u pranuar, veçanërisht pasi ajo kishte zgjedhur të jetonte një jetë normale pavarësisht sëmundjes. Mbajtja e pajisjes do të ndryshonte gjithçka: “Çdo ditë do të më kujtonte se jam sëmurë rëndë.”

Pavarësisht kufizimeve të përditshme, si mbajtja e pajisjes të paktën 18 orë në ditë dhe rruajtja e kokës rregullisht, Tiffany e ka integruar gradualisht në rutinën e saj. Sot, tumori i saj është stabil, gjë që i jep shpresë: “Thjesht kërkoj që të mos ndryshojë kurrë, ose të paktën sa më gjatë të jetë e mundur,” thotë ajo. Sfida më e madhe mbetet trauma psikologjike dhe pasiguria për të ardhmen.

Perspektiva e ardhshme dhe kërkimi në vazhdim

Kostoja e trajtimit, 14,000 franga në muaj, mbulohet nga sigurimi për glioblastomën. Studiuesit shpresojnë të përmirësojnë më tej efektivitetin e këtyre fushave elektrike duke i kombinuar me imuniterapinë, ose duke i futur më herët në trajtim, paralelisht me kimioterapinë.

Provimet gjithashtu kanë treguar efektivitetin e këtyre fushave elektrike në trajtimin e llojeve të tjera të kancerit. Miratimi i këtij trajtimi është në proces për të zgjeruar përdorimin e tij ndaj kancereve të tjera, si kanceri i pankreasit. Ky trajtim mund të miratohet në Zvicër në vitin 2026, ashtu siç tashmë është përdorur në vende të tjera.

Shitja e barnave online, një biznes i rrezikshëm

Posted on by Alb

Çdo vit, doganat zvicerane konfiskojnë rreth 7–8 mijë pako me barna të porositura online, përfshirë Viagra, injeksione për humbje peshe dhe insulinë të etiketuar rrejshëm si Ozempic. Barnat e falsifikuara janë sot më fitimprurëse se droga dhe mund të jenë vdekjeprurëse për përdoruesit.

Sipas zyrtarëve, shumica e pakove vijnë nga India dhe Evropa Lindore, ndërsa falsifikatorët përdorin faqet online që duket se janë zvicerane, por në fakt janë të huaja. Pakot e dyshimta dërgohen për analizë në Swissmedic, dhe rishitja e barnave mund të sjellë gjoba ose burg.

Ekspertët paralajmërojnë se përdorimi i barnave të falsifikuara mund të shkaktojë probleme serioze shëndetësore, duke përfshirë tension të lartë, probleme të ritmit të zemrës, madje edhe sulme në zemër ose tru. Për atletët, importi i produkteve dopingu mund të sjellë deri në 4 vjet pezullim nga gara.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, në vendet në zhvillim, 1 në 10 barna është e falsifikuar, ndërsa humbja globale e shkaktuar nga këto produkte arrin 25 miliardë franga në vit.

Agjencia e Menaxhimit Emergjent në Kosovë publikon raportin e fundit nga reshjet dhe intervenimet

Posted on by erezzaademi

Agjencia e Menaxhimit Emergjent në Kosovë ka publikuar raportin e fundit për situatën nga reshjet atmosferike gjatë orëve 22:00 – 08:00 të datës 11.01.2026, duke bërë të ditur gjendjen e rrugëve, lumenjve dhe ndërhyrjet emergjente në të gjithë territorin e Kosovës.

Sipas raportit, Prishtina ka pasur vërshime në rrugën e Çagllavicës dhe në nënkalimet për Obiliq, kryesisht si pasojë e kanalizimeve të bllokuara.

Në Fushë Kosovë, u raportuan vërshime në fshatrat Lismir, Kuzmin dhe Sllatinë e Madhe. Ndërkohë, rajoni i Mitrovicës kishte situatë kritike në lagjen “2 Korriku”, ku rreziku i daljes së lumit Sitnica nga shtrati ishte i mesëm.

Operacioni parandalues për këtë zonë përfundoi me sukses, duke vendosur rreth 200 metra mur mbrojtës me thasë zalli, me pjesëmarrjen e AME, NJPZSH Mitrovicë Jugore dhe Shoqatës së Kërkim-Shpëtimit të Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket rajonit të Ferizajt, u raportuan pesë raste vërshimesh në fshatrat Prelez, Mohoc, Tërrnë dhe Balaj, ku dy të moshuar u evakuuan nga zona e rrezikut. Pompat janë aktive për të parandaluar përhapjen e ujit. Në rajonet e tjera, si Lipjan, Podujevë, Shtime, Prizren, Suharekë, Malishevë, Rahovec dhe Dragash, situata mbetet stabile dhe rrugët janë të kalueshme.

