Zvicra raporton përparim të ngadaltë në integrimin e grave ukrainase në fuqinë punëtore

Integrimi i grave refugjate ukrainase me statusin e mbrojtjes S në fuqinë punëtore po përparon më ngadalë se sa pritej në Zvicër. Ky ishte përfundimi i një studimi të qeverisë federale, ku u intervistuan ekspertë dhe gra refugjate.

Shumë gra ukrainase me arsim të lartë kanë trajnim ose përvojë pune në profesione që janë pjesërisht të rregulluara ose të strukturuara ndryshe në Zvicër. Sekretariati Shtetëror për Çështjet Ekonomike (SECO) njoftoi të enjten se kjo vlen veçanërisht për sektorët e arsimit, të shëndetësisë dhe atë social, transmeton albinfo.ch.

Në shumë raste, gratë ukrainase kanë rrugë të panjohura karriere, për shembull, kur përvoja e tyre profesionale nuk përputhet me fushën e studimeve të tyre. Për këtë arsye, atyre u vështirësohet gjetja e punëve të përshtatshme në nivel fillestar në profesione të ngjashme. Për më tepër, njohuritë e tyre të gjuhëve kombëtare janë ende të kufizuara, shkruan swissinfo.

Studimi tregon se motivimi për të punuar është i lartë në mesin e refugjatëve nga Ukraina, por është i dobësuar nga pasiguria e statusit S, i cili ka një orientim të përkohshëm dhe përqendrohet në kthimin eventual në atdhe. Kjo pasiguri e bën të vështirë për shumë refugjatë marrjen e një vendimi afatgjatë për karrierën e tyre. Përveç kësaj, gratë ndihen të ngarkuara nga detyrat e kujdesit ndaj fëmijëve.

Në praktikë, qasja dhe financimi për programet mbështetëse mbeten të ndërlikuara. Ekspertët e anketuar në studim theksojnë se ka nevojë për përmirësime në informacion dhe koordinim për të lehtësuar integrimin e tyre në tregun e punës.

Sipas SECO, aktualisht janë rreth 67,000 ukrainas me statusin e mbrojtjes S që jetojnë në Zvicër. Vlerësohet se 65-70% e tyre kanë një diplomë të arsimit të lartë, ndërsa rreth dy të tretat janë gra, shpesh me fëmijë të moshës shkollore. Megjithatë, shkalla e punësimit të refugjatëve ukrainas ishte vetëm 30% në mes të shkurtit, sipas Sekretariatit Shtetëror për Migracionin, i cili iu përgjigj një pyetjeje të agjencisë së lajmeve Keystone-SDA.

Si pjesë e studimit, u analizuan përvojat e 33 profesionistëve dhe 34 refugjatëve nga kantonet Aargau, Basel-City, St. Gallen dhe Vaud

Importet e mishit në Zvicër rriten ndjeshëm

Furnizimi me mish në Zvicër u rrit me 3.9% nga viti në vit, duke arritur mbi 453,000 tonë në vitin 2024. Importet u rritën ndjeshëm, ndërsa prodhimi vendas ka shënuar rënie, duke zënë 79.6% të furnizimit me mish.

Në vitin e kaluar, përqindja e mishit zviceran ishte 82.9%, siç njoftoi të enjten shoqata e industrisë së mishit, Proviande. Sa i përket llojeve të mishit, Proviande shënoi rritjen më të madhe në mishin e shpendëve, me një rritje prej 9.1%. Kjo është në përputhje me një tendencë afatgjatë të rritjes së prodhimit vendas dhe importeve, transmeton albinfo.ch.

Mishi i viçit gjithashtu shënoi rritje, me 2.8%, ndërsa si importet ashtu edhe prodhimi vendas u rritën. Rritja e furnizimit me mish derri ishte më e moderuar, në 1.8%. Prodhimi vendas ra me 3.1%, ndërsa importet u rritën me 40%, shkruan swissinfo.

Nga ana tjetër, furnizimi me mish qengji dhe dele ra me 2.2%, për shkak të uljes së prodhimit vendas. Furnizimi me mish kali ra me 5.7%, ndërsa ai i gjahut pësoi rënie me të njëjtën përqindje.