Raporti nënvizon gjithashtu se reshjet e borës që kanë filluar në shumicën e komunave kanë zbutur rrezikun nga vërshimet, ndërsa kujdesi për të evakuarit vazhdon.

Autoritetet theksuan se Qendra Operative e AME-së mbetet në gatishmëri të plotë për ndërhyrje emergjente, duke përfshirë aktivizimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës për mbështetje parandaluese.

AME apelon tek qytetarët që të respektojnë sinjalizimin dhe të tregojnë kujdes maksimal gjatë qarkullimit, sidomos në zonat e përmbytura dhe pranë lumenjve.

Shtyhet mësimi në disa shkolla në Kosovë

Posted on by erezzaademi

Komuna e Malishevës ka marrë vendim për shtyrjen e fillimit të gjysmëvjetorit të dytë në të gjitha shkollat e kësaj komune.

Përmes një njoftimi zyrtar bëhet e ditur se procesi mësimor do të shtyhet deri më 14 janar.“Njoftim për nxënës dhe mësimdhënës. Mësimi në shkollat e Komunës së Malishevës shtyhet deri më 14 janar 2026”, thuhet në njoftimin e kësaj Komune.

Përveç Malishevës, shtyrja e mësimit është bërë edhe në SHFMU-në “Mihal Grameno” në Fushë Kosovë, transmeton albinfo.ch.

Vendet më pak të vizituara

Posted on by BR

Por vendet më pak të vizituara në botë ofrojnë diçka krejt tjetër: natyrë të paprekur, kulturë të pasur dhe mundësinë për të eksploruar pa turma turistësh, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Ja disa nga vendet ku shkojnë shumë pak turistë:

  1. Tuvalu

Tuvalu, një shtet i vogël koralor në Paqësorin Jugor, pret rreth 3,700 vizitorë në vit dhe shpesh konsiderohet vendi më pak i vizituar në botë.

Aeroporti në Funafuti ka pak fluturime javore, por ata që arrijnë aty gjejnë jetë ishullore të pastër, zhvillim minimal dhe tradita të forta komunitare.

  1. Ishujt Marshall

Me më pak se 7,000 vizitorë në vit, ky shtet ishullor ofron plazhe të pacenuara, histori të Luftës së Dytë Botërore dhe jetë lokale larg turizmit masiv.

Infrastrukturë e kufizuar dhe rreziku nga rritja e nivelit të detit janë sfida reale, por natyra detare dhe mikpritja i bëjnë vizitat të paharrueshme.

  1. Ishujt Solomon

Të njohur për ishujt vullkanikë dhe historinë e luftës, Ishujt Solomon mbeten pak të vizituar.

Turizmi zhvillohet ngadalë për shkak të izolimit dhe ndryshimeve klimatike, por vendi ofron përvoja autentike dhe pasuri natyrore unike.

  1. Sudani i Jugut

Konfliktet dhe paqëndrueshmëria politike e rendisin Sudanin e Jugut ndër vendet më pak të vizituara.

Megjithatë, ai ka parqe kombëtare, kultura të larmishme dhe peizazhe të paprekura. Vizitat janë të rralla dhe zakonisht të organizuara në mënyrë të kontrolluar.

  1. Komoret

Të vendosur mes Madagaskarit dhe Mozambikut, Komoret janë një zinxhir ishujsh vullkanikë me plazhe të bukura dhe kulturë plot gjallëri.

Mungesa e infrastrukturës turistike dhe fatkeqësitë natyrore i mbajnë larg turistët, por ndikimet afrikane, arabe dhe franceze krijojnë një identitet të veçantë.

  1. Kiribati

Kiribati është ndër vendet më të rrezikuara nga ndryshimet klimatike.

Me pak turistë dhe infrastrukturë minimale, ai ofron një dritare të rrallë mbi qëndrueshmërinë dhe traditat e ishujve të Paqësorit.

Rama premton se dëmshpërblimi për familjet e prekur nga përmbytjet është prioritet

Posted on by BR

Dëmshpërblimi i familjeve të prekura nga përmbytjet dhe fatkeqësitë natyrore është prioritet i qeverisë, bëri të ditur sot Kryeministri shqiptar Edi Rama, duke theksuar se procesi do të vijojë pas përfundimit të verifikimeve në terren. Në podcast-in “Flasim” në rubrikën “Shënimet e javës”, Rama u ndal te situata e fundit e shkaktuar nga reshjet e dendura duke vënë në dukje se askush nuk do të mbetet pa përkujdesje.

Kryeministri u shpreh se motoja “Ti nuk do të jesh kurrë vetëm” është parim udhëheqës sa herë që vendi dhe njerëzit përballen me fatkeqësi, që nga tërmeti shkatërrues e deri te dëmet e shkaktuara nga përmbytjet, zjarret apo situata të tjera emergjente, transmeton albinfo.ch.

Ai siguroi familjet e dëmtuara nga përmbytjet e fundit se shteti qëndron pranë tyre me të njëjtin dinjitet njerëzor, shtetëror dhe politik, duke përmbushur çdo detyrim, si për banesat ashtu edhe për gjënë e gjallë.

Sipas Kryeministrit, puna e institucioneve nuk do të ndalet me përmirësimin e kushteve të motit, por do të vijojë me riparimin e dëmeve në infrastrukturë dhe dëmshpërblimin e familjeve të prekura.

“Ekipet e verifikimit janë në terren që nga dita e parë, ndërsa Ministria e Financave ka përgatitur paraprakisht planin me skenarët e dëmshpërblimit dhe po pret përfundimin e verifikimeve për të kaluar në fazën e kompensimit”, tha ai.

Duke iu referuar përvojave të mëparshme, Kryeministri nënvizoi se qeveria ka shlyer borxhet e trashëguara nga përmbytjet e mëparshme dhe nuk ka krijuar më detyrime të tilla ndaj qytetarëve, duke theksuar se kjo është një Shqipëri që nuk i lë më vetëm njerëzit e saj.

“E mos harroni, kur ne erdhëm në qeveri, në malin e borxheve që na lanë trashëgim aleatët e sotëm të fatkeqësive, ishin edhe dy kodra të larta borxhesh nga përmbytjet e zonës së Shkodrës. Ne i shlyem një më një ato borxhe për ata njerëz dhe nuk kemi hyrë më në asnjë borxh të kësaj natyre me njerëzit e këtij vendi, sepse erdhëm për të ndërtuar një Shqipëri tjetër dhe kjo është Shqipëria tjetër, që nuk i le vetëm njerëzit e saj. Kurrë më”, deklaroi Rama.

Si do të ulin supermarketet zvicerane çmimet e tyre në vitin 2026

Posted on by BR

Le të fillojmë me Migros-in

Në vitin 2025, Migros kishte ulur çmimet e 3,500 produkteve – 10 përqind të gamës së saj totale. Përveç kësaj, më shumë se 1,000 mallra konsumi shiten me çmime të zbritura.

“Çmimi do të mbetet një faktor kyç edhe në vitin 2026, pasi shumë familje duhet të mbajnë një sy të ngushtë në buxhetet e tyre”, tha drejtori ekzekutiv i Migros, Mario Irminger, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2026, janë planifikuar edhe “ulje të mëtejshme të konsiderueshme të çmimeve”, zbuloi zëdhënësi i kompanisë, megjithatë, pa specifikuar as shifrën e saktë dhe as produktet që preken nga ulja e çmimit.

Megjithatë, ka edhe lajme të këqija: për shkak të rritjes së kostove të lëndëve të para, “rritja e çmimeve mund të jetë e pashmangshme në disa raste”, megjithëse shkalla e tyre është aktualisht e vështirë të vlerësohet.

Coop

Rivalenti numër një i Migros ka ulur çmimet e 1,900 produkteve në vitin 2025.

Sa i përket planeve të supermarketit për vitin 2026, mesazhi mjaft i fshehtë dhe jo specifik i drejtorit ekzekutiv të tij, Philipp Wyss, është se “klientët mund të presin ulje të mëtejshme të çmimeve në muajt e ardhshëm, megjithëse numri i saktë mbetet konfidencial” në këtë pikë.

Por ndryshe nga Migros, Coop nuk planifikon “rritje të ndjeshme të çmimeve” këtë vit.

Lidl

Gjatë 12 muajve të fundit, një nga dy kompanitë gjermane të zbritjeve që operojnë në Zvicër ka ulur çmimet e më shumë se 700 artikujve nga një gamë totale prej 2,500 produktesh.

Pothuajse një në tre artikuj në raftet e dyqaneve zvicerane pa çmimin e tij të ulur me 7 deri në 31 përqind.

Duke parë përpara drejt vitit 2026: “çmimi mbetet faktori vendimtar për shumë familje”, tha drejtori ekzekutiv i rrjetit, Nicholas Pennanen.

Prandaj, shitësi me pakicë do të mbetet “i fokusuar në efikasitetin maksimal” në mënyrë që kursimet t’ua kalojë drejtpërdrejt klientëve.