Në vitin 2023, rënia e furnizimit me mish u kompensua nga një rritje e ofertës për frymë. Ndërsa popullsia rezidente u rrit me 0.9%, oferta e mishit për frymë u rrit me 2.9% në vitin 2024.

Proviande thekson gjithashtu se furnizimi me mish nuk korrespondon domosdoshmërisht me konsumin e tij. Në vend të kësaj, statistikat tregojnë sasinë e mishit të gatshëm për shitje, i cili ishte në dispozicion për sektorët e hotelierisë dhe shitjes me pakicë, ndër të tjera.

Sipas studimit kombëtar të konsumit, vetëm 75-80% e mishit të ofruar hahet nga popullata. Pjesa tjetër përfshin kockat, prerjet e yndyrës, ushqimin për qentë dhe macet, si dhe mbetjet ushqimore.

Rinkevics: BE-ja duhet t’ia heqë masat Kosovës, sa më shpejt aq më mirë

Sot, presidenti i Letonisë, Edgars Rinkēvičs, ka bërë thirrje që Bashkimi Evropian të heqë sa më shpejt masat kufizuese ndaj Kosovës, të cilat blloku i vendosi gati dy vjet më parë, përcjell albinfo.ch.

“Qëndrimi i vendit tim është që BE-ja duhet t’i heqë ato masa. Për këtë avokojmë dhe sa më shpejt të ndodhë, aq më mirë do të jetë”, ka deklaruar ai në konferencën për media pas takimit me homologen Vjosa Osmani në Prishtinë.

Rinkēvičs theksoi se gjatë takimit me Osmanin është diskutuar për avancimin e marrëdhënieve bilaterale, stabilitetin rajonal dhe mbështetjen që BE-ja mund të ofrojë për Kosovën.

Presidenti letonez theksoi rëndësinë e forcimit të marrëdhënieve politike dhe ekonomike ndërmjet dy vendeve, si dhe mbështetjen e Letonisë për integrimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare, përfshirë Këshillin e Evropës.

Megjithatë, ai theksoi se nuk mund të premtojë që Kosovës do t’i jepet statusi i vendit kandidat për BE deri në fund të vitit, duke theksuar se një vendim i tillë kërkon unanimitet nga të gjitha vendet anëtare.

Në fund, ai përgëzoi Kosovën për harmonizimin me politikat e BE-së dhe mbështetjen e saj për Ukrainën, duke nënvizuar se stabiliteti i Ballkanit Perëndimor mbetet një çështje me rëndësi të madhe për Bashkimin Evropian.

Ai gjithashtu paralajmëroi një vizitë te trupat letoneze që janë pjesë e misionit të KFOR-it në Kosovë.

Zvicra, në mesin e vendeve me jetën më të lumtur në botë

Zvicra është renditur sërish si një nga vendet ku njerëzit janë më të lumtur për të jetuar.

Sipas Raportit Botëror të Lumturisë për vitin 2025, zviceranët vazhdojnë të jenë ndër më të lumturit në botë, duke u renditur në vendin e 13-të, shkruan albinfo.ch.

Studimi u zhvillua në 147 shtete dhe është Raporti i 13-të vjetor i Lumturisë Botërore, i publikuar me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Lumturisë nga OKB.

Për të tetin vit radhazi, Finlanda kryeson si vendi më i lumtur në botë, e ndjekur nga Danimarka, Islanda dhe Suedia.

https://happiness-report.s3.us-east-1.amazonaws.com/2025/WHR+25.pdf

Zvicra ul sërish normat e interesit për shkak të ‘pasigurisë’ globale

Banka Qendrore e Zvicrës uli normën bazë të interesit me një çerek pikë përqindjeje, në 0.25 për qind, të enjten, duke përmendur “pasigurinë e lartë” në ekonominë globale, përcjell albinfo.ch.

Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB) bëri këtë ulje për herë të pestë që nga marsi i vitit të kaluar, duke parashikuar se rritja ekonomike globale do të mbetet e moderuar gjatë tremujorëve të ardhshëm.

“Me rregullimin e sotëm të normës, SNB po siguron që kushtet monetare të mbeten të përshtatshme, duke pasur parasysh presionin e ulët inflacionist dhe rreziqet e shtuara të rënies së inflacionit,” tha banka qendrore në një deklaratë.