“Të gjithë duhet të jenë në gjendje të përballojnë cilësinë zvicerane, pavarësisht buxhetit të tyre”, tha ai.

Aldi

Rrjeti tjetër gjerman i zbritjeve nuk i zbulon uljet e çmimeve.

Kjo sepse, “si një ofrues zbritjesh, nuk është numri i zbritjeve të vetme që është thelbësor për ne, por angazhimi për të ofruar vazhdimisht çmimin më të mirë”, shpjegoi CEO i Aldi-t, Jérôme Meyer.

Rrjeti synon të vazhdojë të njëjtën strategji në vitin 2026.

“Kudo që të jetë e mundur, ne do të ulim çmimet tona dhe do t’ua kalojmë kursimet e kostos klientëve tanë”, tha Meyer, duke shtuar se “qëllimi ynë është të lehtësojmë ndjeshëm barrën në portofolet e klientëve tanë”.

Denner

Në vitin 2025, kjo degë e Migros u ofroi klientëve të saj ulje çmimesh për pothuajse një në pesë produkte në raftet e saj: konkretisht, 670 artikuj nga një asortiment total prej 3,700.

Duke filluar që nga janari 2026, çmimet do të vazhdojnë të bien.

“Ulje të mëtejshme çmimesh do të pasojnë gjatë gjithë vitit, pasi shumë njerëz në Zvicër do të duhet të menaxhojnë me kujdes buxhetet e tyre edhe në vitin 2026”, sipas Drejtorit Ekzekutiv të Denner, Torsten Friedrich.

Një shembull konkret: Përballë rritjes së pritshme të çmimeve për drithërat, mishin dhe produktet e importuara si kafeja dhe kakaoja, Denner po përqendrohet në përmirësimin e efikasitetit të kostos dhe në eksplorimin e burimeve të reja të furnizimit.

 

Sa janë të vjetra veturat në Maqedoninë e Veriut

Posted on by BR

Të dhënat e Drejtorisë së Doganave tregojnë se në dhjetë vitet e fundit, mbi 80% e automjeteve të importuara në Maqedoninë e Veriut, janë të përdorura.

Në të njëjtën kohë, numri i automjeteve të regjistruara është dyfishuar, nga 350 mijë në vitin 2012 në gati 700 mijë në vitin 2024.

Ndërkohë, mosha mesatare e automjeteve ka shkuar në 19.4 vjet, që do të thotë se në rrugë lëvizin gjithnjë e më shumë automjete të vjetra, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Dominojnë automjetet me naftë me 63%, benzina ka rënë në 26%, ndërsa automjetet elektrike dhe hibride po shënojnë rritje të shpejtë, ku vetëm vitin e kaluar +169% për automjetet elektrike dhe +295% për ato hibride.

Për çdo automjet të ri të importuar, mesatarisht janë importuar 3.5 automjete të përdorura. Në 11 muajt e parë të vitit të kaluar u importuan gjithsej 12,025 automjete të reja dhe 41,842 të përdorura.

Importi i automjeteve të reja vetëm vitin e kaluar për herë të parë tejkaloi numrin e importit të automjeteve të reja në vitin 2009, kur ishin importuar 10,574 automjete të reja krahasuar me 2,944 të përdorura.

Nafta dominon automjetet e pasagjerëve me rritje vjetore mbi 12% gjatë dhjetë viteve të fundit, benzina ka rënë mesatarisht −2.32% në vit, ndërsa automjetet elektrike dhe hibride shënojnë rritje të lartë relative. Rritja e automjeteve elektrike ishte 169%, ndërsa e hibrideve 295%.

Ku renditet Shqipëria në nivel global për Inteligjencën Artificiale

Posted on by BR

Shqipëria renditet në vendin e 81 në nivel global në “Government AI Readiness Index” të publikuar nga “Oxford Insights”, duke u vlerësuar pozitivisht në disa nga shtyllat kryesore të gatishmërisë ndaj inteligjencës artificiale.

Sipas Agjencisë për Medie dhe Informim, vendi shënon rezultate të mira në adoptimin e inteligjencës artificiale (IA) në shërbimet publike (68.95 pikë), qeverisjen (51.67 pikë) dhe zhvillimin e infrastrukturës (48.44 pikë), transmeton albinfo.ch.

Në të njëjtën kohë, Shqipëria vlerësohet ndër vendet më aktive për sa i takon digjitalizimit, për emërimin e Diellës si ministrja e parë e Inteligjencën Artificiale.

Po ashtu vlerësohet edhe për miratimin e Strategjisë së parë Kombëtare për inteligjencën artificiale në muajin gusht, hapa që forcojnë më tej kornizën institucionale dhe strategjike të vendit në këtë fushë.

Crans-Montana: Tani zyra e prokurorit publik po heton edhe komunën

Posted on by albinfo.ch

Pas katastrofës së zjarrit në Crans-Montana, zyra e prokurorit publik të Valisit ka zgjeruar hetimin e saj për të përfshirë administratën komunale, siç raportoi transmetuesi italian Sky TG24 të shtunën në mbrëmje.

Në veçanti do të të shqyrtohet roli i komunës, e cila, sipas kryetarit të bashkisë Nicolas Féraud, nuk arriti të kryejë inspektimet e kërkuara të sigurisë gjatë pesë viteve të fundit, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, sipas transmetuesit, hetuesit po shqyrtojnë më nga afër ndarjen e përgjegjësive midis komunës dhe Kantonit të Valisit, i cili është përgjegjës për legjislacionin e sigurisë nga zjarri.

Zëvendëskryetarja e bashkisë Nicole Bonvin Clivaz pranon mangësitë në inspektime. Më parë, kryetari i bashkisë Nicolas Féraud kishte pranuar se lokali Le Constellation nuk ishte inspektuar në pesë vitet e fundit.

Nicole Bonvin Clivaz konfirmoi se kishte pasur një shkëmbim intensiv dokumentesh dhe raportesh midis administratës komunale të Crans-Montana dhe zyrës së prokurorit publik në Sion në orët e fundit.

“Pati një dështim në inspektime,” tha ajo. “Ne nuk i kryem ato, e pranojmë këtë dhe marrim përgjegjësinë për të. Por hetimi duhet të tregojë saktësisht se çfarë ndodhi – për momentin nuk kemi përgjigje përfundimtare”.

Zviceranët dërguan 77 milionë SMS për Vitin e Ri

Posted on by Drin Reçica

Konkurenca ndaj mesazheve tradicionale po vjen gjithnjë e më shumë nga aplikacionet online dhe përdorimi i smartphone-ve. Megjithatë, ndërrimi i viteve mbetet ende një moment kulmor për dërgimin e mesazheve në Zvicër. Operatorët e telefonisë mobile, Swisscom, Orange dhe Insieme, kanë transmetuar gjithsej 77 milionë SMS dhe MMS, përcjell albinfo.ch.

Swisscom ka regjistruar 42 milionë mesazhe, duke shënuar një rënie prej 10 për qind krahasuar me ndërrimin e viteve 2011–2012. Ndërkohë, Orange ka konfirmuar trendin pozitiv të shënuar gjatë Krishtlindjeve, me një rritje prej 2.9 për qind, duke arritur në 35 milionë mesazhe, falë abonimeve me SMS të pakufizuara.

Ndërkaq, mungojnë të dhënat nga Sunrise, i cili për datën 25 dhjetor kishte raportuar rezultate veçanërisht negative.

Komandanti i FSK-së priti Drejtorin e Gardës Kombëtare të SHBA-së

Posted on by albinfo.ch

Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, ka pritur sot Drejtorin e Ushtrisë së Gardave Kombëtare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Gjenerallejtënant Jonathan M. Stubbs i shoqëruar nga Gjeneral Major Levon E. Cumpton dhe delegacioni.

Sipas njoftimit të FSK-së, gjatë takimit u diskutua për bashkëpunimin e shkëlqyer ndërmjet FSK-së dhe Byrosë së Garda Kombëtare së SHBA-së, në veçanti me Gardën Kombëtare të Ajova-s.

“Gjatë takimit u vlerësua lartë mbështetja në ngritjen e kapaciteteve profesionale, zhvillimin e trajnimeve të përbashkëta dhe avancimin e ndërveprueshmërisë që FSK ka krijuar me partnerët e saj. Gjithashtu, Gjeneral Jashari shprehu mirënjohje për mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-së ndaj Forcës së Sigurisë së Kosovës, duke e vlerësuar këtë partneritet si thelbësor për zhvillimin dhe modernizimin e FSK-së”, vazhdon njoftimi.

Sipas FSK-së, gjatë takimit është potencuar rëndësia e mbështetjes amerikane në rrugëtimin euro-atlantik të Kosovës.

“Në fund të takimit, të dy gjeneralët u pajtuan që thellimi i bashkëpunimit është thelbësor për avancimin e ndërveprueshmërisë së forcave tona, njëherit u theksua nevoja e mbështetjes së SHBA në përmbushjen e synimit tonë strategjik, drejt anëtarësimit në organizatat ndërkombëtare të sigurisë, në funksion të paqes, sigurisë dhe stabilitetit rajonal”, vazhdon njoftimi.