“SNB do të vazhdojë të monitorojë nga afër situatën dhe të rregullojë politikën e saj monetare nëse është e nevojshme, për të siguruar që inflacioni të mbetet brenda intervalit të përputhshëm me stabilitetin e çmimeve në afat të mesëm.”

Për më shumë – https://www.thelocal.ch/20250320/swiss-cut-rates-again-over-global-economic-uncertainty

Paraja është shqetësimi kryesor i popullatës zvicerane

Kjo është ajo që del nga sondazhi i Barometrit Familjar, i publikuar nga sigurimet e jetës Pro Familia dhe Pax, përcjell albinfo.ch.

Paratë përbëjnë një problem veçanërisht për familjet me të ardhura të mesme: 47 për qind e tyre thonë se paga e tyre është “mjaftueshme” për të mbuluar nevojat e tyre.

Gjysma e të anketuarve besojnë se gjendja e tyre financiare do të përmirësohej nëse primet e sigurimit shëndetësor do të ishin më të ulëta.

Dy të tretat thonë se nuk mund të kursejnë më shumë se 500 franga në muaj, ndërsa vetëm 14 për qind mund të lënë mënjanë më shumë se 1,500 franga në muaj.

Këto përqindje kanë mbetur të qëndrueshme gjatë tre viteve të fundit, sipas barometrit.

Basel-City do të nisë një projekt pilot për katër ditë pune në javë

Një projekt pilot për një javë pune katër-ditore me pagë të plotë do të zbatohet në Bazel, pavarësisht kundërshtimeve të forta nga anëtarët konservatorë të këshillit. Data nuk është caktuar ende, përcjell albinfo.ch.

Propozimi parashikon një eksperiment trevjeçar që do të inkurajojë kompanitë me deri në 250 punonjës të testojnë vullnetarisht një javë pune katër-ditore me pagesë të plotë.

Kantoni pritet t’u ofrojë këtyre kompanive mbështetje financiare dhe të vlerësojë përvojën e tyre.

Propozimi hasi rezistencë, veçanërisht nga grupet konservatore, të cilat theksuan se, nëse kjo praktikë bëhet e përhapur, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar do të përkeqësohet.

Partitë e majta, nga ana tjetër, e shohin uljen e orarit të punës si një mundësi për të përmirësuar ekuilibrin punë-jetë të punonjësve.

.

Plenkoviq për bashkëpunimin me Kosovën dhe Shqipërinë: S’kemi nevojë ta pyesim Serbinë apo NATO-n

Së fundmi, kryeministri kroat, Andrej Plenkoviq, ka reaguar pas komenteve të fundit të presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, rreth bashkëpunimit në mbrojtje mes Kosovës, Shqipërisë dhe Kroacisë.

Plenkoviq tha se Kroacia nuk ka nevojë ta pyesë askënd për këtë çështje, as Serbinë dhe as NATO-n.

Kësisoj, ai i reagoi Vuçiqit, i cili, ndër të tjera, deklaroi se tre vendet që firmosën deklaratën të martën në Tiranë shkelën marrëveshjen e vitit 1996 dhe hapën një garë armësh, përcjell albinfo.ch.

“Shpresoj se dikush do të marrë pesë minuta për të lexuar tekstin e marrëveshjes ndërmjet Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës”, tha Plenkoviq, duke shtuar se këto janë marrëveshje të përbashkëta.

“Ne ishim në gjendje të krijonim një dokument që ndihmon përpjekjet e tyre për reforma. Ai nuk është i një natyre armiqësore. Unë e kuptoj që duhet kërkuar një armik më tej, por kjo nuk është e natyrës armiqësore. Kroacia nuk ka nevojë ta pyesë askënd për këtë, as Serbinë dhe as NATO-n”, tha Plenkoviq.

Mbrëmje përmbyllëse e Panairit Ndërkombëtar të Librit në Gjenevë

Në kuadër të përmbylljes së Panairit ndërkombëtar të librit që mbahet në Palexpo nga 19 deri më 23 mars në Gjenevë, do të organizohet një mbrëmje miqësore të shtunën më 22 mars, duke filluar nga ora 19:30, përcjell albinfo.ch.

Vlen të theksohet se kjo mbrëmje ka një karakter miqësor në të cilën janë të ftuar autorë nga Shqipëria, Kosova dhe mërgata shqiptare si dhe të gjithë organizatorët e Librarisë së mërgatës Lize’s Bookstore.

Mysafir nderi nga Prekazi Zotëri Lulzim Adem Jashari

Të pranishme:

Znj. Vasilika Hysi, Ambasadore e Misionit të Republikës së Shqipërisë

Znj. Floreta Kabashi Ademaj, nga Konsullata e Republikës së Kosovës në Gjenevë.

Gjithashtu, këtë mbrëmje do ta nderojnë edhe autoritetet zyrtare të Gjenevës si dhe miq tanë zviceranë.

Për të njohur më për së afërmi me autorët shqiptarë të këtij panairi ndërkombëtar e për të ndërlidhur ura të miqësisë, dyert janë të hapura për të gjithë ju që dëshironi t’i bashkangjiteni kësaj mbrëmjeje miqësore.

Organizatore: Mirishahe Limani Hiler

Kontakt: 079 607 46 74

Data: 22 Mars 2025

Ora: 19:30

Vendi: Cité des Vents SA, Rue de la Coupe Gordon – Benette 3, 1219 Aïre

Në rast interesi, edhe mediat publike shqiptare janë të mirëpritura, paraprakisht të konsultuara me organizatoren e kësaj mbrëmjeje.

Partive në Kosovë u shtohen të hyrat, kalojnë milionëshin

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka publikuar raportet financiare të partive politike për vitin 2024, përcjell albinfo.ch.

Këto raporte, megjithatë, janë të paaudituara dhe mund të pësojnë ndryshime e saktësime gjatë procesit të auditimit.

Të hyrat e Lëvizjes Vetëvendosje në vitin 2024 ishin gjithsej 2,337,168 euro, ndërsa shpenzimet totale ishin 1,805,296 euro. Në krahasim me vitin 2023, vërehet një ndryshim, ku të hyrat ishin 2,000,750 euro, ndërsa shpenzimet 1,384,154 euro.

Të hyrat e Partisë Demokratike të Kosovës më 2024 ishin 1,034,134 euro, ndërsa shpenzimet 938,548 euro.

Lidhja Demokratike e Kosovës pati të hyra prej 643,047 eurosh në vitin 2024, ndërsa shpenzimet ishin 594,398 euro. Në vitin 2023, të hyrat e saj ishin 723,169 euro dhe shpenzimet 431,824 euro.

Ndërkohë, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës pati gjithsej 325,058 euro të hyra dhe 907,796 euro shpenzime për vitin 2024.

Shqiptarët nga Kosova, më të lumturit në rajon edhe për këtë vit

Referuar listës së Raportit Botëror të Lumturisë, shqiptarët nga Kosova edhe për vitin 2025 janë më të lumturit në rajon, shkruan albinfo.ch.

Kosova, ashtu si vitin e kaluar, mban vendin e 29-të në listën e shteteve më të lumtura në botë.

Vlen të theksohet se studimi u zhvillua në 147 shtete.

Vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor renditen relativisht larg Kosovës sa i përket nivelit të lumturisë.

Serbia renditet në vendin e 31-të, Shqipëria në vendin e 89-të, Bosnja në vendin e 56-të, Mali i Zi në vendin e 71-të dhe Maqedonia e Veriut në vendin e 86-të.

Renditja, e publikuar nga Qendra Kërkimore e Mirëqenies në Universitetin e Oksfordit, u përcaktua përmes anketave të vetëvlerësimit, ku individët vlerësuan jetën e tyre në një shkallë nga 0 deri në 10 – ku 0 përfaqëson jetën më të keqe të mundshme dhe 10 jetën më të mirë të mundshme.

Ky është Raporti i 13-të vjetor i Lumturisë Botërore, i publikuar për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Lumturisë të OKB-së.

Për herë të tetë radhazi, finlandezët janë renditur si njerëzit më të lumtur në botë.

Valton Halimi në garë për asamblist në komunën e Gleisdorfit në Austri

Valton Halimi ka 27 vite që jeton dhe vepron në Austri dhe është pronar i një kompanie ndërtimi, shkruan albinfo.at.

Vlen të theksohet se zgjedhjet do të mbahen më 23.03.2025, ku Halimi po merr pjesë në zgjedhjet komunale në qytetin Gleisdorf për herë të dytë. Këtë herë, gjasat shtohen që shqiptari nga Mitrovica të bëhet asambleist, pasi ka edhe numrin 16.