Zvicër: Doganieri vret me armë zjarri të dyshuarin për vjedhje makinash

Posted on by albinfo.ch

Një ndjekje në autostradën A3 pranë Gushtit përfundon me një të shtënë fatale me armë zjarri. Një punonjës i Zyrës Federale për Dogana dhe Siguri Kufitare ka plagosur për vdekje një person me pistoletë në qytezën Augst të premten në mëngjes, transmeton albinfo.ch.

E shtëna u shkrep gjatë një ndalimi, siç raporton Policia e Kantonit Basel-Landschaft.

“Personi u godit”, sqaroi një zëdhënës i policisë në përgjigje të një hetimi nga agjencia e lajmeve Keystone-SDA.

Nuk ka detaje të mëtejshme rreth incidentit në këtë kohë.

I ndjeri ishte “një shtetas i huaj në moshë relativisht të re”, ka shtuar zëdhënësi. Nuk janë dhënë detaje të mëtejshme. Policia u njoftua nga Zyra Federale për Mbrojtjen Civile dhe Asgjësimin (BAZG) pak para orës 6:30 të mëngjesit të së premtes për tri makina të vjedhura që udhëtonin në autostradën A3 pranë Bözberg në drejtim të Bazelit, thuhet më tej në deklaratë.

Pak para daljes nga Augsti, hajdutët e dyshuar të makinave u përplasën me disa automjete të tjera. Me atë rast një person tjetër pësoi lëndime të lehta.

Pronari i barit në Crans-Montana lihet në paraburgim

Posted on by erezzaademi

Prokuroria Publike e Valais ka lënë në paraburgim Jacques Moretti, menaxherin e barit Le Constellation, pas zjarrit fatal më 1 janar.

Vendimi u mor pas seancës dëgjimore të së premtes për Moretti-n dhe gruan e tij, Jessica, pronarët e barit. Jessica Moretti mbetet e lirë.
Jacques Moretti u ndalua pas një seance dëgjimore gjashtë-orëshe, shkruan swissinfo. Prokuroria Publike përmendi rrezikun e arratisjes si arsye për këtë masë, sipas një njoftimi për shtyp nga prokurorja publike e Valais, Beatrice Pilloud, transmeton albinfo.ch.

Çifti francez mbërriti në Prokurorinë Publike rreth orës 8 të mëngjesit të shoqëruar nga tre avokatët e tyre: Yaël Hayat, Nicola Meier dhe Patrick Michod. Familja Moretti mbërriti e shoqëruar nga policia kantonale e Valais. Ata duhej të kalonin nëpër rreth 50 gazetarë.

Tre prokurorë drejtuan procedurat, përfshirë Catherine Seppey (kryesore e hetimit) dhe Beatrice Pilloud. Pyetjet që lidhen konkretisht me tragjedinë do të sqarohen së shpejti. Disa avokatë të viktimave ishin në gjendje të merrnin pjesë në seancat dëgjimore.

Në orën 14:00, Zvicra mbajti një minutë heshtje kushtuar viktimave të zjarrit të natës së Vitit të Ri në Crans-Montana, ku humbën jetën 40 persona dhe u plagosën 116 të tjerë. Momenti i heshtur u zhvillua në një ditë zie kombëtare.

Industria farmaceutike zvicerane përgatitet për trazira

Posted on by erezzaademi

Politika tregtare e Shteteve të Bashkuara e ka ekspozuar industrinë farmaceutike zvicerane ndaj një periudhe trazirash, sipas Interpharma, e cila përfaqëson firmat farmaceutike të Zvicrës të bazuara në kërkime.

Zvicra aktualisht ndodhet në një udhëkryq, tha presidenti i Interpharma, Jörg-Michael Rupp, në konferencën vjetore për median e shoqatës.

Peizazhi për industrinë farmaceutike në Zvicër ka ndryshuar rrënjësisht dhe konkurrenca në pjesën tjetër të botës po bëhet gjithnjë e më e ashpër. “Ndërsa ende nuk jemi prapa konkurrencës, gradualisht po humbasim pozicionin tonë udhëheqës”, tha Rupp.

Folësit, përfshirë drejtorin ekzekutiv të Interpharma, René Buholzer, theksuan të gjithë zhvillimet gjeopolitike dhe rregullat e reja ndërkombëtare të lojës. Ata theksuan se konkurrueshmëria, forca inovative dhe atraktiviteti i vendit po vihen në provë.