“Ju bëj thirrje të gjithë shqiptarëve që jetojnë në Gleisdorf, së pari ta shfrytëzojnë të drejtën e tyre për të votuar dhe ju lutem të votoni për ÖVP, për një të ardhme të mirë dhe të sigurt, ashtu si këto 25 vitet e fundit, duke u udhëhequr nga kandidati më i mirë, Christoph Stark. Ai është kryetar i qytetit prej 25 vitesh dhe ka bërë një punë të mirë, prandaj kërkojmë që edhe për 5 vitet e ardhshme të vazhdojmë së bashku”, shprehet për albinfo.at Halimi.

Përzgjedhësi i Islandës thotë se Kosova ka lojtarë që luajnë në ekipe të mira në Evropë

Në konferencën për media, përzgjedhësi i Islandës, Arnar Gunnlaugsson, ka shprehur vlerësimin e tij për Kombëtaren e Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Gunnlaugsson synon ta nisë aventurën e tij si trajner i Islandës me një fitore. Gunnlaugsson mori drejtimin e skuadrës në fillim të këtij viti dhe kjo do të jetë ndeshja e tij e parë në krye të ekipit.

“E kam marrë drejtimin e ekipit në janar dhe kjo është ndeshja ime e parë. Jam shumë krenar dhe i emocionuar për ndeshjen ndaj Kosovës”, ka thënë Gunnlaugsson.

“Ne presim ndeshje të vështirë ndaj Kosovës, e cila ka lojtarë që luajnë në ekipe të mira në Evropë. Nuk mund të isha më i emocionuar se kaq”.

“Është shumë me rëndësi të paraqitemi mirë në ndeshjet si mysafirë. Të luash jashtë shtëpisë është gjithmonë sfiduese. Kosova ka mbështetje të madhe nga tifozët dhe luan në një stadium të madh”.

“Edhe pse ndeshja e parë në Prishtinë nuk do të vendosë gjithçka, ne duhet të sigurojmë një rezultat pozitiv. Fitorja do të më bënte të lumtur, barazimi do të ishte i pranueshëm, por mbi të gjitha dua të shoh një paraqitje të mirë”, ka potencuar më tej Gunnlaugsson.

Në edicionin e kaluar të Ligës së Kombeve, Islanda u rendit në vendin e tretë në grupin e saj në Ligën B, ku garoi përballë Uellsit, Turqisë dhe Malit të Zi.

Ndërkohë, Kosova e mbylli Ligën C si e dyta në grupin e saj. Tani, skuadra që do të dalë më e suksesshme nga këto dy përballje do të luajë në Ligën B sezonin e ardhshëm.

Kombëtarja e hendbollit fiton grantin ekipor 100 mijë dollarë nga KOK-u

Kombëtarja A e Kosovës në hendboll, në konkurrencën e meshkujve, është përfituese e grantit ekipor prej rreth 100 mijë dollarësh (rreth 92 mijë euro), të ndarë nga Komiteti Olimpik i Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Bordi Ekzekutiv i KOK-ut përzgjodhi ekipin kombëtar të hendbollit, bazuar në kriteret dhe rezultatet e fundit, të cilat e bëjnë kombëtaren me gjasat më të përafërta për t’u kualifikuar në Lojërat Olimpike Los Anxhelos 2028.

Granti ndahet nga KOK-u, ndërsa fondet janë të Solidaritetit Olimpik të Komitetit Olimpik Ndërkombëtar dhe dedikohen për kombëtaren më të suksesshme. Granti vlen për periudhën 2025 – 2028.

Djemtë e Kombëtares A janë në garë për kualifikim në Kampionatin Evropian 2026, falë fitores ndaj Ukrainës dhe barazimit ndaj Holandës, në grupin 6 kualifikues. Në muajin maj luajnë me Ishujt Faroe në Prishtinë dhe Holandën në udhëtim.

Të njëjtin grant, dhe me të njëjtën kombëtare, hendbolli e kishte fituar edhe në ciklin e kaluar olimpik.

Londër: Shqiponjat” gati për ndeshjen me Anglinë

Kombëtarja shqiptare dje ka udhëtuar drejt Londrës në kuadër të ndeshjes së parë kualifikuese për Kupën e Botës.

Në ndeshjen e parë, që do të luhet më 21 mars në “Wembley”, Shqipëria do të përballet me Anglinë.

Nga Federata Shqiptare e Futbollit bëjnë të ditur se me skuadrën kanë udhëtuar të gjithë lojtarët e grumbulluar.

Ndërkaq, siç informojnë nga FSHF, skuadra e Silvinjos sot do të zhvillojë seancën zyrtare stërvitore dhe me këtë do të mbyllë përgatitjet për ndeshjen ndaj Anglisë.

Ndeshja mes Anglisë dhe Shqipërisë do të luhet më 21 mars në orën 20:45.

Sektori i arit në Zvicër po lulëzon

Sektori i arit në Zvicër po lulëzon pasi investitorët kërkojnë asete të sigurta në mes të paqëndrueshmërisë politike në rritje, me Shtetet e Bashkuara që së fundi kanë rritur stoqet e tyre, përcjell albinfo.ch.

Sipas Dominique Casaï, themelues i “Uram”, rritja e blerjes së arit në SHBA është e lidhur me fushatën zgjedhore të Donald Trump. “Për të shmangur tarifat e mundshme për importet e arit, tregtarët kanë filluar të grumbullojnë paraprakisht,” shpjegoi ai.

Zvicra, shtëpia e rafinerive më të mëdha të arit në botë, është një përfituese kryesore. Deri në dy të tretat e të gjithë arit të tregtuar globalisht transportohet fizikisht përmes vendit dhe rafineritë zvicerane aktualisht po operojnë me kapacitet të plotë.

Megjithatë, Casaï paralajmëron se beteja e vërtetë ekonomike ka të bëjë me metalet strategjike dhe tokat e rralla – kritike për energjinë dhe teknologjinë.

Teatri i Kosovës po hap një kapitull të veçantë në skenën norvegjeze

Bëhet e ditur se artistët shqiptarë nga Teatri i Kosovës do të dhurojnë shfaqjen “The Negotiating Peace” në Festivalin Ndërkombëtar të Teatrit në Oslo, përcjell albinfo.ch.

Vlen të theksohet se Teatri i Kosovës në këtë ngjarje madhore nuk prezantohet vetëm përmes kësaj shfaqjeje, por do të organizohet edhe një bisedë mes dramaturgut Jeton Neziraj dhe kritikes së teatrit Natasha Tripney, një lexim skenik i dramës “Citycide” nga antropologia kosovare Eli Krasniqi, i ndjekur nga një diskutim me autoren, si dhe një aktivitet i quajtur “Mbrëmja e Kosovës”.

Ambasada e Kosovës në Londër prezanton ushqimet tradicionale

Një mbrëmje e këndshme e organizuar nga Ministria e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar dhe Ambasada e Kosovës në Londër prezantoi në mënyrë të veçantë ushqime tradicionale të Kosovës, shkruan albinfo.ch.

Ambasada njofton se ky aktivitet promovoi kulturën dhe traditat tona, duke i dhënë mundësi diplomatëve nga vende të ndryshme të botës të shijojnë shije unike dhe të njihen më shumë me pasurinë e trashëgimisë sonë kulinare.

https://www.facebook.com/share/p/14t834jQQ1/?mibextid=wwXIfr

Eksperti zviceran: Turizmi do rrisë ndjeshëm çmimet në Shqipëri

Pa dyshim, Shqipëria është një nga vendet që ka njohur një rritje të ndjeshme të numrit të turistëve, përcjell albinfo.ch.

Por një gjë e tillë nuk do të jetë pa kosto, raporton media gjermane Merkur.

Kur mendoni për destinacionet e njohura të udhëtimit, Spanja, Italia dhe Greqia janë ndoshta të parat që ju vijnë në mendje. Kështu nis një shkrim i Merkur.de, i cili i ka kushtuar vëmendje bumit turistik të Shqipërisë, duke theksuar se vendi ka njohur një rritje prej 80% të turistëve brenda pesë viteve të fundit.

Bazuar në këto shifra, Shqipëria renditet në krye të listës së OKB-së për rritjen e turizmit, por ky zhvillim ka edhe anën tjetër të medaljes. Eksperti ballkanik Marco Wipfli, pronar i agjencisë turistike Meersicht, me seli në Zyrih, thotë se arsyeja kryesore e rritjes së madhe të turizmit shqiptar lidhet kryesisht me çmimet e ulëta.