Prandaj, politikëbërësit thirren të forcojnë pozicionin e Zvicrës në mënyrë të qëndrueshme dhe të sigurojnë që pacientët në Zvicër të vazhdojnë të kenë qasje në ilaçe inovative.

Industria farmaceutike po operon në një mjedis të tensionuar. Kompanitë në tregje të mëdha si SHBA-ja dhe Kina po detyrohen gjithnjë e më shumë të investojnë shumë në kërkim dhe prodhim për të siguruar qasje në këto tregje kyçe, shkruan swissinfo. Kjo, nga ana tjetër, ushtron presion mbi Zvicrën si një qendër farmaceutike.

Një çështje qendrore për industrinë është gjithashtu regjimi i “Kombit Më të Favorizuar”, i cili i trajton partnerët e huaj tregtarë në mënyrë të barabartë dhe nuk lejon diskriminimin. Përfshirja e Zvicrës si një vend referimi për përcaktimin e çmimeve të barnave në SHBA krijon kushte krejtësisht të reja për lançimin global të barnave inovative, paralajmëron shoqata, transmeton albinfo.ch.

“Kjo paraqet sfida të mëdha për kujdesin ndaj pacientit, veçanërisht në tregjet e vogla si Zvicra, e cila ka çmime më të ulëta se vendet fqinje kur përshtaten për fuqinë blerëse.”

Anthony Schläpfer, nga firma konsulente Executive Insight, shpjegoi se kjo paraqet rreziqe më të mëdha për lançimet e ardhshme në treg.

Kjo ndodh sepse çmimet jashtë SHBA-së ndikojnë drejtpërdrejt në shitjet në SHBA – tregu më fitimprurës. Rreth 46% e shitjeve globale farmaceutike gjenerohen atje, krahasuar me vetëm 0.5% në Zvicër.

Konkurrueshmëria e vendit tani varet nga sa shpejt dhe me vendosmëri politikëbërësit dhe industria i përgjigjen këtyre sfidave së bashku. “Ne kemi nevojë për modele moderne çmimesh të përshtatura sipas fuqisë blerëse, një kuadër tërheqës për lançimin e shpejtë të produkteve të reja dhe bashkëpunim konstruktiv midis të gjithë palëve të interesuara për të siguruar dhe zhvilluar më tej Zvicrën si një qendër kërkimore dhe prodhimi”, tha Interpharma.

Kërkesa për pajisje zjarrfikëse shpërthen në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Tragjedia e Crans-Montanës duket se i inkurajon autoritetet zvicerane të forcojnë masat e tyre të sigurisë nga zjarri. Disa kompani të intervistuara nga SRF panë një rritje të ndjeshme të kërkesës.

Shitësi online Digitec Galaxus tha se që nga fillimi i vitit, janë blerë tetë herë më shumë fikës zjarri sesa gjatë së njëjtës periudhë të vitit të kaluar. “Profibedarf.ch”, një dyqan tjetër online gjithashtu raporton një rritje të ndjeshme. Ne gjithashtu shohim se ka më shumë kërkesa për këshilla mbi produktet e mbrojtjes nga zjarri sesa zakonisht.

Obi Zvicër gjithashtu vëren shifra më të larta shitjesh në ditët e fundit për fikës zjarri, detektorë zjarri dhe detektorë rreziku. Jumbo, nga ana tjetër, njofton një kërkesë “jo shumë të lartë”.

Kompanitë e specializuara në mbrojtjen nga zjarri gjithashtu vërejnë rritje të kërkesës, siç është Minimax AG, e cila ka njëmbëdhjetë degë në Zvicër dhe selia e së cilës ndodhet në Dübendorf, në kantonin e Cyrihut. Si numri i kërkesave ashtu edhe porositë aktuale janë rritur “ndjeshëm” ditët e fundit, tha Silvan Betschart, anëtar i menaxhmentit në zyrën editoriale të SRF. Ai shton se dega e Visiège në Valais aktualisht po merr shumë kërkesa. Pronarët e restoranteve janë gjithashtu më të interesuar për mbrojtjen nga zjarri tani, transmeton albinfo.ch.

Kërkesa nga profesionistë, por edhe nga individë

E njëjta zile bie nga ana e kompanisë së mbrojtjes nga zjarri Primus AG të Lyss. Ka një kërkesë më të madhe se zakonisht, pikërisht nga Valais dhe kantoni i Vaud. Dhe aktualisht, një numër jashtëzakonisht i lartë i fikësve të zjarrit raportohet për qëllime mirëmbajtjeje. Ndoshta sepse shumë njerëz nuk e kanë servisuar fikësin e tyre të zjarrit për një kohë të gjatë dhe tani po e plotësojnë ritmin. Kërkesa në rritje për produkte vjen si nga individë ashtu edhe nga kompani, shkruan Primus AG., por edhe nga shumë ambiente karnavalesh që po dalin dhe kërkojnë mbështetje.