“Shqipëria është një nga destinacionet më të lira të pushimeve në Evropë. Sipas të dhënave nga Enti Federal i Statistikave, qëndrimet në hotele dhe vizitat në restorante në vendin ballkanik kushtojnë më pak se gjysma e çmimit të Gjermanisë. Gjithnjë e më shumë pensionistë italianë po emigrojnë në Shqipëri për shkak të këtyre çmimeve të ulëta”, thuhet në shkrim, ku theksohet se kjo situatë mund të ndryshojë shpejt.

Wipfli parashikon se çmimet në Shqipëri do të rriten masivisht në vitet e ardhshme. “Për një vend ekonomikisht të dobët, bumi i turizmit është një levë e madhe ekonomike”, është shprehur kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama.

“Sipas OKB-së, rritja ekonomike prej 5% në vitin 2022 është e lidhur ndjeshëm me të ardhurat fitimprurëse nga turizmi. Por kjo tashmë po ndikon në rritjen e çmimeve. Revista shqiptare e biznesit Monitor raporton se çmimet për shërbimet e ofruara në disa zona janë rritur deri në 90% nga viti 2023 në 2024”, thuhet në analizën e Merkur.de.

“Kjo është vetëvrasje. Rritja e çmimeve do të ketë pasoja në verën e 2025. Dhe është turp që kjo ndodh kur ne kemi hyrë në Champions League të turizmit mesdhetar”, citohet të ketë thënë Rama.

Paralajmërohet dyfishim i rasteve të demencës

Rastet e demencës në Shtetet e Bashkuara pritet të dyfishohen nga tani deri në vitin 2060, përcjell albinfo.ch. Për qytetarët amerikanë mbi 55 vjeç, rreziku arrin në 42%, më shumë se dyfishi i vlerësuar më parë.

Këto janë vlerësimet e fundit të studimit të publikuara në Nature Medicine, që nëse rezultojnë të sakta, do të përktheheshin në rreth gjysmë milioni raste të reja këtë vit, duke u rritur në një milion raste të reja në vit deri në vitin 2060, duke marrë parasysh plakjen progresive të popullsisë.

Analiza e re, e financuar nga Instituti Kombëtar i Shëndetësisë dhe e kryer nga disa institucione amerikane, si Universiteti Johns Hopkins, mori në konsideratë të dhënat e mbledhura nga Studimi Neurokognitiv i Rrezikut të Aterosklerozës në Komunitete (ARIC-NCS), i cili që nga viti 1987 ka monitoruar nga afër shëndetin vaskular dhe njohës të afro 16,000 pjesëmarrësve ndërsa plaken.

Nga viti 1987 deri në vitin 2020, kishte 3,252 pjesëmarrës që zhvilluan demencë. Rreziku për ata mbi 55 vjeç për të përjetuar këtë formë të përkeqësimit kognitiv ishte 42% (një rrezik mesatar midis 35% për burrat dhe 48% për gratë, të cilat janë më të prirura për të zhvilluar demencë për shkak të jetëgjatësisë më të madhe).

Shanset për të pasur demencë janë edhe më të larta për njerëzit afrikano-amerikanë dhe për ata me variantin gjenetik APOE4, i cili shoqërohet me një rrezik më të madh të sëmundjes së Alzheimerit.

Studimet e kaluara kanë nënvlerësuar rrezikun e demencës për shkak të dokumentimit të dobët të sëmundjes në certifikatat shëndetësore dhe mbikëqyrjes së dobët të fazave të hershme të sëmundjes, veçanërisht te pakicat etnike, të cilat janë gjithashtu më të prekshme nga kjo sëmundje për shkak të faktorëve socio-ekonomikë.

Rritja e numrit të rasteve të vlerësuara nga tani deri në vitin 2060 i atribuohet plakjes së popullsisë – 58 milionë amerikanë janë mbi 65 vjeç – por edhe faktorëve gjenetikë, prevalencës së lartë të hipertensionit, diabetit, obezitetit, dietës së pashëndetshme, mungesës së ushtrimeve dhe neglizhimit të shëndetit mendor.