E njëjta pamje po shfaqet në kompaninë Abrifeu SA, aktive në mbrojtjen nga zjarri, në Riddes pranë Sion. Edhe ajo ka pasur shumë punë ditët e fundit: “Për tre ditë, pajisjet e mbrojtjes nga zjarri kanë qenë jashtëzakonisht të kërkuara”, thotë menaxheri teknik Pierre-Alain Cottier. Një kërkesë kaq e lartë është e rrallë. Shumë fikës zjarri aktualisht sillen për mirëmbajtje. Po shfaqen individë, por edhe kafene dhe restorante.

Inteligjenca Artificiale, si do të ndryshojë mënyra e punës në vitin 2026

Posted on by BR

Ekspertët parashikojnë një ndryshim të thellë në mënyrën e punës në vitin 2026, teksa inteligjenca artificiale (IA) pritet të shndërrohet në “kolegun e preferuar” të punonjësve.

Frika që dominonte në vitin 2023, se IA do të zëvendësonte vendet e punës dhe do të dëmtonte besimin-po zbehet.

Me përdorimin gjithnjë e më të gjerë të IA në përditshmëri, ankthi po i lë vendin një optimizmi të kujdesshëm: IA nuk shihet më si diçka që punon për njerëzit, por me ta.

Sipas ekspertëve, punonjësit që e trajtojnë IA si një koleg të ri, për ta trajnuar, për ta mbikëqyrur dhe për ta shfrytëzuar, do të kenë avantazh ndaj atyre që i rezistojnë. “IA si koleg” është më shumë një metaforë: ajo riformëson role, por nuk e zëvendëson nevojën për njerëz, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Sam Taylor (LLC.org) e përshkruan IA si një partner të heshtur që forcon intuitën njerëzore, një kombinim i asistentit kërkimor, strategut dhe redaktorit.

Suksesi vjen nga ekipet që e shohin IA si bashkëpunëtore, jo konkurruese. Ryan Starks (Rising Team) thekson se teknologjia nuk e zvogëlon rëndësinë e njerëzve; përkundrazi, rrit vlerën e besimit, komunikimit dhe lidhjes njerëzore, themele të inovacionit.

David Maffei (Staffbase) paralajmëron se rreziku real nuk është humbja e vendeve të punës, por shpejtësia pa lidhje. Sipas tij, komunikimi i brendshëm i fuqizuar nga IA do të jetë kyç për qartësi, besim dhe koherencë organizative.

Dave Bottoms (Upwork) shton se vala e ardhshme e produktivitetit do të vijë nga bashkëpunimi mes njerëzve, bizneseve dhe agjentëve të IA; aftësi si kreativiteti, autenticiteti dhe mendimi kritik mbeten thelbësisht njerëzore.

Jacqui Canney (ServiceNow) vlerëson se 2026 shënon kalimin nga “e ardhmja e punës” te përjetimi i asaj të ardhme. Agjentët e IA do të çlirojnë punonjësit, sidomos ata në fillim karriere, për punë strategjike e krijuese, por adoptimi i përgjegjshëm duhet të vendosë në qendër besimin, etikën dhe shëndetin mendor.

Andrew Rabinovich (Upwork) parashikon agjentë IA më të aftë, të specializuar dhe të trajnuar me të dhëna pronësore, që ruajnë kontekstin dhe koordinojnë detyra nga fillimi në fund, gjithnjë me mbikëqyrje njerëzore.

Brandon Roberts (ServiceNow) thekson se suksesi nuk do të matet vetëm me eficiencë, por me mënyrën si koha e kursyer riinvestohet për të ndërtuar forca pune të adaptueshme.

Në përfundim, Andie Dovgan (Creatio) parashikon kalimin nga “co-pilotë” te agjentë autonomë që planifikojnë dhe ekzekutojnë procese, sidomos në sektorë intensivë në të dhëna.

Mark Abbott (Ninety.io) kujton se, edhe pse IA eliminon detyra rutinë, ajo nuk zëvendëson nevojën njerëzore për gjykim, inteligjencë emocionale dhe mendim strategjik.

Për organizatat që e kuptojnë këtë, e ardhmja e punës nuk zhduket, ajo evoluon. Dhe për shumë punonjës, IA mund të bëhet vërtet “kolegu i preferuar”.